Στη Μαδρίτη βρέθηκε χθες ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, όπου συναντήθηκε με τον Ισπανό ομόλογό του, υπουργό Εξωτερικών, Ευρωπαϊκής Ένωσης και Συνεργασίας, Χοσέ Μανουέλ Αλμπάρες Μπουένο. Στην έναρξη των δηλώσεών του, εξέφρασε εκ μέρους της Ελλάδα τα συλλυπητήρια για το πρόσφατο τραγικό σιδηροδρομικό δυστύχημα στην Ισπανία, υπογραμμίζοντας ότι η ελληνική πλευρά στέκεται αλληλέγγυα στον ισπανικό λαό. Παράλληλα, σημείωσε ότι η συνάντηση «αντικατοπτρίζει τη δυναμική των ελληνο-ισπανικών σχέσεων», ως συνέχεια της επίσκεψης του Κυριάκος Μητσοτάκης στην Ισπανία και της προηγούμενης επίσκεψης του Ισπανού ΥΠΕΞ στην Αθήνα, τονίζοντας πως «αυτό αποδεικνύει έμπρακτα την κοινή μας βούληση» για εμβάθυνση συνεργασίας ομονοούντων εταίρων και συμμάχων.
Ο κ. Γεραπετρίτης ανέδειξε επίσης τις κοινές προκλήσεις των δύο χωρών ως μεσογειακών κρατών με εκτεταμένες ακτογραμμές, ενώ αναφέρθηκε και στην παράλληλη ιστορική τους πορεία: τη μετάβαση σε φιλελεύθερες δημοκρατίες τη δεκαετία του 1970 και την επιλογή ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο ΝΑΤΟ. Επισήμανε ακόμη ότι έρχεται στη Μαδρίτη λίγο μετά την επίσκεψή του στον Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών, υπογραμμίζοντας πως η υπεράσπιση της πολυμέρειας, του Διεθνούς Δικαίου και των αρχών του Καταστατικού Χάρτη παραμένουν πιο κρίσιμες από ποτέ.
Το μέλλον της ΕΕ και το όραμα «Ευρώπης 360 μοιρών»
Στο ευρωπαϊκό σκέλος, οι δύο υπουργοί συζήτησαν το μέλλον της Ένωσης στη σημερινή συγκυρία, συμφωνώντας στην ανάγκη ενός αποφασιστικού άλματος προς τη στρατηγική αυτονομία, ώστε να μειωθούν οι εξαρτήσεις σε κρίσιμους τομείς όπως η ενέργεια, η τεχνολογία και η άμυνα. Ο κ. Γεραπετρίτης ανέδειξε την κοινή οπτική των χωρών του ευρωπαϊκού Νότου και παρέπεμψε στη δήλωση του Ισπανού Πρωθυπουργού για το όραμα μιας «Ευρώπης 360 μοιρών», δηλαδή μιας Ευρώπης που στρέφει ισότιμα την προσοχή της σε όλες τις περιφέρειές της, συμπεριλαμβανομένου του Νότου.
Στην ίδια κατεύθυνση, χαιρέτισε την υιοθέτηση του Συμφώνου για τη Μεσόγειο στη Βαρκελώνη τον περασμένο Νοέμβριο, ως ορόσημο για τις σχέσεις της ΕΕ με τους Νότιους Γείτονές της. Υποστήριξε, επίσης, ότι μια πιο ισχυρή και ανθεκτική Ευρώπη οφείλει να είναι και διευρυμένη, με ιδιαίτερη έμφαση στην επιτάχυνση της ενταξιακής πορείας των Δυτικά Βαλκάνια. Ενόψει της Συμβούλιο της ΕΕ Προεδρίας της Ελλάδας το δεύτερο εξάμηνο του 2027, ανέφερε ότι η χώρα προτίθεται να παρουσιάσει συγκεκριμένες πρωτοβουλίες για τη στήριξη της ευρωπαϊκής προοπτικής των εταίρων της περιοχής.
Ουκρανία, Μέση Ανατολή και διεθνείς εξελίξεις
Οι δύο υπουργοί αντάλλαξαν απόψεις για τον πόλεμο στην Ουκρανία, την κατάσταση στη Μέση Ανατολή – ιδίως στη Γάζα και στη Συρία – καθώς και για εξελίξεις που αφορούν τη Γροιλανδία και τη Βενεζουέλα. Για την Ουκρανία, ο κ. Γεραπετρίτης σημείωσε ότι η Ελλάδα στέκεται αλληλέγγυα με τη χώρα που «αντιστέκεται στον αναθεωρητισμό», υποστηρίζοντας προσπάθειες τερματισμού των εχθροπραξιών και τονίζοντας πως η Ουκρανία πρέπει να είναι μέρος των διαπραγματεύσεων, ώστε να εξασφαλιστεί βιώσιμη ειρήνη με σεβασμό της κυριαρχίας της και αξιόπιστες εγγυήσεις ασφάλειας.
