Αφρικανοί στρατιώτες στέλνονται σε αποστολή κατά τη διάρκεια του δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Ο γαλλικός στρατός τους υπόσχεται ανταμοιβή για τις υπηρεσίες τους. Αλλά αντί πληρωμής, αυτό που συμβαίνει είναι μια σφαγή,η οποία συγκαλύπτεται για ογδόντα χρόνια.
Θύματα, Σενεγαλέζοι στρατιώτες που πολέμησαν γενναία υπό τις διαταγές του γαλλικού στρατού. Κατά την επιστροφή τους στην πατρίδα, ζήτησαν απλώς αυτό που τους είχε υποσχεθεί και τότε ο γαλλικός στρατός άνοιξε πυρ εναντίον τους.
Τώρα όμως η σιωπή και η συγκάλυψη σπάνε. Υπό την προεδρία του Μπασιρού Ντιομαγιέ Φαγιέ, η κο της Σενεγάλης διεξήγαγε μια εκτενή έρευνα, αποκαλύπτοντας στοιχεία, μαρτυρίες και ντοκουμέντα θαμμένα για χρόνια που αποκαλύπτουν τι ακριβώς συνέβη. Πριν λίγες μέρες η τελική αναφορά στάλθηκε στον Πρόεδρο της Σενεγάλης για έγκριση.
Για μήνες ή επιτροπή έρευνας υπό την καθοδήγηση του ιστορικού Μαμαντού Ντιούφ εργαζόταν αναζητώντας για τα πραγματικά γεγονότα που έλαβαν χώρα στην πόλη Τιαρόγε. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, η σφαγή της Τιαρόγε, ενορχηστρωμένη από τον γαλλικό στρατό, ήταν προμελετημένη. Οι γαλλικές αρχές έκαναν λόγο για 35 νεκρούς, όμως η έρευνα αποκάλυψε πως οι νεκροί ανέρχονται σε 400.
Τα κύρια σημεία της αναφοράς της επιτροπής ήταν:
•τα γεγονότα που αποκρύφτηκαν σκόπιμα ή θάφτηκαν σε διοικητικά στρατιωτικά αρχεία
• η έκθεση επιβεβαίωσε ότι η σφαγή είχε ως στόχο να κάνει σαφές ότι η αποικιακή τάξη δεν μπορούσε να υπονομευθεί από τα απελευθερωτικά κινήματα που είχαν ανθίσει με τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο
• τρίτο σημείο της αναφοράς της επιτροπής ήταν πως υπήρχαν σαφή στοιχεία πως κάποιοι από τους στρατιώτες εκτελέστηκαν στο σταθμό του τρένου,πριν καν φτάσουν στην Τιαρόγε.
Όλα ξεκίνησαν το 1939, όταν η Γαλλία οργανώθηκε για να ενώσει τις δυνάμεις της με τους συμμάχους ενάντια στη ναζιστική Γερμανία. Η κινητοποίηση αυτή επεκτάθηκε και στις γαλλικές αποικίες, όταν χιλιάδες Αφρικανοί στρατιώτες άφησαν την πατρίδα τους για να πολεμήσουν στο έδαφος της Γαλλίας. Την Άνοιξη του 1940 ο γαλλικός στρατός ηττάται και πολλοί Αφρικανοί στρατιώτες αιχμαλωτίζονται από τους ναζί και φυλακίζονται σε γαλλικές φυλακές όπου και παραμένουν για τέσσερα χρόνια. Όταν τον Ιούνιο του 1944 η Γαλλία άρχισε να απελευθερώνεται,οι Αφρικανοί στρατιώτες αποφυλακίστηκαν και οι στρατιωτικές αρχές αποφάσισαν τον επαναπατρισμό και την αποστράτευση τους. Πριν από αυτό όμως θα έπρεπε να εισπράξουν τα χρήματα τα οποία η γαλλική κυβέρνηση τους είχε υποσχεθεί. Το μισό ποσό ήταν προγραμματισμένο να τους καταβληθεί όσο ακόμα θα βρίσκονταν στη Γαλλία και το υπόλοιπο κατά την άφιξή τους στην Αφρική. Το Νοέμβριο λοιπόν του 1944, 1.700 Αφρικανοί στρατιώτες επιβιβάστηκαν στο Βρετανικό πλοίο Σιρκάσια που απέπλευσε από το λιμάνι του Μολέ. Φτάνοντας στο Ντακάρ μετά από τρεις σταθμούς, μεταξύ των οποίων και η Καζαμπλάνκα, τοποθετήθηκαν στη στρατιωτική βάση της Τιαρόγε. Καθώς η πληρωμή τους καθυστερούσε, οι στρατιώτες αρνήθηκαν να επιβιβαστούν στα τραίνα τα οποία θα τους μετέφεραν στις ιδιαίτερες πατρίδες τους, καθώς ήξεραν καλά πως από τη στιγμή που θα ήταν μακριά, χωρισμένοι, ο καθένας στην πόλη ή το χωριό του, δεν υπήρχε περίπτωση να πληρωθούν.
