Tag: Συνταγματική Αναθεώρηση

Η προοπτική αλλαγής του εκλογικού συστήματος επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο, έπειτα από τις πρόσφατες τοποθετήσεις του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στο πλαίσιο της Συνταγματικής Αναθεώρησης. Κεντρικό σημείο της πρότασης αποτελεί η σταδιακή κατάργηση του σταυρού προτίμησης από το 2031 και η εισαγωγή ενός μεικτού μοντέλου εκλογής βουλευτών.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, το νέο σύστημα θα συνδυάζει την εκλογή με σταυρό σε μικρότερες περιφέρειες και τη λίστα σε μεγαλύτερες, επιχειρώντας να περιορίσει τις έντονες εσωκομματικές αντιπαραθέσεις που συχνά παρατηρούνται. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η αλλαγή αυτή θα ενισχύσει τη συνοχή των κοινοβουλευτικών ομάδων και θα συμβάλει στην αποτελεσματικότερη διακυβέρνηση.

Ωστόσο, η πρόταση ανοίγει έναν ευρύτερο διάλογο για την ποιότητα της δημοκρατικής εκπροσώπησης. Κριτικές φωνές εκφράζουν ανησυχίες ότι η ενίσχυση του ρόλου των κομμάτων ενδέχεται να περιορίσει την άμεση επιρροή των πολιτών στην επιλογή των εκπροσώπων τους.

Σε κάθε περίπτωση, η συζήτηση για το εκλογικό σύστημα αναδεικνύεται σε κομβικό ζήτημα της αναθεωρητικής διαδικασίας, με σαφές πολιτικό και θεσμικό αποτύπωμα.

Τις βασικές προτεραιότητες της κυβέρνησης για τη Συνταγματική Αναθεώρηση παρουσίασε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, μιλώντας στο ραδιόφωνο του ΣΚΑΪ. Όπως ανέφερε, η διαδικασία αυτή δεν αφορά μόνο την παρούσα κυβερνητική θητεία, αλλά φιλοδοξεί να αφήσει μακροχρόνιο αποτύπωμα στη λειτουργία του κράτους και των θεσμών. Στο επίκεντρο έθεσε τρία βασικά ζητήματα: τα δημοσιονομικά, τη μονιμότητα και αξιολόγηση στο Δημόσιο και τον τρόπο επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης.

Δημοσιονομική σταθερότητα, Δημόσιο και Δικαιοσύνη

Για το δημοσιονομικό πεδίο, ο Κωστής Χατζηδάκης υποστήριξε ότι πρέπει να υπάρξει συνταγματική κατοχύρωση της υποχρέωσης όλων των κυβερνήσεων να μην αυξάνουν έλλειμμα και χρέος, ώστε να μην μεταφέρεται το βάρος στις επόμενες γενιές. Παράλληλα, κάλεσε το ΠΑΣΟΚ να συμβάλει σε αυτή την κατεύθυνση, επικαλούμενος και τη συμβολή του στην περίοδο δημοσιονομικής σταθεροποίησης των προηγούμενων ετών. Στο ίδιο πλαίσιο, επανέφερε τη συζήτηση για τη μονιμότητα και την αξιολόγηση στο Δημόσιο, κάνοντας λόγο για μια κρίσιμη μεταρρύθμιση, ενώ για τη Δικαιοσύνη τόνισε ότι πρέπει να βρεθεί πιο διαφανής και αποτελεσματικός τρόπος επιλογής της ηγεσίας της, με αναφορά και σε πρακτικές άλλων ευρωπαϊκών χωρών.

Η πρόταση της ΝΔ και οι αιχμές προς την αντιπολίτευση

Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης σημείωσε ότι η πρόταση της Νέας Δημοκρατίας θα κατατεθεί αφού προηγηθεί εσωτερικός διάλογος στην κοινοβουλευτική ομάδα, προσθέτοντας ότι ήδη 50 βουλευτές έχουν καταθέσει σχετικές προτάσεις ύστερα από πρόσκληση του πρωθυπουργού. Όπως είπε, το Σύνταγμα πρέπει να ιδωθεί ως εργαλείο θεσμικών τομών, που θα κάνουν το κράτος πιο φιλικό προς τον πολίτη και το πολιτικό σύστημα πιο αξιόπιστο. Παράλληλα, άσκησε κριτική στην αντιπολίτευση, λέγοντας ότι ενώ καταγγέλλει την κυβέρνηση για ζητήματα κράτους δικαίου, στην πράξη δεν συμμετέχει ουσιαστικά στη συζήτηση για τις θεσμικές αλλαγές.

