Ο Εμανουέλ Μακρόν ανέφερε ότι «η απελευθέρωση όλων των ομήρων και η κατάπαυση του πυρός στη Γάζα είναι εφικτές», καλώντας ώστε «η δέσμευση της Χαμάς να εφαρμοστεί χωρίς περαιτέρω καθυστέρηση». Η τοποθέτηση έγινε σε ανάρτησή του στο X, λίγο μετά τη θετική απάντηση της Χαμάς στο ειρηνευτικό σχέδιο του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.
Σχέδιο Τραμπ και θέση της Χαμάς
Η δήλωση του Μακρόν ήρθε στον απόηχο της αποδοχής βασικών όρων του αμερικανικού σχεδίου από τη Χαμάς, εξέλιξη που αναζωπυρώνει τις ελπίδες για εκεχειρία στη Λωρίδα της Γάζας και άμεση απελευθέρωση ομήρων.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε «θετική εξέλιξη» την απάντηση της Χαμάς στο σχέδιο του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για λήξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Σε ανάρτησή του τόνισε ότι η θέση της οργάνωσης «αποτελεί σημαντικό βήμα προς τα εμπρός».
Έμφαση σε ομήρους και κατάπαυση πυρός
Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε πως «οι όμηροι πρέπει να απελευθερωθούν αμέσως και όλες οι εχθροπραξίες πρέπει να σταματήσουν». Η τοποθέτηση ήρθε λίγες ώρες μετά το δημόσιο κάλεσμα του Τραμπ για τερματισμό των βομβαρδισμών στη Γάζα, με τη Χαμάς να δηλώνει ότι αποδέχεται βασικούς όρους του αμερικανικού σχεδίου ειρήνης.
Η θέση της Ελλάδας
Ο Μητσοτάκης επανέλαβε ότι «η Ελλάδα παραμένει σταθερή στην υποστήριξη προσπαθειών που αποσκοπούν στην αποκατάσταση της σταθερότητας και στην προώθηση μιας διαρκούς ειρήνης και ασφάλειας στην περιοχή». Η Αθήνα συντάσσεται με πρωτοβουλίες που στοχεύουν σε κατάπαυση του πυρός, ασφάλεια και σταθερότητα στη Μέση Ανατολή, με έμφαση στη διπλωματική οδό.
Καθώς ο Μπενιαμίν Νετανιάχου ανέβηκε στο βήμα του ΟΗΕ, δεκάδες αποχώρησαν σε ένδειξη διαμαρτυρίας—ενέργεια που, σύμφωνα με το Ισραήλ, είχε οργανωθεί από την παλαιστινιακή αποστολή στις ΗΠΑ.
«Το Ισραήλ πρέπει να ολοκληρώσει το έργο του»
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ επανέλαβε ότι «το Ισραήλ πρέπει να ολοκληρώσει το έργο του στη Γάζα», υποστηρίζοντας πως «τα τελευταία απομεινάρια της Χαμάς έχουν κρυφτεί στην πόλη της Γάζας» και «ορκίζονται να επαναλάβουν τις φρικαλεότητες της 7ης Οκτωβρίου». Κεντρικό μήνυμα:ταχεία ολοκλήρωση των επιχειρήσεων για λόγους ασφάλειας.
Υπενθύμιση της 7ης Οκτωβρίου
Παρουσίασε εκ νέου τα γεγονότα της 7/10/2023: 1.200 νεκροί και ~250 όμηροι από την επίθεση της Χαμάς και άλλων ένοπλων ομάδων. Από τους 48 ομήρους που, κατά τον ίδιο, παραμένουν στη Γάζα, οι 20 είναι ζωντανοί και κατονομάστηκαν.
Μήνυμα στους ομήρους και στη Χαμάς
Μιλώντας στα εβραϊκά-κι έπειτα μεταφράζοντας-προς τους ομήρους: «Δεν σας έχουμε ξεχάσει… δεν θα ησυχάσουμε μέχρι να σας φέρουμε πίσω». Προς τη Χαμάς: «Απελευθερώστε τους ομήρους τώρα. Αν το κάνετε, θα ζήσετε. Αν όχι, το Ισραήλ θα σας κυνηγήσει».
