Ενώπιον ομοσπονδιακού δικαστηρίου στις ΗΠΑ αναμένεται να παρουσιαστεί εκ νέου ο Νικολάς Μαδούρο, περίπου δυόμισι μήνες μετά την προηγούμενη διαδικασία. Ο ίδιος επιδιώκει να πείσει τον δικαστή ότι η αμερικανική κυβέρνηση παρεμβαίνει ουσιαστικά στην ικανότητά του να οργανώσει την υπεράσπισή του απέναντι σε κατηγορίες περί ναρκοτρομοκρατίας, ζητώντας την απόρριψη της υπόθεσης.
Η ακροαματική διαδικασία διεξάγεται ενώπιον του δικαστή Άλβιν Χελερστάιν, ο οποίος είχε παραχωρήσει χρόνο στην υπεράσπιση του Μαδούρο και της συζύγου του, Σίλια Φλόρες, προκειμένου να μελετήσουν το αποδεικτικό υλικό και να διαμορφώσουν τη στρατηγική τους, συμπεριλαμβανομένου του καθορισμού πιθανής ημερομηνίας δίκης.
Νέα διάσταση στην υπόθεση έδωσε η δήλωση του συνηγόρου του Μαδούρο, Μπάρι Πόλακ, ο οποίος άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να αποσυρθεί από την υπεράσπιση. Όπως υποστήριξε, αυτό θα συμβεί εάν οι ΗΠΑ δεν επιτρέψουν στην κυβέρνηση της Βενεζουέλας να καλύψει τα δικαστικά έξοδα, γεγονός που δημιουργεί σοβαρά εμπόδια στην προετοιμασία της υπεράσπισης.
Η σύλληψη και η μεταφορά στις Ηνωμένες Πολιτείες
Ο Μαδούρο και η σύζυγός του συνελήφθησαν στις αρχές Ιανουαρίου στο Καράκας, έπειτα από αιφνιδιαστική νυχτερινή επιχείρηση αμερικανικών δυνάμεων. Στη συνέχεια μεταφέρθηκαν στη Νέα Υόρκη, όπου και αντιμετωπίζουν τις κατηγορίες που έχουν απαγγελθεί από τις αμερικανικές αρχές.
Σύμφωνα με την υπεράσπιση, το Γραφείο Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών είχε αρχικά εγκρίνει άδεια για την κάλυψη των νομικών εξόδων από τη Βενεζουέλα, ωστόσο στη συνέχεια προχώρησε σε ανάκληση της. Δεδομένου ότι τόσο ο Μαδούρο όσο και η κυβέρνησή του βρίσκονται υπό αμερικανικές κυρώσεις, απαιτείται ειδική άδεια για κάθε οικονομική συναλλαγή, ώστε να διασφαλίζεται η συμμόρφωση με το ισχύον καθεστώς.
Σύγκρουση επιχειρημάτων μεταξύ υπεράσπισης και εισαγγελικών αρχών
Η πλευρά της υπεράσπισης υποστηρίζει ότι η ανάκληση της άδειας παραβιάζει το συνταγματικό δικαίωμα υπεράσπισης, περιορίζοντας ουσιαστικά τη δυνατότητα του Μαδούρο να έχει επαρκή νομική εκπροσώπηση. Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η υπεράσπιση της Φλόρες, η οποία στηρίζει το αίτημα για απόρριψη της υπόθεσης.
Αντίθετα, οι εισαγγελικές αρχές χαρακτηρίζουν την αρχική έγκριση ως διοικητικό λάθος, υποστηρίζοντας ότι το ζεύγος μπορεί να χρησιμοποιήσει προσωπικά κεφάλαια για την κάλυψη των εξόδων. Ωστόσο, όπως επισημαίνεται σε δικαστικά έγγραφα, οι κανονισμοί απαγορεύουν τη χρήση χρημάτων που ελέγχονται από οντότητα υπό κυρώσεις για την πληρωμή νομικής εκπροσώπησης άλλου προσώπου που επίσης τελεί υπό κυρώσεις.
Ο βουλευτής της ΝΔ, Άγγελος Συρίγος, σχολίασε στο MEGA τις αντιδράσεις που προκάλεσε η τοποθέτηση του πρωθυπουργού για τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο, σημειώνοντας ότι όταν έγινε η δήλωση «δεν είχε πλήρη εικόνα». Στο ίδιο πλαίσιο τόνισε πως «ο πρωθυπουργός δεν είναι καθηγητής Διεθνούς Δικαίου», υπογραμμίζοντας ότι ο ρόλος του δεν ταυτίζεται με την ακαδημαϊκή ανάλυση των νομικών πλαισίων.
