Tag: Εμβόλια

  • Πρόοδος στην παγκόσμια εκστρατεία παιδικού εμβολιασμού μετά την πανδημία

    Πρόοδος στην παγκόσμια εκστρατεία παιδικού εμβολιασμού μετά την πανδημία

    Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) ανακοίνωσε πρόοδο στην παγκόσμια εκστρατεία για την «κάλυψη του χαμένου χρόνου» στους παιδικούς εμβολιασμούς, μια πρωτοβουλία που ξεκίνησε πριν από δύο χρόνια ως απάντηση στις επιπτώσεις της πανδημίας covid-19. Η δράση αυτή, που υλοποιήθηκε σε συνεργασία με τη Unicef και τη Gavi, ολοκληρώθηκε στις 31 Μαρτίου.

    Η υγειονομική κρίση προκάλεσε σοβαρή επιβάρυνση στα συστήματα υγείας, διαταράσσοντας τις τακτικές εκστρατείες εμβολιασμού. Ως αποτέλεσμα, καταγράφηκε επανεμφάνιση μολυσματικών ασθενειών, όπως η ιλαρά και η πολιομυελίτιδα, γεγονός που κατέστησε επιτακτική την ανάγκη για άμεση κινητοποίηση σε διεθνές επίπεδο.

    Στόχοι και αποτελέσματα της διεθνούς πρωτοβουλίας

    Παρότι τα τελικά στοιχεία βρίσκονται ακόμη υπό επεξεργασία, οι τρεις οργανισμοί επισημαίνουν ότι η πρωτοβουλία φαίνεται να προσεγγίζει τον βασικό της στόχο: την κάλυψη τουλάχιστον 21 εκατομμυρίων ανεμβολίαστων ή υποεμβολιασμένων παιδιών.

    Στο διάστημα 2023–2025, το πρόγραμμα συνέβαλε στον εμβολιασμό περίπου 18,3 εκατομμυρίων παιδιών ηλικίας 1 έως 5 ετών σε 36 χώρες, με τη χορήγηση άνω των 100 εκατομμυρίων δόσεων βασικών εμβολίων. Από αυτά, περίπου 12,3 εκατομμύρια παιδιά δεν είχαν λάβει ποτέ εμβόλιο, ενώ 15 εκατομμύρια δεν είχαν εμβολιαστεί κατά της ιλαράς.

    Επιπλέον, διανεμήθηκαν 23 εκατομμύρια δόσεις αδρανοποιημένου εμβολίου πολιομυελίτιδας (IPV) σε παιδιά με ελλιπή ή μηδενική εμβολιαστική κάλυψη.

    Δηλώσεις για τη σημασία της δράσης

    Ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, τόνισε ότι το πρόγραμμα Great Catch-Up συνέβαλε καθοριστικά στην αναστροφή μιας από τις πιο σοβαρές αρνητικές συνέπειες της πανδημίας, προστατεύοντας παιδιά που είχαν μείνει εκτός εμβολιασμού λόγω δυσλειτουργιών στις υπηρεσίες υγείας.

    Από την πλευρά της, η διευθύνουσα σύμβουλος της Gavi, Σάνια Νιστάρ, χαρακτήρισε την πρωτοβουλία ως τη μεγαλύτερη διεθνή προσπάθεια ανοσοποίησης μη εμβολιασμένων παιδιών, επισημαίνοντας ότι η συνεργασία μεταξύ κυβερνήσεων, οργανισμών και τοπικών κοινοτήτων μπορεί να αποφέρει ουσιαστικά αποτελέσματα για την προστασία των πιο ευάλωτων.

    Η ανάγκη συνέχισης των εμβολιασμών

    Ο διευθυντής εμβολιασμού της Unicef, Εφραίμ Λεμάνγκο, υπογράμμισε ότι η προσπάθεια δεν πρέπει να σταματήσει με την ολοκλήρωση της συγκεκριμένης δράσης. Όπως σημείωσε, η βασική πρόκληση παραμένει η δημιουργία αποτελεσματικών συστημάτων εμβολιασμού που θα διασφαλίζουν ότι κάθε παιδί λαμβάνει έγκαιρα τα απαραίτητα εμβόλια.

    Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, κάθε χρόνο περίπου 14,3 εκατομμύρια παιδιά παγκοσμίως δεν λαμβάνουν κανένα εμβόλιο στο πλαίσιο των τακτικών προγραμμάτων.

    Η διευθύντρια του τμήματος εμβολίων του ΠΟΥ, Κέιτ Ο’ Μπράιεν, επισήμανε την ανάγκη αντιμετώπισης των επιφυλάξεων απέναντι στα εμβόλια, εκφράζοντας ιδιαίτερη ανησυχία για την αυξανόμενη πολιτικοποίηση της υγείας και των εμβολιασμών, που ενδέχεται να υπονομεύσει τις προσπάθειες δημόσιας υγείας.

  • Υπερδιπλασιασμός εισαγωγών για γρίπη στα νοσοκομεία – Ισχυρή σύσταση του ΕΟΔΥ για άμεσο εμβολιασμό

    Υπερδιπλασιασμός εισαγωγών για γρίπη στα νοσοκομεία – Ισχυρή σύσταση του ΕΟΔΥ για άμεσο εμβολιασμό

    Σοβαρά περιστατικά σε ανεμβολίαστους – Έκκληση για έγκαιρη αντι-ιϊκή αγωγή και τήρηση μέτρων προστασίας

    Σημαντική αύξηση των εισαγωγών ασθενών με γρίπη καταγράφεται στα νοσοκομεία της χώρας, σύμφωνα με την εβδομαδιαία έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης των αναπνευστικών λοιμώξεων για το διάστημα 22–28 Δεκεμβρίου 2025, που δημοσιοποιήθηκε χθες, Παρασκευή 2 Ιανουαρίου, από τον ΕΟΔΥ.Όπως προκύπτει από τα στοιχεία, οι νοσηλείες έχουν υπερδιπλασιαστεί, ενώ σημαντικό ποσοστό των περιστατικών είναι σοβαρά, με πολλά από αυτά να αφορούν ανεμβολίαστους ασθενείς.

    Ισχυρές συστάσεις από τον ΕΟΔΥ

    Με φόντο την επιβαρυμένη επιδημιολογική εικόνα, ο ΕΟΔΥ επαναλαμβάνει την ανάγκη για άμεση λήψη μέτρων, απευθύνοντας ισχυρές συστάσεις προς τους πολίτες και τους επαγγελματίες υγείας.

    Εμβολιασμός κατά της γρίπης

    Ο Οργανισμός καλεί σε εμβολιασμό χωρίς καθυστέρηση, ιδίως τις ομάδες υψηλού κινδύνου, τονίζοντας ότι ο εμβολιασμός αποτελεί το αποτελεσματικότερο μέτρο πρόληψης, προσφέροντας σημαντική προστασία από σοβαρή νόσηση και θάνατο.

    Άμεση αντι-ιϊκή αγωγή

    Συστήνεται η άμεση έναρξη αντι-ιϊκής θεραπείας σε άτομα υψηλού κινδύνου με συμπτώματα συμβατά με γρίπη, ανεξαρτήτως εργαστηριακής επιβεβαίωσης. Σε περιπτώσεις συρροής κρουσμάτων σε κλειστές δομές, όπως μονάδες μακροχρόνιας φροντίδας, προτείνεται η εξέταση χορήγησης προφυλακτικής αντι-ιϊκής αγωγής.

    Μέτρα ατομικής προστασίας

    • Ο ΕΟΔΥ υπογραμμίζει τη σημασία της τήρησης προστατευτικών μέτρων, όπως:
    • Συχνό πλύσιμο χεριών
    • Αποφυγή επαφής χεριών με μύτη και στόμα
    • Χρήση μάσκας σε κλειστούς και πολυσύχναστους χώρους από άτομα υψηλού κινδύνου
    • Αναπνευστική υγιεινή (κάλυψη βήχα και φτερνίσματος)
    • Καλός αερισμός χώρων
    • Παραμονή στο σπίτι και χρήση μάσκας σε περίπτωση εμφάνισης συμπτωμάτων

    Σε διαρκή επιτήρηση η κατάσταση

    Ο ΕΟΔΥ δηλώνει ότι παραμένει σε επιφυλακή, παρακολουθώντας στενά τα επιδημιολογικά και ιολογικά δεδομένα, ενώ καλεί τους πολίτες να επιδείξουν υπευθυνότητα ενόψει της αυξημένης κυκλοφορίας του ιού της γρίπης.

