Στο Υπουργικό Συμβούλιο της επόμενης εβδομάδας αναμένεται να παρουσιαστεί, υπό τον υπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Γιάννη Κεφαλογιάννη, νέο νομοσχέδιο του υπουργείου. Το σχέδιο νόμου φέρει τον τίτλο «Ενεργή Μάχη» και, σύμφωνα με τις πληροφορίες, συγκροτεί ένα νέο θεσμικό πλαίσιο που εστιάζει στην πρόληψη και στη διαχείριση κινδύνων, με εργαλεία που δίνουν βάρος στη διαλειτουργικότητα, στη συνεργασία των φορέων και στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας.
Ο υπουργός έχει ήδη περιγράψει το εγχείρημα ως αναμόρφωση του ν. 4662 για την Πολιτική Προστασία, η οποία προβλέπεται να τεθεί στη συνέχεια σε δημόσια διαβούλευση, σημειώνοντας ότι «κοινή ιδέα όλων» είναι «η ακόμα περισσότερη θωράκιση της Πολιτικής Προστασίας της χώρας».
Δέκα παρεμβάσεις με στόχο την πρόληψη και τον καλύτερο συντονισμό
Κεντρικός άξονας του νομοσχεδίου είναι η μετάβαση σε πιο προληπτική και οργανωμένη διαχείριση κρίσεων. Θεσμοθετείται η προδιαγεγραμμένη καύση ως εργαλείο μείωσης της συσσωρευμένης καύσιμης ύλης, ενώ προβλέπεται και η σύσταση Ειδικής Επιτροπής Εκτίμησης Πλημμυρικού Κινδύνου, ώστε η Πολιτική Προστασία να διαθέτει πιο στοχευμένη και έγκαιρη εικόνα για την ευαλωτότητα κάθε περιοχής.
Στο πεδίο της αντιμετώπισης των εμπρησμών, προωθείται η αναβάθμιση της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (Δ.Α.Ε.Ε.) και εγκαταλείπεται το παλαιότερο σχήμα διάσπαρτων ανακριτικών κλιμακίων, υπέρ ενός πιο συγκροτημένου μοντέλου. Παράλληλα, εισάγεται η υποχρέωση εκπόνησης Σχεδίων Πρόληψης Πυρκαγιών για κάθε δήμο και περιφέρεια, ώστε η πρόληψη να αποκτήσει ενιαίο και δεσμευτικό χαρακτήρα σε όλη τη χώρα.
Σημαντική είναι και η οργανωτική αλλαγή στον επιχειρησιακό συντονισμό, με τη δημιουργία Επιχειρησιακών Κέντρων σε κάθε Περιφερειακή Πυροσβεστική Διοίκηση, τα οποία θα έχουν άμεση σύνδεση με το ΕΣΚΕΔΙΚ, ώστε να διασφαλίζεται κοινή επιχειρησιακή εικόνα από το τοπικό έως το εθνικό επίπεδο.
Προδιαγεγραμμένη καύση, πλημμύρες, mega-fires και απολογισμός αντιπυρικής περιόδου
Η προδιαγεγραμμένη καύση περιγράφεται ως «προγραμματισμένη και ελεγχόμενη χρήση φωτιάς», με αναφορά σε πρακτικές που εφαρμόζονται σε χώρες του ευρωπαϊκού Νότου. Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπεται να επιτρέπονται, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και από αρμόδιες υπηρεσίες, προγραμματισμένες καύσεις πριν από την αντιπυρική περίοδο, με στόχο τη μείωση της καύσιμης ύλης και άρα του κινδύνου εκτεταμένων πυρκαγιών.
Στο μέτωπο των πλημμυρών, η Ειδική Επιτροπή Εκτίμησης Πλημμυρικού Κινδύνου προβλέπεται να στελεχώνεται από υδρολόγους και επιστήμονες με εξειδικευμένη γνώση για τη συμπεριφορά των υδάτων και τα γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά κάθε περιοχής, ώστε η ενημέρωση για κινδύνους να είναι άμεση και τεκμηριωμένη.