«Η επίσημη θέση εκφράστηκε στον ΟΗΕ»
Ο κ. Συρίγος ανέφερε ότι η επίσημη θέση της χώρας αποτυπώθηκε μέσω της παρέμβασης στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, υποστηρίζοντας πως αυτό είναι το θεσμικό πεδίο στο οποίο εκφράζονται οι διακρατικές τοποθετήσεις. Επανέλαβε ότι ο πρωθυπουργός είναι «όχι καθηγητής διεθνούς δικαίου», επαναφέροντας τη διάκριση ανάμεσα σε πολιτική δήλωση και νομική τεκμηρίωση.
Η εκτίμηση για το διεθνές δίκαιο και οι προϋποθέσεις
Παράλληλα, με την επιστημονική του ιδιότητα, ο Άγγελος Συρίγος διατύπωσε την άποψη ότι «η σύλληψη Μαδούρο δεν ήταν εντός του διεθνούς δικαίου». Πρόσθεσε ότι, κατά τη δική του προσέγγιση, για να θεωρηθεί μια τέτοια ενέργεια εντός διεθνούς πλαισίου θα έπρεπε να συντρέχουν συγκεκριμένες προϋποθέσεις, κάνοντας αναφορά στο σενάριο ύπαρξης χρήσης βίας από την άλλη πλευρά, ώστε να μπορούσε να δικαιολογηθεί αντίστοιχη χρήση βίας από τις ΗΠΑ, δηλαδή η σύλληψη.
Η σύλληψη και εξαναγκαστική μεταφορά του Νικολάς Μαδούρο στις Ηνωμένες Πολιτείες, ύστερα από αμερικανική επιχείρηση στο Καράκας, πέρα από ένα επεισόδιο “σκληρής ισχύος” στη Λατινική Αμερική, είναι μια πράξη που συμπυκνώνει το διαχρονικό δίλημμα του διεθνούς συστήματος: ποιος θέτει τους κανόνες, ποιος τους εφαρμόζει, και τι απομένει από τη συλλογική ασφάλεια όταν μια μεγάλη δύναμη αντιμετωπίζει έναν κυρίαρχο ηγέτη ως “κατηγορούμενο υπό δίωξη” και όχι ως συνομιλητή. Η κυβέρνηση Τραμπ έντυσε την επιχείρηση με το λεξιλόγιο της επιβολής του νόμου, ωστόσο η κλίμακα και ο τρόπος δράσης παραπέμπουν σε στρατιωτική επιχείρηση με σαφή πολιτικό σκοπό. Αυτό ακριβώς το υβρίδιο, αστυνομική “εξαγωγή” με στρατιωτικά μέσα, είναι που κάνει την υπόθεση Μαδούρο να λειτουργεί ως δοκιμασία αντοχής για το διεθνές δίκαιο και ως πρόκριμα για έναν πιο ωμό ανταγωνισμό σφαιρών επιρροής.
Για να κατανοηθεί το εύρος του σοκ, χρειάζεται ένα σύντομο ιστορικό υπόβαθρο. Από το 1998 και την άνοδο του Ούγκο Τσάβες, η Βενεζουέλα επανατοποθετήθηκε ως αντι-ηγεμονικός πόλος, αξιοποιώντας το πετρέλαιο ως εργαλείο κοινωνικής πολιτικής στο εσωτερικό και γεωπολιτικής αυτονομίας στο εξωτερικό. Μετά τον θάνατο του Τσάβες (2013), ο Μαδούρο κληρονόμησε ένα μοντέλο που εξαρτιόταν από υψηλές τιμές υδρογονανθράκων και από πολιτική συνοχή, αλλά βρέθηκε αντιμέτωπος με κατάρρευση παραγωγής, διεθνείς κυρώσεις, μαζική μετανάστευση και βαθιά κρίση νομιμοποίησης. Η Ουάσιγκτον, ιδίως μετά την αμφισβητούμενη εκλογική διαδικασία του 2018, αντιμετώπισε τον Μαδούρο ως “μη νόμιμο” ηγέτη και ενέταξε την πίεση προς το καθεστώς σε ένα πλαίσιο κυρώσεων και ποινικών κατηγοριών. Στο μεταξύ, η Ρωσία και η Κίνα λειτούργησαν ως στρατηγικοί εταίροι του Καράκας: η πρώτη κυρίως με πολιτικο-ασφαλιστικούς δεσμούς και συμβολική στήριξη, η δεύτερη με οικονομική δικτύωση, επενδύσεις/χρηματοδοτήσεις και την αρχή της μη επέμβασης ως διπλωματικό ανάχωμα απέναντι στη δυτική πίεση. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο ήρθε ο Ιανουάριος του 2026. Στις 3 Ιανουαρίου οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι αμερικανικές δυνάμεις πραγματοποίησαν πλήγματα και επιχείρηση σύλληψης του Μαδούρο και της συζύγου του, μεταφέροντάς τους εκτός χώρας. Παράλληλα, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε δημοσίως ότι οι ΗΠΑ θα “τρέξουν” τη Βενεζουέλα μέχρι να υπάρξει “ασφαλής και συνετή” μετάβαση, ενώ τέθηκε ευθέως στο τραπέζι η επιστροφή αμερικανικών ενεργειακών εταιρειών με στόχο την “ανοικοδόμηση” του πετρελαϊκού τομέα.