  • Σε συναγερμό οι υγειονομικές αρχές για τη γρίπη Α (H3N2)

    Σε συναγερμό οι υγειονομικές αρχές για τη γρίπη Α (H3N2)

    Σε αυξημένη ετοιμότητα βρίσκονται οι υγειονομικοί φορείς εξαιτίας της σημαντικής ανόδου των κρουσμάτων γρίπης Α (H3N2), με το στέλεχος Κ να κυριαρχεί τη φετινή περίοδο. Στη Βρετανία, μάλιστα, η συγκεκριμένη μορφή της γρίπης χαρακτηρίζεται ως «σούπερ γρίπη», λόγω της ιδιαίτερα ταχύτατης μεταδοτικότητάς της.

    Όπως διευκρινίζεται, δεν πρόκειται για νέο ιό, ωστόσο η νόσηση μπορεί να αποδειχθεί επιβαρυντική, κυρίως για άτομα αυξημένου κινδύνου. Για τον λόγο αυτό, ο Ιατρικός Σύλλογος Λάρισας επισημαίνει, με ανακοίνωσή του, τη σημασία της έγκαιρης αναγνώρισης των συμπτωμάτων και της συστηματικής πρόληψης.

    Πώς εκδηλώνεται η γρίπη – Διαφορές από το κοινό κρυολόγημα

    Η κλινική εικόνα της γρίπης χαρακτηρίζεται από απότομη έναρξη και σαφώς πιο έντονη συμπτωματολογία σε σύγκριση με το κοινό κρυολόγημα. Συνήθως περιλαμβάνει υψηλό πυρετό (συχνά άνω των 38°C), ρίγη, έντονη εφίδρωση, αίσθημα εξάντλησης, μυαλγίες, αρθραλγίες και πονοκέφαλο.

    Παράλληλα, μπορεί να εμφανιστούν ξηρός και επίμονος βήχας, πονόλαιμος και καταρροή, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις –κυρίως σε παιδιά– καταγράφονται και γαστρεντερικά συμπτώματα, όπως ναυτία, έμετος ή διάρροια.

    Για τη μεγάλη πλειονότητα των ασθενών, τα συμπτώματα υποχωρούν με ξεκούραση, επαρκή ενυδάτωση και υποστηρικτική αγωγή. Ωστόσο, σε ηλικιωμένους, άτομα με χρόνια νοσήματα ή εξασθενημένο ανοσοποιητικό, η γρίπη μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές, όπως πνευμονία, αφυδάτωση ή επιδείνωση υποκείμενων παθήσεων.

    Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν ο πυρετός επιμένει για περισσότερες από τρεις ημέρες ή όταν εμφανίζονται ανησυχητικά συμπτώματα, όπως δύσπνοια, έντονη αδυναμία, σύγχυση ή πόνος στο στήθος, καθώς η έγκαιρη ιατρική εκτίμηση μπορεί να αποτρέψει δυσμενείς εξελίξεις.

    Πρόληψη: Κομβικός ο ρόλος του εμβολιασμού και των μέτρων υγιεινής

    Σύμφωνα με τους ειδικούς, η πρόληψη δεν περιορίζεται αποκλειστικά στον εμβολιασμό. Σημαντικό ρόλο εξακολουθούν να παίζουν τα μέτρα ατομικής υγιεινής, όπως το συχνό πλύσιμο των χεριών, η αναπνευστική υγιεινή (κάλυψη στόματος και μύτης σε βήχα ή φτέρνισμα), ο καλός αερισμός των κλειστών χώρων και η αποφυγή στενής επαφής με άτομα που εμφανίζουν συμπτώματα. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στην παραμονή στο σπίτι σε περίπτωση νόσησης, ώστε να περιορίζεται η διασπορά του ιού.

