Tag: Γιώργος Γεραπετρίτης

Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης υπογράμμισε ότι «οι δίαυλοι επικοινωνίας με την Τουρκία δεν έκλεισαν ποτέ», επιμένοντας στη χρησιμότητά τους ως μηχανισμού πρόληψης εντάσεων και αποφυγής κρίσεων.

Μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό ΣΚΑΪ, ανέδειξε την πολιτική των «ήρεμων νερών» ως «θεμελιώδη επιλογή του πρωθυπουργού», σημειώνοντας ότι μέσα από αυτήν η Ελλάδα κέρδισε χρόνο «να ανασυνταχθεί τόσο στον τομέα της άμυνας όσο και σε αυτόν της οικονομίας».

Στο ίδιο πλαίσιο, επανέλαβε ότι το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας θα πραγματοποιηθεί «εντός των επόμενων μηνών» στην Άγκυρα, όπου αναμένεται συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Όπως είπε, η ατζέντα θα «χτιστεί» μέσα από τον επόμενο γύρο του πολιτικού διαλόγου και της «θετικής ατζέντας», που έχουν προγραμματιστεί για 20 και 21 Ιανουαρίου στην Αθήνα.

Παράλληλα, ο κ. Γεραπετρίτης αναγνώρισε ότι οι «θεμελιώδεις, υποκείμενες» διαφορές παραμένουν, με αιχμή την οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας, διευκρινίζοντας όμως ότι αυτό δεν θα πρέπει να λειτουργεί ως φρένο στην επαφή των δύο πλευρών. Κατά τον ίδιο, «διαφαίνεται ότι υπάρχει πολιτική βούληση για να προχωρήσουμε σε μια οριστική λύση μεγάλων θεμάτων μας», προσθέτοντας πως έχουν γίνει «πολύ σημαντικά βήματα», αλλά «το τελευταίο μίλι είναι το πιο δύσκολο».

Αναφερόμενος στη συχνότητα των επαφών, επισήμανε ότι το γεγονός πως δεν έχει υπάρξει μέχρι στιγμής συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με κρίση, όπως – αντίστροφα – δεν θα σήμαινε κατ’ ανάγκη ομαλότητα μόνο και μόνο επειδή πραγματοποιείται μια συνάντηση. Τόνισε ότι χρειάζεται κανονικότητα στις επαφές, με σταθερή επικοινωνία: «Δε θα πρέπει να παράγονται κατ’ ανάγκη μεγάλες συμφωνίες, θα πρέπει να συνομιλούμε… το επιβάλει η γεωγραφία μας».

Κλείνοντας, σημείωσε ότι «σήμερα η Ελλάδα είναι σε θέση να διαπραγματευτεί από θέση ισότιμη αν όχι ισχύος», αποτυπώνοντας την εκτίμησή του ότι η διατήρηση ανοιχτών γραμμών μπορεί να λειτουργήσει ως βάση για πιο δύσκολες συζητήσεις, όταν έρθει η ώρα των μεγάλων αποφάσεων.

Στις τρέχουσες γεωπολιτικές εξελίξεις αναφέρθηκε από το βήμα της Βουλής ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, υπογραμμίζοντας ότι «ζούμε σε έναν κόσμο που καθίσταται γεωπολιτικά απρόβλεπτος». Όπως τόνισε, η κυβέρνηση οφείλει να είναι πλήρως προετοιμασμένη για όλα τα ενδεχόμενα:

«Είναι αδύνατο να προβλέψουμε το μέλλον, εκείνο που είναι υποχρέωση απέναντι στην πατρίδα είναι να είμαστε έτοιμοι για όλα τα σενάρια και αυτό κάνει η κυβέρνηση», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, επιτέθηκε στην αντιπολίτευση, κάνοντας λόγο για «εύπεπτη κριτική» από τη Χαριλάου Τρικούπη και για «αντιπολιτευτική πλειοδοσία» εκ μέρους της Ελληνικής Λύσης και του Κυριάκου Βελόπουλου.

Τουρκικές παραβιάσεις: «Ελαχιστοποιήθηκαν καθοριστικά»

Απαντώντας στην κριτική που του άσκησε νωρίτερα ο Δημήτρης Μάντζος για τις τουρκικές παραβιάσεις στο Αιγαίο, ο υπουργός Εξωτερικών υποστήριξε ότι οι σχετικές δραστηριότητες έχουν «ελαχιστοποιηθεί καθοριστικά» σε σχέση με το παρελθόν.