Κράτος δικαίου, ΟΠΕΚΕΠΕ και νέα μέτρα στήριξης

Αναφερόμενος στην προ ημερησίας συζήτηση για τις υποκλοπές και το κράτος δικαίου, ο Κωστής Χατζηδάκης υποστήριξε ότι επιχειρείται να διαμορφωθεί μια εικόνα που δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, επιμένοντας ότι υπάρχει βελτίωση στη λειτουργία των θεσμών. Στάθηκε ακόμη στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, σημειώνοντας ότι μετά την άρση ασυλίας θα δοθούν εξηγήσεις στην εισαγγελία και ότι η κυβέρνηση δεν έχει πρόθεση να συγκαλύψει τίποτα. Τέλος, για το ενδεχόμενο νέων μέτρων στήριξης λόγω ενεργειακού κόστους, υπογράμμισε ότι απαιτείται διπλή προσοχή, ώστε να υπάρξει στήριξη των πολιτών χωρίς να διαταραχθεί η δημοσιονομική σταθερότητα και η εικόνα αξιοπιστίας της χώρας στις αγορές.

Ο Γιώργος Φλωρίδης αναφέρθηκε στην επικείμενη συνταγματική αναθεώρηση κατά την ομιλία του στο 12ο Επιστημονικό Συνέδριο των Ελλήνων Δημοσιολόγων, που πραγματοποιείται στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Κομοτηνής. Ο υπουργός Δικαιοσύνης, εκπροσωπώντας τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη θεσμική βαρύτητα της διαδικασίας και στον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει για το πολιτικό σύστημα.

«Μεγάλη ευκαιρία ανανέωσης και εκδημοκρατισμού»

Στην τοποθέτησή του, ο υπουργός υποστήριξε ότι η επερχόμενη αναθεώρηση αποτελεί «μεγάλη θεσμική πρόκληση» αλλά και «μεγάλη ευκαιρία ανανέωσης και βαθύτερου εκδημοκρατισμού» για την ελληνική πολιτεία. Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι αυτή η δυνατότητα δεν πρέπει να χαθεί μέσα από στενές κομματικές επιδιώξεις, ιδίως σε μια περίοδο κατά την οποία, όπως ανέφερε, εξελίσσονται σημαντικές γεωπολιτικές ανακατατάξεις και ταυτόχρονα μεταβάλλεται η ταυτότητα των δυτικών δημοκρατιών.

Το Σύνταγμα ως εργαλείο δημοκρατικής αναβάθμισης

Ο Γιώργος Φλωρίδης συνέδεσε ευθέως τη διαδικασία της αναθεώρησης με την ανάγκη αναστοχασμού γύρω από το Δημόσιο Δίκαιο και τη λειτουργία των πολιτικών συστημάτων. Όπως τόνισε, το Σύνταγμα και η αναθεώρησή του αποτελούν τον κατεξοχήν δρόμο δημοκρατικής αναβάθμισης και βελτίωσης του πολιτικού συστήματος, σε μια εποχή όπου οι παραδοσιακές βεβαιότητες δοκιμάζονται.

Στο επίκεντρο οι εξουσίες, η διαφάνεια και η λογοδοσία

Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο υπουργός Δικαιοσύνης σημείωσε ότι ζητήματα όπως οι σχέσεις των τριών εξουσιών, η διαφάνεια, η συμμετοχή και ο έλεγχος του πολίτη, η λογοδοσία και η ισοτιμία πολιτικού και πολίτη πρέπει να τεθούν σε ουσιαστικό διάλογο και να επαναθεσμιστούν με στόχο την ανανέωση και τον βαθύτερο εκδημοκρατισμό της ελληνικής πολιτείας.

Ο καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου και πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, μιλώντας στον ΣΚΑΪ 100,3, τοποθετήθηκε για τη συνταγματική αναθεώρηση, τη χθεσινή συνάντηση του Κυριάκος Μητσοτάκης με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Άγκυρα, αλλά και για το αν σκέφτεται επιστροφή στην ενεργό πολιτική.