Στις 5 Ιανουαρίου, στο ομοσπονδιακό δικαστήριο του Μανχάταν, ο Μαδούρο εμφανίστηκε δεσμώτης, δήλωσε ότι “απήχθη”, αρνήθηκε τις κατηγορίες και προανήγγειλε διά των συνηγόρων του μια μεγάλη δικαστική μάχη για τη νομιμότητα της “στρατιωτικής απαγωγής”. Την ίδια ημέρα ορίστηκε επόμενη δικάσιμος για τις 17 Μαρτίου, ενώ στο Καράκας ορκίστηκε ως υπηρεσιακή/μεταβατική πρόεδρος η Ντέλσι Ροντρίγκες, γεγονός που υπογράμμισε ότι η “επόμενη μέρα” δεν είναι αυτόματα μια φιλο-αντιπολιτευτική αλλαγή καθεστώτος, αλλά μια σύνθετη διαπραγμάτευση ισχύος, φόβου και επιβίωσης των εναπομεινάντων κρατικών μηχανισμών.
Η ευρωπαϊκή αντίδραση κινήθηκε ακριβώς πάνω στη ρωγμή ανάμεσα σε κανόνες και συμφέροντα. Η ΕΕ, μέσω της δήλωσης της Ύπατης Εκπροσώπου, κάλεσε σε αυτοσυγκράτηση και υπενθύμισε ότι “υπό όλες τις συνθήκες” πρέπει να τηρούνται οι αρχές του διεθνούς δικαίου και ο Χάρτης του ΟΗΕ, αποφεύγοντας όμως μια μετωπική καταδίκη της Ουάσιγκτον. Παράλληλα, αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες φάνηκαν “διχασμένες”: από τη μία, η απομάκρυνση ενός αυταρχικού ηγέτη μπορεί να εκληφθεί ως ευκαιρία δημοκρατικής μετάβασης· από την άλλη, ο τρόπος απομάκρυνσης υπονομεύει το ίδιο το “κανoνιστικό κεφάλαιο” της Ευρώπης, που στηρίζεται στην αρχή της κυριαρχίας και στην αποδοχή θεσμικών διαδικασιών. Η ανάλυση του ECFR το αποτύπωσε ως ευρωπαϊκό δίλημμα τριπλής εστίασης: Λατινική Αμερική, αλλά και ευρωπαϊκή ασφάλεια/αξιοπιστία της Δύσης, καθώς και οι παράπλευρες συνέπειες σε Αρκτική/Ταϊβάν ως χώροι ανταγωνισμού σφαιρών επιρροής. Η Ρωσία καταδίκασε την αμερικανική ενέργεια ως “ένοπλη επιθετικότητα”, κάλεσε σε αποτροπή κλιμάκωσης και τόνισε ότι η Βενεζουέλα πρέπει να καθορίσει “μόνη” το μέλλον της χωρίς στρατιωτική ανάμειξη. Όμως το πιο ενδιαφέρον γεωπολιτικά δεν είναι μόνο η καταγγελία, αλλά το έλλειμμα επιλογών. Η Μόσχα, δεσμευμένη σε άλλες προτεραιότητες και με περιορισμένη προβολή ισχύος στη δυτική ημισφαίρια, αποκαλύπτει τα όρια του ρόλου της ως “προστάτη” συμμάχων όταν απέναντι βρίσκεται μια αποφασισμένη Ουάσιγκτον. Σε αυτό το πρίσμα, αναλύσεις όπως του Atlantic Council ερμηνεύουν το επεισόδιο ως ένδειξη ρωσικής αδυναμίας να αποτρέψει μια αμερικανική επιχείρηση υψηλού συμβολισμού στην “πίσω αυλή” των ΗΠΑ. Η Κίνα, αντίθετα, επέλεξε μια πολύ πιο μετωπική διπλωματική στάση, ακριβώς επειδή το κόστος του προηγούμενου ακουμπά τον πυρήνα της κινεζικής στρατηγικής: κυριαρχία, μη επέμβαση, και απόρριψη της νομιμοποίησης που αντλούν οι ΗΠΑ από τη μονομερή χρήση ισχύος. Το κινεζικό ΥΠΕΞ μίλησε για “κατάφωρη χρήση βίας” που παραβιάζει το διεθνές δίκαιο και απειλεί την ειρήνη στη Λατινική Αμερική/Καραϊβική. Παράλληλα, σύμφωνα με το Reuters, ο υπουργός Εξωτερικών Γουάνγκ Γι χρησιμοποίησε τη διατύπωση ότι το Πεκίνο δεν αποδέχεται “καμία χώρα ως παγκόσμιο δικαστή”, ενώ στον ΟΗΕ η κινεζική αντιπροσωπεία προειδοποίησε ότι “τα μαθήματα της ιστορίας” δείχνουν πως η αδιάκριτη χρήση βίας γεννά μεγαλύτερες κρίσεις. Για την Κίνα, λοιπόν, η υπόθεση Μαδούρο δεν είναι μόνο Λατινική Αμερική: είναι και η μάχη για το ποιος ορίζει το “νόμιμο” και το “παράνομο” σε έναν κόσμο μεγάλων ανταγωνισμών.
