Σύμφωνα με τα στοιχεία της Webometrics,1 η Ελλάδα βελτίωσε την παγκόσμια ακαδημαϊκή της κατάταξη κατά την περίοδο 2021-2026, από τη θέση 30 το 2021 στη θέση 27 το 2026, όσον αφορά στις επιδόσεις των πανεπιστημίων της.
Πώς προέκυψε αυτή η βελτίωση
Συγκεκριμένα, η Ελλάδα (27η) ξεπέρασε σε αυτή την 5ετία τις εξής πέντε χώρες:
1. Ιρλανδία (από 25η το 2021, 28η το 2026)
2. Ρωσία (από 29η το 2021, 30ή το 2026)
3. Ταϊβάν (από 22η το 2021, 31η το 2026)
4. Νέα Ζηλανδία (από 24η το 2021, 33η το 2026)
5. Μεξικό (από 26ο το 2021, 39ο το 2026)
Στην ίδια περίοδο, δύο χώρες, που κατατάσσοντo σε χαμηλότερες θέσεις από την Ελλάδα το 2021, την ξεπέρασαν το 2026: η Σαουδική Αραβία (από 31η το 2021, 26η το 2026) και η Μαλαισία (από 34η το 2021, 23η το 2026). Σημειωτέον ότι η Σαουδική Αραβία πραγματοποιεί μεγάλες επενδύσεις στην τριτοβάθμια εκπαίδευση στο πλαίσιο του ηγετικού ρόλου που διεκδικεί στον Αραβικό κόσμο.
Ως συνδυαστικό αποτέλεσμα αυτών των ανακατατάξεων, η παγκόσμια κατάταξη της Ελλάδας βελτιώθηκε κατά τρεις θέσεις (5 – 2 θέσεις), με αποτέλεσμα το 2026 να κατατάσσεται ακαδημαϊκά στην 27η θέση παγκοσμίως – συγκριτικά, η Τουρκία υποβαθμίσθηκε κατά 9 θέσεις, από την 38η στην 47η θέση, το 2021-2026.
Η Ελλάδα πρώτη στην ανατολική Ευρώπη
Επί πλέον η Ελλάδα (27η) είναι πρώτη στην ανατολική Ευρώπη, ξεπερνώντας όλες τις (27) χώρες σε αυτή την μείζονα γεωπεριοχή 334 εκατομμυρίων κατοίκων, όπως τις: Ρωσία (30ή), Πολωνία (32η), Τσεχία (35η), Ουγγαρία (41η), Σερβία (43η), Κροατία (44η), Σλοβενία (45η), Εσθονία (46η), Τουρκία (47η), Ρουμανία (51η), κ.τ.λ.2
Αυτό το επίτευγμα συναρτάται με τις ερευνητικές επιδόσεις επτά ελληνικών πανεπιστημίων, που κατέχουν κορυφαίες θέσεις μεταξύ των 796 ΑΕΙ της ανατολικής Ευρώπης – ΕΚΠΑ, ΑΠΘ, Πανεπιστήμιο Πατρών, ΕΜΠ, και τα πανεπιστήμια Κρήτης, Θεσσαλίας και Ιωαννίνων – όσον αφορά στο ερευνητικό τους έργο, όπως επεσήμανε το staging.upflow.gr/ σε πρόσφατο ειδησεογραφικό άρθρο του (18-10-2025).
Κινεζική τεχνογνωσία για τα ελληνικά ΑΕΙ
Είναι αξιοσημείωτο ότι κατά την ίδια περίοδο (2021-2026) η Κίνα αναβαθμίσθηκε κατά τρεις θέσεις – όπως και η Ελλάδα – στην κορυφή όμως της παγκόσμιας κατάταξης: από τη θέση 5 το 2020, στη θέση 4 το 2021, εκτοπίζοντας τον Καναδά · κατά δε τα επόμενα δύο χρόνια, η Κίνα ανέβηκε άλλες δύο θέσεις, εκτοπίζοντας την Αυστραλία από τη θέση 3 το 2022, και στη συνέχεια τη Βρετανία από τη θέση 2 το 2023.