Κριτική για την αναθεώρηση και το άρθρο 86

Απαντώντας στις επιθέσεις που, όπως είπε, δέχεται για την κριτική του προς την κυβέρνηση στο ζήτημα της συνταγματικής αναθεώρησης και ειδικά στο άρθρο 86, υποστήριξε ότι «Η κυβέρνηση δυστυχώς –και το λέω με πολύ μεγάλη μου λύπη– θέλει να μετατοπίσει την ατζέντα». Κατά την εκτίμησή του, η δημόσια συζήτηση επιχειρείται να μεταφερθεί από ζητήματα που αγγίζουν την καθημερινότητα του πολίτη, όπως οι ανισότητες, η ακρίβεια, η δυσλειτουργία του κράτους και η αίσθηση ανασφάλειας, σε μια πιο «θεσμική» ατζέντα που αφορά τη λειτουργία της κυβέρνησης, της Βουλή και της Δικαιοσύνης.

Στο ίδιο πλαίσιο, επέμεινε ότι παρουσιάζεται ως «λύση» μια βελτίωση του άρθρου 86 στο τέλος της θητείας, ενώ -όπως υποστήριξε- η λογοδοσία υπουργών θα μπορούσε να έχει ενεργοποιηθεί και με το ισχύον πλαίσιο, αν υπήρχε πολιτική βούληση. Με τη διατύπωση ότι έχει υψωθεί «τείχος προστασίας», άφησε αιχμές ότι η διαδικασία δεν αξιοποιήθηκε «με τον σωστό τρόπο».

Υποκλοπές, Τέμπη και ΟΠΕΚΕΠΕ στο επίκεντρο

Ο ίδιος συνέδεσε τη «μετατόπιση» της συζήτησης με μια σειρά υποθέσεων που, κατά την άποψή του, θα έπρεπε να βρίσκονται στην πρώτη γραμμή. Αναφέρθηκε στη δίκη για τις υποκλοπές που διεξάγεται στο Μονομελές Πλημμελειοδικείο, λέγοντας ότι έχει αναδείξει το θέμα «με έναν τρόπο συγκλονιστικό», ενώ κατηγόρησε τους αρμόδιους ότι δείχνουν αδιαφορία. Έφερε επίσης στο προσκήνιο την αναμονή για την εξέλιξη της υπόθεσης των Τέμπη, σημειώνοντας ότι στον Άρειος Πάγος βρίσκεται σε εξέλιξη διπλή ανάκριση από δύο αρεοπαγίτες ανακριτές για πιθανές υπουργικές ευθύνες. Για τον ΟΠΕΚΕΠΕ χρησιμοποίησε τη βαριά φράση «Νύχτα των κρυστάλλων», κατηγορώντας τη Νέα Δημοκρατία ότι «έχει εξευτελίσει τη Βουλή» ώστε να μην προχωρήσει η διαδικασία του άρθρου 86, αλλά να περιοριστεί το θέμα σε εξεταστική επιτροπή. Παράλληλα, σημείωσε ότι αναμένεται νέα δικογραφία από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία.

«Θετικά, όχι ριζικά» για τη συνάντηση στην Άγκυρα

Για τη συνάντηση Μητσοτάκη–Ερντογάν, ο κ. Βενιζέλος τόνισε ότι είχε υπογραμμίσει την ανάγκη να πραγματοποιηθεί και ότι τα αποτελέσματα ήταν «θετικά, όχι εντυπωσιακά, όχι ριζικά». Σημείωσε πως η επικοινωνία μεταξύ Ελλάδα και Τουρκία δεν πρέπει να διακόπτεται και πως οι επαφές οφείλουν να γίνουν «ρουτίνα», ώστε να αποφεύγονται διαδικαστικές κρίσεις, όπως -κατά την αναφορά του- εκείνη του Σεπτεμβρίου στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη.

Επανέλαβε ότι πρέπει να συνεχιστούν οι διερευνητικές επαφές για την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειος, τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ιδίως τα αεροναυτικά), η «θετική ατζέντα» στις οικονομικές σχέσεις και το μεταναστευτικό. Παράλληλα, απέδωσε βαρύτητα και στο ύφος και στα «ατμοσφαιρικά» στοιχεία μιας συνάντησης, τονίζοντας ότι στις διεθνείς σχέσεις τίποτα δεν είναι αδιάφορο, αλλά ξεκαθάρισε πως ζητήματα με μεγάλο ιστορικό βάθος δεν λύνονται σε μία ή σε λίγες επαφές. Κατά την άποψή του, απαιτείται επικαιροποίηση της στρατηγικής θεώρησης σε Ελλάδα και Κύπρος, με επίγνωση των νέων συσχετισμών και κινδύνων.