«Επί ΠΑΣΟΚ είχαμε περισσότερες από 10.000 παραβιάσεις το χρόνο. Δεν τα βάζω στο ζύγι, καμία παραβίαση δεν είναι ανεκτή», σημείωσε, θέλοντας να αναδείξει τόσο τη μείωση της έντασης, όσο και τη διαχρονική σοβαρότητα του ζητήματος για την ελληνική εξωτερική πολιτική και την άμυνα.

Ενεργειακός κόμβος, ΑΠΕ και η κριτική Βελόπουλου

Ο Γιώργος Γεραπετρίτης απάντησε και στον Κυριάκο Βελόπουλο, ο οποίος είχε αμφισβητήσει τον ρόλο της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου.

«Μας είπατε πως δεν κατέστη ενεργειακός κόμβος η χώρα μας; Δεν είναι αρτηρία οι σταθμοί στη Ρεβυθούσα ή την Αλεξανδρούπολη; Δεν είναι αυτάρκεια και ισχύς για τη χώρα να έχουμε το 55% του μίγματος από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας;» διερωτήθηκε ο υπουργός, επιμένοντας ότι η Ελλάδα έχει αναβαθμίσει ουσιαστικά τη θέση της στον ενεργειακό χάρτη.

Ταυτόχρονα έκανε λόγο για «παλινδρόμηση» του Κυριάκου Βελόπουλου, με επίκεντρο την κριτική του στα θέματα Άμυνας, υπονοώντας ασυνέπεια μεταξύ των θέσεων της Ελληνικής Λύσης.

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης απάντησε: «Εμείς είμαστε υπέρ της ενίσχυσης της Άμυνας. Λέμε πως δεν θέλουμε να στείλετε όπλα και στρατιώτες στην Ουκρανία». Στα ενεργειακά, υποστήριξε ότι το αμερικανικό LNG είναι ακριβότερο από το ρωσικό, καλώντας την κυβέρνηση: «Κάντε ΑΟΖ με την Κύπρο και θα σας χειροκροτήσουμε».

Γεραπετρίτης: «Καμία πρόθεση για αποστολή στρατευμάτων στην Ουκρανία»

Ο υπουργός Εξωτερικών θέλησε να κλείσει οριστικά το ζήτημα της συμμετοχής της Ελλάδας με στρατιωτικές δυνάμεις στον πόλεμο:

Γιώργος Γεραπετρίτης: «Καμία πρόθεση για αποστολή στρατευμάτων στην Ουκρανία».

Όπως ανέφερε, «η κυβέρνηση δεν έχει καμία πρόθεση για αποστολή στρατευμάτων στην Ουκρανία», απορρίπτοντας κατηγορηματικά κάθε σχετικό σενάριο.

Απευθυνόμενος εκ νέου στον Κυριάκο Βελόπουλο, σημείωσε με αιχμή:
«Δεν θα μας χειροκροτήσετε ό,τι και να κάνουμε. Δεν έχω παρατηρήσει τέτοια γενναιότητα ούτε με τη Chevron, ούτε με τα θαλάσσια πάρκα, ούτε με την ενίσχυση της Άμυνας. Παρατηρούμε έναν πολιτικό μηδενισμό, δεν περιμένουμε επιβράβευση».

Τέλος, αναφερόμενος στην κριτική για τις σχέσεις της ελληνικής κυβέρνησης με την προεδρία Τραμπ, υποστήριξε ότι «η πραγματικότητα διέψευσε τον πρόεδρο της Ελληνικής Λύσης», αφήνοντας να εννοηθεί ότι η εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης δικαιώθηκε από τις εξελίξεις.

Η εποχή απαιτεί περιφερειακές συνεργασίες και, όπως ανέφερε ο Υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης στο “Athens Security Forum 2025” του ΙΔΙΣ, «η Ελλάδα αυτή τη δεδομένη στιγμή έχει και την ηγετική θέση να μπορέσει να επιβάλλει μία τέτοιου τύπου συνεργασία επ’ ωφέλειά της». Η Αθήνα έχει καταθέσει πρόταση για ένα πολυμερές σχήμα στην Ανατολική Μεσόγειο με τα κράτη που μοιράζονται μαζί μας θαλάσσια σύνορα. Η ατζέντα συνδυάζει πρακτικά πεδία, όπως πολιτική προστασία, προστασία θαλασσίου περιβάλλοντος και μετανάστευση, αλλά και δύσκολα κεφάλαια όπως συνδεσιμότητα και οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών.