Ιράν, Χούθι, Χεζμπολάχ
Ο Νετανιάχου ισχυρίστηκε ότι το Ισραήλ «χτύπησε τους Χούθι», «κατέστρεψε το μεγαλύτερο μέρος της μηχανής της Χαμάς» και «αχρήστευσε τη Χεζμπολάχ». Πρόσθεσε πως «καταστράφηκε το πρόγραμμα πυρηνικών και βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν», ευχαριστώντας τον Ντόναλντ Τραμπ για την «τολμηρή δράση». Έμφαση: αποτροπή πολιτοφυλακών στο Ιράκ και προειδοποίηση για τους ηγέτες τους «αν επιτεθούν στο Ισραήλ».
Αναγνώριση παλαιστινιακού κράτους
Στρέφοντας τα βέλη του σε χώρες που αναγνώρισαν παλαιστινιακό κράτος, υποστήριξε πως «ανταμείβουν τους χειρότερους αντισημίτες», ισχυριζόμενος ότι «σχεδόν το 90% των Παλαιστινίων στήριξε την επίθεση της Χαμάς». Θέση του: οι κυβερνήσεις να ακολουθήσουν την πολιτική Τραμπ και να μην προχωρήσουν σε αναγνώριση.
Κατηγορίες για αμάχους και «γενοκτονία»
Απορρίπτοντας ότι το Ισραήλ στοχεύει σκόπιμα αμάχους, ισχυρίστηκε ότι έχουν ρίξει εκατομμύρια φυλλάδια και στείλει μηνύματα για εκκενώσεις, ενώ «η Χαμάς εγκαθίσταται σε τζαμιά, σχολεία, νοσοκομεία» και εξαναγκάζει πολίτες να μείνουν. Για τις κατηγορίες γενοκτονίας, ρώτησε ρητορικά: «Ζήτησαν οι Ναζί από τους Εβραίους να φύγουν;» και αρνήθηκε ότι υπάρχει σκόπιμη λιμοκτονία, αποδίδοντας ελλείψεις τροφίμων σε «κλοπή/αποθήκευση από τη Χαμάς».
Ο ισραηλινός στρατός συνέχισε τις επιχειρήσεις στην πόλη της Γάζας και ευρύτερα στη Λωρίδα της Γάζας, αποσυναρμολογώντας υπόγεια φρεάτια και παγιδευμένες κατασκευές. Σύμφωνα με τις υγειονομικές αρχές της Γάζας, οι επιθέσεις άφησαν 34 νεκρούς Παλαιστίνιους. Ο ισραηλινός στρατός δηλώνει πως στόχος είναι η καταστροφή της στρατιωτικής υποδομής της Χαμάς, χωρίς συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.
Χερσαία πίεση και κατεδαφίσεις
Η εκστρατεία κατεδάφισης πολυώροφων κτιρίων στην πόλη της Γάζας εντάθηκε παράλληλα με χερσαίες επιχειρήσεις. Οι δυνάμεις που ελέγχουν τα ανατολικά προάστια πλήττουν Σεΐχ Ραντβάν και Τελ Αλ-Χάουα, με κατεύθυνση προς τα κεντρικά και δυτικά τμήματα όπου συγκεντρώνεται μεγάλος πληθυσμός.
Έως και 20 πολυκατοικίες έχουν κατεδαφιστεί τις τελευταίες δύο εβδομάδες.
~350.000 άνθρωποι έχουν εγκαταλείψει την πόλη από τις αρχές Σεπτεμβρίου· ~600.000παραμένουν.
Ανθρωπιστική κρίση και εκτοπισμοί
Μετά από σχεδόν δύο χρόνια συγκρούσεων, καταγράφονται >65.000 θάνατοι σύμφωνα με τις αρχές της Γάζας, λιμός, έλλειψη ιατρικής περίθαλψης και εκτεταμένες καταστροφές υποδομών. Η εκτόπιση του πληθυσμού είναι μαζική και επαναλαμβανόμενη.
Οι όμηροι στο επίκεντρο
Η στρατιωτική πτέρυγα της Χαμάς δημοσίευσε αφίσα στο Telegram, προειδοποιώντας ότι η ζωή των ομήρων κινδυνεύει λόγω των επιχειρήσεων στην Πόλη της Γάζας. Συνολικά 48 όμηροι παραμένουν στη Γάζα και περίπου 20 εκτιμάται ότι είναι ζωντανοί. Το Ισραήλ τονίζει ότι η κρίση πείνας έχει υπερεκτιμηθεί και ότι ο πόλεμος μπορεί να τερματιστεί εάν η Χαμάς παραδοθεί, απελευθερώσει τους ομήρους, αφοπλιστεί και διαλυθεί. Η Χαμάς απαντά ότι δεν θα αφοπλιστεί πριν από την ίδρυση παλαιστινιακού κράτους.