Για την επιστροφή στην πολιτική

Ερωτηθείς για το ενδεχόμενο επιστροφής του στην ενεργό πολιτική, ήταν κατηγορηματικός: «Δεν θέλω λοιπόν να επιστρέψω σε καμία πολιτική, διότι εδώ που είμαι έχω απόλυτη ελευθερία λόγου». Όπως εξήγησε, θεωρεί ότι εκτός κομματικών δεσμεύσεων μπορεί να τοποθετείται ελεύθερα σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, στα μη κρατικά πανεπιστήμια -με αναφορά στις θέσεις που, όπως είπε, έγιναν δεκτές από την Ολομέλεια του Συμβούλιο της Επικρατείας- και να υπερασπίζεται «ως πολίτης και ως επιστήμονας» το Σύνταγμα της χώρας.

Με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνο Τασούλα, συναντήθηκε στο Προεδρικό Μέγαρο ο πρώην πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας του ΠτΔ για διαδοχικές επαφές με πρώην πρωθυπουργούς. Σύμφωνα με την ενημέρωση, η συζήτηση πραγματοποιήθηκε σε πολύ καλό κλίμα, με το ενδιαφέρον να εστιάζει σε ζητήματα της επικαιρότητας, χωρίς να ανοίξει κύκλος για θέματα ανασύνθεσης ή επανίδρυσης της προοδευτικής και δημοκρατικής παράταξης.

Η θέση Τσίπρα για τη Συνταγματική αναθεώρηση

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης τέθηκε και το ζήτημα της Συνταγματικής αναθεώρησης. Πηγές που πρόσκεινται στον πρώην πρωθυπουργό αναφέρουν ότι ο Αυγέξης Τσίπρας επέμεινε στη θέση που είχε διατυπώσει στην ομιλία του στα Γιάννενα, επαναλαμβάνοντας ότι «δεν μπορεί ο λύκος να φυλάει τα πρόβατα». Με αυτή τη διατύπωση, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, υπογράμμισε πως δεν μπορεί να υπάρξει συναίνεση με κυβερνητική πλειοψηφία η οποία, κατά την εκτίμησή του, «δεν σέβεται και δεν εφαρμόζει το Σύνταγμα», ώστε να αναζητηθούν συμφωνίες για την αναθεώρησή του.

Οι θεματικές της συζήτησης, σύμφωνα με το Προεδρικό

Από πλευράς πηγών του Προεδρικού Μεγάρου, αναφέρεται ότι στη συνάντηση συζητήθηκαν οι τρέχουσες εξελίξεις σε εσωτερικά και εξωτερικά ζητήματα, ενώ έγινε και ανασκόπηση πολιτικών και οικονομικών δεδομένων. Στο ίδιο πλαίσιο, έγινε αναφορά και στην πορεία των ελληνοτουρκικών σχέσεων, καθώς και στην τρέχουσα παρουσία του Αλέξη Τσίπρα στα δημόσια πράγματα, η οποία αποδίδεται κυρίως στην παρουσίαση, σε διάφορες πόλεις, του βιβλίου του Ιθάκη.

Ο κύκλος επαφών με πρώην πρωθυπουργούς και τα επόμενα ραντεβού

Ο κύκλος των συναντήσεων του Προέδρου της Δημοκρατίας είχε ξεκινήσει με τον Κώστας Καραμανλής και συνεχίστηκε με τον Γιώργος Παπανδρέου, ενώ εκκρεμεί η συνάντηση με τον Αντώνης Σαμαράς. Το συγκεκριμένο ραντεβού είχε προγραμματιστεί για την προηγούμενη εβδομάδα, αλλά αναβλήθηκε καθώς ο πρώην πρωθυπουργός βρισκόταν στην Καλαμάτα για τον εορτασμό της Υπαπαντής. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, πρόκειται για πρωτοβουλία που είναι σε γνώση του Κυριάκος Μητσοτάκης και αποσκοπεί στη διατήρηση διαύλων επικοινωνίας, με στόχο την επιδίωξη ευρύτερης συναίνεσης σε κρίσιμα ζητήματα.

Μέτωπο ανάμεσα στον καθηγητή Συνταγματικού Δικαίου και πρώην πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, Ευάγγελο Βενιζέλο, και την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας έχει ανοίξει με φόντο τη συνταγματική αναθεώρηση και ειδικά την αλλαγή του άρθρου 86. Η αφορμή δόθηκε από το κυριακάτικο άρθρο του κ. Βενιζέλου, στο οποίο κατηγόρησε την κυβέρνηση για «αναθεωρητικό λαϊκισμό», ανεβάζοντας τους τόνους της δημόσιας συζήτησης.

