Οι ελληνικές περιφέρειες καταλαμβάνουν τις χαμηλότερες θέσεις στην Ευρώπη βάσει του μέσου μισθού σε όρους αγοραστικής δύναμης (PPP), με το Βόρειο Αιγαίο στην 237η θέση. Τα στοιχεία της Eurostat, όπως παρουσιάζονται στο περιοδικό «Οικονομικές Εξελίξεις» του ΚΕΠΕ, αφορούν μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα και αποτυπώνουν τη συνεχιζόμενη υστέρηση των ελληνικών περιφερειών.
Από την κρίση στην καθήλωση των αποδοχών
Η θέση των ελληνικών περιφερειών επιδεινώθηκε αισθητά μεταξύ 2009–2022. Η Αττική έπεσε από τη 159η στη 208η θέση, ενώ οι υπόλοιπες περιφέρειες βρίσκονται ακόμα χαμηλότερα. Την ίδια περίοδο, περιφέρειες της Ανατολικής Ευρώπης που ήταν ουραγοί αναβαθμίστηκαν, υποδηλώνοντας διαρθρωτικές μεταβολές σε παραγωγικότητα, κλαδική σύνθεση, επάγγελματα έντασης γνώσης και δεξιότητες.
«Χαμηλή αγοραστική δύναμη» και κοινωνικές πιέσεις
«Τα δεδομένα αυτά συμβαδίζουν με προηγούμενες έρευνες που έχουν καταδείξει τη χαμηλή αγοραστική δύναμη των μισθών στην Ελλάδα», σημειώνει ο πρόεδρος του ΚΕΠΕ, Παναγιώτης Λιαργκόβας. Τα στοιχεία αντικατοπτρίζουν διαχρονική καθήλωση αποδοχών και επιδεινούμενη κοινωνικοοικονομική κατάσταση για όσους ζούν από μισθωτή εργασία.
Αντοχή χωρίς μεταρρυθμιστικό βάθος
Παρά τη σταθερότητα της οικονομίας σε ρυθμούς ανάπτυξης και δημοσιονομικά, παραμένουν αθεράπευτα διαρθρωτικά ελλείμματα: χαμηλή παραγωγικότητα, ποιότητα διακυβέρνησης, ασθενείς θεσμοί, εξάρτηση από κονδύλια της Ε.Ε., υπερβάλλουσα κατανάλωση και εισαγωγές, διευρυνόμενες ανισότητες, αργή πράσινη και ψηφιακή μετάβαση και δημογραφικό. Όπως τονίζει ο κ. Λιαργκόβας, «η σταθερότητα είναι προϋπόθεση· όχι υποκατάστατο της ανάπτυξης».
Πρωτογενή πλεονάσματα
«Η επίτευξη πρωτογενών πλεονασμάτων δεν είναι αυτοσκοπός», υπογραμμίζει ο πρόεδρος του ΚΕΠΕ. Το ζητούμενο είναι να μην επιτυγχάνονται με υπερφορολόγηση, που στεγνώνει ρευστότητα και αποθαρρύνει επενδύσεις. Απαιτείται ισορροπημένη στρατηγική με λιγότερη έμφαση στη λογιστική επίδοση και περισσότερη στην ποιοτική ανάπτυξη.
Προϋπολογισμός και φορολογική δικαιοσύνη
Στην ανάλυση του προσχεδίου προϋπολογισμού, το ΚΕΠΕ επισημαίνει ότι η προβλεπόμενη αύξηση φορολογικών εσόδων κατά 2,6 δισ. ευρώ σημαίνει πως μέρος της «ανάσας» από μειώσεις άμεσων φόρων επιστρέφει μέσω ΦΠΑ, τεκμαρτής φορολόγησης και μη τιμαριθμοποίησης κλιμακίων. Ο λόγος άμεσης προς έμμεση φορολογία παραμένει δυσμενής, πλήττοντας ιδίως τα χαμηλότερα εισοδήματα. Η φορολογική δικαιοσύνη παραμένει ζητούμενο.
Παιδική φτώχεια
Το ΚΕΠΕ δημοσίευσε και δείκτη πολυδιάστατης παιδικής φτώχειας στο 5,5% (έρευνα σε 3.076 μαθητές). Η Στερεά Ελλάδα κατέγραψε 8,56%, το υψηλότερο ποσοστό. Η οικονομική παιδική φτώχεια ανέρχεται στο 9,2%, η μη οικονομική στο 12,5%, με εντονότερα πλήγματα σε πολύτεκνες οικογένειες, αγροτικές–νησιωτικές–ορεινές περιοχές και μονογονεϊκά νοικοκυριά με μητέρα επικεφαλής.