Tag: Οδήγηση

Κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή του άρθρου 290Α του Ποινικού Κώδικα περί «επικίνδυνης οδήγησης» εξέδωσε η Εισαγγελία Εφετών Θεσσαλονίκης, προκειμένου να διευκολύνει την ομοιόμορφη αντιμετώπιση των σχετικών παραβάσεων από την Τροχαία και τις Εισαγγελίες Πρωτοδικών της Κεντρικής Μακεδονίας.

Η εγκύκλιος αποσαφηνίζει ότι δεν συνιστά κάθε παράβαση του ΚΟΚ ποινικό αδίκημα, αλλά απαιτείται η ύπαρξη επιπρόσθετων επικίνδυνων συνθηκών. Για παράδειγμα, η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ αποτελεί παράβαση, αλλά μπορεί να χαρακτηριστεί «επικίνδυνη οδήγηση» μόνο εφόσον συντρέχουν πρόσθετοι παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο για τρίτους.

Η ερμηνευτική εγκύκλιος παραθέτει ενδεικτικά παραδείγματα στοιχειοθέτησης του αδικήματος, όπως:

• οδήγηση με ποσοστό αλκοόλ άνω του 0,80 mg/l,
• υπέρβαση του ορίου ταχύτητας κατά τουλάχιστον 50 χλμ./ώρα εντός πόλης,
• επαναλαμβανόμενη παραβίαση ερυθρού σηματοδότη,
• συνεχείς αλλαγές λωρίδων με κίνδυνο πρόκλησης σύγκρουσης,
• μη τήρηση απόστασης ασφαλείας σε υψηλές ταχύτητες,
• κίνηση δικύκλου ανάμεσα σε οχήματα στην ίδια λωρίδα,
• οδήγηση ή στάθμευση που παρεμποδίζει πεζούς, ιδίως σε πεζοδρόμια ή διαβάσεις.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις εργοταξιακές συνθήκες της Περιφερειακής Οδού Θεσσαλονίκης, όπου η στενότητα του δρόμου και τα έργα του fly over απαιτούν αυξημένη προσοχή και μειωμένη ταχύτητα.

Όπως τονίζεται, κάθε περίπτωση πρέπει να εξετάζεται ξεχωριστά, με την τελική κρίση να ανήκει στον αρμόδιο εισαγγελέα και στο δικαστήριο. Η εγκύκλιος αποτελεί κατευθυντήρια οδηγία και όχι δεσμευτική ερμηνεία, στοχεύοντας στη σαφή οριοθέτηση της έννοιας της επικίνδυνης οδήγησης.

Η απόσπαση προσοχής κατά την οδήγηση είναι υπεύθυνη για περίπου 2,5 εκατομμύρια τροχαία ατυχήματα και χιλιάδες θανάτους παγκοσμίως κάθε χρόνο. Σύμφωνα με έρευνα της Wakefield Research, αυτή η επικίνδυνη συνήθεια είναι υπεύθυνη για τον τραυματισμό 1.000 ανθρώπων καθημερινά, με το αμερικανικό site “carsurance” να επισημαίνει τη σοβαρότητα του ζητήματος.

Η αμερικανική Αρχή Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων αναφέρει πως κάθε μέρα 8 άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους εξαιτίας της απόσπασης προσοχής κατά την οδήγηση. Ενδεικτικά, με μια απλή απομάκρυνση της προσοχής για 3 δευτερόλεπτα, ένα όχημα που κινείται με 50 χλμ/ώρα μπορεί να διανύσει απόσταση άνω των 40 μέτρων, γεγονός που καθιστά την οδήγηση επικίνδυνη, ακόμη και αν η απομάκρυνση της προσοχής είναι στιγμιαία. Ειδικότερα, η προσπάθεια για να πιάσει ο οδηγός κάτι ή να στείλει μηνύματα αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο ατυχήματος, με τις πιθανότητες να πολλαπλασιάζονται ακόμη και σε σχέση με την οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ.

Η Ελλάδα και οι Επικίνδυνες Συνήθειες στους Δρόμους

Σύμφωνα με το 15ο Ευρωπαϊκό Βαρόμετρο για την Υπεύθυνη Οδήγηση του 2024, η Ελλάδα κατατάσσεται στην πρώτη θέση στην Ευρώπη για τη χρήση κινητού κατά την οδήγηση. Περισσότεροι από 8 στους 10 Έλληνες οδηγοί (81%) παραδέχονται ότι χρησιμοποιούν το κινητό τους ή το GPS κατά την οδήγηση. Το 72% αυτών δηλώνουν ότι μιλούν στο τηλέφωνο ενώ οδηγούν, ενώ το 55% προτιμά το Bluetooth, ενώ σχεδόν το 47% ρυθμίζει το GPS κατά την οδήγηση. Εξίσου ανησυχητικό είναι ότι το 12% παραδέχεται ότι παρακολουθεί ταινίες ή βίντεο ενώ είναι πίσω από το τιμόνι.

Η Σοβαρότητα της Απόσπασης Προσοχής στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, το 51% των οδηγών θεωρούν ότι η απόσπαση προσοχής είναι η σημαντικότερη αιτία για τα τροχαία ατυχήματα, ενώ ακολουθούν η υπερβολική ταχύτητα με 59% και η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ με 42%. Στις υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης, η χρήση κινητού εν μέσω οδήγησης παραμένει εξίσου επικίνδυνη και συνεισφέρει σε σημαντικά ποσοστά των τροχαίων ατυχημάτων.

Διεθνείς Πρωτοβουλίες και Νέοι Κανονισμοί

Ενδεικτικό του σοβαρού χαρακτήρα του προβλήματος είναι το μέτρο που αναμένεται να εφαρμοστεί στην Πενσυλβάνια των ΗΠΑ, σύμφωνα με το οποίο οι οδηγοί θα απαγορεύεται να κρατούν το κινητό τους, ακόμη και αν βρίσκονται σταματημένοι σε φανάρι ή σε κίνηση. Στον Καναδά, η αστυνομία της πόλης Kingston χρησιμοποιεί drones για να εντοπίζει τους οδηγούς που χρησιμοποιούν κινητά σε κεντρικές διασταυρώσεις.

Στην Ελλάδα, ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ) επιβάλλει αυστηρές ποινές για όσους εντοπίζονται να οδηγούν με το κινητό στο χέρι. Στην πρώτη παραβίαση, το πρόστιμο ανέρχεται σε 350 ευρώ και αφαίρεση διπλώματος για 30 ημέρες. Σε περίπτωση επανάληψης, το πρόστιμο φτάνει τα 1.000 ευρώ με αφαίρεση διπλώματος για 6 μήνες, ενώ η τρίτη παραβίαση οδηγεί σε πρόστιμο 2.000 ευρώ και αφαίρεση διπλώματος για 1 χρόνο.