Το Συμβούλιο Ασφαλείας στη Νέα Υόρκη έγινε το κύριο θέατρο αυτής της σύγκρουσης αφηγημάτων. Η συνεδρίαση πραγματοποιήθηκε σε κλίμα οξείας αντιπαράθεσης, με την καταγγελία περί παραβίασης του Χάρτη του ΟΗΕ να επανέρχεται στο κέντρο. Ιδιαίτερο βάρος έχει πως σύμφωνα με την κάλυψη του Al Jazeera ακόμη και σύμμαχοι των ΗΠΑ, όπως η Δανία, εξέφρασαν ενστάσεις για τη νομιμότητα, ενώ ο Αμερικανός πρέσβης στον ΟΗΕ περιέγραψε την επιχείρηση ως “surgical law enforcement operation”. Σε επίπεδο διεθνούς δικαίου, το πρόβλημα είναι δομικό: χωρίς εντολή του Συμβουλίου Ασφαλείας και χωρίς κλασικό σενάριο αυτοάμυνας, η χρήση βίας σε έδαφος κυρίαρχου κράτους δύσκολα “κουμπώνει” σε νομικές εξαιρέσεις. Η Chatham House ήταν από τους πιο κατηγορηματικούς θεσμικούς σχολιαστές, υποστηρίζοντας ότι δεν υπάρχει δικαιολόγηση και ότι πρόκειται για σαφή παραβίαση κυριαρχίας και Χάρτη. Ταυτόχρονα, ο ελληνικός σχολιασμός κινήθηκε στο ίδιο μοτίβο: ο Κώστας Υφαντής σημείωσε ότι “η απαγωγή Μαδούρο ξεκάθαρα παραβιάζει το διεθνές δίκαιο”, ενώ ο Κώστας Τσαρούχας υπενθύμισε την ιστορική αναλογία με τη σύλληψη Νοριέγκα (1989), υπογραμμίζοντας ότι τέτοιες πρακτικές έχουν προηγούμενο στην αμερικανική πολιτική. Το κρίσιμο ερώτημα είναι τι θα κάνει ο Τραμπ από εδώ και πέρα αλλά και τι μπορεί να αντέξει το διεθνές σύστημα χωρίς να “κανονικοποιήσει” την εξαίρεση. Πρώτον, στο επίπεδο διακυβέρνησης, το ίδιο το Reuters καταγράφει ότι ο Τραμπ θεωρεί ανέφικτο ένα άμεσο εκλογικό χρονοδιάγραμμα και μιλά για “επιδιόρθωση” της χώρας πριν από εκλογές, την ώρα που η Ουάσιγκτον εμφανίζεται να συζητά, έστω πραγματιστικά, με τμήματα του υπάρχοντος κρατικού πυρήνα στο Καράκας. Αυτό προδιαγράφει ένα μοντέλο “ελεγχόμενης μετάβασης” όπου το βασικό ζητούμενο δεν είναι μόνο η αλλαγή ηγεσίας, αλλά η διατήρηση τάξης, η ασφάλεια ενεργειακών υποδομών και η διαπραγμάτευση νέων όρων πρόσβασης στο πετρέλαιο. Εδώ πατά και η ενεργειακή διάσταση: ο Τραμπ έχει μιλήσει ανοιχτά για επιστροφή αμερικανικών εταιρειών και για ανοικοδόμηση υποδομών, όμως ειδικοί επισημαίνουν ότι τα οφέλη ενός τέτοιου σχεδίου δεν είναι άμεσα ούτε αυτόματα, λόγω τεχνικής απαξίωσης και θεσμικού ρίσκου. Δεύτερον, στο εσωτερικό των ΗΠΑ, το πολιτικό ρίσκο είναι να μετατραπεί ένα “χειρουργικό” αφήγημα σε παρατεταμένη εμπλοκή. Ρεπουμπλικανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι δεν υπάρχει κατοχή και ότι δεν πρόκειται για nation-building, ενώ αναμένεται θεσμική σύγκρουση γύρω από την εξουσιοδότηση χρήσης βίας (War Powers), με σχετική ψηφοφορία να προαναγγέλλεται. Τρίτον, στο διεθνές επίπεδο, ο Τραμπ φαίνεται να αξιοποιεί το επεισόδιο ως σήμα αποφασιστικότητας: προς τους περιφερειακούς παίκτες της Καραϊβικής και της Λατινικής Αμερικής στο όνομα της “αντιναρκωτικής” ασφάλειας, αλλά και προς μεγάλους ανταγωνιστές ως υπενθύμιση ότι οι ΗΠΑ είναι διατεθειμένες να επιβάλουν de facto σφαίρες επιρροής. Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει διττό: αν αυτό λειτουργεί ως αποτροπή, ή αν, αντίθετα, ανοίγει τον δρόμο ώστε άλλες δυνάμεις να επικαλεστούν ανάλογη λογική “σύλληψης” ή “προληπτικής δράσης” σε δικά τους μέτωπα.
