Το τεστ Τιούρινγκ ή αλλιώς «παιχνίδι της μίμισης» αποτελεί μια δοκιμασία ελέγχου της ικανότητας μιας μηχανής να επιδεικνύει νοήμονα συμπεριφορά ισοδύναμη με αυτή ενός ανθρώπου. Διατυπώθηκε πρώτη φορά από τον βρετανό επιστήμονα Άλαν Τιούρινγκ στο πλαίσιο εργασίας του στο Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ.
Κατά τη διάρκεια του τεστ, ένας επόπτης καλείται να αξιολογήσει την μεταγραφή μιας συνομιλίας «φυσικής γλώσσας» μεταξύ ενός ανθρώπου και μιας μηχανής. Η μηχανή «περνά» το τεστ αν ο άνθρωπος δεν μπορεί να διακρίνει αξιόπιστα ποια απάντηση ανήκει σε ποιον. Τα αποτελέσματα δεν εξαρτώνται από την ικανότητα της μηχανής να απαντά σωστά στις ερωτήσεις, μόνο από το πόσο στενά μοιάζουν οι απαντήσεις της με αυτές ενός ανθρώπου.
Ο Άλαν Τιούρινγκ, ήδη από το 1950, μπόρεσε να διακρίνει την σημασία ενός ερωτήματος που θα γινόταν ιδιαίτερα επίκαιρο στις μέρες μας. Πόσο καλά μπορεί να μιμηθεί η μηχανή τον άνθρωπο; Και, κατ’ επέκταση, πώς μπορούμε εμείς να αποδείξουμε ότι δεν είμαστε μηχανές μέσω της γλώσσας μας;
Την απάντηση προσπάθησαν να δώσουν οι John McCoy του Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνια και Tomer Ullman του MIT.
Η νέα αυτή εκδοχή έχει ως εξής: «Φανταστείτε πως εσείς και ένα έξυπνο ρομπότ βρίσκεστε ενώπιον ενός δικαστή που δεν μπορεί να σας δει. Ο δικαστής θα μαντέψει ποιος από εσάς είναι άνθρωπος. Οποιον θεωρήσει ως ρομπότ, αυτός θα πεθάνει και ο άλλος θα ζήσει. Διαλέξτε μία λέξη από το αγγλικό λεξικό για να αποδείξετε πως είστε άνθρωπος».
Τα αποτελέσματα παρουσιαζουν μια εκπληκτική ποικιλία απο απαντήσεις.
Πολλοί επέλεξαν λέξεις που αναφέρονται στις βιολογικές λειτουργίες του ανθρώπινου σώματος. Άλλοι, επέλεξαν να αναφέρουν διάφορα τρόφιμα και γεύματα, ζώα ή ακόμα και τη λέξη «άνθρωπος» αυτολεξεί.
Μερικοί προτίμησαν έννοιες που συνδέονται με την ανθρώπινη κοινωνία– δικαιοσύνη, πίστη, ελευθερία, θρησκεία, βοήθεια– ή τα ανθρώπινα συναισθήματα.
Οι πολυπληθέστερες απαντήσεις είναι και οι αναμενόμενες: παρακαλώ, συμπόνια, αγάπη. Έχει καθιερωθεί να σκεφτόμαστε πως αυτό που μας ξεχωρίζει από μια έξυπνη μηχανή είναι η δυνατότητα της αγάπης, του ενδιαφέροντος για την ύπαρξη του άλλου. Η αγάπη και η συμπόνια, πιστεύουμε πως είναι έννοιες βαθιά ανθρώπινες που δεν αντικαθιστώνται από μηχανές.
Μαζί με την άλλη λέξη, το «παρακαλώ», όμως, παρατηρούμε ότι ακόμα κι αυτές οι τόσο ανθρώπινες και προσωπικές έννοιες έχουν υπάρξει αντικείμενο μίμισης από την τεχνητή νοημοσύνη περισσότερο από ποτέ. Έχουμε εκπαιδεύσει το ΑΙ να αντιγράφει αυτά τα συναισθηματα, ώστε να μη φοβόμαστε ίσως να αλληλεπιδράσουμε με ένα «άψυχο» ρομπότ, ή για να νιώθουμε πως έχουμε έναν προσωπικό βοηθό που θα μας μιλάει σαν εμείς να είμαστε ο κύριος κι αυτός- ο υπηρέτης.
Πριν περάσω στη λέξη που θεωρώ εγώ ως την πιο σημαντική, θέλω να συγχαρώ τα άτομα που απάντησαν είτε με βρισιές, είτε με κάτι όπως το «supercalifragilisticexpialidocious», το οποίο είναι πραγματική λέξη του αγγλικού λεξικού και εφευρέθηκε πολύ πριν χρησιμοποιηθεί στην γνωστή ταινία «Μαίρη Ποππινς». Πράγματι, το ΑΙ δεν μας βρίζει συνήθως (εκτός κι αν του το ζητήσουμε), ούτε θα μπει στη διαδικασία να συζητήσει για τη μαγική νταντά από μόνο του.
Εκεί, στο κέντρο της εικόνας, θα παρατηρήσετε μια αναφορά στη λέξη. «Γιατί».
Το Γιατί, θεωρώ πως είναι αυτό που μας ξεχωρίζει πραγματικά από τις μηχανές. Η επιθυμία να αναρωτηθούμε χωρίς να μας έχει δοθεί κάποια οδηγία από κανέναν. Και με το να απαντάει κάποιος «γιατί» στην ερώτηση του δικαστή έχει κερδίσει το παιχνίδι σε μια κίνηση επειδή το αμφισβήτησε, αντί να υπακούσει αμέσως, όπως θα έκανε μια μηχανή.