Για τη Μέση Ανατολή, ανέφερε ότι η Ελλάδα στηρίζει πρωτοβουλίες που φέρνουν την περιοχή πιο κοντά σε διαρκή ειρήνη και σταθερότητα, κάνοντας ειδική αναφορά στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ και στο Ψήφισμα 2803 (2025), καθώς και στο «Σχέδιο Ειρήνης των 20 Σημείων» για τη Γάζα. Στο ίδιο πλαίσιο, χαρακτήρισε θετικό βήμα το μερικό άνοιγμα της συνοριακής διάβασης στη Ράφα, αλλά όχι επαρκές, επισημαίνοντας την ανάγκη επιπλέον πρακτικών μέτρων για επανένωση οικογενειών και παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας. Αναφέρθηκε επίσης στην επιστροφή της σορού του τελευταίου ομήρου στο Ισραήλ ως εξέλιξη που έγινε δεκτή με ανακούφιση και «ανοίγει τον δρόμο για τη Δεύτερη Φάση», ενώ δήλωσε ότι η Ελλάδα είναι έτοιμη να συμβάλει «ενεργά και υπεύθυνα» στην επόμενη ημέρα στη Γάζα, σε συνεργασία με την Παλαιστινιακή Εθνική Επιτροπή και την Παλαιστινιακή Αρχή.
Για τη Συρία, χαιρέτισε τη συμφωνία μεταξύ της συριακής μεταβατικής κυβέρνησης και των Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις, τονίζοντας τη σημασία πλήρους εφαρμογής της, αυστηρής τήρησης της εκεχειρίας και διασφάλισης δικαιωμάτων όλων των Σύρων, συμπεριλαμβανομένου του κουρδικού πληθυσμού, ώστε να προχωρήσει μια πολιτική μετάβαση χωρίς αποκλεισμούς. Για το Ιράν, σημείωσε ότι οι εξελίξεις παρακολουθούνται στενά μέσω της πρεσβείας στην Τεχεράνη, επαναλαμβάνοντας την ανάγκη αποκλιμάκωσης, διαλόγου και ειρηνικής επίλυσης της κρίσης.
Όσον αφορά τη Γροιλανδία, ανέφερε ότι αναγνωρίζεται η αυξανόμενη σημασία της ασφάλειας στην Αρκτική για τη διατλαντική σταθερότητα και ότι «το μέλλον της Γροιλανδίας» αφορά τη Δανία και την ίδια τη Γροιλανδία, με λύσεις που πρέπει να διασφαλίζουν συνοχή εντός της Συμμαχίας. Για τη Βενεζουέλα, σημείωσε ότι η Ελλάδα, ως εκλεγμένο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας, ζητά καθολικό σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου και των αρχών του Χάρτη, τονίζοντας ότι ο λαός της χώρας έχει το δικαίωμα να αποφασίζει για το μέλλον του με σεβασμό στα θεμελιώδη δικαιώματα και τις δημοκρατικές αρχές.
Μετανάστευση, Υποσαχάρια Αφρική και διατλαντική συνεργασία
Ο κ. Γεραπετρίτης αναφέρθηκε και στις εξελίξεις στην Υποσαχάρια Αφρική, υπογραμμίζοντας ότι Ελλάδα και Ισπανία, ως χώρες πρώτης γραμμής στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ, παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις στην περιοχή, στο Σαχέλ και στο Σουδάν, όπου σοβαρές ανθρωπιστικές κρίσεις οδηγούν σε μεγάλες μετακινήσεις αμάχων. Τόνισε ότι η παράτυπη μετανάστευση απαιτεί ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή απάντηση, σημειώνοντας ως προτεραιότητες τη δίκαιη κατανομή βαρών, την ενίσχυση της προστασίας των εξωτερικών συνόρων, την αύξηση των αποτελεσματικών επιστροφών και τη συνεργασία με βασικές τρίτες χώρες, στο πλαίσιο και των σχημάτων MED5 και MED9.
Στο διμερές επίπεδο, οι δύο ΥΠΕΞ συζήτησαν την περαιτέρω ενίσχυση της οικονομικής συνεργασίας, ιδίως σε εμπόριο, επενδύσεις και ενέργεια, αξιοποιώντας τη δυναμική που δημιουργήθηκε από επιχειρηματική αποστολή στη Μαδρίτη τον περασμένο Μάιο. Τέλος, απαντώντας σε ερώτηση για την πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ και το πώς μπορεί να βρεθεί modus vivendi της ΕΕ με την Ουάσιγκτον, υπογράμμισε ότι η διατλαντική συνεργασία πρέπει να διατηρήσει τη δυναμική της, λέγοντας πως «ο μεταπολεμικός κόσμος έχει εδραιωθεί» πάνω σε αυτή τη συνεργασία. Τόνισε επίσης ότι η νέα αμερικανική διοίκηση λειτούργησε ως κίνητρο για να επανεξεταστούν θεμελιώδεις ιδέες για το μέλλον και την αυτονομία της Ευρώπης, καταλήγοντας ότι η Ευρώπη πρέπει να γίνει «πιο ανθεκτική, πιο αυτόνομη», κρατώντας σταθερές τις γέφυρες με τις Ηνωμένες Πολιτείες.