Στο ομοσπονδιακό δικαστήριο της Νότιας Περιφέρειας της Νέας Υόρκης, στο Μανχάταν, αναμένεται να οδηγηθούν εντός της ημέρας ο Νικολάς Μαδούρο και η σύζυγός του Σίλια Φλόρες, σηματοδοτώντας την πρώτη δημόσια δικαστική τους εμφάνιση μετά την απαγωγή τους από αμερικανικές δυνάμεις και τη μεταφορά τους στις ΗΠΑ.
Οι αμερικανικές αρχές αποδίδουν στον πρώην πρόεδρο της Βενεζουέλας και στην πρώτη κυρία βαριές κατηγορίες που αφορούν ναρκοτρομοκρατία, διακίνηση κοκαΐνης και παραβάσεις της νομοθεσίας περί όπλων.
Ο Μαδούρο θα ενημερωθεί εκεί επίσημα για τις κατηγορίες που τον βαραίνουν.
Σε πολιτικό επίπεδο, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον προτίθεται να αναλάβει μεταβατικό ρόλο στη διακυβέρνηση της Βενεζουέλας, με ιδιαίτερη έμφαση στη διαχείριση των πετρελαϊκών της αποθεμάτων.
Την ίδια στιγμή, καθήκοντα προσωρινής ηγεσίας στη χώρα ανέλαβε η μέχρι πρότινος αντιπρόεδρος Ντέλσι Ροντρίγκες, η οποία σε μήνυμά της έκανε λόγο για δικαίωμα του λαού «στην ειρήνη, την ανάπτυξη και την κυριαρχία».
Με αφορμή την επιχείρηση στη Βενεζουέλα και τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο, ο Μάκης Βορίδης προχώρησε σε ανάρτηση στο Facebook, στην οποία αποθεώνει τον Ντόναλντ Τραμπ και παρουσιάζει τις κινήσεις των ΗΠΑ ως ενέργειες που υπηρετούν τα συμφέροντα του «Δυτικού ημισφαιρίου».
«Υπάρχει πλέον ένας ηγέτης»
Στο κείμενό του, ο κ. Βορίδης χαρακτηρίζει τον Τραμπ ως τον ηγέτη που «υπερασπίζεται έμπρακτα» τα δυτικά συμφέροντα, ενώ περιγράφει τον Μαδούρο ως «κομμουνιστή δικτάτορα» και υποστηρίζει ότι η χώρα του είχε μετατραπεί σε κόμβο διακίνησης ναρκωτικών. Παράλληλα, αμφισβητεί τις αναφορές στη «διεθνή νομιμότητα», θέτοντας ρητορικά το ερώτημα «ποια ακριβώς;», με αιχμές ότι πρόκειται για μια νομιμότητα που «ανέχεται δικτατορίες» και «καλύπτει διεφθαρμένα καθεστώτα».
Έπαινος στην κυβέρνηση και επίθεση στους «φίλους των Μαδούρων»
Στην ίδια ανάρτηση ο κ. Βορίδης χαρακτηρίζει «εξαιρετική» τη στάση της Ελλάδας και ειδικά του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, δηλώνοντας «περήφανοι για την κυβέρνησή μας». Ταυτόχρονα, επιτίθεται στην αντιπολίτευση, αποδίδοντάς της τη στάση των «φίλων των Μαδούρων» και σχολιάζοντας ότι δεν του προκάλεσαν «καμία έκπληξη» οι αντιδράσεις τους.
Με αφορμή τη δήλωση του Αλέξη Τσίπρα για τις εξελίξεις στη Βενεζουέλα, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος σχολίασε ότι «σχεδόν 24 ώρες χρειάστηκε» ο πρώην πρωθυπουργός για να τοποθετηθεί, προσθέτοντας πως επρόκειτο για υποστήριξη προς τον «αγαπημένο του δικτάτορα Μαδούρο», όπως ανέφερε χαρακτηριστικά.
