Οριακό προβάδισμα απέναντι στο PVV του Χέερτ Βίλντερς
Το φιλοευρωπαϊκό κόμμα D66 υπό τον Ρομπ Γέτεν κατέγραψε οριακή νίκη στις ολλανδικές εκλογές, σύμφωνα με τις τελικές εκτιμήσεις του πρακτορείου ANP, που επιβεβαιώνουν ότι ο Χέερτ Βίλντερς δεν κατάφερε να καλύψει τη διαφορά. Με 26 έδρες και προβάδισμα 15.155 ψήφων, το D66 βρίσκεται σε θέση να λάβει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης, γεγονός που θα μπορούσε να καταστήσει τον Γέτεν τον νεότερο πρωθυπουργό της Ε.Ε.
Η αναμέτρηση κρίθηκε κυριολεκτικά «στο νήμα», καθώς απομένουν μία εκλογική περιφέρεια και οι επιστολικές ψήφοι του εξωτερικού για να ολοκληρωθεί η διαδικασία. Ωστόσο, τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα δίνουν σαφές προβάδισμα στο D66, το οποίο επικράτησε για πρώτη φορά του ακροδεξιού PVV.
Η σημασία των ψήφων του εξωτερικού
Οι επιστολικές ψήφοι, που παραδοσιακά ευνοούν τα κεντρώα και αριστερά κόμματα, αναμένεται να επιβεβαιώσουν το προβάδισμα του D66. Στις προηγούμενες εκλογές του 2023, οι Ολλανδοί του εξωτερικού είχαν προσφέρει στο D66 περίπου 3.000 περισσότερες ψήφους από το PVV, καθορίζοντας τότε την τελική εικόνα.
Πολιτικό παζλ και δύσκολες συμμαχίες
Η νέα Βουλή είναι πολυκερματισμένη, με το VVD να συγκεντρώνει 22 έδρες, τη συμμαχία Πρασίνων–Εργατικών (GreenLeft–Labor) 20, και το CDA 18. Πιο πίσω ακολουθούν το JA21 με 9 έδρες και το Forum for Democracy (FvD) με 7, έχοντας υπερδιπλασιάσει τη δύναμή του.
Αν επιβεβαιωθεί η πρωτιά του D66, ο Ρομπ Γέτεν θα χρειαστεί να εξασφαλίσει πλειοψηφία 76 εδρών μέσα από ένα εύθραυστο κυβερνητικό σχήμα. Το πιθανότερο σενάριο είναι ένας “μεγάλος συνασπισμός” με το κεντροδεξιό CDA, το φιλελεύθερο VVD και τη GreenLeft–Labor. Ωστόσο, οι ενδοιασμοί του VVD απέναντι στη συνεργασία με την Αριστερά και οι εσωτερικές αλλαγές ηγεσίας στους Πράσινους–Εργατικούς περιορίζουν τα περιθώρια συνεννόησης.
Η εκλογή νέου ηγέτη στη GreenLeft–Labor, μετά την αποχώρηση του Φρανς Τίμερμανς, ίσως διευκολύνει τη συνεργασία, καθώς η απερχόμενη επικεφαλής του VVD, Ντιλάν Γεσίλγκος, είχε απορρίψει κάθε πιθανότητα συμμαχίας με την Αριστερά.
Ο ρόλος του υπηρεσιακού πρωθυπουργού
Ο υπηρεσιακός πρωθυπουργός Ντικ Σχοφ θα παραμείνει στην εξουσία «τουλάχιστον έως τα Χριστούγεννα», όπως δήλωσε, μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία σχηματισμού κυβέρνησης. Την Τρίτη, τα κόμματα θα εκλέξουν έναν «scout», δηλαδή πολιτικό διαμεσολαβητή, που θα διερευνήσει τις διαθέσεις συνεργασίας. Ο ηγέτης του πρώτου κόμματος έχει το δικαίωμα να ορίσει αυτό το πρόσωπο και να ηγηθεί των διαπραγματεύσεων.
Ο Βίλντερς απομονωμένος πολιτικά
Παρά τη θεαματική άνοδο της Ακροδεξιάς συνολικά, το PVV του Βίλντερς φαίνεται να μένει εκτός κυβερνητικών διεργασιών, καθώς όλα τα υπόλοιπα κόμματα έχουν αποκλείσει τη συνεργασία μαζί του. Ο Βίλντερς, που στο παρελθόν είχε αποσύρει το κόμμα του από κυβερνητικό συνασπισμό λόγω διαφωνιών για την πολιτική ασύλου, δήλωσε προκλητικά στο X: «26 έδρες, όπως και το D66. Κανείς δεν ξεπερνά το PVV!».
Η επόμενη μέρα για την Ολλανδία
Η χώρα εισέρχεται σε μια παρατεταμένη περίοδο διαπραγματεύσεων, με αβέβαιη κατάληξη. Το D66 διαθέτει τη νομιμοποίηση της νίκης, αλλά χρειάζεται εύθραυστες ισορροπίες για να σχηματίσει κυβέρνηση. Το αποτέλεσμα δείχνει μια Ολλανδία διχασμένη ανάμεσα στον φιλοευρωπαϊκό κεντρώο δρόμο και τον ακροδεξιό λαϊκισμό, με το πολιτικό μέλλον να εξαρτάται από τη διάθεση για συναινέσεις και ρεαλιστικές συγκλίσεις.