Μαρινάκης: «Δεν βλέπω συνταγματικό λαϊκισμό»

Στο πλαίσιο της ενημέρωσης των πολιτικών συντακτών, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης κλήθηκε να σχολιάσει τις αιχμές του κ. Βενιζέλου. Αναφερόμενος στο άρθρο 86, υποστήριξε πως «εγώ δεν βλέπω κανέναν συνταγματικό λαϊκισμό» και πρόσθεσε ότι βλέπει «μια κυβέρνηση η οποία, ως ορίζει το Σύνταγμα, εκκινεί – και μάλιστα η κυβερνητική πλειοψηφία για την ακρίβεια – την κορυφαία διαδικασία».

Η αναφορά στο «αμελλητί» και η κριτική στον Βενιζέλο

Ο κ. Μαρινάκης συνέχισε εστιάζοντας στην αναθεώρηση του 2001, λέγοντας: «Τι προσετέθη στην συνταγματική αναθεώρηση του 2001 όπου εμπνευστής αυτών των αλλαγών ήταν ο κ. Βενιζέλος; Προσετέθη κατ’αρχάς το αμελλητί». Στο ίδιο πνεύμα υπογράμμισε ότι ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ ήταν «αυτός που εισήγαγε την αποσβεστική προθεσμία στο Σύνταγμα», και ότι τώρα ασκείται κριτική σε κυβέρνηση που έχει επικεφαλής πολιτικό ο οποίος, όπως είπε, από το 2006 ζητά αλλαγή του άρθρου 86.

Βενιζέλος: Καταγγελία για «καταστρατήγηση» του άρθρου 86

Απαντώντας στον κυβερνητικό εκπρόσωπο, ο Ευάγγελος Βενιζέλος, προσερχόμενος στην αίθουσα εκδήλωσης του «Κύκλου Ιδεών» με τίτλο «Οι προϋποθέσεις της αναθεώρησης του Συντάγματος», δήλωσε προς τα μέσα ενημέρωσης: «Η κυβέρνηση μας είπε σήμερα ότι αφού συγκάλυψε τις ευθύνες των υπουργών της στις υποθέσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ και των Τεμπών, καταστρατηγώντας το άρθρο 86, τώρα είναι έτοιμη να διαμορφώσει μια τέλεια διάταξη του άρθρου 86 που δεν θα μπορεί να την παραβιάσει και να την καταστρατηγεί». Στην ίδια δήλωση τόνισε ότι, κατά την άποψή του, η κοινωνία «αξιώνει και ορθά να αλλάξει ριζικά αυτή η διάταξη», επισημαίνοντας πως, στην επόμενη βουλευτική περίοδο, θα πρέπει να ελεγχθούν «πολύ συγκεκριμένες ευθύνες της παρούσας κυβέρνησης».

Σφοδρή κριτική στην κυβέρνηση ασκεί το ΚΚΕ με αφορμή τη σημερινή ανάρτηση του πρωθυπουργού για τη συνταγματική αναθεώρηση, υποστηρίζοντας ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης «αυταπατάται» αν πιστεύει πως οι προτάσεις του μπορούν να εξασφαλίσουν τη συναίνεση της πλειοψηφίας του λαού.

Το κόμμα του Περισσού κάνει λόγο για προσπάθεια συνταγματικής θωράκισης «βαθιών αντιδραστικών και αντιλαϊκών τομών», σημειώνοντας ότι οι όποιες συναινέσεις μπορούν να αναζητηθούν μόνο σε κόμματα με τα οποία η κυβέρνηση μοιράζεται κοινές στρατηγικές, όπως –κατά το ΚΚΕ– συνέβη πρόσφατα με το νομοσχέδιο για τις συλλογικές συμβάσεις.

Παράλληλα, χαρακτηρίζει αντιδραστική τη μεταρρύθμιση του Εθνικού Απολυτηρίου, τονίζοντας ότι δεν αναβαθμίζει το Λύκειο, ενώ ασκεί έντονη κριτική στην κυβέρνηση για την τραγωδία στη Χίο, ζητώντας απαντήσεις για τον θάνατο 15 μεταναστών. Τέλος, επισημαίνει αντιφάσεις της κυβερνητικής πολιτικής σχετικά με τη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων, κάνοντας λόγο για «κοροϊδία» που θα απαντηθεί από τον λαό.