Σε συζήτηση με φοιτητές και φοιτήτριες του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας του Παντείου, με αφορμή την έκδοση του βιβλίου «Ιθάκη», ο Αλέξης Τσίπρας έθεσε ως κεντρικό διακύβευμα την ανάγκη «σοκ δημοκρατίας και συμμετοχής», προειδοποιώντας ότι διαφορετικά «ελλοχεύει ο κίνδυνος» το κοινωνικό φορτίο να τροφοδοτήσει «την ακροδεξιά και την αντιπολιτική».
«Σοκ δημοκρατίας» και νέα διαχωριστική γραμμή
Ο πρώην πρωθυπουργός υποστήριξε ότι χωρίς «ένα σοκ δημοκρατίας και συμμετοχής», χωρίς δηλαδή μια υπέρβαση της «σημερινής στασιμότητας», μπορεί να ανοίξει ο δρόμος για δυνάμεις που επενδύουν στην απαξίωση της πολιτικής. Παράλληλα, περιέγραψε μια «σύγχρονη διαχωριστική γραμμή» ανάμεσα «σ’ αυτούς που επιμένουμε να παλεύουμε για το κοινό καλό» και «σ’ αυτούς που επιμένουν να παλεύουν για να αυγατίσουν τα πλούτη τους», αντιπαραβάλλοντας «την ολιγαρχία και την κλεπτοκρατία» με «τη συντριπτική πλειοψηφία της κοινωνίας», η οποία – όπως είπε – χρειάζεται «μια άλλη συλλογική ευθύνη».
Αιχμές για Μητσοτάκη, κράτος δικαίου και υποκλοπές
Στην ίδια παρέμβαση, ο Αλέξης Τσίπρας επιτέθηκε πολιτικά στον Κυριάκο Μητσοτάκη, λέγοντας ότι «κάποια στιγμή πρέπει να γράψει βιβλίο» για το πώς «οδήγησε τη χώρα σε κατάρρευση του κράτους δικαίου και σε καθεστώς ανυποληψίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση». Επανήλθε μάλιστα σε συγκεκριμένα παραδείγματα, ζητώντας «να μας πει γιατί έφτιαξε αυτόν τον μηχανισμό του Predator που άκουγε το μισό πολιτικό σύστημα», «τι ακριβώς έκανε με τις επιδοτήσεις τις ευρωπαϊκές και τον ΟΠΕΚΕΠΕ» και «γιατί προχώρησε στη συγκάλυψη των Τεμπών», προσθέτοντας ότι «δεν το βλέπω να έχει τρίτη τετραετία» και ότι «καλό θα είναι» να «προετοιμάζεται από τώρα».
Αυτοκριτική για το 2015 και το «γεμάτο ποτήρι»
Αναφερόμενος στην κοινωνική ανοχή απέναντι σε φαινόμενα σκανδάλων, έδωσε παραδείγματα όπως «τα σκάνδαλα του ΟΠΕΚΕΠΕ», αλλά και την αντίληψη του «έλα μωρέ, δεν βαριέσαι. Αυτή είναι η Ελλάδα». Αντιπρότεινε όμως ως «άλλη Ελλάδα» την ιστορία μιας γιαγιάς στο Μεσολόγγι που «έδωσε όλη της την περιουσία για να πάρει ένα ασθενοφόρο… για την πόλη της», σημειώνοντας ότι «εκεί πρέπει να πούμε: Αυτή είναι η Ελλάδα. Με υπερηφάνεια».
Στο ίδιο πλαίσιο, παραδέχθηκε ότι «γίνανε λάθη» και ότι «χωρίς δισταγμό» ασκεί «κριτική και αυτοκριτική», επιμένοντας όμως ότι «υπάρχει και το υπόλοιπο του ποτηριού που είναι γεμάτο»: ότι «αυτοί οι ερασιτέχνες» που κυβέρνησαν το 2015 «βγάλανε τη χώρα από την κρίση και από τα μνημόνια», ενώ «οι ικανοί… τεχνοκράτες» της περιόδου 2010–2015 «διέλυσαν την χώρα» και την άφησαν «στο έλεος» χωρίς πόρους.
«Νέα Μεταπολίτευση»
Ο Αλέξης Τσίπρας δήλωσε ότι αισθάνεται την ανάγκη να επωμιστεί εκ νέου μέρος της ευθύνης που του αποδίδεται, ώστε να συμβάλει στη διαμόρφωση μιας «ουσιαστικής αναδιάταξης του πολιτικού σκηνικού» και μιας ισχυρής έκφρασης της δημοκρατικής παράταξης ως εναλλακτικής εξουσίας. Περιέγραψε ως κεντρικές προϋποθέσεις, αφενός τη συμμετοχή των πολιτών – την οποία συνέδεσε με τη φράση «Νέα Μεταπολίτευση, επιστροφή της πολιτικής» – και αφετέρου τη διαμόρφωση ενός αξιόπιστου εναλλακτικού σχεδίου διακυβέρνησης. Τόνισε επίσης ότι, όσο κι αν «θα ήταν αστείο» να ειπωθεί πως «δεν παίζουν ρόλο τα πρόσωπα», δεν αρκούν από μόνα τους: «αν δεν υπάρχει ένας από τους τρεις αυτούς παράγοντες πρόσωπα, σχέδιο διακυβέρνησης, συμμετοχή των πολιτών… δεν μπορεί να επιτευχθεί αυτός ο σχεδιασμός».
Κλείνοντας, επέμεινε ότι «την κρίση δεν την έφερε ο ΣΥΡΙΖΑ», αλλά προϋπήρξε, αποδίδοντάς την σε ένα «στρεβλό» παραγωγικό μοντέλο ήδη πριν το 2009, σε «πελατειακές λογικές», στη διαφθορά και στη διαπλοκή, αλλά και στη σπατάλη ευρωπαϊκών πόρων – «βλέπε και τώρα ΟΠΕΚΕΚΕ» – που, κατά την εκτίμησή του, συνέβαλαν στη μεγάλη κρίση.
