Tag: Εξωτερική Πολιτική

Σε διαρκή συντονισμό με τους Ευρωπαίους εταίρους κινείται η Ελλάδα στο ζήτημα του Συμβουλίου Ειρήνης, όπως ανέφερε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Εθνικός Κήρυκας». Υπογράμμισε ότι «η Ελλάδα τάσσεται σταθερά υπέρ των πρωτοβουλιών που προωθούν την ειρήνη και είναι υπέρμαχος της πολυμερούς διπλωματίας ως μέσου οικοδόμησης εμπιστοσύνης και συλλογικής συνεργασίας».

Ο κ. Γεραπετρίτης σημείωσε ότι η χώρα προσκλήθηκε από τον Αμερικανό Πρόεδρο να συμμετάσχει ως ιδρυτικό μέλος στο Συμβούλιο, διευκρινίζοντας πως η ελληνική θέση «συγκαθορίζεται» από την ιδιότητα της Ελλάδας ως εκλεγμένου μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας. Στο πλαίσιο αυτό, τόνισε πως η Ελλάδα οφείλει να κινείται βάσει του ψηφίσματος 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας, το οποίο καθορίζει ότι το Συμβούλιο Ειρήνης αποτελεί προσωρινό μηχανισμό με στόχο την ειρήνευση στη Γάζα. Όπως επισήμανε, «η απόσταση που υφίσταται μεταξύ του προτεινόμενου Χάρτη του Συμβουλίου Ειρήνης και του Ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας εγείρει προβληματισμό», προσθέτοντας ότι η Ελλάδα «με σύνεση και αξιοπιστία» παραμένει σε συνεργασία με εταίρους και άλλες σύμμαχες χώρες.

Τα 12 μίλια: Αναφαίρετο δικαίωμα και μονομερής άσκηση

Αναφερόμενος στην επέκταση των χωρικών υδάτων έως τα 12 ναυτικά μίλια, ο υπουργός Εξωτερικών χαρακτήρισε το ζήτημα αναφαίρετο δικαίωμα που ανάγεται στην κυριαρχία της χώρας. Όπως δήλωσε, «θα το ασκήσουμε μονομερώς σε χρόνο που θα επιλεγεί από την ελληνική Πολιτεία», παραπέμποντας ως παράδειγμα στην επέκταση που έγινε «πριν 5 χρόνια στο Ιόνιο και έως το ακρωτήριο Ταίναρο».

Στην ίδια τοποθέτηση υπογράμμισε ότι η άσκηση ενός νόμιμου δικαιώματος «δεν μπορεί και δεν πρέπει να προκαλεί κρίση στη σχέση μεταξύ δύο γειτονικών χωρών» και «πολλώ δε μάλλον δεν μπορεί να συνιστά λόγο απειλής», δίνοντας το στίγμα ότι η συζήτηση για τα κυριαρχικά δικαιώματα δεν πρέπει να μετατρέπεται σε πεδίο έντασης.

Δομημένος διάλογος με την Τουρκία και το πλαίσιο των διαφορών

Ο κ. Γεραπετρίτης ανέφερε ότι η Ελλάδα συζητά με την Τουρκία στο πλαίσιο ενός δομημένου διαλόγου που, όπως είπε, εκκίνησε πριν από περίπου δύο χρόνια, ξεκαθαρίζοντας όμως ότι «θέματα κυριαρχίας δεν αποτελούν μέρος του διαλόγου αυτού». Παράλληλα, προσδιόρισε ως τη μόνη διαφορά που μπορεί να αχθεί ενώπιον διεθνούς διαδικασίας την οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, την οποία περιέγραψε ως την ιστορικά υποκείμενη αιτία των μεγάλων εντάσεων μεταξύ των δύο χωρών.

Με αυτή τη βάση, τόνισε ότι «διάλογος δεν σημαίνει υποχώρηση, αδυναμία, απεμπόληση του εθνικού συμφέροντος», αλλά ότι αποτελεί «τη δικλείδα ηρεμίας, σταθερότητας και καλής γειτονίας», επιχειρώντας να οριοθετήσει τη συζήτηση ως εργαλείο αποκλιμάκωσης και όχι ως πεδίο παραχωρήσεων.

