Σημαντικό πλήγμα σε δεκάδες χώρες φέρνει η νέα εμπορική πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες επέβαλαν αυξημένους δασμούς σε εισαγωγές από περισσότερα από 90 κράτη. Τα ποσοστά φτάνουν έως και το 41%, δημιουργώντας νέα δεδομένα στο παγκόσμιο εμπόριο.
Οι υψηλότεροι δασμοί επιβάλλονται στη Συρία (41%), στο Λάος και στη Μιανμάρ (40%), ενώ η Ελβετία πλήττεται με ποσοστό 39%. Η Ινδία βρίσκεται στη λίστα με δασμούς 25%, ενώ Ταϊβάν και Βιετνάμ επιβαρύνονται με 20%. Ιδιαίτερα η Βραζιλία, που είχε ήδη δασμούς 10%, φέρεται να φτάνει πλέον έως και το 50% σε βασικά αγαθά.
Η λίστα των χωρών περιλαμβάνει επίσης και τον Καναδά, όπου οι δασμοί αυξήθηκαν στο 35%. Η κυβέρνηση Τριντό αντέδρασε έντονα, με τον ίδιο τον Καναδό πρωθυπουργό να δηλώνει ότι η απόφαση «είναι απογοητευτική και πλήττει την ελεύθερη αγορά».
Παράλληλα, αρκετές χώρες που δεν εντάχθηκαν στη λίστα διατηρούν βασικούς δασμούς 10%, ενώ προβλέπονται επιπλέον χρεώσεις για ειδικά προϊόντα όπως χάλυβας, αλουμίνιο, ημιαγωγοί, φαρμακευτικά σκευάσματα και αυτοκίνητα. Οι νέες επιβαρύνσεις αναμένεται να τεθούν σε ισχύ στις 7 Αυγούστου.
Πολλά κράτη ήδη σπεύδουν να διαπραγματευτούν διμερείς συμφωνίες, ώστε να εξαιρεθούν από τα νέα μέτρα. Ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε πως «διεξάγονται συνομιλίες με συμμάχους» και ότι στόχος είναι «να ενισχυθεί η αμερικανική βιομηχανία και να μειωθούν οι εξαρτήσεις από χώρες μη φιλικά διακείμενες».
Μέχρι στιγμής, συμφωνίες έχουν κλείσει με την Ευρωπαϊκή Ένωση, τη Βρετανία, την Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα και τη Σιγκαπούρη, με αντάλλαγμα επενδύσεις σε αμερικανικά ενεργειακά προϊόντα και άνοιγμα αγορών για αμερικανικά προϊόντα υψηλής τεχνολογίας.
Η απόφαση Τραμπ όμως προκαλεί και εσωτερική ένταση. Ήδη έχει κατατεθεί προσφυγή στο Ανώτατο Δικαστήριο Εμπορίου των ΗΠΑ, με το επιχείρημα ότι οι δασμοί παραβιάζουν τον νόμο περί Διεθνούς Έκτακτης Οικονομικής Εξουσιοδότησης (IEEPA). Σύμφωνα με την προσφυγή, η κυβέρνηση δεν έχει τη δικαιοδοσία να επιβάλλει τόσο εκτεταμένα μέτρα χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου. Παρ’ όλα αυτά, οι δασμοί παραμένουν σε ισχύ εν αναμονή της τελικής απόφασης.
Σε οικονομικό επίπεδο, οι αναλυτές φοβούνται σοβαρές συνέπειες. Στην Ινδία, όπου τα προϊόντα τεχνολογίας και αγροτικής παραγωγής επηρεάζονται άμεσα, εκτιμάται ότι η αύξηση των δασμών θα μπορούσε να μειώσει τον ρυθμό ανάπτυξης κατά 0,3 ποσοστιαίες μονάδες. Στη Βραζιλία, οι εξαγωγές πρώτων υλών αναμένεται να υποστούν σημαντική κάμψη, ενώ για την Ταϊβάν και το Βιετνάμ υπάρχει ήδη ανακατεύθυνση παραγγελιών προς άλλες ασιατικές αγορές.
Οι αμερικανικές επιχειρήσεις επίσης αντιδρούν, καθώς η αύξηση των τιμών πρώτων υλών αναμένεται να περάσει στον καταναλωτή. Οι βιομηχανίες αλουμινίου και χάλυβα σημειώνουν ήδη σημαντική πίεση, ενώ το κόστος ένδυσης και υπόδησης, σύμφωνα με μελέτες, μπορεί να αυξηθεί κατά 10-12% το προσεχές εξάμηνο.
Η νέα πολιτική εντάσσεται σε αυτό που ο Τραμπ αποκαλεί «Liberation Day tariffs», επιδιώκοντας να καταστήσει τις ΗΠΑ λιγότερο εξαρτημένες από το εξωτερικό. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά: «Δεν θα επιτρέψουμε σε χώρες που εκμεταλλεύτηκαν τις ΗΠΑ επί δεκαετίες να συνεχίσουν να μας γεμίζουν τα ράφια με φτηνά προϊόντα εις βάρος της εθνικής μας ασφάλειας και των θέσεων εργασίας».
Παρόλο που η αμερικανική οικονομία δείχνει αντοχές, οι διεθνείς αγορές εισέρχονται σε φάση αναταραχής, με αναλυτές να προειδοποιούν ότι ενδεχομένως ξεκινά ένας νέος κύκλος εμπορικού προστατευτισμού.
