Η απόφαση της αιγυπτιακής δικαιοσύνης να κλείσει τη Μονή Αγίας Αικατερίνης στο Σινά, το αρχαιότερο εν λειτουργία χριστιανικό μοναστήρι στον κόσμο, δεν είναι απλώς διοικητική πράξη. Είναι ένας τυμβωρυχικός βανδαλισμός εναντίον της ιστορίας, της θρησκευτικής ελευθερίας και της πολιτιστικής συνείδησης της ανθρωπότητας. Πρόκειται για μια ωμή απόπειρα αποϊεροποίησης ενός ιερού χώρου, με προσχήματα “ιδιοκτησιακών διαφορών” που μοιάζουν περισσότερο με προσβολές παρά με νομικά επιχειρήματα.
Από πότε οι μοναχοί διώκονται για την… ιστορία τους;
Η Μονή Σινά ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα μ.Χ. και επιβίωσε πολέμων, σταυροφοριών, κατακτήσεων και αυτοκρατοριών. Κι όμως, σήμερα απειλείται από τη γραφειοκρατία του σύγχρονου εθνικιστικού κρατισμού, ο οποίος –με μανδύα την «εθνική κυριαρχία»– αρπάζει από την Ορθοδοξία και τον παγκόσμιο πολιτισμό ένα από τα πολυτιμότερα σύμβολά του.
Είναι αδιανόητο το γεγονός ότι ένα δικαστήριο σε μια χώρα που επανειλημμένα έχει εκφράσει σεβασμό στις θρησκευτικές μειονότητες, αποφασίζει ουσιαστικά την εκδίωξη μοναχών από τον χώρο λατρείας τους. Δεν πρόκειται για “κοινή ιδιοκτησία”. Πρόκειται για ιερότητα. Και η ιερότητα δεν τιτλοποιείται.
Η «μουσειοποίηση» της πίστης
Το σχέδιο μετατροπής της Μονής σε μουσείο δεν είναι ουδέτερο. Είναι πράξη βεβήλωσης. Όταν ένας ιερός χώρος χάνει τη ζωντανή του πνοή –τους ανθρώπους, την προσευχή, τη λειτουργία του– τότε παύει να είναι χώρος μνήμης και μετατρέπεται σε άδειο κέλυφος. Η πίστη δεν είναι έκθεμα. Είναι βίωμα.
Η μουσειοποίηση της Μονής Σινά, αν τελικά επιβληθεί, θα αποτελέσει προηγούμενο για την πολιτιστική υποταγή και άλλων πνευματικών τόπων στο πλαίσιο του κρατικού αυταρχισμού. Είναι η αναγωγή της πνευματικότητας σε τουριστικό προϊόν και της ιστορίας σε εκθεσιακό εμπόρευμα.
Η σιωπή ως συνενοχή
Η αργοπορημένη ή χλιαρή αντίδραση της διεθνούς κοινότητας είναι το δεύτερο, εξίσου ανησυχητικό στοιχείο. Όταν διεθνείς οργανισμοί προστασίας πολιτιστικής κληρονομιάς δεν υψώνουν τη φωνή τους για έναν χώρο που ανήκει στην οικουμενική συνείδηση, τότε δεν υπάρχει πλέον ουσιαστική προστασία.
Όταν κυβερνήσεις, ακόμα και φιλικές προς την Αίγυπτο, αποφεύγουν να θέσουν το θέμα στην πρώτη γραμμή της διπλωματικής ατζέντας, τότε η συναίνεση στη σιωπή μετατρέπεται σε συνενοχή.
Η Μονή ανήκει στην ανθρωπότητα, όχι στο Υπουργείο
Η Ιερά Μονή Σινά δεν είναι “ελληνική”, δεν είναι “ορθόδοξη”, δεν είναι “χριστιανική” μόνο. Είναι ανθρώπινη, είναι παγκόσμια. Κι αυτός είναι ο λόγος που η πράξη της Αιγύπτου πρέπει να ιδωθεί όχι ως μια “εσωτερική υπόθεση”, αλλά ως πολιτιστικό έγκλημα.
Η πίστη δεν υπόκειται σε κρατικά χαρτοφυλάκια. Η ιερότητα δεν εκτιμάται σε μέτρα και τετραγωνικά. Οι μοναχοί δεν είναι ένοικοι για έξωση. Η Μονή Αγίας Αικατερίνης δεν χρειάζεται “διαχείριση”. Χρειάζεται σεβασμό.