Προϋποθέσεις συμμετοχής και ανοιχτά εμπόδια

Ο ΥΠΕΞ αναγνώρισε ότι η υλοποίηση δεν είναι εύκολη, με εμπόδια όπως η στάση της Τουρκίας έναντι της Κύπρου και ο διχασμός στη Λιβύη. Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι τα ζητήματα «δεν είναι αξεπέραστα» και ότι είναι «η ώρα της ευθύνης για όλους». Η μία και μοναδική προϋπόθεση είναι ο καθολικός σεβασμός του διεθνούς δικαίου, της κυριαρχίας των κρατών και του ευρωπαϊκού κεκτημένου· άλλωστε «δύο από τις χώρες είναι μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και μία χώρα είναι σε προενταξιακή διαδικασία». Η Ελλάδα καλεί τους γείτονες «να βρεθεί μια λειτουργική σχέση» για κοινές προκλήσεις που δεν λύνονται με μονομερείς ενέργειες.

Συμπληρωματικότητα με τα διμερή και η σχέση με την Τουρκία

Η περιφερειακή πρωτοβουλία δεν ακυρώνει τα διμερή κανάλια. «Με την Τουρκία, τα τελευταία δυόμισι χρόνια έχει υπάρξει ένας δομημένος διάλογος», είπε, παρότι δεν υπήρξε ακόμη αποτέλεσμα στο μεγάλο υποκείμενο ζήτημα, δηλαδή την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Υπάρχει, όμως, πρόοδος στη λεγόμενη χαμηλή πολιτική και στις επαφές των κοινωνιών. Μέχρι το τέλος του έτους αναμένεται να ολοκληρωθεί η διερεύνηση προθέσεων των μερών· αν υπάρξει σύγκλιση, θα ακολουθήσουν επόμενα βήματα, «ενδεχομένως με την υπογραφή κάποιου συνυποσχετικού ή με συνάντηση σε επίπεδο ΥΠΕΞ ή τεχνικών κλιμακίων».

«Διεθνής αυτάρκεια» και αυτοπεποίθηση της ελληνικής διπλωματίας

Ο κ. Γεραπετρίτης στάθηκε στην αναβαθμισμένη θέση της χώρας: «Η ελληνική εξωτερική πολιτική έχει φτάσει σε επίπεδο διεθνούς αυτάρκειας και αυτοπεποίθησης που δεν χρειάζεται να ετεροπροσδιορίζεται». Η Ελλάδα, υπογράμμισε, δεν κοιτά διαρκώς προς την Τουρκία για να διαμορφώσει στάση, ενώ απορρίπτει τις «εύπεπτες» ή «αφοριστικές» προσεγγίσεις στα σύνθετα προβλήματα. «Αυτό που συνέβη με την ενεργειακή συνεργασία Ελλάδας-ΗΠΑ δεν ήταν τυχαίο».

Τι έχει αλλάξει στη διεθνή σκηνή

Ο ΥΠΕΞ περιέγραψε ένα εξαιρετικά σύνθετο παγκόσμιο περιβάλλον: άνω των 60 ένοπλων συρράξεων, διεθνείς οργανισμοί με μικρότερη παρεμβατικότητα και κενό που καλύπτεται από ισχυρά κράτη ή νέες συμμαχίες. Το μεταπολεμικό ισοζύγιο ευθύνης ασφαλείας αλλάζει, ενώ αναδυόμενες δυνάμεις όπως η Ινδία αναλαμβάνουν ρόλο στον παγκόσμιο Νότο. Η σκληρή ισχύς επανέρχεται στην πρώτη γραμμή, αλλά ανάμεσα στη σκληρή και την ήπια ισχύ αναδεικνύεται η έξυπνη ισχύς, ένα υβριδικό μίγμα αποτροπής και προβολής αξιών.

