Οι προοπτικές της ελληνικής οικονομίας και ο κρίσιμος ρόλος της χρηματοδότησης στην ενίσχυση της παραγωγικότητας τέθηκαν στο επίκεντρο της συνεδρίασης του διοικητικού συμβουλίου του ΕΒΕΑ, που πραγματοποιήθηκε χθες παρουσία του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννη Στουρνάρα. Σύμφωνα με ανακοίνωση του επιμελητηρίου, ο κ. Στουρνάρας υπογράμμισε ότι «η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να διατηρεί την αναπτυξιακή δυναμική της», εστιάζοντας στο πώς η σταθερή χρηματοδότηση μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός για πιο διατηρήσιμη ανάπτυξη.
Ανάπτυξη 2025 και προβλέψεις έως το 2028
Όπως ανέφερε, ο ρυθμός ανάπτυξης διαμορφώθηκε στο 2% το πρώτο εννεάμηνο του 2025 σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2024, επίδοση που, όπως σημείωσε, ήταν υψηλότερη από τον μέσο ρυθμό της ζώνης του ευρώ (1,5%). Η ώθηση προήλθε κυρίως από την ιδιωτική κατανάλωση και τις καθαρές εξαγωγές, ενώ θετική ήταν και η συμβολή των επενδύσεων, λόγω ενίσχυσης των πάγιων επενδύσεων τόσο σε παραγωγικό εξοπλισμό όσο και σε κατασκευές. Με βάση τις τρέχουσες προβλέψεις της Τράπεζας της Ελλάδος, «ο ετήσιος ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ την περίοδο 2025-28 αναμένεται να διαμορφωθεί στο 2,1%», εκτίμηση που, σύμφωνα με την τοποθέτησή του, συνδέεται και με τη συνέχεια των επενδυτικών ροών.
Επενδύσεις, επενδυτικό κενό και ο ρόλος των τραπεζών
Ο διοικητής της ΤτΕ στάθηκε στη σταθερή άνοδο των επενδύσεων, επισημαίνοντας ότι η πρόσφατη αναθεώρηση των ετήσιων εθνικολογιστικών στοιχείων για το 2022-24 δείχνει μετατόπιση της σύνθεσης της ανάπτυξης προς τις επενδύσεις. Ενδεικτικά, οι συνολικές επενδύσεις ως ποσοστό του ΑΕΠ εκτιμάται ότι έφθασαν στο 17% το 2025 από 11% το 2019, εξέλιξη που αποδίδεται κυρίως σε υψηλότερες ιδιωτικές επενδύσεις. Μεταπανδημικά, η συμβολή τους στον ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης ήταν κατά μέσο όρο 1,9 ποσοστιαίες μονάδες, έναντι 0,3 στη ζώνη του ευρώ, παρότι το επενδυτικό κενό σε σχέση με την ευρωζώνη παραμένει σημαντικό, καθώς εκεί οι επενδύσεις κινούνται περίπου στο 21% του ΑΕΠ.
Στο ίδιο πλαίσιο, υπογράμμισε ότι η περαιτέρω ενίσχυση των επενδύσεων είναι καθοριστική για την αλλαγή του αναπτυξιακού προτύπου, με έμφαση στην καινοτομία, την παραγωγικότητα, την εξωστρέφεια, αλλά και την αποτελεσματική αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και την υποστήριξη της πράσινης μετάβασης. Παράλληλα, τόνισε ότι η συνεπής δημοσιονομική πορεία, οι μεταρρυθμίσεις και η ενίσχυση της εμπιστοσύνης συνέβαλαν στην άνοδο των επενδύσεων, με ιδιαίτερα θετική επίδραση από την ανάκτηση επενδυτικής βαθμίδας για τα ομόλογα του Δημοσίου το 2023.