Ουκρανικό και «κόκκινες γραμμές»

Για το Ουκρανικό, ο υπουργός Εξωτερικών δήλωσε ότι η Ελλάδα στηρίζει κάθε πρωτοβουλία που στοχεύει στον τερματισμό του πολέμου και στην εμπέδωση διαρκούς ειρήνης, υπό την προϋπόθεση ότι θα κατοχυρώνεται πλήρως η κυριαρχία της Ουκρανίας και θα προβλέπονται εγγυήσεις ασφαλείας με αποτρεπτικό χαρακτήρα έναντι μελλοντικής απειλής.

Κλείνοντας, αναφέρθηκε στην εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης, σημειώνοντας ότι η διπλωματική ισχύς της Ελλάδας έχει ενισχυθεί και ότι η χώρα «θεωρείται από όλους ως ένας έντιμος συνομιλητής». Όπως είπε, αυτό συνδέεται με το ότι «οι κόκκινες γραμμές μας είναι σταθερές και ενιαίες»: η καθολική εφαρμογή του διεθνούς δικαίου, η προσήλωση στη διεθνή πολυμέρεια, η ειρηνική επίλυση διαφορών, ο σεβασμός της κυριαρχίας όλων των κρατών, η υπεράσπιση του αμυνόμενου και η καταδίκη κάθε μορφής αναθεωρητισμού, αξίες που, όπως τόνισε, είναι «αδιαπραγμάτευτες» και «δεν χωράει καμία απολύτως έκπτωση».

Τηλεφωνική επικοινωνία είχαν χθες ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης και ο Τούρκος ομόλογός του Χακάν Φιντάν, στο πλαίσιο της οποίας συζητήθηκαν ζητήματα της Ανατολικής Μεσογείου και ευρύτερα θέματα που αφορούν τις σχέσεις Αθήνας–Άγκυρας.

Διμερείς σχέσεις και εξελίξεις στο Αιγαίο

Σύμφωνα με τις σχετικές πληροφορίες, στο επίκεντρο της συνομιλίας βρέθηκαν κυρίως οι διμερείς σχέσεις Ελλάδας και Τουρκίας και οι εξελίξεις στην περιοχή, σε μια περίοδο όπου καταγράφονται αυξημένες τουρκικές προκλήσεις στο Αιγαίο, που επηρεάζουν το κλίμα και την ατζέντα των επαφών.

Συρία, Ιράν και πρωτοβουλίες Τραμπ στην περιοχή

Στη συζήτηση εντάχθηκαν επίσης οι εξελίξεις στη Συρία και στο Ιράν, ζητήματα που απασχολούν συνολικά τις χώρες της Ανατολικής Μεσογείου. Η συγκυρία θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη, ιδίως μετά τις πρωτοβουλίες που αναλαμβάνει ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, οι οποίες επηρεάζουν τις ισορροπίες στην ευρύτερη περιοχή.

Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης υπογράμμισε ότι «οι δίαυλοι επικοινωνίας με την Τουρκία δεν έκλεισαν ποτέ», επιμένοντας στη χρησιμότητά τους ως μηχανισμού πρόληψης εντάσεων και αποφυγής κρίσεων.

Μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό ΣΚΑΪ, ανέδειξε την πολιτική των «ήρεμων νερών» ως «θεμελιώδη επιλογή του πρωθυπουργού», σημειώνοντας ότι μέσα από αυτήν η Ελλάδα κέρδισε χρόνο «να ανασυνταχθεί τόσο στον τομέα της άμυνας όσο και σε αυτόν της οικονομίας».

Στο ίδιο πλαίσιο, επανέλαβε ότι το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας θα πραγματοποιηθεί «εντός των επόμενων μηνών» στην Άγκυρα, όπου αναμένεται συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Όπως είπε, η ατζέντα θα «χτιστεί» μέσα από τον επόμενο γύρο του πολιτικού διαλόγου και της «θετικής ατζέντας», που έχουν προγραμματιστεί για 20 και 21 Ιανουαρίου στην Αθήνα.

