Category: ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Στην πρόσφατη ανάρτησή του, ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος συνδέει άμεσα τη στάση της Ελλάδας υπέρ της Ουκρανίας από την έναρξη της ρωσικής εισβολής με τα σημερινά οικονομικά και γεωπολιτικά οφέλη της χώρας. Κάνει λόγο για «οικονομική επιβεβαίωση και γεωπολιτική επιβράβευση μιας θέσης αρχής που τήρησε επίμονα ο Έλληνας πρωθυπουργός», με φόντο τις μεγάλες ενεργειακές και στρατηγικές συμφωνίες Ελλάδας – ΗΠΑ που επισφραγίστηκαν τις τελευταίες ημέρες.

Ο ίδιος ανοίγει την ανάρτηση με τη φράση: «Καλημέρα! Ναι, το ήθος (μπορεί να) παράγει πλούτο», θέτοντας το πλαίσιο μιας πολιτικής που παρουσιάζεται ταυτόχρονα ως ηθικά σωστή και εθνικά ωφέλιμη.

Με τον αμυνόμενο και όχι με τον επιτιθέμενο

Ο Άκης Σκέρτσος υπενθυμίζει ότι από την πρώτη στιγμή της ρωσικής εισβολής, η Ελλάδα διατύπωσε με «καθαρό και συνεπή τρόπο» τη θέση ότι στέκεται στο πλευρό του αμυνόμενου και «ποτέ με τον επιτιθέμενο που προσβάλλει την εθνική κυριαρχία μιας χώρας».

Όπως τονίζει, αυτή η στάση προέκυψε πρώτα ως ηθική υποχρέωση. Η Ελλάδα παρουσιάζεται ως «ειρηνικός λαός, με μακρά παράδοση ανθρωπισμού και αλληλεγγύης», που δεν θα μπορούσε να αδιαφορήσει για μια σύμμαχο χώρα με την οποία «μας συνδέουν ιστορικοί δεσμοί» και η οποία υφίσταται «ωμή παραβίαση των συνόρων της».

Το ηθικά σωστό ως εθνικό συμφέρον

Παράλληλα, ο υπουργός Επικρατείας συνδέει την ηθική διάσταση με το εθνικό συμφέρον. Υπογραμμίζει ότι η στάση της Ελλάδας είναι αναπόσπαστα δεμένη με τη δική της εμπειρία παραβίασης συνόρων: «Πώς θα μπορούσαμε να επιχειρηματολογούμε κατά της παράνομης τουρκικής εισβολής και κατοχής στην Κύπρο αν υποστηρίζαμε οτιδήποτε άλλο; Και ποιος άραγε θα μας έπαιρνε στα σοβαρά;».

Με αυτόν τον τρόπο, η επιλογή της Αθήνας να ταυτιστεί με το διεθνές δίκαιο και την εδαφική ακεραιότητα παρουσιάζεται ως προϋπόθεση για την αξιοπιστία της ελληνικής επιχειρηματολογίας στα δικά της εθνικά ζητήματα.

Για μια νέα, κοινή πρωτοβουλία Ελλάδας και Γερμανίας στο ζήτημα της παράνομης μετανάστευσης μίλησε ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης, αποκαλύπτοντας ότι προωθείται η δημιουργία κέντρου επιστροφής (return hub) παράνομων μεταναστών σε αφρικανικό έδαφος, εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Όπως δήλωσε στο ΕΡΤNews, «έχουμε αναλάβει μια πρωτοβουλία, σε στενή συνεργασία με τη Γερμανία, να υπάρξει κέντρο επιστροφής παράνομων μεταναστών, εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην Αφρική». Σύμφωνα με τον υπουργό, «ήδη γίνεται συζήτηση με ασφαλείς αφρικανικές χώρες που θα δέχονται παράνομους μετανάστες τους οποίους δεν μπορούμε να γυρίσουμε στις πατρίδες τους».

Ο Θάνος Πλεύρης διευκρίνισε ότι το εγχείρημα δεν θα τεθεί υπό την αιγίδα της Ε.Ε., αλλά θα υλοποιηθεί μέσω συνεργασίας μεταξύ κρατών–μελών: «Η Γερμανία έχει αναλάβει μια σοβαρή πρωτοβουλία κι εμείς επισήμως εκδηλώσαμε ενδιαφέρον να συμμετάσχουμε σε αυτήν». Κατά τον υπουργό, το γεγονός ότι τα κέντρα αυτά θα βρίσκονται εκτός ευρωπαϊκής ηπείρου «λειτουργεί αποτρεπτικά για τους μετανάστες».

Δύο κατηγορίες κέντρων: Ασφαλείς χώρες και Λιβύη

Ο υπουργός περιέγραψε δύο τύπους κέντρων που βρίσκονται υπό συζήτηση.

