Tag: Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν

Ο βουλευτής και υπεύθυνος ΚΤΕ Εξωτερικών του ΠΑΣΟΚ, Δημήτρης Μάντζος, τόνισε ότι η αναβολή της συνάντησης του Έλληνα πρωθυπουργού με τον Τούρκο πρόεδρο «με αίτημα της τουρκικής πλευράς στέλνει λάθος μηνύματα» σε μια κρίσιμη γεωπολιτική συγκυρία για τις διμερείς σχέσεις και την Ανατολική Μεσόγειο.

Η αξία του θεσμικού πλαισίου

Παρά τις χαμηλές προσδοκίες, ο κ. Μάντζος υπογράμμισε ότι η συνάντηση θα προσέφερε θεσμικό πλαίσιο ώστε η ελληνική κυβέρνηση να θέσει τα σοβαρά ζητήματα: σεβασμός εθνικής κυριαρχίας και ακώλυτη άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων, απέναντι στον επίμονο τουρκικό αναθεωρητισμό.
Όπως είπε, «το κλίμα δεν είναι ιδανικό», όμως ο διάλογος παραμένει αναγκαίος.

Να γίνει εντός της Γενικής Συνέλευσης

Εφόσον πρόκειται για αναβολή και όχι ακύρωση, ο βουλευτής ζητά η συνάντηση να πραγματοποιηθεί σε κατάλληλο χρόνο κατά τη διάρκεια της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Διαφορετικά, θα αποτελούσε «απτή απόδειξη υποβάθμισης και υποτίμησης» της Ελλάδας από την τουρκική κυβέρνηση, που «δεν σέβεται τον διάλογο παρά μόνο όταν αποκομίζει οφέλη».

«Δεν ήταν στο επίσημο πρόγραμμα του Ερντογάν η συνάντηση με τον Έλληνα πρωθυπουργό. Απλώς είχε κανονιστεί», αναφέρουν δημοσιογραφικές πηγές στην Κωνσταντινούπολη, διευκρινίζοντας πως άλλο το επίσημο πρόγραμμα και άλλο οι διμερείς επαφές στο περιθώριο της ΓΣ του ΟΗΕ.
Κατά τη Milliyet, το αίτημα προήλθε από την Αθήνα και «ο διπλωματικός σύμβουλος του Ερντογάν, Ακίφ Τσαγκατάι Κιλίτς, συζήτησε το θέμα» με τον Έλληνα ομόλογό του την περασμένη εβδομάδα.

Γιατί δεν ανακοινώθηκε νωρίτερα

Η τουρκική εφημερίδα υποστηρίζει ότι, λόγω φορτωμένου προγράμματος του Προέδρου, υπήρξε συμφωνία να μην ανακοινωθεί η συνάντηση παρά μόνο μετά την ολοκλήρωσή της.
Ωστόσο, η ελληνική πλευρά προανήγγειλε τον προγραμματισμό, «κατά παράβαση της συμφωνίας», με αποτέλεσμα —πάντα κατά τη Milliyet— η σημερινή συνάντηση να αναβληθεί κατόπιν αιτήματος της Άγκυρας.

Πού στρέφεται το ενδιαφέρον της Άγκυρας

Τούρκοι διπλωμάτες σημειώνουν ότι ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εστιάζει σχεδόν αποκλειστικά στη συνάντησή του με τον Πρόεδρο Τραμπ, με προτεραιότητα την εξασφάλιση F-35 και F-16 από τις ΗΠΑ. «Στόχος είναι να καμφθούν οι αναμενόμενες αντιδράσεις του εβραϊκού και του ελληνικού λόμπι στο Κογκρέσο», επισημαίνουν βετεράνοι διπλωμάτες.