Διπλωματικές κινήσεις
Δέκα χώρες-μεταξύ των οποίων Αυστραλία, Βέλγιο, Βρετανία, Καναδάς-αναμένεται τη Δευτέρα να αναγνωρίσουν παλαιστινιακό κράτος, ενόψει της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, σηματοδοτώντας νέα διπλωματική στροφή και αυξάνοντας τις πιέσεις για πολιτική λύση.
Ο Αμερικανός πρόεδρος ξεκαθάρισε μέσω Truth Social ότι η απόφαση για την ισραηλινή επίθεση στη Ντόχα ανήκε αποκλειστικά στον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, επισημαίνοντας πως οι Ένοπλες Δυνάμεις των ΗΠΑ είχαν ενημερωθεί εκ των προτέρων για το επικείμενο πλήγμα. Όπως έγραψε: «Αυτή ήταν μια απόφαση που έλαβε ο Πρωθυπουργός Νετανιάχου, όχι εγώ».
Γιατί «δεν εξυπηρετεί» τα συμφέροντα
Στην ανάρτηση σημειώθηκε ότι ο μονομερής βομβαρδισμός στο Κατάρ, κυρίαρχη χώρα και στενός σύμμαχος των ΗΠΑ, «δεν εξυπηρετεί τους στόχους ούτε του Ισραήλ ούτε της Αμερικής». Παρά ταύτα, ο Τραμπ χαρακτήρισε την εξάλειψη της Χαμάς«άξιο στόχο».
Κατάρ, ΗΠΑ και οι άμεσες κινήσεις
Ο Τραμπ ανέφερε ότι διέταξε τον Ειδικό Απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ να ειδοποιήσει τους Καταριανούς για την επίθεση, «δυστυχώς, πολύ αργά για να αποτραπεί». Τόνισε επίσης: «Θεωρώ το Κατάρ ισχυρό σύμμαχο και φίλο των ΗΠΑ» και εξέφρασε λύπη για την τοποθεσία του πλήγματος.
Επικοινωνίες με ηγέτες και επόμενο βήμα
Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι μίλησε μετά την επίθεση με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος «θέλει να επιτύχει ειρήνη», καθώς και με τον Εμίρη και τον πρωθυπουργό του Κατάρ, τους οποίους ευχαρίστησε για τη στήριξη και διαβεβαίωσε ότι «κάτι τέτοιο δεν θα ξανασυμβεί» στο έδαφός τους. Παράλληλα, έδωσε εντολή στον Υπουργό Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, να οριστικοποιήσει τη Συμφωνία Αμυντικής Συνεργασίας με το Κατάρ.
Όμηροι, Γάζα και το μήνυμα για ειρήνη
Ο Τραμπ απαίτησε άμεση απελευθέρωση όλων των ομήρων και τερματισμό του πολέμου «τώρα»: «Θα αγωνίζομαι πάντα για τη ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ… ΧΑΜΑΣ, ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΤΕ ΤΟΥΣ ΟΜΗΡΟΥΣ, ΤΩΡΑ!». Σε δεύτερη ανάρτηση, ενημέρωσε ότι η φοιτήτρια του Πρίνστον Ελίζαμπεθ Τσούρκοβαπελευθερώθηκε από την Καταΐμπ Χεζμπολάχ.
Το Ισραήλ επιμένει στην απελευθέρωση «όλων των ομήρων» που εξακολουθούν να κρατούνται στη Γάζα, όπως ανέφερε κυβερνητική πηγή στο Γαλλικό Πρακτορείο, αντιδρώντας στη νέα πρόταση των μεσολαβητών για εκεχειρία. Το σχέδιο, το οποίο έχει ήδη αποδεχθεί η Χαμάς, προβλέπει παύση πυρός διάρκειας 60 ημερών και επιστροφή των ομήρων σε δύο στάδια.
Παρά τη θετική αυτή εξέλιξη, η ισραηλινή κυβέρνηση δεν έχει δώσει ακόμη την τελική της απάντηση, με την ίδια πηγή να υπογραμμίζει ότι το Τελ Αβίβ «βρίσκεται στην τελική φάση εναντίον της Χαμάς» και δεν σκοπεύει να εγκαταλείψει κανέναν όμηρο.