    Παρά ταύτα, το πλέον αποτελεσματικό προληπτικό μέτρο παραμένει ο αντιγριπικός εμβολιασμός. Υπενθυμίζεται ότι φέτος διατίθεται και ενδορρινικό εμβόλιο, το οποίο συστήνεται κατά προτεραιότητα για παιδιά.

    Ο εμβολιασμός συνιστάται ιδιαίτερα για ομάδες αυξημένου κινδύνου, όπως άτομα άνω των 60 ετών, ασθενείς με χρόνια καρδιοαναπνευστικά νοσήματα (ΧΑΠ, άσθμα), διαβήτη, ηπατική ή νεφρική νόσο, ανοσοκαταστολή, εγκύους, παιδιά άνω των 6 μηνών με χρόνια προβλήματα υγείας, επαγγελματίες υγείας, φροντιστές ευάλωτων ατόμων, καθώς και ενοίκους και προσωπικό δομών μακροχρόνιας φροντίδας.

    Ο αντιγριπικός εμβολιασμός πραγματοποιείται μία φορά ετησίως, κατά το διάστημα Οκτωβρίου – Δεκεμβρίου, ώστε να υπάρχει ο απαραίτητος χρόνος (περίπου δύο εβδομάδες) για την ανάπτυξη ανοσίας πριν από την κορύφωση της εποχικής γρίπης.

    Έκκληση για υπεύθυνη στάση

    Κλείνοντας, ο Ιατρικός Σύλλογος Λάρισας απευθύνει έκκληση για πιστή τήρηση των οδηγιών της σχετικής εγκυκλίου του Υπουργείου Υγείας, υπογραμμίζοντας την ανάγκη συνδυασμού πρόληψης, έγκαιρης αναγνώρισης των συμπτωμάτων και υπεύθυνης στάσης στην καθημερινότητα, προκειμένου να περιοριστεί η εξάπλωση της γρίπης στην κοινότητα.

  • Εσείς ξέρατε ότι το AI “έφτιαξε” τα εμβόλια του covid; 

    Εσείς ξέρατε ότι το AI “έφτιαξε” τα εμβόλια του covid; 

    Τον Μάρτιο του 2020 ο κόσμος σταμάτησε. Οι δρόμοι άδειασαν, τα νοσοκομεία γέμισαν, και δισεκατομμύρια άνθρωποι αναρωτήθηκαν το ίδιο πράγμα: “Πότε θα υπάρξει εμβόλιο;” 

    Παραδοσιακά, ένα εμβόλιο για να μπορέσει να βγει στην αγορά χρειάζεται περίπου 8-15 χρόνια, κυρίως λόγω της αργής διαδικασίας, δηλαδή την απομόνωση και μελέτη του παθογόνου, την ανάλυση των κατάλληλων πρωτεϊνικών στόχων, την σύνθεση πιθανών εμβολιαστικών μορίων αλλά και των πολυετών κλινικών δοκιμών.  Ωστόσο, τα πρώτα εμβόλια για τον SARS-CoV-2 αναπτύχθηκαν μέσα σε λιγότερο από 12 μήνες. Αυτό δεν οφείλεται σε “παράκαμψη ασφαλείας”, αλλά σε έναν συνδυασμό τεχνολογικής προόδου, χρηματοδότησης και στη χρήση AI.

    Όμως, όσο γρήγορα προχωρούσε η επιστημονική έρευνα, άλλο τόσο μεγάλωνε και η κοινωνική αμφισβήτηση. Σε μια εποχή κρίσης και φόβου, πολλοί άνθρωποι άρχισαν να αναρωτιούνται,

    “Μπορούμε να εμπιστευτούμε κάτι που φτιάχτηκε τόσο γρήγορα;”, “Πόσο ασφαλή είναι αυτά τα εμβόλια;”

    Αυτές οι αντιδράσεις είναι απολύτως ανθρώπινες και κατανοητές. Δεν σας κρύβω ότι και εγώ η ίδια δεν έκανα ποτέ το εμβόλιο γιατί πίστευα ότι δεν είναι σωστό και φυσιολογικό μέσα σε ένα τόσο μικρό χρονικό διάστημα να έχουν φτιάξει το εμβόλιο κατά την προστασία από τον κορονοϊό.