Παράλληλα, ο κ. Γεραπετρίτης αναγνώρισε ότι οι «θεμελιώδεις, υποκείμενες» διαφορές παραμένουν, με αιχμή την οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας, διευκρινίζοντας όμως ότι αυτό δεν θα πρέπει να λειτουργεί ως φρένο στην επαφή των δύο πλευρών. Κατά τον ίδιο, «διαφαίνεται ότι υπάρχει πολιτική βούληση για να προχωρήσουμε σε μια οριστική λύση μεγάλων θεμάτων μας», προσθέτοντας πως έχουν γίνει «πολύ σημαντικά βήματα», αλλά «το τελευταίο μίλι είναι το πιο δύσκολο».

Αναφερόμενος στη συχνότητα των επαφών, επισήμανε ότι το γεγονός πως δεν έχει υπάρξει μέχρι στιγμής συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με κρίση, όπως – αντίστροφα – δεν θα σήμαινε κατ’ ανάγκη ομαλότητα μόνο και μόνο επειδή πραγματοποιείται μια συνάντηση. Τόνισε ότι χρειάζεται κανονικότητα στις επαφές, με σταθερή επικοινωνία: «Δε θα πρέπει να παράγονται κατ’ ανάγκη μεγάλες συμφωνίες, θα πρέπει να συνομιλούμε… το επιβάλει η γεωγραφία μας».

Κλείνοντας, σημείωσε ότι «σήμερα η Ελλάδα είναι σε θέση να διαπραγματευτεί από θέση ισότιμη αν όχι ισχύος», αποτυπώνοντας την εκτίμησή του ότι η διατήρηση ανοιχτών γραμμών μπορεί να λειτουργήσει ως βάση για πιο δύσκολες συζητήσεις, όταν έρθει η ώρα των μεγάλων αποφάσεων.

Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Νίκος Ανδρουλάκης, μιλώντας σε εκδήλωση με θέμα «Αθήνα: Διάλογοι για την πολιτική – Η Ανατολική Μεσόγειος αλλάζει», ανέδειξε την ανάγκη για νέο ευρωπαϊκό όραμα με πραγματική αλληλεγγύη, ασφάλεια και ευημερία των λαών, επισημαίνοντας ότι σήμερα «η λάμψη του ευρωπαϊκού οράματος έχει χαθεί», γεγονός που – όπως είπε – τροφοδοτεί ισχυρό αντιευρωπαϊσμό τόσο στη δεξιά όσο και στην αριστερά.

Ο κ. Ανδρουλάκης υπογράμμισε ότι η προστασία των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας περνά μέσα από την ευρωπαϊκή οικογένεια, η οποία όμως παραμένει ανέτοιμη: «ούτε ευρωστρατό έχουμε, ούτε κοινή εξωτερική πολιτική, ούτε κοινή προσέγγιση για την Ανατολική Μεσόγειο». Για να αποκτήσει ξανά περιεχόμενο ο ευρωπαϊκός ρόλος, σημείωσε, απαιτούνται γενναίες πρωτοβουλίες, ιδίως στα κοινά εξοπλιστικά προγράμματα και στην εξαγωγή όπλων σε τρίτες χώρες, επισημαίνοντας την αντίφαση να χαρακτηρίζεται μια χώρα ως παράγων αποσταθεροποίησης και την ίδια στιγμή να εξοπλίζεται από ευρωπαϊκά κράτη. «Πρέπει να μπουν κανόνες», είπε, ασκώντας κριτική στην ηγεσία της ΕΕ και σημειώνοντας ότι η επόμενη φάση απαιτεί ηγεσίες πέρα από τα πρόσωπα που σήμερα κυριαρχούν στις Βρυξέλλες.