Αναφορά σε «στενές σχέσεις» ΣΥΡΙΖΑ με το καθεστώς
Ο Παύλος Μαρινάκης υποστήριξε ότι η χρονική καθυστέρηση εξηγείται από το γεγονός πως, με την τοποθέτηση Τσίπρα, «οι πολίτες θα θυμηθούν» τις στενές σχέσεις που, κατά τον ίδιο, είχαν τόσο ο πρώην πρωθυπουργός όσο και ο ΣΥΡΙΖΑ με το καθεστώς της Βενεζουέλας. Στο ίδιο πλαίσιο σημείωσε ότι μπορεί ο κ. Τσίπρας, όπως είπε, στο «μακροσκελές αυτοαναφορικό βιβλίο του» να «παρέλειψε» να κάνει αναφορά στις σχέσεις αυτές, όμως –κατά τον κυβερνητικό εκπρόσωπο– «κανείς δεν μπορεί να ξεχάσει» επιμέρους περιστατικά και επαφές που επικαλείται.
Τι επικαλείται για πρεσβεία, ταξίδια και επαφές
Συγκεκριμένα, ο κ. Μαρινάκης αναφέρθηκε στην – όπως τη χαρακτήρισε – «κάλυψη» που δόθηκε στον πρέσβη της Βενεζουέλας στην Αθήνα μετά από καταγγελίες γυναικών που εργάζονταν στην πρεσβεία, σε «ύποπτα ταξίδια» υπουργών του ΣΥΡΙΖΑ στο Καράκας και σε «περίεργες επαφές» συνεργατών του Μαδούρο με στελέχη της Κουμουνδούρου, όπως ανέφερε.
«Μάλλον διάβασαν άλλη ανακοίνωση»
Κλείνοντας, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος υπογράμμισε ότι, σε όσα αποδίδονται στον πρωθυπουργό από τον Αλέξη Τσίπρα και κόμματα της αντιπολίτευσης, «μάλλον διάβασαν άλλη ανακοίνωση», αφήνοντας σαφή αιχμή για το περιεχόμενο και την ανάγνωση των κυβερνητικών θέσεων γύρω από το θέμα.
Ο Αλέξης Τσίπρας χαρακτηρίζει τις εξελίξεις στη Βενεζουέλα «ωμή παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου», αναφερόμενος τόσο στη στρατιωτική επίθεση των ΗΠΑ όσο και στη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο, την οποία περιγράφει ως «απαγωγή». Υποστηρίζει ότι μια τέτοια ενέργεια εις βάρος επικεφαλής κυρίαρχου κράτους συνιστά επικίνδυνο προηγούμενο, που μπορεί να ενθαρρύνει αναθεωρητικές δυνάμεις να επιδιώκουν τους στόχους τους μέσω ισχύος.
«Δεν είναι η δημοκρατία ο στόχος, αλλά το πετρέλαιο»
Στη δήλωσή του, σημειώνει ότι το 2026 «ξεκινάει» με τη σκληρή διαπίστωση πως το διεθνές δίκαιο έχει αντικατασταθεί από το “Δίκαιο του ισχυρού”. Τονίζει επίσης ότι, κατά την εκτίμησή του, η πραγματική επιδίωξη των ΗΠΑ δεν σχετίζεται με την ποιότητα της δημοκρατίας στη Βενεζουέλα, αλλά με τον έλεγχο των “πετρελαϊκών κοιτασμάτων”. Παράλληλα, επιμένει ότι η δημοκρατία δεν κατοχυρώνεται «ούτε με στρατιωτικές επεμβάσεις ούτε με βομβαρδισμούς», αλλά μέσα από τους αγώνες και τις κατακτήσεις των λαών.
Αιχμές για την Ευρώπη και την «στρατηγική αυτονομία»
Για την ευρωπαϊκή στάση, ο πρώην πρωθυπουργός αναφέρει ότι η Ευρώπη «μοιάζει πλέον ανήμπορη να διαδραματίσει ουσιαστικό διεθνή ρόλο». Συνδέει την ανάκτηση αξιοπιστίας της με τη διεκδίκηση «στρατηγικής αυτονομίας», υποστηρίζοντας ότι αυτή προϋποθέτει ρεαλισμό, διπλωματία και σταθερή υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου απέναντι «στον κυνισμό της ισχύος».
Κριτική στην κυβέρνηση και το «δεν είναι η στιγμή…»
Ο Αλέξης Τσίπρας υποστηρίζει ότι η Ελλάδα «μόνο κινδύνους διατρέχει» όσο η σημερινή κυβέρνηση εγκαταλείπει την «ενεργητική και πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική» και επιμένει, όπως λέει, στη γραμμή του «πρόθυμου για όλα συμμάχου» που «δικαιολογεί τα αδικαιολόγητα» αναζητώντας εύνοια από «προστάτες». Κλείνοντας, θέτει ως προβληματισμό το τι θα σήμαινε για την Ελλάδα ή την Κύπρο αν άλλες χώρες επικαλούνταν σε βάρος τους τη φράση: «Δεν είναι η στιγμή να σχολιάσουμε τη νομιμότητα των πρόσφατων ενεργειών…».