    Ας δούμε όμως από που ξεκίνησε το AI. 

    Η ιδέα της τεχνητής νοημοσύνης γεννήθηκε με την ερώτηση του Turing, αλλά πήρε επίσημη μορφή το 1956 στο συνέδριο Dartmouth, όπου ο John McCarthy χρησιμοποίησε για πρώτη φορά τον όρο Artificial Intelligence. Τις επόμενες δεκαετίες, οι ερευνητές προσπάθησαν να δημιουργήσουν “έξυπνα” προγράμματα που μπορούσαν να παίζουν σκάκι, να λύνουν μαθηματικά προβλήματα και να κατανοούν βασική γλώσσα. Όμως η τεχνολογία της εποχής δεν ήταν αρκετά ισχυρή. Αυτό οδήγησε σε δύο “AI winters”, περιόδους απογοήτευσης και χαμηλής χρηματοδότησης (όπως επιβεβαιώνει η Encyclopaedia Britannica). 

    Από τη δεκαετία του 1990, χάρη σε πιο γρήγορους υπολογιστές και μεγαλύτερες βάσεις δεδομένων, άρχισαν να εμφανίζονται επιτυχίες που άλλαξαν την πορεία της τεχνητής νοημοσύνης. Το 1997, ο Deep Blue της IBM νίκησε τον παγκόσμιο πρωταθλητή στο σκάκι Γκάρι Κασπάροφ. Το 2012, το σύστημα ImageNet, μια τεράστια βάση εικόνων (που βρήκα στο Stanford AI Lab), εκτόξευσε την ποιότητα των νευρωνικών δικτύων. Και το 2016, το AlphaGo της DeepMind νίκησε τον κορυφαίο παίκτη του Go, όπως καταγράφεται στο Nature. 

    Ο ρόλος του AI στα εμβόλια COVID-19

    Σύμφωνα με το Nature Biotechnology και το Science, τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης χρησιμοποιήθηκαν αρχικά στην ανάλυση της πρωτεΐνης ακίδας του ιού.Ύστερα, στον σχεδιασμό mRNA αλληλουχιών και μετά στη μοντελοποίηση της εξάπλωσης. 

    Κατ’ αυτόν τον τρόπο, αντί για 5–10 χρόνια, τα εμβόλια δημιουργήθηκαν σε λιγότερο από 12 μήνες. Το AI δεν “έφτιαξε” μόνο του τα εμβόλια, αλλά επιτάχυνε δραματικά την επιστημονική διαδικασία.

    Κάθε μεγάλη τεχνολογία προκαλεί αρχικά φόβο. Όμως η ιστορία μάς έχει δείξει πως όταν οι άνθρωποι χρησιμοποιούν τη γνώση με υπευθυνότητα, φροντίδα και ηθική, η τεχνολογία γίνεται δύναμη προόδου. Το ίδιο ισχύει και για το AI. Δεν είναι ένας “αυτόνομος εγκέφαλος”, αλλά ένα εργαλείο που λειτουργεί μόνο μέσα στα όρια που του θέτουμε.

    Η πραγματική δύναμη, τελικά, δεν βρίσκεται στις μηχανές, αλλά σε εμάς τους ανθρώπους. Εμείς είμαστε αυτοί που τις δημιουργούμε, τις καθοδηγούμε και αποφασίζουμε πώς θα τις χρησιμοποιήσουμε. Το μέλλον της τεχνητής νοημοσύνης δεν είναι ένας δρόμος που πρέπει να φοβόμαστε, αλλά μια ευκαιρία που μπορούμε να αξιοποιήσουμε με σύνεση και αισιοδοξία. Δεν θα πάρει ποτέ την θέση μας, είναι αδύνατο να συμβεί.