Σε ό,τι αφορά τα Βαλκάνια και την Τουρκία, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ μίλησε για ανάγκη σχεδίου και εθνικής αυτοπεποίθησης. Τόνισε ότι η Ελλάδα πρέπει να δει «το στρατηγικό της βάθος στα Βαλκάνια» με μακροπρόθεσμο ορίζοντα και πως απέναντι στην Τουρκία η στάση πρέπει να είναι συνεπής και καθαρή: «ελάτε στη Χάγη για το ένα και μόνο ζήτημα, δεν υπάρχει κάτι άλλο». Για το Κυπριακό, στάθηκε θετικά στην προσπάθεια του προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκου Χριστοδουλίδη, να φέρει την ΕΕ στον πυρήνα της διαπραγμάτευσης.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην ελληνική αμυντική βιομηχανία, την οποία – όπως είπε – «την έχουν αφήσει στο έλεος του Θεού», ζητώντας διακομματικό consensus και συνεργασία με τους μεγάλους οικονομικούς παίκτες, ώστε να υπάρξει στρατηγική επένδυση στην έρευνα και την τεχνολογία. Ως προτεραιότητα μιας ενδεχόμενης κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ, περιέγραψε ένα «κανονικό υπουργείο Εξωτερικών», όπου η εξωτερική πολιτική θα χαράσσεται στρατηγικά, σε βάθος χρόνου από τους διπλωμάτες, και όχι με αντιφατικές κινήσεις. Παράλληλα, σημείωσε ότι η Ελλάδα συχνά προσέρχεται «απροετοίμαστη» στα συμβούλια των Βρυξελλών, κάτι που – όπως υποστήριξε – πρέπει να αλλάξει.

Στο πεδίο της ενέργειας, ο Νίκος Ανδρουλάκης υπογράμμισε ότι η Ελλάδα πρέπει να γίνει πραγματικός ενεργειακός κόμβος, κάτι που προϋποθέτει δίκτυα τόσο στο εσωτερικό όσο και προς την κεντρική Ευρώπη και πολλαπλές πηγές τροφοδοσίας. Άσκησε κριτική στις αντιφάσεις της κυβέρνησης για τους υδρογονάνθρακες, υπογραμμίζοντας ότι η εναλλαγή θέσεων ανάλογα με τις διεθνείς συγκυρίες δείχνει έλλειψη σταθερής, μακροπρόθεσμης στρατηγικής. Σχετικά με τα λιμάνια, τόνισε ότι αποτελούν ζήτημα εθνικής ασφάλειας και ως εκ τούτου κάθε επένδυση θα πρέπει να συζητείται εξαντλητικά εντός κυβέρνησης και Βουλής, κάτι που – όπως είπε – δεν συμβαίνει επαρκώς σήμερα.

Αναφερόμενος στην ηλεκτρική διασύνδεση Ισραήλ–Κύπρου–Ελλάδας, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ ήταν ιδιαίτερα επικριτικός για τον τρόπο που σχεδιάστηκε. Υποστήριξε ότι μια τόσο σοβαρή επένδυση οφείλει να διασφαλίζει εξαρχής τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας, αλλιώς καταλήγει σε τυχοδιωκτισμό. Επισήμανε ότι η Τουρκία αξιοποιεί το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο για να αξιώνει είτε έμμεση αναγνώρισή του μέσω «άδειας» είτε ακύρωση της επένδυσης, κάτι που – όπως είπε – οδηγεί στο να «έχει περάσει ο τραμπουκισμός της Τουρκίας» και δεν δικαιολογεί κυβερνητικούς πανηγυρισμούς.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο άμυνας, επανέλαβε τη θέση του ότι η Τουρκία δεν έχει θέση στη νέα ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική άμυνας, ενώ εξήγησε ότι ακόμη και χωρίς πλήρη συμμετοχή, τουρκικές εταιρείες μπορούν ήδη να συμμετέχουν σε ένα μέρος των προγραμμάτων. Για τον ίδιο, η προοπτική να αποκτήσει η Τουρκία δυνατότητα συμμετοχής έως 65% σε τέτοια σχήματα εγκυμονεί τον κίνδυνο να επηρεάζει σε βάθος τα ευρωπαϊκά εξοπλιστικά προγράμματα, αντιστρέφοντας τη σχέση εξάρτησης εις βάρος της Ευρώπης.

Στο ζήτημα της Μέσης Ανατολής, ο Νίκος Ανδρουλάκης εξέφρασε ικανοποίηση για τη διακοπή της σφαγής στη Γάζα, ξεκαθαρίζοντας όμως ότι για να προχωρήσουν οι ειρηνευτικές πρωτοβουλίες στη βάση των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ χρειάζονται ισχυρές και αξιόπιστες προσωπικότητες που να μπορούν να οικοδομήσουν αγωγούς εμπιστοσύνης μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων. Εμφανίστηκε ιδιαίτερα επιφυλακτικός απέναντι στην πολιτική του Μπενιαμίν Νετανιάχου, σημειώνοντας ότι όσο παραμένει στην εξουσία οι πιθανότητες ουσιαστικής λύσης παραμένουν μικρές.