Στην πρώτη κατηγορία εντάσσονται κέντρα σε ασφαλείς αφρικανικές χώρες, όπου θα επιστρέφονται παράνομοι μετανάστες σε δομές «υπό καθεστώς πλήρους ασφάλειας», με έλεγχο από την Ευρωπαϊκή Ένωση και με ανταλλάγματα για τις χώρες υποδοχής.

Η δεύτερη κατηγορία αφορά «χώρες που δεν είναι ασφαλείς, όπως η Λιβύη», όπου – όπως είπε ο Θάνος Πλεύρης – εξετάζεται η δημιουργία κέντρων που «θα κρατάνε μετανάστες». Με αυτό τον τρόπο επιχειρείται να συγκρατούνται ροές πριν φτάσουν στην ευρωπαϊκή επικράτεια, στο πλαίσιο μιας πιο αυστηρής, εξωτερικοποιημένης πολιτικής επιστροφών.

Μείωση αφίξεων μετά τον νέο νόμο για την παράνομη μετανάστευση

Ο υπουργός αναφέρθηκε εκτενώς στον αντίκτυπο του νέου πλαισίου για την παράνομη μετανάστευση και την αναστολή ασύλου σε ορισμένες περιπτώσεις. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, από την ψήφιση του νόμου και μετά «δηλαδή το διάστημα Αυγούστου, Σεπτεμβρίου, Οκτωβρίου και το πρώτο δεκαπενθήμερο Νοεμβρίου», οι αφίξεις στη χώρα είναι «κατά 45-50% μειωμένες σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2024».

Όπως είπε, «πέρσι είχαμε γύρω στις 23.000 αφίξεις και φέτος γύρω στις 12.000». Συνολικά, «σήμερα είμαστε σε ένα 18% κάτω σε σχέση με πέρυσι, όταν τον Ιούλιο είχαμε ανοδική τάση».

Ο Θάνος Πλεύρης απέδωσε τη μείωση αυτή σε τρεις βασικούς παράγοντες: την εφαρμογή του νέου νόμου και της αναστολής ασύλου, τη «καλή συνεργασία με την Τουρκία στην αποτροπή», καθώς – όπως είπε – «μπορεί να μην δέχονται μετανάστες αλλά υπάρχουν μειώσεις… έχουν ξεπεράσει το 50%», και τη «βελτιωμένη διπλωματία στο κομμάτι της Λιβύης».

Τόνισε ακόμη ότι «ακόμα και σε αυτούς που προέρχονται από εμπόλεμη ζώνη θα κάνουμε μια πιο συσταλτική προσέγγιση να δούμε ότι πραγματικά η μοναδική τους διέξοδος ήταν η Ελλάδα», υποδηλώνοντας αυστηρότερο έλεγχο των αιτημάτων διεθνούς προστασίας.

Επιστροφές: Προτεραιότητα η αύξηση του αριθμού

Στο ζήτημα των επιστροφών μεταναστών, ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου υπογράμμισε ότι «είναι η μεγάλη μας προτεραιότητα αυτή τη στιγμή». Όπως ανέφερε, «κυμαίνονται στις 5.000-6.000 τον χρόνο» και στόχος της κυβέρνησης είναι «αυτός ο αριθμός να αυξηθεί, ώστε σε συνδυασμό με τη μείωση των αφίξεων, να μειωθεί και ο αριθμός εκείνων που μένουν και είτε παίρνουν άσυλο είτε είναι παράνομοι και φεύγουν».

Με άλλα λόγια, η στρατηγική της κυβέρνησης στηρίζεται σε διπλή πίεση: περιορισμό των νέων αφίξεων και ενίσχυση των επιστροφών, ώστε να μειωθεί ο συνολικός αριθμός μεταναστών που παραμένουν στη χώρα χωρίς προοπτική νομιμοποίησης.

Το Κρεμλίνο διέψευσε σήμερα ότι βρίσκονται σε εξέλιξη νέες διαβουλεύσεις μεταξύ Μόσχας και Ουάσινγκτον για το ουκρανικό ζήτημα, πέρα από όσα συζητήθηκαν στη συνάντηση του Βλαντιμίρ Πούτιν και του Ντόναλντ Τραμπ στην Αλάσκα. Η διάψευση έρχεται μετά από δημοσίευμα του Axios, το οποίο έκανε λόγο για μυστική διαδικασία σύνταξης ενός νέου σχεδίου 28 σημείων για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

Η θέση του Κρεμλίνου

Απαντώντας σε σχετική ερώτηση του πρακτορείου TASS, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ τόνισε ότι δεν υπάρχουν νέες εξελίξεις:
«Οι συζητήσεις για τη διευθέτηση του ουκρανικού ζητήματος έγιναν στο Άνκορατζ και πέρα από όσα ειπώθηκαν εκεί, δεν υπάρχει κάποια νεότερη πρόοδος», δήλωσε, απορρίπτοντας τα περί μυστικών διαπραγματεύσεων.