Με ανάρτησή του στο Χ, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης τοποθετήθηκε για τη σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο από τις ΗΠΑ. Στο μήνυμά του χαρακτηρίζει τον Μαδούρο ως ηγέτη «βίαιης και καταπιεστικής δικτατορίας» και σημειώνει ότι «το τέλος του καθεστώτος του προσφέρει νέα ελπίδα για τη χώρα».
«Όχι τώρα» συζήτηση για νομιμότητα, προτεραιότητα η μετάβαση
Ο πρωθυπουργός υπογραμμίζει ότι «δεν είναι η κατάλληλη στιγμή για να σχολιάσουμε τη νομιμότητα των πρόσφατων ενεργειών», δίνοντας έμφαση στο τι πρέπει να ακολουθήσει: μια ειρηνική και ταχεία μετάβαση σε «μια νέα κυβέρνηση χωρίς αποκλεισμούς», η οποία θα έχει «πλήρη δημοκρατική νομιμότητα».
Συντονισμός με ΕΕ και Συμβούλιο Ασφαλείας, έμφαση στους Έλληνες πολίτες
Στην ίδια ανάρτηση τονίζεται ότι «η Ελλάδα θα συντονιστεί με τους εταίρους της στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ» για το ζήτημα. Παράλληλα, επισημαίνεται ως σταθερή προτεραιότητα η διασφάλιση της ασφάλειας των Ελλήνων πολιτών που βρίσκονται στη Βενεζουέλα, με τη φράση: «Παραμένουμε προσηλωμένοι στη διασφάλιση της ασφάλειας των Ελλήνων πολιτών στη χώρα».
Σε συνέντευξη Τύπου στον Λευκό Οίκο, ο Ντόναλντ Τραμπ αναφέρθηκε στις εξελίξεις στη Βενεζουέλα μετά τους βομβαρδισμούς και τη σύλληψη του προέδρου Νικολάς Μαδούρο. Όπως είπε, η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε «υπό τη δική μου καθοδήγηση» και παρουσιάστηκε ως συνδυασμός δράσης «αέρα, ξηράς και θάλασσας», ενώ υποστήριξε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις «συνέλαβαν επιτυχώς τον Μαδούρο στα σκοτάδια της νύχτας». CBS News+1
Ο Αμερικανός πρόεδρος περιέγραψε εικόνες από την πρωτεύουσα, λέγοντας ότι «τα φώτα του Καράκας είχαν σε μεγάλο βαθμό σβήσει» και χαρακτήρισε το περιβάλλον «σκοτεινό και θανατηφόρο». Παράλληλα, ανέφερε ότι ο Μαδούρο και η σύζυγός του θα αντιμετωπίσουν τη Δικαιοσύνη στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Απειλή δεύτερου κύματος και μήνυμα ισχύος
Ο Τραμπ σημείωσε ότι οι ΗΠΑ είναι «έτοιμες να εξαπολύσουν δεύτερη και πολύ μεγαλύτερη επίθεση, αν χρειαστεί», προσθέτοντας πως υπήρχε εκτίμηση για ανάγκη δεύτερου κύματος, αλλά η πρώτη επιχείρηση παρουσιάστηκε ως τόσο αποτελεσματική ώστε «πιθανότατα δεν θα χρειαστεί». «Είμαστε όμως προετοιμασμένοι… για ένα πολύ μεγαλύτερο κύμα», προειδοποίησε.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ εξαπέλυσε επίθεση κατά του Μαδούρο, υποστηρίζοντας ότι «δεν θα μπορέσει ποτέ ξανά να απειλήσει έναν Αμερικανό πολίτη», ενώ επανέλαβε καταγγελίες περί αποστολής εγκληματικών στοιχείων στις ΗΠΑ και έκανε αναφορά σε «βαρόνους των ναρκωτικών» και «εμπόρους ναρκωτικών».
«Θα διοικούμε τη χώρα» και σχέδιο για πετρελαϊκές εταιρείες
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η δήλωση Τραμπ ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα «διοικούν» τη Βενεζουέλα μέχρι να υπάρξει «ασφαλής, κατάλληλη και συνετή μετάβαση». Όπως είπε, «θα διοικούμε τη χώρα μέχρι τη στιγμή που θα μπορέσουμε να υλοποιήσουμε μια ασφαλή, κατάλληλη και συνετή μετάβαση», επαναλαμβάνοντας τη θέση αυτή.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι θα σταλούν «οι πολύ μεγάλες αμερικανικές εταιρείες πετρελαίου» στη Βενεζουέλα για να επενδύσουν, να αποκαταστήσουν τις «σοβαρά κατεστραμμένες» υποδομές και να ξεκινήσουν, όπως είπε, να αποφέρουν κέρδη για τη χώρα. Παράλληλα, διευκρίνισε ότι το αμερικανικό εμπάργκο στο πετρέλαιο της Βενεζουέλας παραμένει σε ισχύ.