Τέλος, αναφερόμενος στη διεθνή συγκυρία και στον ρόλο των ΗΠΑ, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ χαρακτήρισε την προσέγγιση του Ντόναλντ Τραμπ ως «συναλλακτική εξωτερική πολιτική», όπου κυριαρχεί «το δίκιο του ισχυρού» και υπονομεύεται το διεθνές δίκαιο. Αυτή η λογική, είπε, δεν εξυπηρετεί ούτε την Ευρώπη ούτε την Ελλάδα, και γι’ αυτό απαιτείται μεγάλη προσοχή και στρατηγική ψυχραιμία τα επόμενα χρόνια. Παρά τις διακηρύξεις περί επιτυχημένων συμφωνιών σε περιοχές όπως ο Καύκασος ή η Αφρική, ο Νίκος Ανδρουλάκης εμφανίστηκε απαισιόδοξος για την ουσιαστική τους αποτελεσματικότητα, υποστηρίζοντας ότι προβάλλονται περισσότερο για να παρουσιαστεί αυτή η μορφή διπλωματίας ως επιτυχής, χωρίς να λύνει πραγματικά τις βαθιές εστίες αστάθειας.

Στις τρέχουσες γεωπολιτικές εξελίξεις αναφέρθηκε από το βήμα της Βουλής ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, υπογραμμίζοντας ότι «ζούμε σε έναν κόσμο που καθίσταται γεωπολιτικά απρόβλεπτος». Όπως τόνισε, η κυβέρνηση οφείλει να είναι πλήρως προετοιμασμένη για όλα τα ενδεχόμενα:

«Είναι αδύνατο να προβλέψουμε το μέλλον, εκείνο που είναι υποχρέωση απέναντι στην πατρίδα είναι να είμαστε έτοιμοι για όλα τα σενάρια και αυτό κάνει η κυβέρνηση», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, επιτέθηκε στην αντιπολίτευση, κάνοντας λόγο για «εύπεπτη κριτική» από τη Χαριλάου Τρικούπη και για «αντιπολιτευτική πλειοδοσία» εκ μέρους της Ελληνικής Λύσης και του Κυριάκου Βελόπουλου.

Τουρκικές παραβιάσεις: «Ελαχιστοποιήθηκαν καθοριστικά»

Απαντώντας στην κριτική που του άσκησε νωρίτερα ο Δημήτρης Μάντζος για τις τουρκικές παραβιάσεις στο Αιγαίο, ο υπουργός Εξωτερικών υποστήριξε ότι οι σχετικές δραστηριότητες έχουν «ελαχιστοποιηθεί καθοριστικά» σε σχέση με το παρελθόν.

«Επί ΠΑΣΟΚ είχαμε περισσότερες από 10.000 παραβιάσεις το χρόνο. Δεν τα βάζω στο ζύγι, καμία παραβίαση δεν είναι ανεκτή», σημείωσε, θέλοντας να αναδείξει τόσο τη μείωση της έντασης, όσο και τη διαχρονική σοβαρότητα του ζητήματος για την ελληνική εξωτερική πολιτική και την άμυνα.

Ενεργειακός κόμβος, ΑΠΕ και η κριτική Βελόπουλου

Ο Γιώργος Γεραπετρίτης απάντησε και στον Κυριάκο Βελόπουλο, ο οποίος είχε αμφισβητήσει τον ρόλο της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου.

«Μας είπατε πως δεν κατέστη ενεργειακός κόμβος η χώρα μας; Δεν είναι αρτηρία οι σταθμοί στη Ρεβυθούσα ή την Αλεξανδρούπολη; Δεν είναι αυτάρκεια και ισχύς για τη χώρα να έχουμε το 55% του μίγματος από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας;» διερωτήθηκε ο υπουργός, επιμένοντας ότι η Ελλάδα έχει αναβαθμίσει ουσιαστικά τη θέση της στον ενεργειακό χάρτη.