Τι αποκαλύπτει το Axios

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η κυβέρνηση Τραμπ φέρεται να συνεργάζεται με τη Ρωσία για την κατάρτιση ενός νέου πλαισίου ειρήνης, αντίστοιχου με το μοντέλο της συμφωνίας εκεχειρίας στη Γάζα. Τα 28 σημεία του σχεδίου χωρίζονται σε τέσσερις ενότητες:

• Ειρήνη στην Ουκρανία
• Εγγυήσεις ασφάλειας
• Ασφάλεια στην Ευρώπη
• Μελλοντικές σχέσεις ΗΠΑ – Ρωσίας – Ουκρανίας

Επικεφαλής της σύνταξης εμφανίζεται ο ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ για το ουκρανικό, Στιβ Γουίτκοφ, ο οποίος φέρεται να έχει πραγματοποιήσει πολύωρες συναντήσεις με τον Ρώσο απεσταλμένο Κιρίλ Ντμίτριεφ. Ο Ντμίτριεφ δήλωσε ότι πέρασε τρεις ημέρες σε συνεχείς διαβουλεύσεις στο Μαϊάμι, το διάστημα 24–26 Οκτωβρίου, σημειώνοντας πως «η ρωσική θέση επιτέλους ακούγεται».

Ασαφείς πτυχές του σχεδίου

Παρά τις διαρροές, άγνωστο παραμένει πώς το υποτιθέμενο σχέδιο προσεγγίζει το κρίσιμο ζήτημα του ελέγχου των εδαφών στην ανατολική Ουκρανία, όπου οι ρωσικές δυνάμεις συνεχίζουν να προελαύνουν με αργούς ρυθμούς, χωρίς όμως να κατέχουν το εύρος εδαφών που απαιτεί το Κρεμλίνο.

Εντεινόμενη προσπάθεια Τραμπ για κατάργηση του Υπουργείου Παιδείας των ΗΠΑ, καθώς η Ουάσιγκτον ανακοίνωσε ότι θα μεταφέρει πολλές από τις αρμοδιότητές του σε άλλες υπηρεσίες.

Συγκεκριμένα, όπως γράφει το CNBC, κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής συνέντευξης τύπου σήμερα, Τρίτη (18/11), ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης ανέφερε, ότι έχουν ήδη υπογραφεί συμφωνίες με τέσσερις ομοσπονδιακές υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων του Υπουργείου Εργασίας και του Υπουργείου Υγείας των ΗΠΑ, προκειμένου να αρχίσουν να διαχειρίζονται προγράμματα, που αυτή τη στιγμή ανήκουν στο Υπουργείο Παιδείας.

Με βάση τις νέες συμφωνίες, το Υπουργείο Εργασίας θα αναλάβει περισσότερες ομοσπονδιακές πρωτοβουλίες για την εκπαίδευση K-12, δηλαδή την εκπαίδευση από το νηπιαγωγείο μέχρι το τέλος της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης (12th grade), ενώ το Υπουργείο Εξωτερικών θα αναλάβει επιπλέον καθήκοντα που σχετίζονται με τη διεθνή εκπαίδευση και τα προγράμματα Fulbright.

Υπενθυμίζεται ότι τον Μάρτιο, ο Τραμπ υπέγραψε εκτελεστική εντολή, η οποία στοχεύει στο κλείσιμο του Υπουργείου Παιδείας, το οποίο εποπτεύει το ομοσπονδιακό χαρτοφυλάκιο φοιτητικών δανείων αξίας 1,6 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, παρέχει χρηματοδότηση σε φτωχούς μαθητές και εφαρμόζει τα δικαιώματα πολιτών στις σχολικές αίθουσες σε όλη τη χώρα.

Όπως επισημαίνεται, μόνο το Κογκρέσο μπορεί θεσμικά να καταργήσει μονομερώς το Υπουργείο Παιδείας. Ωστόσο, η κυβέρνηση Τραμπ φαίνεται πως προσπαθεί να το παρακάμψει μέσω συμβολαίων με άλλες υπηρεσίες.

«Προσπαθούν να αποψιλώσουν το Υπουργείο Παιδείας των ΗΠΑ, αφήνοντας πίσω του ένα κέλυφος του αρχικού οργανισμού», δήλωσε ο ειδικός στην ανώτατη εκπαίδευση Μαρκ Κάντροβιτς.

Νωρίτερα φέτος, η κυβέρνηση Τραμπ απέλυσε σχεδόν το ήμισυ του προσωπικού του Υπουργείου Παιδείας.

Η ανακοίνωση της Τρίτης δεν περιλάμβανε πληροφορίες για το μέλλον του χαρτοφυλακίου των φοιτητικών δανείων της κυβέρνησης. Ωστόσο, αξιωματούχοι της κυβέρνησης εξετάζουν επιλογές για την πώληση μέρους του χρέους στην ιδιωτική αγορά, όπως έγραψε το Politico τον Οκτώβριο.