Μιλώντας στη Σορβόννη (Παρασκευή 3/10), ο Αλέξης Τσίπρας δήλωσε βέβαιος ότι είναι αναγκαίο «να κινητοποιηθούμε γύρω από έναν νέο πατριωτισμό για δικαιοσύνη στις χώρες μας». Όπως εξήγησε, αυτός ο πατριωτισμός πρέπει να είναι συμπεριληπτικός, ηθικός, οικονομικός και κοινωνικός, να στηρίζεται στην αποφασιστικότητα απέναντι στα «μεγάλα συμφέροντα των ισχυρών και των ολιγαρχών» ώστε «να τους κάνουμε να πληρώσουν» και να διεκδικήσει «την ηγεσία της Ευρώπης».
Η διάγνωση για την Ευρώπη του 2025
Κατά τον πρώην πρωθυπουργό, η Ευρώπη δεν στερείται ηγεσίας, αλλά πάσχει από «λάθος ηγεσία»: νεοσυντηρητική, νεοφιλελεύθερη, άτολμη και ανεπαρκή. Το κενό οράματος στην ΕΕ, είπε, υπονομεύει το μέλλον της ηπείρου και εντείνει τη δυσπιστία των πολιτών.
Κριτική σε ηγετικά πρόσωπα
Ο Τσίπρας άσκησε έντονη κριτική στην Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τον Μαρκ Ρούτε και τον Φρανσουά Μπαϊρού, υποστηρίζοντας ότι με τέτοιες επιλογές «η Ευρωπαϊκή Επιτροπή λειτουργεί όλο και πιο αυταρχικά» και ο τρόπος ανάδειξης της ηγεσίας «παρακάμπτει» τη δημοκρατική λογοδοσία.
Πολυκρίση, ανισότητες και «νόμος του ισχυρού»
Ο ομιλητής περιέγραψε μια εποχή πολυκρίσης: γεωπολιτική αβεβαιότητα, διευρυνόμενες ανισότητες, αποδυνάμωση του Διεθνούς Δικαίου και εντεινόμενη στρατιωτικοποίηση. «Όσο ο κόσμος μας γίνεται πιο άνισος, πιο αυταρχικός, πιο βίαιος», τόνισε, τόσο επιτακτικό είναι να επανέλθουν στο προσκήνιο οι αξίες της δημοκρατίας και της κοινωνικής δικαιοσύνης.
Η άνοδος της ακροδεξιάς ως υπαρξιακό διακύβευμα
Ο Τσίπρας προειδοποίησε για τον ορατό κίνδυνο ανάδειξης στην ηγεσία μιας «πιο στρατιωτικοποιημένης Ευρώπης» ακροδεξιών δυνάμεων σε Γαλλία, Γερμανία, Βρετανία, Ιταλία. Οι ακροδεξιοί και νεοσυντηρητικοί, είπε, επένδυσαν στον φόβο, στήριξαν λιτότητα, εθνική περιχαράκωση (π.χ. Brexit), πολιτικές για το μεταναστευτικό που παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο και υπονόμευσαν την πράσινη ατζέντα.
Κάλεσμα σε διεθνισμό και ενεργοποίηση της Αριστεράς
Ζήτησε «να αγωνιστούμε για έναν νέο διεθνισμό» στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, για την ειρήνη και ενάντια στην ακροδεξιά. Η Αριστερά, σημείωσε, «είναι περισσότερο χρήσιμη στα δύσκολα», όταν δεν αποδρά αλλά αναλαμβάνει ευθύνη διακυβέρνησης για τους πολλούς.
Ιστορική αναφορά και πολιτική παρακαταθήκη
Ανακαλώντας το ’68 της Σορβόννης, μίλησε για την ανάγκη να ξαναθυμηθούμε «Ισότητα – Ελευθερία – Αδελφοσύνη». Θύμισε την ελληνική εμπειρία κρίσης, υποστηρίζοντας ότι η Αριστερά οδήγησε τη χώρα σε ανάκαμψη με προστασία των πιο αδύναμων.