Ταυτόχρονα έκανε λόγο για «παλινδρόμηση» του Κυριάκου Βελόπουλου, με επίκεντρο την κριτική του στα θέματα Άμυνας, υπονοώντας ασυνέπεια μεταξύ των θέσεων της Ελληνικής Λύσης.

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης απάντησε: «Εμείς είμαστε υπέρ της ενίσχυσης της Άμυνας. Λέμε πως δεν θέλουμε να στείλετε όπλα και στρατιώτες στην Ουκρανία». Στα ενεργειακά, υποστήριξε ότι το αμερικανικό LNG είναι ακριβότερο από το ρωσικό, καλώντας την κυβέρνηση: «Κάντε ΑΟΖ με την Κύπρο και θα σας χειροκροτήσουμε».

Γεραπετρίτης: «Καμία πρόθεση για αποστολή στρατευμάτων στην Ουκρανία»

Ο υπουργός Εξωτερικών θέλησε να κλείσει οριστικά το ζήτημα της συμμετοχής της Ελλάδας με στρατιωτικές δυνάμεις στον πόλεμο:

Γιώργος Γεραπετρίτης: «Καμία πρόθεση για αποστολή στρατευμάτων στην Ουκρανία».

Όπως ανέφερε, «η κυβέρνηση δεν έχει καμία πρόθεση για αποστολή στρατευμάτων στην Ουκρανία», απορρίπτοντας κατηγορηματικά κάθε σχετικό σενάριο.

Απευθυνόμενος εκ νέου στον Κυριάκο Βελόπουλο, σημείωσε με αιχμή:
«Δεν θα μας χειροκροτήσετε ό,τι και να κάνουμε. Δεν έχω παρατηρήσει τέτοια γενναιότητα ούτε με τη Chevron, ούτε με τα θαλάσσια πάρκα, ούτε με την ενίσχυση της Άμυνας. Παρατηρούμε έναν πολιτικό μηδενισμό, δεν περιμένουμε επιβράβευση».

Τέλος, αναφερόμενος στην κριτική για τις σχέσεις της ελληνικής κυβέρνησης με την προεδρία Τραμπ, υποστήριξε ότι «η πραγματικότητα διέψευσε τον πρόεδρο της Ελληνικής Λύσης», αφήνοντας να εννοηθεί ότι η εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης δικαιώθηκε από τις εξελίξεις.

Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης περιγράφει στο «Βήμα» ένα συγκροτημένο, ολιστικό σχέδιο εξωτερικής πολιτικής που υλοποιείται τα τελευταία δυόμισι χρόνια. Όπως σημειώνει, «το πρώτο επίπεδο αποσκοπούσε στην εμπέδωση ηρεμίας στην περιοχή μας». Σε ένα διεθνές περιβάλλον με δύο πολέμους κοντά μας, η Αθήνα στόχευσε σε συνθήκες ειρηνικής συνύπαρξης και ασφάλειας:
η Διακήρυξη των Αθηνών με την Τουρκία (Δεκέμβριος 2023) συνοδεύτηκε από ελαχιστοποίηση παραβιάσεων του εθνικού εναέριου χώρου, μεγάλη μείωση μεταναστευτικών ροών εξ ανατολών, ενίσχυση του διμερούς εμπορίου και αναβάθμιση του τουρισμού μέσω της γρήγορης θεώρησης για νησιά του Αιγαίου, που εξασφάλισε το ΥΠΕΞ από την ΕΕ.

Παράλληλα, «χτίσαμε τις διπλωματικές μας σχέσεις με τη γειτονική Λιβύη», παρά το τουρκολιβυκό μνημόνιο. «Σήμερα, η Ελλάδα είναι η μόνη ευρωπαϊκή χώρα με ανοικτούς διαύλους και με τις δύο πλευρές», μετά τις επαφές σε Τρίπολη και Βεγγάζη. Αποτέλεσμα: περιορισμός ροών από Λιβύη, προκήρυξη οικοπέδων με σεβασμό στη μέση γραμμή και επανενεργοποίηση τεχνικών επιτροπών για οριοθέτηση ΑΟΖ που είχαν παγώσει από το 2010. Κατά τον υπουργό, τα «ήρεμα νερά» έδωσαν χρόνο για την ανάταξη της οικονομίας, την αποκατάσταση της αμυντικής ισχύος και την εδραίωση της διπλωματικής θέσης.