Ο ρόλος των μεσολαβητών και η αμερικανική στάση
Η πρόταση προέκυψε μέσα από τις διαπραγματεύσεις της Αιγύπτου, του Κατάρ και των ΗΠΑ. Η Ντόχα τη χαρακτήρισε «πολύ θετική», τονίζοντας ότι αντικατοπτρίζει σχεδόν εξ ολοκλήρου το αμερικανικό σχέδιο που είχε προηγουμένως δεχθεί το Ισραήλ.
Σύμφωνα με τον ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ, το σχέδιο προβλέπει την απελευθέρωση δέκα ζωντανών ομήρων και την επιστροφή 18 σορών, με αντάλλαγμα την προσωρινή εκεχειρία και την εκκίνηση συνομιλιών για τερματισμό του πολέμου.
Από την πλευρά της, η Ουάσινγκτον αναφέρει ότι εξετάζει προσεκτικά την πρόταση. Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Κάρολαϊν Λέβιτ, υπαινίχθηκε ότι η απόφαση της Χαμάς να την αποδεχθεί σχετίζεται με την πρόσφατη «πολύ αυστηρή» ανάρτηση του Ντόναλντ Τραμπ στο Truth Social.
Οι αντιδράσεις στο εσωτερικό του Ισραήλ
Στην ισραηλινή πολιτική σκηνή, ακροδεξιοί υπουργοί όπως ο Ιτάμαρ Μπεν Γκβιρ καλούν τον Μπενιαμίν Νετανιάχου να απορρίψει το σχέδιο, επιμένοντας ότι δεν υπάρχει λαϊκή εντολή για «μερική συμφωνία».
Η ένταση αυξάνεται καθώς οι οικογένειες των ομήρων ζητούν άμεση λύση, ενώ οι σκληροπυρηνικοί πιέζουν για συνέχιση της στρατιωτικής εκστρατείας. Από τους 251 ανθρώπους που απήχθησαν στις 7 Οκτωβρίου 2023, οι 49 εξακολουθούν να κρατούνται στη Γάζα, με τους 27 να θεωρούνται νεκροί.
Νέοι βομβαρδισμοί και ανθρωπιστική κρίση στη Γάζα
Την ίδια στιγμή, η κατάσταση στη Γάζα επιδεινώνεται. Η Πολιτική Άμυνα ανακοίνωσε ότι τουλάχιστον 45 άνθρωποι σκοτώθηκαν σε ισραηλινά πλήγματα στις συνοικίες Ζεϊτούν και Αλ Σάμπρα. Αυτόπτες μάρτυρες μιλούν για συνεχή βομβαρδισμό με άρματα, πυροβολικό και drones.
Ο ισραηλινός στρατός υποστηρίζει ότι οι επιχειρήσεις στοχεύουν σε στρατιωτικές δομές της Χαμάς και διεξάγονται με «σεβασμό στο διεθνές δίκαιο». Στο Χαν Γιουνές, μια άλλη επιχείρηση στόχευσε, σύμφωνα με το Ισραήλ, μαχητή της οργάνωσης.
Παράλληλα, ο ΟΗΕ προειδοποιεί ότι δύο εκατομμύρια κάτοικοι της Γάζας κινδυνεύουν με λιμοκτονία, καταγγέλλοντας ότι δεν έχει λάβει άδεια για τη διανομή σκηνών στους εκτοπισμένους, ενώ το ισραηλινό σχέδιο προβλέπει τη μετακίνησή τους προς το νότο.
Πολιτικό και διπλωματικό αδιέξοδο
Παρά τις διαμεσολαβητικές προσπάθειες, οι δύο πλευρές δεν έχουν καταλήξει σε συμφωνία για μόνιμη παύση των συγκρούσεων. Ο πόλεμος, που διαρκεί σχεδόν 22 μήνες, συνεχίζει να προκαλεί τεράστιες απώλειες και να εντείνει την ανθρωπιστική τραγωδία στη Γάζα, με το ζήτημα των ομήρων να παραμένει το βασικό εμπόδιο σε μια συνολική λύση.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τόνισε ότι το Ισραήλ στοχεύει στην «απελευθέρωση της Γάζας από τη Χαμάς» και όχι στην κατάληψη της περιοχής. Η δήλωση αυτή έγινε μία ημέρα μετά την έγκριση από το υπουργικό συμβούλιο ασφαλείας του Ισραήλ των σχεδίων για την πλήρη κατάληψη της Λωρίδας της Γάζας.