Σήμερα (2026) η Κίνα έχει πλέον παγιώσει τη θέση της ως η δεύτερη μεγάλη ακαδημαϊκή δύναμη του πλανήτη, με 11 Κινεζικά πανεπιστήμια στα κορυφαία 100 του Κόσμου (top-100). Απ’ ότι διαφαίνεται, η τριτοβάθμια εκπαίδευση σε παγκόσμιο επίπεδο έπαψε οριστικά να είναι «Αγγλο-Σαξονική υπόθεση» -όπου μέχρι το 2020 πρωταγωνιστούσαν αποκλειστικά οι Η.Π.Α., η Βρετανία, ο Καναδάς και η Αυστραλία – και έχει πλέον δύο βασικούς πρωταγωνιστές: τις Η.Π.Α. και την Κίνα.3
Το μυστικό της ακαδημαϊκής επιτυχίας της Κίνας ίσως κρύβεται στο ακαδημαϊκό φαινόμενο του HongKong. Όταν η Κίνα επεξέτεινε την εθνική της κυριαρχία στο Hong Kong το 1997, ούτε ένα από τα τότε (9) πανεπιστήμιά του – ιδρυθέντα επί Αγγλικής αποικιακής επικυριαρχίας – συγκαταλέγετο στην Premier League των top-100 πανεπιστημίων. Στα χέρια όμως της Κίνας, τα πανεπιστήμια του Hong Kong αναβαθμίσθηκαν, με αποτέλεσμα σήμερα τρία (3) από τα πανεπιστήμιά του συγκαταλέγονται στα top-100.
Αυτό σημαίνει ότι σήμερα το μικρό Hong Kong, με πληθυσμό 7,4 εκατομμυρίων, συνιστά (από μόνο του) μεγάλη δύναμη στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, διότι αυτό καθ’ εαυτό κατατάσσεται αμέσως μετά την Ολλανδία (6η), υποσκελίζοντας στην παγκόσμια κατάταξη μεγάλες βιομηχανικές χώρες, όπως π.χ. τις Γερμανία (7η), Ιταλία (10η), Ισπανία (11η), Ιαπωνία (12η), Γαλλία (18η) Ρωσία (30ή), Ινδία (43η), και γενικά σχεδόν όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (πλην Ολλανδίας).
Υπό αυτό το πρίσμα, τα ελληνικά πανεπιστήμια έχουν αρχίσει να συνάπτουν συνεργασίες με Κινεζικά ΑΕΙ από το 2021, όπως π.χ. το πρόσφατο Μνημόνιο Συνεργασίας (MoU) στις 16 Δεκεμβρίου 2025 μεταξύ του ΕΚΠΑ και του κορυφαίου πανεπιστημίου της Κίνας Tsinghua University, που είναι 22ο στον Κόσμο το 2026 και χαρακτηρίζεται ευρέως ως «το ΜΙΤ της Κίνας».
Αυτές οι στρατηγικές συνεργασίες με πανεπιστήμια της Κίνας διανοίγουν νέες προοπτικές για τα ελληνικά πανεπιστήμια. Διότι τα κορυφαία Αμερικανικά πανεπιστήμια έχουν λίγα να προσφέρουν στα ελληνικά ΑΕΙ προς την κατεύθυνση της δραστικής αναβάθμισής τους. Αυτό που γνωρίζει άριστα κάθε τέτοιο αμερικανικό πανεπιστήμιο, όπως το Harvard ή το Columbia, είναι το πώς να παραμένει κορυφαίο – Harvard ή Columbia αντίστοιχα – ενώ μάλλον δεν γνωρίζει (διότι δεν το αφορά) πώς ένα καλό ΑΕΙ, όπως το ΕΚΠΑ ή το ΑΠΘ, μπορεί να αναβαθμισθεί, δραστικά και σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα, προκειμένου να πλαισιωθεί στα κορυφαία 100 ΑΕΙ του κόσμου. Αυτό το γνωρίζουν (αφού αυτό κάνουν εδώ και δύο δεκαετίες) καλύτερα από οποιονδήποτε άλλον οι Κινέζοι.