Ερείσματα, συμμαχίες και κινήσεις πεδίου

Το δεύτερο στάδιο στόχευσε στη στερέωση των εθνικών θέσεων με διεθνείς συμμαχίες και παρεμβάσεις στο πεδίο. Η Ελλάδα εξελέγη σχεδόν ομόφωνα στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, «συναποφασίζοντας για τη διεθνή αρχιτεκτονική ασφάλειας». Παράλληλα, διαμορφώθηκε το πλαίσιο της ευρωπαϊκής άμυνας ώστε «τα εθνικά μας συμφέροντα να μην αμφισβητούνται», ενώ ενισχύθηκαν οι σχέσεις με τις ΗΠΑ, διατηρήθηκε η στρατηγική σχέση με το Ισραήλ, βαθύνθηκαν οι δεσμοί με τον αραβικό κόσμο, την Ινδία και τις χώρες του Κόλπου. Η χώρα αναβαθμίστηκε σε ενεργειακό κόμβο για τη ΝΑ Ευρώπη.

Στο «πεδίο», η Ελλάδα προχώρησε σε θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό που αποτυπώνει τα απώτατα όρια δυνητικής υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ ως ευρωπαϊκό κεκτημένο, σε θαλάσσια περιβαλλοντικά πάρκα που θωρακίζουν την κυριαρχία, και στη συμμετοχή των Chevron και ExxonMobil σε έρευνα/εξόρυξη υδρογονανθράκων νότια της Κρήτης και στο Ιόνιο αντίστοιχα – «η δεύτερη κατέστη δυνατή χάρη στην οριοθέτηση ΑΟΖ με την Ιταλία». «Οι όποιες αναμενόμενες έξωθεν αντιδράσεις δεν μας μετακινούν από τη βασική γραμμή», υπογραμμίζει.

Κεφαλαιοποίηση και νέα πρωτοβουλία στην Αν. Μεσόγειο

Στο τρίτο επίπεδο, η Αθήνα επιδιώκει να κεφαλαιοποιήσει τη θέση της με μεγάλες πρωτοβουλίες «χωρίς φοβικά σύνδρομα». Κεντρική κίνηση είναι η πρωτοβουλία για ένα διαρκές πολυμερές περιφερειακό σχήμα στην Ανατολική Μεσόγειο, μια περιοχή με εντάσεις αλλά και κομβική οδό διασυνδεσιμότητας μεταξύ Ασίας-Αφρικής-Ευρώπης.

Η πρόταση αφορά τα τέσσερα κράτη της Αν. Μεσογείου με τα οποία η Ελλάδα μοιράζεται θαλάσσια σύνορα (με δυνατότητα μελλοντικής διεύρυνσης). Απαραίτητη προϋπόθεση: «καθολική αποδοχή του Διεθνούς Δικαίου και πλήρης σεβασμός της κυριαρχίας». Η ατζέντα αγγίζει πολιτική προστασία, Μεταναστευτικό, προστασία θαλάσσιου περιβάλλοντος, αλλά και πιο σύνθετα ζητήματα όπως οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών και συνδεσιμότητα. Επόμενα βήματα: διερεύνηση προθέσεων, πιθανό μνημόνιο κατανόησης και πρώτη συνάντηση για ιεράρχηση θεμάτων.

«Η ελληνική πρόταση αποτελεί το πρώτο δομημένο σχέδιο συνεργασίας των παράκτιων κρατών της περιοχής», υπενθυμίζοντας ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (2/10/2020) είχε αναφερθεί σε πολυμερές συνέδριο που «ουδέποτε ενεργοποιήθηκε». Τώρα, «η Ελλάδα αναλαμβάνει την πρωτοβουλία των κινήσεων ως διαβουλευτική και ηγετική χώρα». Παρά τα εμπόδια, «είναι η ώρα της ευθύνης και όχι των υπεκφυγών».