Με ευρεία πλειοψηφία, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε δάνειο 90 δισ. ευρώ για τη στήριξη της Ουκρανία την περίοδο 2026-2027, ενισχύοντας τόσο τη χρηματοδοτική όσο και την αμυντική της αντοχή, εν μέσω του συνεχιζόμενου πολέμου με τη Ρωσία. Η απόφαση ανοίγει τον δρόμο για την πρώτη εκταμίευση στις αρχές του β’ τριμήνου 2026, υπό την προϋπόθεση ότι θα δοθεί και η τυπική έγκριση από το Συμβούλιο της ΕΕ.
Πώς «σπάει» το πακέτο των 90 δισ. ευρώ
Το «δάνειο στήριξης της Ουκρανίας» αποσκοπεί στην κάλυψη επειγουσών χρηματοδοτικών αναγκών, καθώς ο πόλεμος εισέρχεται στο πέμπτο έτος του. Από το συνολικό ποσό, 30 δισ. ευρώ κατευθύνονται σε μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή και δημοσιονομική στήριξη μέσω της Διευκόλυνσης της ΕΕ για την Ουκρανία, ενώ 60 δισ. ευρώ προορίζονται για την ενίσχυση της άμυνας και την προμήθεια στρατιωτικού εξοπλισμού, με στόχο να διασφαλιστεί έγκαιρη πρόσβαση σε κρίσιμα αμυντικά προϊόντα.
Προμήθειες με προτεραιότητα στην Ευρώπη και «παράθυρα» για τρίτες χώρες
Για την προμήθεια αμυντικών προϊόντων προβλέπεται προτεραιότητα σε εταιρείες εγκατεστημένες στην ΕΕ, στην Ουκρανία ή σε χώρες της ΕΖΕΣ που είναι μέλη του Ευρωπαϊκός Οικονομικός Χώρος, δηλαδή στη Νορβηγία, την Ισλανδία, την Ελβετία και το Λιχτενστάιν. Παράλληλα, προβλέπονται στοχευμένες παρεκκλίσεις σε περιπτώσεις επείγουσας στρατιωτικής ανάγκης, όταν τα απαιτούμενα προϊόντα δεν είναι διαθέσιμα στις παραπάνω αγορές.
Το πλαίσιο ανοίγει, επίσης, τη συμμετοχή τρίτων χωρών μέσω δύο κατηγοριών: αφενός χωρών που έχουν συνάψει διμερή συμφωνία με την ΕΕ στο πλαίσιο του κανονισμού SAFE, με τη σύνδεση και τα επιλέξιμα προϊόντα να καθορίζονται μέσω κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, και αφετέρου χωρών με εταιρική σχέση ασφάλειας και άμυνας με την ΕΕ, οι οποίες δεσμεύονται για δίκαιη χρηματοδοτική συνεισφορά στο κόστος δανεισμού και παρέχουν σημαντική οικονομική και στρατιωτική στήριξη στην Ουκρανία, με τη συμμετοχή τους να καθορίζεται με εκτελεστική πράξη του Συμβουλίου.
Κοινός δανεισμός, κόστος εξυπηρέτησης και όροι αποπληρωμής
Η χρηματοδότηση θα γίνει μέσω κοινού δανεισμού της ΕΕ από τις διεθνείς κεφαλαιαγορές και θα στηριχθεί στο «περιθώριο» του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου της Ένωσης. Το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους εκτιμάται σε περίπου 1 δισ. ευρώ για το 2027 και σε περίπου 3 δισ. ευρώ ετησίως από το 2028 και μετά.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διευκρίνισε ότι η ρύθμιση δεν επηρεάζει τις συνεισφορές της Τσεχία, της Ουγγαρία και της Σλοβακία, καθώς η απόφαση στο Συμβούλιο ελήφθη μέσω της διαδικασίας ενισχυμένης συνεργασίας, με τη συμμετοχή 24 κρατών-μελών. Όσον αφορά την αποπληρωμή, προβλέπεται ότι θα καταστεί δυνατή μόνο μετά την καταβολή πολεμικών αποζημιώσεων από τη Ρωσία προς την Ουκρανία, ενώ για να τεθεί πλήρως σε ισχύ η δέσμη απαιτείται η επίσημη έγκριση του Συμβουλίου, ώστε να προχωρήσει η πρώτη εκταμίευση στις αρχές του β’ τριμήνου 2026.