Σχέδιο «Απελευθέρωσης» και Δημιουργία Πολιτικής Διοίκησης
Σύμφωνα με τον Νετανιάχου, «η Γάζα θα αποστρατιωτικοποιηθεί» και θα δημιουργηθεί μια ειρηνική πολιτική διοίκηση. Η διοίκηση αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν θα είναι υπό τον έλεγχο της Παλαιστινιακής Αρχής, της Χαμάς ή οποιασδήποτε άλλης τρομοκρατικής οργάνωσης. Ο Νετανιάχου υποστήριξε ότι το σχέδιο αυτό θα βοηθήσει στην απελευθέρωση των ομήρων και θα διασφαλίσει ότι η Γάζα δεν θα αποτελέσει μελλοντική απειλή για το Ισραήλ.
Απόφαση Υπουργικού Συμβουλίου: «Ανάληψη» Ευθύνης, Όχι «Κατάληψη»
Η απόφαση του υπουργικού συμβουλίου χθες το βράδυ απέφυγε τη χρήση της λέξης «κατάληψη» και αναφέρθηκε σε «ανάληψη» ευθύνης, για νομικούς λόγους που σχετίζονται με την πολιτική ευθύνη του Ισραήλ στη Γάζα. Ωστόσο, σύμφωνα με ανώνυμο ανώτερο αξιωματούχο, αυτή η διάκριση είναι επιφανειακή και η απόφαση στην πραγματικότητα αφορά την πλήρη στρατιωτική διακυβέρνηση της περιοχής.
Η κατάκτηση της Γάζας θα σταματήσει εάν επιτευχθεί συμφωνία για την απελευθέρωση των ομήρων, σύμφωνα με το δημοσίευμα.
Διαφωνία του Αρχηγού του Επιτελείου: Ευθύνη για Παροχή Υπηρεσιών
Ο Αρχηγός του Επιτελείου των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων, Αντιστράτηγος Εγιάλ Ζαμίρ, φέρεται να υποστήριξε ότι η επιχείρηση αυτή θα μπορούσε να θέσει το Ισραήλ υπό την ευθύνη για την παροχή υπηρεσιών σε ολόκληρο τον παλαιστινιακό πληθυσμό στη Γάζα. Αν και μέχρι σήμερα το Ισραήλ υποστηρίζει ότι ο ΟΗΕ και οι οργανισμοί βοήθειας είναι υπεύθυνοι για την παροχή υπηρεσιών, η κατάσταση ενδέχεται να αλλάξει αν το Ισραήλ αναλάβει τον έλεγχο της Πόλης της Γάζας και της περιοχής που έχει κατακτήσει στη Λωρίδα.
Ο Πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, ενημέρωσε τον Πάπα Λέοντα XIV μέσω τηλεφωνικής επικοινωνίας ότι διαπραγματεύσεις με τη Χαμάς για την απελευθέρωση των ομήρων “είναι σε προχωρημένο στάδιο και πλησιάζουν την τελική συμφωνία”. Η συνομιλία πραγματοποιήθηκε με αφορμή την πρόσφατη βομβιστική επίθεση σε εκκλησία της Γάζας, πάνω στην οποία ο Πάπας ζήτησε διασφάλιση των ιερών τόπων.
Σύμφωνα με επίσημες ισραηλινές πηγές, υπάρχει “προσεκτική αισιοδοξία” ότι το Ισραήλ έχει δείξει σημαντική ευελιξία όσον αφορά τον πιθανό στρατιωτικό επανακαθορισμό περιοχών στη Γάζα. Τώρα η σειρά ανήκει στη Χαμάς, η οποία πρέπει να απαντήσει στην πρόταση που έχει ήδη υποβληθεί από τις συνομιλίες στη Ντόχα.
Οι διαπραγματεύσεις γίνονται σε τρία επίπεδα: το στρατιωτικό (π.χ. χάρτες αποχώρησης των δυνάμεων του IDF), το πολιτικό (απελευθέρωση ομήρων με αντάλλαγμα την απελευθέρωση φυλακισμένων) και το θρησκευτικό/διπλωματικό (πρόσκληση και ρόλος του Πάπα). Η ισραηλινή πλευρά αισιοδοξεί ότι μια συμφωνία μπορεί να ολοκληρωθεί τις επόμενες ημέρες