Τι λένε οι αναλυτές για τις αμερικανοτουρκικές

Η καθηγήτρια Εζλέμ Καιχάν Πουσανέ (Παν. Ισίκ) τονίζει ότι τα ζητήματα στις σχέσεις Τουρκίας–ΗΠΑ είναι πολύπλοκα:
«Δεν αναμένω σαφές αποτέλεσμα βραχυπρόθεσμα. Είναι, όμως, ζωτικής σημασίας Τραμπ και Ερντογάν να συναντηθούν, να εξηγήσουν τις πολιτικές τους και να ακούσουν άμεσα τους στόχους ο ένας του άλλου».
Κατά την εκτίμησή της, τα F-16 και F-35 βρίσκονται ψηλά στην ατζέντα των ηγετών. «Εξελίξεις για τα F-35 φαίνεται να λαμβάνουν χώρα» και, παρότι λύση δεν έχει βρεθεί από το 2019, συζητήσεις στο παρασκήνιο συνεχίζονται μέσω ΥΠΕΞ, ΥΠΑΜ και πρεσβείας. Μια λύση σε επίπεδο ηγετών είναι δυνατή, αλλά το Κογκρέσο παραμένει κρίσιμο φίλτρο.
Βραχυπρόθεσμα, η πιθανότερη εξέλιξη είναι μια θετική προσέγγιση από την κυβέρνηση Τραμπ και παρουσίαση πρότασης λύσης· «τα υπόλοιπα εξαρτώνται από το Κογκρέσο».

Η επόμενη μέρα για τις ελληνοτουρκικές

Η αναβολή δημιουργεί χώρο χειρισμών και επανεκτίμησης χρονοδιαγράμματος για το διάλογο. Παραμένει, ωστόσο, κεντρικό ζητούμενο η σταθερότητα των διαύλων και η αποφυγή παρερμηνειών γύρω από το πρωτόκολλο ανακοινώσεων.
Κρίσιμο θα είναι αν και πότε θα οριστεί νέα συνάντηση, ανάλογα με το ημερολόγιο του Ερντογάν και τις αμερικανοτουρκικές ισορροπίες.

Η συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει προγραμματιστεί για σήμερα στις 14:00 ώρα Νέας Υόρκης (21:00 ώρα Ελλάδας), στο Turkish House (Τürkevi Center).
Υπενθυμίζεται ότι πέρυσι η αντίστοιχη συνάντηση πραγματοποιήθηκε εντός του ΟΗΕ, σε χώρο που είχε υποδείξει η ελληνική πλευρά.

Η συνάντηση θα διεξαχθεί σε μορφή 1+2, δηλαδή οι δύο ηγέτες με δύο συνεργάτες:

• ΥΠΕΞ Ελλάδας: Γιώργος Γεραπετρίτης
• ΥΠΕΞ Τουρκίας: Χακάν Φιντάν
• Διπλωματικοί σύμβουλοι: Μίλτος Νικολαΐδης (Ελλάδα) και Τσαγατάι Κιλίτς (Τουρκία)

Τι θα βρεθεί στο επίκεντρο

Στο τραπέζι αναμένεται να τεθούν διμερή και περιφερειακά ζητήματα, με έμφαση σε:

• Ελληνοτουρκικές σχέσεις και μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης
• Ανατολική Μεσόγειος και ενεργειακές διασυνδέσεις
• Περιφερειακές εξελίξεις σε Μέση Ανατολή και ΝΑ Ευρώπη

Κεντρικός στόχος είναι να διατηρηθεί σταθερός δίαυλος επικοινωνίας και να εξεταστούν πρακτικά βήματα αποκλιμάκωσης όπου είναι εφικτό.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ γνωστοποίησε ότι θα υποδεχθεί στον Λευκό Οίκο τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στις 25 Σεπτεμβρίου. Η συνάντηση εντάσσεται σε ατζέντα που περιλαμβάνει εμπορικές και αμυντικές συμφωνίες, με έμφαση στην αεροπορική βιομηχανία και τα μαχητικά προγράμματα.

Τι αναφέρει ο Τραμπ στην ανάρτησή του

«Χαίρομαι που θα φιλοξενήσω τον Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν της Τουρκίας στον Λευκό Οίκο στις 25 Σεπτεμβρίου. Εργαζόμαστε πάνω σε πολλές εμπορικές και στρατιωτικές συμφωνίες με τον Πρόεδρο, συμπεριλαμβανομένης της μεγάλης κλίμακας αγοράς αεροσκαφών Boeing, μιας σημαντικής συμφωνίας για τα F-16 και μιας συνέχισης των συνομιλιών για τα F-35, οι οποίες αναμένουμε να ολοκληρωθούν θετικά. Ο Πρόεδρος Ερντογάν και εγώ είχαμε πάντα μια πολύ καλή σχέση. Ανυπομονώ να τον δω στις 25!»

