*Στον Ηρακλή Μίγδο και την Ωραία Σπαρτσή
Ο Ρένος Χαραλαμπίδης είναι από εκείνες τις προσωπικότητες του ελληνικού σινεμά που δεν χρειάζονται ιδιαίτερες συστάσεις. Με μια πορεία που ξεκινά σκηνοθετικά το 1997, όταν μας σύστησε το «No Budget Story» –μια ασπρόμαυρη ρομαντική ιστορία χαμηλού κόστους αλλά υψηλής ευαισθησίας–, ο Χαραλαμπίδης κατάφερε να αφήσει το στίγμα του από την πρώτη κιόλας εμφάνιση. Το 2000 ήρθαν τα «Φτηνά Τσιγάρα», που έκτοτε απέκτησαν φανατικό κοινό, ενώ το 2005 μετέφερε στον κινηματογράφο το μυθιστόρημα του Πέτρου Τατσόπουλου «Η Καρδιά του Κτήνους», δίνοντάς του τη δική του σκοτεινή ματιά.
Ακολούθησαν τα «4 Μαύρα Κουστούμια» το 2010, και πιο πρόσφατα –πριν από έναν χρόνο– η πέμπτη του ταινία, «Νυχτερινός Εκφωνητής». Έργα διαφορετικά μεταξύ τους, αλλά όλα φέρουν τη σφραγίδα του: έναν συνδυασμό λογοτεχνικού βάθους, χιούμορ και μελαγχολίας.
Στην πορεία του απέσπασε σημαντικές διακρίσεις, μεταξύ των οποίων το Κρατικό Βραβείο Ποιότητας Πρωτοεμφανιζόμενου Σκηνοθέτη και το Βραβείο Β’ Ανδρικού Ρόλου για τον Γιώργο Βουλτζάτη στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, καθώς και το FIPRESCI στο Φεστιβάλ Κωνσταντινούπολης.
Ηρακλής Μίγδος: Και για την τελευταία σας ταινία, Ο Νυχτερινός Εκφωνητής, όπως και για τα «Φθηνά Τσιγάρα» δεχτήκατε πολύ σκληρή κριτική. Πιστεύετε πως υπάρχει αδυναμία των κριτικών να αντιληφθούν τα νοήματα των ταινιών σας ή τα αίτια είναι άλλα;
Ρένος Χαραλαμπίδης: Όχι, δε πιστεύω πως οι κριτικοί δε μπορούν να πιάσουν τα νοήματα των ταινιών μου, απλώς τα νοήματα αυτά τότε δεν είχαν κάποια αξία. Πιστεύω πως οι κριτικοί έχουν χάσει την επαφή τους με τον κόσμο και πια κινούνται μόνο στο επίπεδο της δημοσιογραφίας και όχι της κριτικής. Αξίζει να σημειωθεί ότι στην Ελλάδα δεν έχουμε ούτε έναν κριτικό κινηματογράφου που να έχει σπουδάσει θεωρεία. Σε γενικές γραμμές είναι δημοσιογράφοι. Βέβαια είμαι ανοιχτός στην κριτική, μου αρέσει να διαβάζω κριτικές. Δεν είμαι από αυτούς που είναι θυμωμένοι με τους κριτικούς παρόλο που δεν έχουν γράψει καλά για εμένα. Τους βλέπω με συμπάθια αλλά δε τους παίρνω και πολύ στα σοβαρά.
Ηρακλής Μίγδος: Οι πρωταγωνιστές των ταινιών σας χαρακτηρίζονται από ρομαντισμό και από μια ερημίτικη/φιλοσοφική διάθεση. Πόσο σχέση έχουν με εσάς;
Ρένος Χαραλαμπίδης: Είναι όλοι ένα κομμάτι του εαυτού μου. Άλλοτε μικρότερο, άλλοτε μεγαλύτερο. Οι ταινίες μου είναι ημι-αυτοβιογραφικές και όχι απόλυτα αυτοβιογραφικές. Ασφαλώς υπάρχουν στιγμές της ζωής μου που εντάσσονται αλλά στη μεγάλη πλειοψηφία τους είναι δραματουργικά έργα. Δε κάμω ντοκιμαντέρ για εμένα.
