Σε ηλικία 73 ετών έφυγε από τη ζωή ο Φάτος Νάνο, πρώην πρωθυπουργός της Αλβανίας και ιστορικός ηγέτης της αλβανικής αριστεράς μετά την πτώση του κομμουνιστικού καθεστώτος. Ο Νάνο νοσηλευόταν από τις 8 Οκτωβρίου σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας στα Τίρανα, αντιμετωπίζοντας χρόνια αναπνευστικά προβλήματα.
Σύμφωνα με τα αλβανικά μέσα ενημέρωσης, ο πρώην πρωθυπουργός υπέστη καρδιακή ανακοπή, ενώ στη συνέχεια βρέθηκε σε κατάσταση κλινικού εγκεφαλικού θανάτου. Η υγεία του επιδεινωνόταν σταδιακά τις τελευταίες ημέρες.
Βραβεύσεις και αναγνώριση
Πριν από δύο χρόνια, ο Νάνο είχε υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση, ενώ ο πρωθυπουργός Έντι Ράμα τού είχε απονείμει μετάλλιο τιμής για τη συμβολή του «στην οικοδόμηση του συνταγματικού και δημοκρατικού κράτους στην Αλβανία».
Ο πρόεδρος της χώρας Μπαϊράμ Μπεγκάι εξέφρασε τα συλλυπητήριά του, αναφέροντας πως «θα τον θυμόμαστε ως έναν φιλελεύθερο και μεταρρυθμιστή ηγέτη. Αθάνατος». Ο Ράμα αποχαιρέτησε τον προκάτοχό του με ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, γράφοντας «Αντίο Πρόεδρε» κάτω από παλιά φωτογραφία τους.
Από το καθεστώς Χότζα στη μεταρρύθμιση
Γεννημένος στα Τίρανα το 1952, ο Φάτος Νάνο ήταν γιος του διευθυντή της αλβανικής τηλεόρασης. Σπούδασε οικονομικά και ξεκίνησε την καριέρα του στο Ινστιτούτο Μαρξιστικών-Λενινιστικών Σπουδών το 1978, κατά την περίοδο του Ενβέρ Χότζα.
Αργότερα, ως καθηγητής πολιτικής οικονομίας στο Πανεπιστήμιο των Τιράνων, αποστασιοποιήθηκε από τη μαρξιστική ορθοδοξία και τάχθηκε υπέρ της οικονομίας της αγοράς, αναλαμβάνοντας για μικρό διάστημα πρωθυπουργός στη μεταβατική κυβέρνηση που σχηματίστηκε μετά την κατάρρευση του καθεστώτος το 1990.
Πολιτική πορεία και επιστροφές στην εξουσία
Ο Νάνο επανήλθε στην πρωθυπουργία το 1997–1998 και ξανά το 2002–2005, ενώ προηγουμένως, το 1992, είχε εκλεγεί επικεφαλής του Σοσιαλιστικού Κόμματος Αλβανίας, του μεταρρυθμισμένου διαδόχου του πρώην Κόμματος Εργασίας. Κατά τη διάρκεια της ηγεσίας του, το κόμμα υιοθέτησε φιλελεύθερες οικονομικές αρχές και προσπάθησε να εκσυγχρονίσει το πολιτικό σύστημα της χώρας.
Το 1994 καταδικάστηκε σε 12 χρόνια κάθειρξης για υπεξαίρεση 7 εκατομμυρίων δολαρίων ιταλικής βοήθειας, κατηγορία που πολλοί τότε χαρακτήρισαν πολιτικά υποκινούμενη. Μετά την κοινωνική έκρηξη του 1997, που προκλήθηκε από την κατάρρευση των χρηματοπιστωτικών πυραμίδων (Ponzi), οι φυλακές άνοιξαν και ο Νάνο απελευθερώθηκε, επωφελούμενος από τη γενική αμνηστία που ακολούθησε.
Το τέλος της πολιτικής του διαδρομής
Ο Φάτος Νάνο παρέδωσε το 2005 την ηγεσία του Σοσιαλιστικού Κόμματος στον σημερινό πρωθυπουργό Έντι Ράμα, σηματοδοτώντας το τέλος της πολιτικής του καριέρας. Παρά τις φιλοδοξίες του να διεκδικήσει την προεδρία της χώρας, το κόμμα του δεν στήριξε την υποψηφιότητά του.
Παρέμεινε ωστόσο σύμβολο της μεταρρυθμιστικής αριστεράς στην Αλβανία και ιστορική φυσιογνωμία της μετακομμουνιστικής εποχής, συνδέοντας το παρελθόν του καθεστώτος Χότζα με την προσπάθεια εκδημοκρατισμού και οικονομικού ανοίγματος της χώρας.