Ο στρατηγός Μαρσέλ Ντανιάν, διοικητής της στρατιωτικής διεύθυνσης της Σενεγάλης, έφτασε στη βάση της Τιαρόγε στις 28 Νοεμβρίου με σκοπό να διαχειριστεί την αυξανόμενη ένταση. Η συνάντηση με τους Αφρικανούς στρατιώτες δεν πήγε καλά. Μετά τη σφαγή ο Ντανιάν ισχυρίστηκε ότι οι στρατιώτες είχαν ήδη πληρωθεί κάτι το οποίο δεν αποδεικνύεται. Ανέφερε επίσης, ψευδώς, καθώς δεν προκύπτει από κανένα στοιχείο της έρευνας, πως οι στρατιώτες είχαν μπλοκάρει το αυτοκίνητό του με σφήνες και συρματόπλεγμα. Εξοργισμένος ο Ντανιάν, νιώθοντας πως η εξουσία του είχε αμφισβητηθεί, ανέφερε στην έκθεσή του πως οι στρατιώτες είχαν στασιάσει και πως ήταν απαραίτητο η υποταγή και η πειθαρχία να αποκατασταθούν, όχι πια με την πειθώ αλλά με σκληρά μέτρα. Δύο μέρες μετά την επίσκεψη του Ντανιάν στην Τιαρόγε, ένα κρυπτογραφημένο τηλεγράφημα φτάνει στη Γαλλία, το οποίο ανακοινώνει την στρατιωτική επιχείρηση που είχε αποφασίσει ο Ντανιάν. Οι αξιωματικοί που έλαβαν μέρος στην επιχείρηση ισχυρίστηκαν πως οι Αφρικανοί στρατιώτες ήταν οπλισμένοι, κάτι που εκτός του ότι δεν προκύπτει από την έρευνα, εγείρει και το εύλογο ερώτημα, αφού ήταν οπλισμένοι γιατί δεν υπερασπίστηκαν τον εαυτό τους; Αλλού ιατροδικαστική έκθεση βεβαίωσε πως τα τραύματα υποδείκνυαν εκτέλεση.
Ένας από τους επιζώντες της σφαγής, ο μετέπειτα σκηνοθέτης Ουσμανέ Σεμβενέ δημιούργησε μια ταινία με θέμα τη σφαγή της Τιαρόγε,η οποία βέβαια ήταν απαγορευμένη στη Γαλλία. Το περίεργο όμως είναι πως είχε απαγορευτεί και στη Σενεγάλη. Καθόλου περιοχή όμως αν σκεφτούμε πως κάθε κυβέρνηση της Σενεγάλης που είχε στενούς δεσμούς με τη Γαλλία θα έκανε τα πάντα για να προστατεύσει την αποικιοκρατία, αφού έτσι εξασφάλιζε την παραμονή της στην εξουσία. Όταν ο Γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ το 2012 αναφέρθηκε στη σφαγή της Τιαρόγε ως μια καταστολή που πήγε λάθος,ο τότε πρόεδρος της Σενεγάλης δεν τον διόρθωσε. Ο Ολάντ είχε ανακοινώσει ότι θα παρέδιδε αρχειακό υλικό σχετικό με το θέμα, όμως αυτό που τελικά βγήκε στη δημοσιότητα, ήταν θραύσματα σε σχέση με αυτά που οι ιστορικοί όπως η Αρνέλ Μαμπόν κατάφερε να αποκαλύψει.
Η Γαλλία δεν κατηγορήθηκε ποτέ για το συγκεκριμένο έγκλημα, δεν προσήχθη ποτέ στο διεθνές δικαστήριο ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η Κοινωνία των Εθνών, ο ΟΗΕ, δεν υπήρξαν ποτέ όργανα προστασίας και απονομής δικαιοσύνης ή αποτροπής του πολέμου. Λειτουργούσαν και εξακολουθούν να υιοθετούν δύο μέτρα και δύο σταθμά.
Θα κλείσω το κείμενο αυτό με μια φράση κάποιων άλλων αυτοχθόνων, όχι Αφρικανών, αλλά Αμερικανών που έμαθαν κι αυτοί με τον πιο σκληρό τρόπο τι σημαίνει αποικιοκρατία.
“Όσο το λιοντάρι δεν ξέρει να γράφει,την ιστορία θα τη γράφει ο κυνηγός”.