Με επίκεντρο το κρίσιμο ζήτημα της μαζικής φυγής νέων επιστημόνων και επαγγελματιών στο εξωτερικό, ολοκληρώθηκε το συνέδριο InForum με τίτλο «Brain Regain – Retain». Κεντρικός ομιλητής της καταληκτικής εκδήλωσης ήταν ο πρώην πρωθυπουργός και επικεφαλής της Νέας Αριστεράς, Αλέξης Τσίπρας, ο οποίος συμμετείχε σε μια ουσιαστική και εις βάθος συζήτηση για τις προκλήσεις του brain drain και τη διαμόρφωση πολιτικών που θα δημιουργήσουν τις κατάλληλες συνθήκες για την παραμονή και επιστροφή των νέων στην Ελλάδα.
Η αναντιστοιχία με την κυβερνητική αφήγηση
Ο Αλέξης Τσίπρας, αντλώντας στοιχεία από την έρευνα της Metron Analysis που παρουσιάστηκε στο συνέδριο, τόνισε πως τα πορίσματα απέχουν σημαντικά από την κυβερνητική ρητορική περί επίλυσης του προβλήματος. Όπως υπογράμμισε, «αν κάποιος παρακολουθεί τις επίσημες τοποθετήσεις της κυβέρνησης, θα νομίσει πως το ζήτημα του brain drain έχει λυθεί. Ωστόσο, τα στοιχεία αποκαλύπτουν μια εντελώς διαφορετική πραγματικότητα».
Ο πρώην πρωθυπουργός ανέδειξε την οικονομική υστέρηση της χώρας σε σύγκριση με την Ευρωπαϊκή Ένωση. «Το 2007 βρισκόμασταν στο 80% του ευρωπαϊκού μέσου όρου ως προς το κατά κεφαλήν εισόδημα, ενώ σήμερα βρισκόμαστε μόλις στο 60%», είπε χαρακτηριστικά. Παράλληλα, σημείωσε ότι σχεδόν το 28% των πολιτών ζει στα όρια της φτώχειας ή του κοινωνικού αποκλεισμού, ενώ η αγοραστική δύναμη είναι συγκρίσιμη με αυτή της Βουλγαρίας.
Δείκτες βαλκανοποίησης και απουσία προοπτικής
Ο Τσίπρας έκανε λόγο για «βαλκανοποίηση» της ελληνικής κοινωνίας, η οποία -όπως είπε- αντανακλάται σε πολλαπλούς δείκτες: χαμηλοί μισθοί, επιβαρυμένο σύστημα υγείας, εξασθενημένο κοινωνικό κράτος και έλλειμμα ισονομίας. «Για πρώτη φορά μετά τον πόλεμο, οι νέες γενιές πιστεύουν πως θα ζήσουν χειρότερα από τις προηγούμενες», σημείωσε, προσδιορίζοντας αυτό ως τον πυρήνα του φαινομένου της μαζικής μετανάστευσης νέων.
Αναφερόμενος στα τελευταία έξι χρόνια, επεσήμανε πως η χώρα έχασε σημαντικές ευκαιρίες για πρόοδο. «Μόνο ένα πέμπτο της κοινωνίας ευημερεί, την ώρα που οι εισηγμένες εταιρείες κατέγραψαν ιστορικά ρεκόρ κερδών το 2024», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η πλειοψηφία των πολιτών δεν βλέπει καμία βελτίωση στην καθημερινότητά της.
Από τον κρατισμό στην εμπορευματοποίηση της έρευνας
Ο πρώην πρωθυπουργός έκανε ειδική αναφορά στην πολιτική της κυβέρνησης για την έρευνα και την καινοτομία. Θυμίζοντας την περίοδο διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ, υπογράμμισε πως η δική του κυβέρνηση προώθησε με συνέπεια τη χρηματοδότηση της έρευνας, αν και όχι στον επιθυμητό βαθμό. «Η κυβέρνηση Μητσοτάκη αντιμετωπίζει την έρευνα ως επιχειρηματικό προϊόν. Παρά το γεγονός ότι υπάρχει σήμερα μεγαλύτερη δημοσιονομική ευχέρεια, απουσιάζει η πολιτική βούληση για επένδυση στην επιστημονική γνώση και το ανθρώπινο δυναμικό», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Καταλήγοντας, ο Αλέξης Τσίπρας τόνισε πως δεν έχει οικοδομηθεί ένα συνεκτικό σχέδιο για την αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου της χώρας. Αντίθετα, όπως είπε, η υφιστάμενη πολιτική διατηρεί τα υφεσιακά χαρακτηριστικά του παρελθόντος και διαιωνίζει τις αιτίες που οδηγούν τους νέους στο εξωτερικό.