Ιδιαίτερη θέση στο νέο πλαίσιο κατέχει και η αξιολόγηση των μεγάλων συμβάντων. Προβλέπεται επιστημονική επιτροπή για τις mega-fires, δηλαδή πυρκαγιές με πάνω από 100.000 καμένα στρέμματα, με στόχο να εξάγονται συμπεράσματα που θα αξιοποιούνται πρακτικά σε επόμενα συμβάντα. Παράλληλα, δρομολογείται και η θεσμοθέτηση απολογισμού της αντιπυρικής περιόδου, μέσω ετήσιας έκθεσης που θα κατατίθεται στη Βουλή.
Εμπρησμοί, νησιά, εθελοντισμός, εκπαίδευση και «ΑΙΓΙΣ»
Η αναβάθμιση της Δ.Α.Ε.Ε. συνοδεύεται από νέο επιχειρησιακό μοντέλο με 36 ειδικά ανακριτικά κλιμάκια για τα εγκλήματα εμπρησμού. Τα κλιμάκια προβλέπεται να στελεχωθούν με ειδικό προσωπικό, να συνεργάζονται με συναρμόδιες αρχές και να ερευνούν σε βάθος τα αίτια των πυρκαγιών, συμβάλλοντας παράλληλα στη βελτίωση της στρατηγικής δασοπυρόσβεσης. Επιχειρησιακά θα υπάγονται στη Δ.Α.Ε.Ε., ενώ διοικητικά θα συνδέονται με τις έδρες των Διοικήσεων Πυροσβεστικών Υπηρεσιών ανά νομό.
Σημαντική πρόβλεψη αφορά τη θωράκιση μικρών και απομακρυσμένων νησιών, με δυνατότητα δημιουργίας νέων μόνιμων πυροσβεστικών φυλακίων ή μικρών μόνιμων κλιμακίων, με απόφαση του αρχηγού του Πυροσβεστικού Σώματος, όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο.
Στο κομμάτι της κοινωνικής συνδρομής, συστήνεται Μητρώο Επικουρικών Δυνάμεων, ώστε πολίτες και επιχειρήσεις που διαθέτουν υδροφόρες, μηχανήματα έργου ή άλλο εξοπλισμό να μπορούν να δηλώνουν εθελοντικά διαθεσιμότητα για αξιοποίηση σε κρίσιμα περιστατικά. Για τους εθελοντές πυροσβέστες, προωθείται επίσης αλλαγή που θα επιτρέπει συμμετοχή σε επιχειρήσεις και εκτός της περιοχής όπου ανήκουν.
Τέλος, δρομολογούνται ουσιαστικές αλλαγές στην εκπαίδευση. Προβλέπεται αναμόρφωση του συστήματος κατάρτισης και αναβάθμιση της Πυροσβεστικής Ακαδημίας σε Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα με υβριδικά χαρακτηριστικά πανεπιστημίου και στρατιωτικής σχολής, με μόνιμα μέλη ΔΕΠ και δυνατότητα συνεργασιών με ακαδημαϊκούς και ερευνητικούς φορείς στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Παράλληλα, προβλέπεται η επαναλειτουργία της σχολής αρχιπυροσβεστών.
Σε ό,τι αφορά τα νέα εναέρια μέσα που θα παραληφθούν μέσω του προγράμματος «ΑΙΓΙΣ», δίνεται έμφαση στην ειδική εκπαίδευση αξιωματικών για τα νέα μέσα και θεσπίζεται διαδικασία μετάταξης και εκπαίδευσης αποφοίτων της Σχολής Αξιωματικών, ώστε να καλυφθούν οργανικές θέσεις χειριστών και μηχανικών-τεχνικών. Με αυτό το πλαίσιο, το Πυροσβεστικό Σώμα αποκτά τη δυνατότητα να συγκροτήσει δική του επιχειρησιακή δύναμη πτητικών μέσων, με δικούς του πιλότους και μηχανικούς, ενώ η εκπαίδευση θα γίνεται με έξοδα της Υπηρεσίας, μετά από προσκλήσεις εκδήλωσης ενδιαφέροντος.