Το ζητούμενο επομένως είναι να μεταφερθεί ακαδημαϊκή τεχνογνωσία από τα πανεπιστήμια της Κίνας στα συνεργαζόμενα της Ελλάδας, ώστε τουλάχιστον ένα ελληνικό πανεπιστήμιο, π.χ. το ΕΚΠΑ ή το ΑΠΘ, να κατορθώσει να αναβαθμισθεί στα top-100 – και κατά συνακολουθία η Ελλάδα να συνεχίζει να αναβαθμίζεται ακαδημαϊκά ως χώρα, από τη θέση 27 που είναι σήμερα, στη θέση 18 στο ορατό μέλλον, δηλαδή στις ακαδημαϊκά κορυφαίες 20 χώρες του Κόσμου (top-20).
Υποσημειώσεις:
- H παγκόσμια ακαδημαϊκή κατάταξη πανεπιστημίων Webometrics Ranking of World Universities (ή «Webometrics») καταρτίζεται από τo Cybermetrics Lab του Ισπανικού Εθνικού Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών(Higher Council for Scientific Research – CSIC), που είναι το κορυφαίο δημόσιο ερευνητικό ίδρυμα της Ισπανίας. Στην από 5-8-2022 επίσημη ανακοίνωση του ΕΚΠΑ, υπογεγραμμένη από τον πρ. Πρύτανη Θάνο Δημόπουλο, επισημαίνεται ότι η Webometrics «θεωρείται από τους πλέον έγκυρους πίνακες κατάταξης παγκοσμίως διότι στηρίζεται σε στοιχεία άμεσα επαληθεύσιμα στο διαδίκτυο, και όχι σε δείκτες που στηρίζονται σε μεγάλο βαθμό σε συνεντεύξεις, ερωτηματολόγια και ‘έρευνες γνώμης’ οι οποίοι διακατέχονται σε κάποιες περιπτώσεις από μεροληψία ή υποκειμενισμό». Αντίστοιχες ανακοινώσεις σχετικά με την Webometrics έχουν κάνει και άλλα ελληνικά ΑΕΙ, π.χ. το ΑΠΘ, και τα πανεπιστήμια Πατρών, Κρήτης και Ιωαννίνων.
- H Κύπρος επέδειξε αξιοσημείωτη σταθερότητα στην παγκόσμια ακαδημαϊκη κατάταξη, διατηρώντας την 59η θέση της το 2021 και το 2016, και ξεπερνώντας 14 χώρες στην ανατολική Ευρώπη, όπως τις: Λιθουανία (60ή), Λετονία (62η), Ουκρανία (67η), Βουλγαρία (74η), Καζακστάν (75ο), Ουζμπεκιστάν (80ό), Βοσνία-Ερζεγοβίνη (83η), Λευκορωσία (86η), κ.τ.λ.
- Το 2007 το BBC δημοσίευσε την εξής διορατική επισήμανση: «Τί είναι αυτό που ορίζει μια παγκόσμια ‘υπερδύναμη’; Στο παρελθόν, ήταν το μέγεθος των εθνικών στρατών ή η κατοχή πυρηνικών όπλων. Αλλά τώρα υπάρχει ένα πιο σημαντικό (και ειρηνικό) σημείο αναφοράς: το μέγεθος και το κύρος των πανεπιστημιακών συστημάτων. Ενώ δε οι ΗΠΑ εξακολουθούν να είναι η παγκόσμια ‘υπερδύναμη’ της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, η Κίνα σύντομα θα τις ανταγωνιστεί στην κορυφή αν συνεχιστούν οι τρέχουσες τάσεις.»
