Tag: Εκδόσεις Έρμα

  • Emma Goldman: Η ελευθερία κατακτάται εσωτερικά και βιώνεται έμπρακτα

    Emma Goldman: Η ελευθερία κατακτάται εσωτερικά και βιώνεται έμπρακτα

    Η χειραφέτηση της γυναίκας δεν είναι αυτό που συνήθως πιστεύουμε. Δεν εξαντλείται στην είσοδο στην αγορά εργασίας, ούτε στην κατάκτηση δικαιωμάτων που παραχωρήθηκαν μέσα σε ένα ήδη διαμορφωμένο κοινωνικό πλαίσιο. Όπως επισημαίνει η Emma Goldman, η γυναίκα μπορεί να απέκτησε φωνή, αλλά πολύ συχνά συνεχίζει να μιλά μέσα σε όρια που δεν όρισε η ίδια. Η εξωτερική ελευθερία δεν ταυτίζεται απαραίτητα με την εσωτερική απελευθέρωση και εκεί ακριβώς εντοπίζεται η «τραγωδία» που περιγράφει.

    Για την Goldman, η χειραφέτηση δεν μπορεί να περιοριστεί σε νομικές ή κοινωνικές κατακτήσεις. Αντίθετα, είναι μια βαθιά εσωτερική διαδικασία: η αποδέσμευση από φόβους, ενοχές και ρόλους που έχουν εσωτερικευτεί. Η γυναίκα, ακόμη και όταν θεωρείται «ελεύθερη», συχνά παραμένει δεσμευμένη σε προσδοκίες που αφορούν την ηθική της, τη θηλυκότητά της, τη θέση της μέσα στις σχέσεις. Έτσι, η νέα της ταυτότητα κινδυνεύει να γίνει απλώς μια πιο σύγχρονη εκδοχή ενός παλιού περιορισμού.

    Η σκέψη της ξεπερνά τα όρια ενός απλού φεμινιστικού αιτήματος. Ως αναρχική στοχάστρια, αμφισβητεί συνολικά τις δομές εξουσίας και τους ίδιους τους θεσμούς που υποτίθεται ότι προστατεύουν την ελευθερία. Υποστηρίζει ότι καμία πραγματική χειραφέτηση δεν μπορεί να υπάρξει όσο το άτομο εξακολουθεί να ορίζεται μέσα από εξωτερικά πρότυπα. Η ελευθερία, για εκείνη, δεν είναι κάτι που απονέμεται, είναι κάτι που κατακτάται εσωτερικά και βιώνεται έμπρακτα.

    Ιδιαίτερα ριζοσπαστική για την εποχή της ίσως ακόμα και σήμερα, η συγγραφέας υπερασπίστηκε την αυτονομία του σώματος, την ελεύθερη αγάπη και την ανάγκη η γυναίκα να υπάρξει πέρα από τον ρόλο της συζύγου ή της μητέρας. Δεν ζητούσε απλώς ισότητα με τους άντρες, αλλά μια πλήρη αναθεώρηση του ίδιου του τρόπου με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την ανθρώπινη ελευθερία. Αυτή η ρήξη και όχι μια απλή διεκδίκηση δικαιωμάτων, είναι που δίνει στο έργο της τη διαχρονική του δύναμη.