Επιπλέον, ανέφερε ότι η αποτελεσματική εποπτεία του τραπεζικού συστήματος, η μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων και η ενίσχυση της κεφαλαιακής επάρκειας επέτρεψαν στα πιστωτικά ιδρύματα να χρηματοδοτούν πιο ενεργά την οικονομία. Όπως σημείωσε, μέσα στο 2025 η χρηματοδότηση των επιχειρήσεων ενισχύθηκε και το κόστος δανεισμού υποχώρησε σημαντικά, ενώ εκτίμησε ότι οι παράγοντες αυτοί, παρά τη διεθνή αβεβαιότητα, μπορούν να συνεχίσουν να στηρίζουν την επενδυτική δυναμική. Κατά τον ίδιο, η αλληλεξάρτηση ανάπτυξης, δημοσιονομικής σταθερότητας, πιστωτικής επέκτασης, επενδύσεων και προσεκτικής διαχείρισης κινδύνων έχει ήδη αποδώσει θετικά αποτελέσματα και η συνέχισή της αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για μελλοντικά οφέλη.
Μπρατάκος: Το χρηματοδοτικό «κλειδί» για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του ΕΒΕΑ Γιάννης Μπρατάκος έθεσε στο επίκεντρο την πρόσβαση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων σε επενδυτικά εργαλεία, ως προϋπόθεση για την ανθεκτικότητα και τον εκσυγχρονισμό του επιχειρηματικού ιστού. Όπως τόνισε, η οικονομία βρίσκεται σε κρίσιμο μεταβατικό σημείο, καθώς μετά την ανάκτηση διεθνούς αξιοπιστίας και τη δημοσιονομική εξυγίανση, το μεγάλο ζητούμενο είναι η μετατροπή της σταθερότητας σε υψηλή παραγωγικότητα, επενδύσεις και εξωστρέφεια.
Παρότι, όπως ανέφερε, το τραπεζικό σύστημα έχει βελτιωθεί, «πολλές επιχειρήσεις μένουν εκτός χρηματοδότησης», με βασικά εμπόδια το υψηλό κόστος χρήματος, τα αυστηρά κριτήρια πιστοληπτικής αξιολόγησης και την ανεπαρκή χρηματοοικονομική προετοιμασία. Παράλληλα, επισήμανε ότι για ένα σημαντικό τμήμα επιχειρήσεων το πρόβλημα δεν είναι η βιωσιμότητα ή η προοπτική, αλλά η έλλειψη εργαλείων και καθοδήγησης, ώστε να παρουσιαστεί καθαρά η οικονομική εικόνα, να οργανωθεί αξιόπιστος χρηματοδοτικός φάκελος και να αξιοποιηθούν εναλλακτικές πηγές κεφαλαίων. Ιδίως για τις πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις, υπογράμμισε ότι η πρόσβαση στη χρηματοδότηση είναι καθοριστική, γιατί χωρίς αυτήν ακόμη και υγιείς προσπάθειες δυσκολεύονται να επενδύσουν, να εκσυγχρονιστούν ή να ενταχθούν σε νέες αλυσίδες αξίας.
Στο κλείσιμό του, ανέδειξε τον ρόλο των τραπεζών όχι μόνο ως μηχανισμού πιστωτικής επέκτασης αλλά ως εταίρου στην αναπτυξιακή διαδικασία, υπογραμμίζοντας ότι η συμβολή της Τράπεζας της Ελλάδος είναι κομβική τόσο στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα όσο και στη διαμόρφωση πλαισίου που κατευθύνει πόρους προς παραγωγικές και βιώσιμες επιχειρήσεις. «Πάγια θέση του ΕΒΕΑ είναι ότι η ισχυρή και βιώσιμη ανάπτυξη προϋποθέτει ισχυρές, υγιείς και χρηματοδοτούμενες επιχειρήσεις», σημείωσε, προσθέτοντας ότι ζητούμενο δεν είναι η επιστροφή σε πρακτικές του παρελθόντος, αλλά συνθήκες που ευνοούν τη συνέπεια, τη διαφάνεια, τη συνεργασία και τη μακροπρόθεσμη προοπτική.