Τι σηματοδοτεί η ατζέντα

• Εμβάθυνση αμυντικής συνεργασίας: αναφορές σε F-16 και συνομιλίες για F-35.
• Ισχυρό εμπορικό σκέλος: μεγάλης κλίμακας αγορά αεροσκαφών Boeing στο τραπέζι.
• Πολιτικό μήνυμα σχέσεων: «είχαμε πάντα μια πολύ καλή σχέση», τονίζει ο Τραμπ, υπογραμμίζοντας θετικό κλίμα.

Επόμενα βήματα

Η επικείμενη συνάντηση αναμένεται να εστιάσει σε συγκεκριμενοποίηση συμφωνιών και χρονοδιαγράμματα υλοποίησης, με στόχο θετικά αποτελέσματα στις αμυντικές και εμπορικές σχέσεις ΗΠΑ-Τουρκίας.

«Κλείδωσε» η συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ταγίπ Ερντογάν για τις 23 Σεπτεμβρίου, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές. Η πιθανότερη ώρα είναι το μεσημέρι τοπική ώρα Νέας Υόρκης, βράδυ στην Ελλάδα. Στη συνάντηση θα παρίστανται οι υπουργοί και υφυπουργοί Εξωτερικών των δύο χωρών.

Ο στόχος της συνάντησης είναι η χαλάρωση των τόνων μετά την ένταση που προκλήθηκε από τις τουρκικές έρευνες του ωκεανογραφικού «Piri Reis» στο νοτιοανατολικό Αιγαίο και την αντίδραση της Αθήνας με τη μεγάλη στρατιωτική άσκηση από τον Έβρο έως το νότιο Αιγαίο.

Μήνυμα Μητσοτάκη

Στη χθεσινή του συνέντευξη, ο Πρωθυπουργός δήλωσε: «Υπάρχει πρόθεση και από τα δύο μέρη να βρεθεί χρόνος και πιστεύω ότι από τη στιγμή που υπάρχει διάθεση να βρεθεί χρόνος, παρότι θα συμπέσουμε για λίγο, πιστεύω ότι θα μπορέσουμε να βρούμε τον χρόνο για να κάνουμε τη συνάντηση…».

Επανέλαβε επίσης: «Η Ελλάδα δεν πρόκειται ποτέ να συζητήσει ούτε ζητήματα αφοπλισμού ούτε προφανώς ζητήματα γκρίζων ζωνών ούτε ζητήματα κυριαρχίας. Όσο τα ζητήματα αυτά μπαίνουν στο τραπέζι, τόσο γίνεται εξαιρετικά δύσκολη η επίλυση της μεγάλης μας διαφοράς, που είναι η οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών, δηλαδή ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας. Μπορούμε να μάθουμε να ζούμε και με τις διαφορές μας κι αν δεν μπορούμε να λύσουμε το ζήτημα αυτό, δεν θα μπορέσουμε να το λύσουμε. Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι πρέπει μονίμως το θερμόμετρο να είναι στο κόκκινο και ότι πρέπει να είμαστε μονίμως σε ένα περιβάλλον διαρκούς έντασης».

Προηγούμενο Τετ α Τετ

Το προηγούμενο τετ α τετ είχε γίνει τον Ιούνιο, στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στη Χάγη. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε μια σύντομη συνομιλία με τον Ταγίπ Ερντογάν, όπου συζητήθηκαν οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και άλλα ζητήματα.

Ο Πρωθυπουργός είχε επισημάνει ότι «αν δεν φύγει το casus belli από το τραπέζι, αν δεν σταματήσει η Τουρκία να προωθεί την ανυπόστατη θεωρία των γκρίζων ζωνών, δεν θα μπει στο πρόγραμμα των φθηνών δανείων της Ευρωπαϊκής Ένωσης».

Τι εξετάζεται για τη Νέα Υόρκη

Δεν έχει οριστεί ημερομηνία για συνάντηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον πρόεδρο της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν, ωστόσο εξετάζεται το ενδεχόμενο να γίνει στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη (22-26 Σεπτεμβρίου), όπως ανέφερε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης στο ACTION 24.

Διαβάστε επίσης:

«Καμία εθιμοτυπική συνάντηση»

Απαντώντας σε ερώτηση για το περιεχόμενο, ο Γιώργος Γεραπετρίτης τόνισε ότι «δεν υπάρχει καμία συνάντηση εθιμοτυπική» ανάμεσα στον Έλληνα πρωθυπουργό και τον Τούρκο πρόεδρο. Σύμφωνα με τον ίδιο, η Αθήνα προσβλέπει στην αμβλύνση των ελληνοτουρκικών διαφορών, δίνοντας έμφαση σε ουσιαστικό διάλογο και πρακτικά αποτελέσματα.