Ενέργεια ως εργαλείο «έξυπνης ισχύος»

«Η ενέργεια καθίσταται ένα μέσο ταυτοχρόνως ήπιας και σκληρής ισχύος, αλλά πάντως έξυπνης ισχύος», τόνισε, με αφορμή την ανάγκη αποφυγής υπερεξάρτησης που ανέδειξε ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία. Οι πρόσφατες συμφωνίες – Κάθετος Διάδρομος, εξορύξεις φυσικού αερίου, συμπράξεις με διεθνείς ενεργειακούς παίκτες – καθιστούν την Ελλάδα όχι απλώς ενεργειακό κόμβο, αλλά και εξαγωγικό φορέα αυτάρκειας για άλλες χώρες.

Δύση, ασφάλεια και η θέση της Ελλάδας

Για την εσωτερική ασφάλεια, ο ΥΠΕΞ υπογράμμισε ότι δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται «με αφέλεια». Η Ελλάδα οφείλει να στηρίζεται στη Δύση, την ΕΕ και τη διατλαντική συνεργασία. Σήμερα, «η πλήρης ένταξη της Ελλάδας στη Δύση συνιστά όρο ασφάλειας». Η χώρα επενδύει παραδοσιακά στη σκληρή ισχύ της, αλλά πλέον αναγνωρίζεται ότι η συμμετοχή σε διεθνή κοινότητα είναι εξίσου κρίσιμη. Η Ελλάδα βρίσκεται «στο υψηλότερο διπλωματικό επίπεδο» που είχε ποτέ: σκληρός πυρήνας της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, αιρετό μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, στρατηγικές συμμαχίες με Ισραήλ, χώρες του Κόλπου και Ινδία, και άριστες σχέσεις με τις ΗΠΑ.

Δύο χρόνια πυκνής διπλωματίας, με το «αγκάθι» ανοιχτό

Ο κ. Γεραπετρίτης υπενθύμισε ότι από τη Διακήρυξη των Αθηνών έχουν περάσει μόλις δύο χρόνια, με ήδη ορατά οφέλη: άνοδος στο διμερές εμπόριο, πρόληψη μεταναστευτικών ροών, συνεργασία στην πολιτική προστασία και δραστική μείωση παραβιάσεων του εναέριου χώρου, που «δίνει ανάσα» στην Πολεμική Αεροπορία. Αναγνώρισε, πάντως, ότι «δεν έχουμε ακόμη μπει» στη συζήτηση για την οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας, κάτι που «αναπαράγει εντάσεις». Η Ελλάδα, είπε, έβαλε «στο τραπέζι» όσα κάποιοι θεωρούσαν ότι φοβόμαστε: Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχέδιο, Θαλάσσια Πάρκα, και συνεργασίες με Chevron και Exxon – «με πλήρη αυτοπεποίθηση και χωρίς εκπτώσεις στις εθνικές κόκκινες γραμμές».

Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης περιγράφει στο «Βήμα» ένα συγκροτημένο, ολιστικό σχέδιο εξωτερικής πολιτικής που υλοποιείται τα τελευταία δυόμισι χρόνια. Όπως σημειώνει, «το πρώτο επίπεδο αποσκοπούσε στην εμπέδωση ηρεμίας στην περιοχή μας». Σε ένα διεθνές περιβάλλον με δύο πολέμους κοντά μας, η Αθήνα στόχευσε σε συνθήκες ειρηνικής συνύπαρξης και ασφάλειας:
η Διακήρυξη των Αθηνών με την Τουρκία (Δεκέμβριος 2023) συνοδεύτηκε από ελαχιστοποίηση παραβιάσεων του εθνικού εναέριου χώρου, μεγάλη μείωση μεταναστευτικών ροών εξ ανατολών, ενίσχυση του διμερούς εμπορίου και αναβάθμιση του τουρισμού μέσω της γρήγορης θεώρησης για νησιά του Αιγαίου, που εξασφάλισε το ΥΠΕΞ από την ΕΕ.

Παράλληλα, «χτίσαμε τις διπλωματικές μας σχέσεις με τη γειτονική Λιβύη», παρά το τουρκολιβυκό μνημόνιο. «Σήμερα, η Ελλάδα είναι η μόνη ευρωπαϊκή χώρα με ανοικτούς διαύλους και με τις δύο πλευρές», μετά τις επαφές σε Τρίπολη και Βεγγάζη. Αποτέλεσμα: περιορισμός ροών από Λιβύη, προκήρυξη οικοπέδων με σεβασμό στη μέση γραμμή και επανενεργοποίηση τεχνικών επιτροπών για οριοθέτηση ΑΟΖ που είχαν παγώσει από το 2010. Κατά τον υπουργό, τα «ήρεμα νερά» έδωσαν χρόνο για την ανάταξη της οικονομίας, την αποκατάσταση της αμυντικής ισχύος και την εδραίωση της διπλωματικής θέσης.