Ωραία Σπαρτσή: Πολλοί νέοι σήμερα, βλέποντας και τις ταινίες σας, νοσταλγούν εποχές που δεν έζησαν. Πώς εξηγείτε αυτή τη ρομαντικοποίηση του παρελθόντος;
Ρένος Χαραλαμπίδης: Συμβαίνει σε όλες τις γενιές αυτό. Συνέβη και στη δική μου. Όλες οι εποχές είναι μαγικές όπως επίσης και το παρόν είναι υπέροχο. Εμένα προσωπικά δε μου αρέσει η νοσταλγία του παρελθόντος. Θέλω να ζω το εδώ και το τώρα γιατί η νοσταλγία κρύβει και αυταπάτες… θυμάσαι μόνο τα καλά και ποτέ τα κακά. Νομίζω πως η νοσταλγία μιας άλλης εποχής δηλητηριάζει το παρόν.
Ηρακλής Μίγδος: Οι ταινίες σας αγγίζουν τον έρωτα με έναν ιδιαιτέρως ρομαντικό τρόπο. Έχει αλλάξει σήμερα ο τρόπος που αντιμετωπίζουν οι νέοι τον έρωτα;
Ρένος Χαραλαμπίδης: Δυστυχώς δε ξέρω τους νέους τόσο καλά. Έχω απομακρυνθεί από τη νέα γενιά. Πάντα όμως υπήρχαν και κυνικοί και ρομαντικοί και ποιητές. Θέλω να πιστεύω πως η νέα γενιά δεν είναι ένα πράγμα. Είναι πολλά πράγματα, όπως και κάθε ηλικιακή ομάδα.
Ηρακλής Μίγδος: Έχετε δηλώσει στο παρελθόν πως δε καβαλήσατε ποτέ το καλάμι καθώς εξ αρχής είχατε βάλει πολύ ψηλά τον πήχη. Κοιτώντας πίσω, νοιώθετε περήφανος για την καλλιτεχνική σας πορεία;
Ρένος Χαραλαμπίδης: Περήφανος ναι είμαι, δεν είμαι τρελός όμως. Δεν ανακάλυψα την πενικιλίνη. Εντάξει, έκανα ταινίες, θέατρο και τηλεόραση. Ήταν ένα κομμάτι της δουλειάς μου. Ξέρεις Ηρακλή, όταν κάτι είναι προϊόν μεγάλου κόπου και ρίσκου δε μπορείς να καβαλήσεις το καλάμι γιατί ξέρεις πως πίσω από όλα αυτά κρύβεται πολύ οδύνη.
Ηρακλής Μίγδος: Σήμερα, ποια είναι η σχέση των νέων με τον κινηματογράφο;
Ρένος Χαραλαμπίδης: Την νέα γενιά η αλήθεια είναι πως την βλέπω πολύ σινεφίλ και ενημερωμένη. Ο κινηματογράφος από την άλλη πρέπει να επαναπροσδιοριστεί. Δεν είναι αυτό που ήταν σαν τέχνη. Όπως και η όπερα που ξεκίνησε σαν λαϊκό τραγούδι.
Ωραία Σπαρτσή: Μέσα από τις ταινίες σας βλέπουμε μια συνεχή αναζήτηση του εαυτού σας. Τι συμβουλή θα δίνατε σε έναν νέο που ψάχνει τον εαυτό του;
Ρένος Χαραλαμπίδης: Η αναζήτηση του εαυτού δε τελειώνει ποτέ. Η συμβουλή που θα έδινα λοιπόν είναι η εξής. Ψάχνε τον εαυτό όχι όμως μακριά από τον εαυτό σου. Ψάξε κοντά στις ρίζες σου με βάση τα δικά σου όνειρα και όχι κάποιου άλλου. Ψάχνε τον εαυτό σου κοντά στα δικά σου πλαίσια.
Η συνέντευξη παραχωρήθηκε στον Ηρακλή Μίγδο και την Ωραία Σπαρτσή, για την εκπομπή «Το Τέταρτο» του Ραδιοφωνικού Σταθμού του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.