Το διακύβευμα για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις

Μια πιθανή επικοινωνία στο πλαίσιο του ΟΗΕ θα εντασσόταν στη συνεχιζόμενη προσπάθεια σταθεροποίησης και μείωσης της έντασης. Το μήνυμα που εκπέμπεται είναι ότι οι επαφές δεν περιορίζονται σε τυπικές χειραψίες, αλλά αποσκοπούν σε συγκεκριμένη πρόοδο στα ανοιχτά ζητήματα.

Διαβάστε επίσης:

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εξέφρασε την ικανοποίησή του για τη συνάντηση των προέδρων των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, και της Ρωσίας, Βλαντίμιρ Πούτιν, που πραγματοποιήθηκε στην Αλάσκα. Όπως υποστήριξε, οι συνομιλίες αυτές έδωσαν νέα ώθηση στις διεθνείς προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

Η θέση της Τουρκίας για την ειρήνη

Ο Τούρκος πρόεδρος τόνισε ότι η Άγκυρα είναι έτοιμη να συμβάλει με κάθε δυνατό τρόπο στη διαδικασία ειρήνευσης. Η στάση αυτή, σύμφωνα με διπλωματικούς κύκλους, εντάσσεται στη διαχρονική προσπάθεια της Τουρκίας να διαδραματίσει ρόλο μεσολαβητή στις σχέσεις Ρωσίας – Ουκρανίας.

Η ανάρτηση του Ερντογάν

Στην ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, ο Ερντογάν ανέφερε:
«Οι συνομιλίες που πραγματοποιήθηκαν στην Αλάσκα μεταξύ του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών κ. Τραμπ και του προέδρου της Ρωσικής Ομοσπονδίας κ. Πούτιν έδωσαν νέα ώθηση στις προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας. Χαιρετίζουμε με ικανοποίηση τη Σύνοδο Κορυφής της Αλάσκας και ευχόμαστε αυτή η νέα διαδικασία, με τη συμμετοχή και του Προέδρου της Ουκρανίας Ζελένσκι, να θέσει τα θεμέλια για μια διαρκή ειρήνη. Η Τουρκία είναι έτοιμη να συμβάλει με κάθε τρόπο στην εδραίωση της ειρήνης».

Διαβάστε επίσης:

Σε ποινή φυλάκισης ενός έτους και οκτώ μηνών καταδικάστηκε ο προφυλακισμένος δήμαρχος Κωνσταντινούπολης, Εκρέμ Ιμάμογλου, από τουρκικό δικαστήριο, για παλαιότερες δηλώσεις του εναντίον του επικεφαλής της Γενικής Εισαγγελίας της πόλης. Η ποινή δεν συνοδεύεται από στέρηση των πολιτικών του δικαιωμάτων, ενώ η συγκεκριμένη υπόθεση δεν σχετίζεται άμεσα με τις κατηγορίες που οδήγησαν στη σύλληψή του στις 19 Μαρτίου.

Η έρευνα είχε διαταχθεί στις 20 Ιανουαρίου, έπειτα από τηλεοπτική εμφάνιση του Ιμάμογλου, κατά την οποία προέβη σε δηλώσεις εις βάρος του εισαγγελέα Ακίν Γκιουρλέκ και της οικογένειάς του. Οι κατηγορίες περιλάμβαναν «δημόσια προσβολή», «απειλή» και «στοχοποίηση ατόμων που υπηρετούν στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας».

Αξίζει να σημειωθεί ότι σε βάρος του Ιμάμογλου εκκρεμεί και προηγούμενη πρωτόδικη καταδίκη σε κάθειρξη 2 ετών, 7 μηνών και 15 ημερών. Η απόφαση αυτή αφορούσε την περίφημη υπόθεση του 2019, όταν είχε αποκαλέσει «ανόητους» τα μέλη της Ανώτατης Εκλογικής Επιτροπής της Τουρκίας, μετά την ακύρωση της πρώτης εκλογικής του νίκης στον δήμο Κωνσταντινούπολης. Οι εκλογές επαναλήφθηκαν και ο Ιμάμογλου αναδείχθηκε εκ νέου νικητής.