Ερείσματα, συμμαχίες και κινήσεις πεδίου

Το δεύτερο στάδιο στόχευσε στη στερέωση των εθνικών θέσεων με διεθνείς συμμαχίες και παρεμβάσεις στο πεδίο. Η Ελλάδα εξελέγη σχεδόν ομόφωνα στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, «συναποφασίζοντας για τη διεθνή αρχιτεκτονική ασφάλειας». Παράλληλα, διαμορφώθηκε το πλαίσιο της ευρωπαϊκής άμυνας ώστε «τα εθνικά μας συμφέροντα να μην αμφισβητούνται», ενώ ενισχύθηκαν οι σχέσεις με τις ΗΠΑ, διατηρήθηκε η στρατηγική σχέση με το Ισραήλ, βαθύνθηκαν οι δεσμοί με τον αραβικό κόσμο, την Ινδία και τις χώρες του Κόλπου. Η χώρα αναβαθμίστηκε σε ενεργειακό κόμβο για τη ΝΑ Ευρώπη.

Στο «πεδίο», η Ελλάδα προχώρησε σε θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό που αποτυπώνει τα απώτατα όρια δυνητικής υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ ως ευρωπαϊκό κεκτημένο, σε θαλάσσια περιβαλλοντικά πάρκα που θωρακίζουν την κυριαρχία, και στη συμμετοχή των Chevron και ExxonMobil σε έρευνα/εξόρυξη υδρογονανθράκων νότια της Κρήτης και στο Ιόνιο αντίστοιχα – «η δεύτερη κατέστη δυνατή χάρη στην οριοθέτηση ΑΟΖ με την Ιταλία». «Οι όποιες αναμενόμενες έξωθεν αντιδράσεις δεν μας μετακινούν από τη βασική γραμμή», υπογραμμίζει.

Κεφαλαιοποίηση και νέα πρωτοβουλία στην Αν. Μεσόγειο

Στο τρίτο επίπεδο, η Αθήνα επιδιώκει να κεφαλαιοποιήσει τη θέση της με μεγάλες πρωτοβουλίες «χωρίς φοβικά σύνδρομα». Κεντρική κίνηση είναι η πρωτοβουλία για ένα διαρκές πολυμερές περιφερειακό σχήμα στην Ανατολική Μεσόγειο, μια περιοχή με εντάσεις αλλά και κομβική οδό διασυνδεσιμότητας μεταξύ Ασίας-Αφρικής-Ευρώπης.

Η πρόταση αφορά τα τέσσερα κράτη της Αν. Μεσογείου με τα οποία η Ελλάδα μοιράζεται θαλάσσια σύνορα (με δυνατότητα μελλοντικής διεύρυνσης). Απαραίτητη προϋπόθεση: «καθολική αποδοχή του Διεθνούς Δικαίου και πλήρης σεβασμός της κυριαρχίας». Η ατζέντα αγγίζει πολιτική προστασία, Μεταναστευτικό, προστασία θαλάσσιου περιβάλλοντος, αλλά και πιο σύνθετα ζητήματα όπως οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών και συνδεσιμότητα. Επόμενα βήματα: διερεύνηση προθέσεων, πιθανό μνημόνιο κατανόησης και πρώτη συνάντηση για ιεράρχηση θεμάτων.

«Η ελληνική πρόταση αποτελεί το πρώτο δομημένο σχέδιο συνεργασίας των παράκτιων κρατών της περιοχής», υπενθυμίζοντας ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (2/10/2020) είχε αναφερθεί σε πολυμερές συνέδριο που «ουδέποτε ενεργοποιήθηκε». Τώρα, «η Ελλάδα αναλαμβάνει την πρωτοβουλία των κινήσεων ως διαβουλευτική και ηγετική χώρα». Παρά τα εμπόδια, «είναι η ώρα της ευθύνης και όχι των υπεκφυγών».