Με χαμηλότερες επιδόσεις από τις αρχικές προσδοκίες έκλεισε για αρκετούς προορισμούς η χριστουγεννιάτικη περίοδος, καθώς τα αγροτικά μπλόκα σε κομβικά σημεία του εθνικού οδικού δικτύου λειτούργησαν αποτρεπτικά για μεγάλο μέρος των μετακινήσεων. Παρότι τις ημέρες των γιορτών οι δρόμοι άνοιξαν, η εικόνα «αβεβαιότητας» είχε ήδη περάσει στην αγορά και άφησε αποτύπωμα στη ζήτηση, ανατρέποντας τις προβλέψεις για μια από τις καλύτερες εορταστικές σεζόν των τελευταίων ετών.
Όπως εξηγεί ο Άγγελος Καλλίας, πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων Δράμας και γενικός γραμματέας της ΠΟΞ, ήδη από τον Νοέμβριο οι κρατήσεις έδειχναν εξαιρετική προοπτική. «Οι αργίες έπεφταν ευνοϊκά μέσα στην εβδομάδα, δημιουργώντας τετραήμερα… Όλα έδειχναν ότι θα μιλούσαμε για τις καλύτερες γιορτές όλων των εποχών», σημειώνει.
Πού χτυπήθηκαν περισσότερο οι προορισμοί και γιατί
Η εξέλιξη στους δρόμους άλλαξε τα δεδομένα: σύμφωνα με τον κ. Καλλία, η κίνηση των Χριστουγέννων κινήθηκε κατά μέσο όρο 15%-20% χαμηλότερα, με μεγάλες διαφοροποιήσεις ανά περιοχή, ανάλογα με την ένταση και τη γεωγραφική θέση των μπλόκων. «Στην Κεντρική Ελλάδα, τη Μακεδονία και τη Θράκη οι απώλειες ήταν σαφώς μεγαλύτερες», αναφέρει, ενώ στην Πελοπόννησο και την Ήπειρο οι ακυρώσεις από Αθηναίους ταξιδιώτες ήταν πιο περιορισμένες και σε αρκετές περιπτώσεις καλύφθηκαν από άλλες κρατήσεις.
Ιδιαίτερα δύσκολη αποδείχθηκε η εικόνα γύρω από τα τρία μεγάλα θεματικά πάρκα της περιόδου σε Βόλο, Τρίκαλα και Δράμα. Παρότι άνοιξαν στις αρχές Δεκεμβρίου, η λειτουργία τους «έπιασε» ουσιαστικά μετά τις 20 του μήνα. «Χάθηκαν γκρουπ ηλικιωμένων, σχολεία και οργανωμένες εκδρομές. Τα ξενοδοχεία δούλεψαν κυρίως τα τριήμερα και όχι τις καθημερινές», εξηγεί. Σε επίπεδο πληρότητας, οι απώλειες κινήθηκαν από 15% έως 40%, ενώ για την τοπική οικονομία η σύγκριση με πέρυσι δείχνει μείωση εσόδων 40%-60%.
Κύμα ακυρώσεων και στροφή σε μικρότερες αποδράσεις
Κομβική αποδείχθηκε η περίοδος πριν από τα Χριστούγεννα. Όπως περιγράφει ο γενικός γραμματέας της ΠΟΞ, όσοι είχαν τη δυνατότητα ακύρωσης χωρίς ποινή έως τις 17 Δεκεμβρίου προχώρησαν σε ακυρώσεις, δημιουργώντας ένα «κύμα» που σταμάτησε στις 18-19 του μήνα. Οι περισσότερες αφορούσαν 6ήμερα-7ήμερα από τη Νότια Ελλάδα, τα οποία στη συνέχεια αντικαταστάθηκαν εν μέρει από 2ήμερα-3ήμερα πιο κοντινών προορισμών, ώστε να περιοριστεί ο κίνδυνος ταλαιπωρίας.
Η τάση αυτή, όπως προκύπτει από την εικόνα της αγοράς, δείχνει ότι σε συνθήκες αβεβαιότητας ο εγχώριος τουρισμός μαζεύεται χρονικά και επιλέγει διαδρομές «χαμηλού ρίσκου». Αντίστοιχη εικόνα καταγράφηκε και στις αποδράσεις της Πρωτοχρονιάς και, όπως φαίνεται, και των Θεοφανίων, έστω κι αν παραδοσιακά οι πληρότητες εκεί είναι χαμηλότερες σε σχέση με τα Χριστούγεννα.
Βαλκάνια και ανθεκτικοί προορισμοί
Παρόμοια επιφυλακτικότητα φάνηκε και στη βαλκανική αγορά. Οι Βούλγαροι κινήθηκαν πιο διστακτικά, κυρίως λόγω των μπλόκων στην Εξοχή, βασική πύλη εισόδου προς τη Δράμα από το Μπάνσκο, με τον κ. Καλλία να σημειώνει πως «δεν είχαμε τόσο πολλούς όσο πέρυσι». Αντίθετα, η αγορά της Τουρκίας κινήθηκε περίπου στα ίδια επίπεδα, ειδικά στη Θράκη, λειτουργώντας πιο «σταθεροποιητικά».
Ενδεικτική της ανθεκτικότητας ορισμένων προορισμών είναι η περίπτωση των Ιωαννίνων: οι πληρότητες κινήθηκαν σε πολύ υψηλά επίπεδα τόσο τα Χριστούγεννα όσο και την Πρωτοχρονιά, αν και ακόμη και εκεί καταγράφηκαν ακυρώσεις που συνδέθηκαν με τα μπλόκα, στερώντας μια ακόμη καλύτερη επίδοση.
Συνολικά, η αποτίμηση παραμένει θετική χωρίς εικόνα «καταστροφής», όμως το φετινό παράδειγμα λειτουργεί ως καθαρή υπενθύμιση ότι η ομαλή λειτουργία των μετακινήσεων είναι κρίσιμος παράγοντας για τον χειμερινό τουρισμό, ειδικά όταν η ζήτηση βασίζεται σε οδικές μεταφορές και αποφάσεις τελευταίας στιγμής. Με απλά λόγια, τα Χριστούγεννα δεν «χάθηκαν», αλλά δεν εξελίχθηκαν όπως προδιαγράφονταν και αυτό είναι ένα μήνυμα που δύσκολα θα αγνοηθεί στις επόμενες σεζόν.