Αναφορά στο Δόγμα Μονρόε και το μήνυμα «ελευθερίας»
Ο Τραμπ συνέδεσε τις εξελίξεις με το «Δόγμα Μονρόε», λέγοντας ότι η «αμερικανική κυριαρχία στο Δυτικό Ημισφαίριο δεν θα αμφισβητηθεί ποτέ ξανά», ενώ έκλεισε δηλώνοντας πως «ο λαός της Βενεζουέλας είναι και πάλι ελεύθερος» και ότι οι ΗΠΑ είναι «σήμερα ένα πιο ασφαλές έθνος»
Ραγδαίες εξελίξεις στο Καράκας, γεωπολιτικοί κραδασμοί στη Λατινική Αμερική και αβεβαιότητα για τον ρόλο του στρατού
Η σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, από τις Ηνωμένες Πολιτείες σηματοδοτεί μια δραματική αλλαγή ισορροπιών τόσο στο εσωτερικό της χώρας όσο και στις ευρύτερες σχέσεις της Ουάσιγκτον με τη Λατινική Αμερική. Σε ανάλυσή του, το BBC επιχειρεί να αποτιμήσει τις επιπτώσεις της εξέλιξης και να σκιαγραφήσει τα πιθανά σενάρια για την «επόμενη μέρα» στη Βενεζουέλα.
Η αμερικανική στρατηγική και το μήνυμα αλλαγής καθεστώτος
Η απομάκρυνση του Μαδούρο από την εξουσία εκλαμβάνεται, κατά την ανάλυση, ως κομβική επιτυχία για τους υποστηρικτές της σκληρής γραμμής στην αμερικανική πολιτική σκηνή. Πρόκειται για κύκλους που εδώ και χρόνια πιέζουν υπέρ μιας ευθείας ανατροπής του καθεστώτος στο Καράκας.Οι ΗΠΑ έχουν επανειλημμένα κατηγορήσει τον Μαδούρο ως επικεφαλής διεθνούς δικτύου διακίνησης ναρκωτικών, απορρίπτοντας παράλληλα τη νομιμότητα των προεδρικών εκλογών του 2024, τις οποίες χαρακτηρίζουν «ούτε ελεύθερες ούτε δίκαιες».
Καράκας vs Ουάσιγκτον: το διακύβευμα των πετρελαίων
Από την πλευρά της, η κυβέρνηση της Βενεζουέλας κατηγορεί διαχρονικά την Ουάσιγκτον ότι επιδιώκει να αποκτήσει έλεγχο στα τεράστια πετρελαϊκά αποθέματα της χώρας, τα μεγαλύτερα στον κόσμο. Το αφήγημα αυτό παραμένει κεντρικό στην πολιτική ρητορική του καθεστώτος και εξακολουθεί να βρίσκει απήχηση σε τμήμα του πληθυσμού.
Αβέβαιο το πολιτικό τοπίο μετά τον Μαδούρο
Το μεγαλύτερο ερώτημα, όπως επισημαίνει το BBC, αφορά το ποιος θα καλύψει το κενό εξουσίας. Υποστηρικτές της αμερικανικής παρέμβασης θεωρούν ότι ανοίγει ο δρόμος για την ανάληψη της διακυβέρνησης από την αντιπολίτευση, με πρόσωπα όπως η Μαρία Κορίνα Ματσάδο ή ο Εδμούνδο Γκονζάλες να προβάλλουν ως πιθανοί πρωταγωνιστές.Ωστόσο, αναλυτές προειδοποιούν ότι η μετάβαση κάθε άλλο παρά ομαλή θα είναι.
Ο καθοριστικός ρόλος του στρατού και ο κίνδυνος αποσταθεροποίησης
Παρά τις εξελίξεις, ο στρατός και οι παραστρατιωτικές δομές εμφανίζονται μέχρι στιγμής πιστοί στο καθεστώς Μαδούρο, γεγονός που περιπλέκει το σκηνικό. Ακόμη και επικριτές του πρώην προέδρου είχαν εκφράσει φόβους ότι μια άμεση επέμβαση των ΗΠΑ θα μπορούσε να οδηγήσει σε γενικευμένη αστάθεια ή ακόμη και εσωτερικές συγκρούσεις.
Ανησυχία στους κόλπους του καθεστώτος
Βέβαιο θεωρείται πως η σύλληψη Μαδούρο έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία στους στενούς του συμμάχους, οι οποίοι πλέον αντιμετωπίζουν ανοιχτά το ενδεχόμενο πολιτικής και νομικής δίωξης. Το αν η εξέλιξη αυτή θα οδηγήσει σε αλλαγή εξουσίας ή σε νέα περίοδο αναταραχής παραμένει ανοιχτό.
