Category: ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ

Το ενδεχόμενο ταξιδιού στη Μόσχα, με στόχο συνάντηση με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν, φέρονται να εξετάζουν ο ειδικός απεσταλμένος του Λευκού Οίκου Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg που επικαλείται ανθρώπους με γνώση του θέματος.

Τι μεταδίδει το Bloomberg για το πιθανό ταξίδι

Κατά το πρακτορείο, τα σχέδια παραμένουν μη οριστικά, όμως η συνάντηση «θα μπορούσε» να γίνει εντός του μήνα. Παρ’ όλα αυτά, σημειώνεται ότι η χρονική στιγμή μπορεί να αλλάξει, λόγω της αναταραχής στο Ιράν, κάτι που θα μπορούσε να μεταθέσει το σχετικό πλάνο.

Η εικόνα από Reuters και Λευκό Οίκο

Το Reuters αναφέρει ότι δεν μπόρεσε να επιβεβαιώσει ανεξάρτητα την πληροφορία, ενώ προσθέτει πως ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα για σχόλιο. Παράλληλα, αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε στο Bloomberg ότι «προς το παρόν δεν προγραμματίζεται τέτοια συνάντηση».

Οι θεματικές που αναμένεται να τεθούν στην ατζέντα

Σύμφωνα με το Bloomberg, Αμερικανοί αξιωματούχοι αναμένεται να παρουσιάσουν στον Πούτιν και στην ομάδα του το τελευταίο προσχέδιο ειρηνευτικών προτάσεων. Οι συνομιλίες, κατά τις ίδιες πληροφορίες, εκτιμάται ότι θα καλύψουν εγγυήσεις ασφαλείας από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη για στήριξη οποιασδήποτε συμφωνίας, καθώς και τη μεταπολεμική ανοικοδόμηση της Ουκρανίας.

Το φόντο των πρόσφατων δηλώσεων Τραμπ για τον πόλεμο

Υπενθυμίζεται ότι ο Ντόναλντ Τραμπ, σε σχόλια νωρίτερα αυτόν τον μήνα, εξέφρασε δυσαρέσκεια προς τον Βλαντιμίρ Πούτιν για τη συνέχιση του πολέμου στην Ουκρανία, επαναλαμβάνοντας πως είχε αρχικά θεωρήσει ότι η λήξη του πολέμου θα ήταν εύκολη υπόθεση.

Ο Ντόναλντ Τραμπ κάλεσε τους Ιρανούς διαδηλωτές να συνεχίσουν τις κινητοποιήσεις, μέσω ανάρτησης στο Truth Social, υποστηρίζοντας ότι «η βοήθεια είναι καθ’ οδόν». Στο μήνυμά του απευθύνεται στους «Ιρανούς Πατριώτες» και γράφει, μεταξύ άλλων, «ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ ΝΑ ΔΙΑΔΗΛΩΝΕΤΕ… Κρατήστε τα ονόματα των δολοφόνων και των κακοποιών… Η ΒΟΗΘΕΙΑ ΕΊΝΑΙ ΚΑΘ’ ΟΔΟΝ», καταλήγοντας με τη φράση MIGA (Make Iran Great Again), στα πρότυπα του MAGA.

Στην ίδια ανάρτηση σημειώνει ότι ακύρωσε όλες τις συναντήσεις με Ιρανούς αξιωματούχους «μέχρι να σταματήσουν οι παράλογες δολοφονίες διαδηλωτών», προειδοποιώντας ότι όσοι ευθύνονται «θα πληρώσουν μεγάλο τίμημα».

Οι αριθμοί των θυμάτων και το «θολό» πεδίο ενημέρωσης

Σύμφωνα με Ιρανό αξιωματούχο που επικαλείται το Reuters, περίπου 2.000 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους στις διαδηλώσεις. Ο ίδιος υποστήριξε ότι στον αριθμό περιλαμβάνονται και θύματα από τις δυνάμεις ασφαλείας, αποδίδοντας τους θανάτους σε «τρομοκράτες».

Προηγούμενος απολογισμός έκανε λόγο για τουλάχιστον 646 νεκρούς, σύμφωνα με το Sky News, το οποίο σημειώνει ότι η συνεχιζόμενη διακοπή λειτουργίας του διαδικτύου στο Ιράν δυσχεραίνει σημαντικά τη συλλογή και επιβεβαίωση πληροφοριών από τη χώρα.

Το υπόβαθρο των κινητοποιήσεων και η διεθνής πίεση

Οι αναταραχές, που αποδίδονται στις κακές οικονομικές συνθήκες, περιγράφονται ως η μεγαλύτερη εσωτερική πρόκληση για τις ιρανικές αρχές εδώ και τουλάχιστον τρία χρόνια. Το σκηνικό επιβαρύνεται και από την εντεινόμενη διεθνή πίεση, μετά τις επιθέσεις του Ισραήλ και των ΗΠΑ την προηγούμενη χρονιά, στοιχείο που – όπως αναφέρεται – προσθέτει επιπλέον βάρος στην ήδη τεταμένη κατάσταση.

Οι υπουργοί Εξωτερικών της Δανίας και της Γροιλανδίας θα συναντηθούν αύριο, Τετάρτη, στον Λευκό Οίκο με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς και τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, όπως ανακοίνωσε το δανικό ΥΠΕΞ. Η συνάντηση πραγματοποιείται σε μια περίοδο αυξημένων πιέσεων από τον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος επαναφέρει το ενδεχόμενο οι Ηνωμένες Πολιτείες να αναλάβουν τον έλεγχο της Γροιλανδίας.

Ο Δανός υπουργός Εξωτερικών Λαρς Λόκε Ράσμουσεν και η Γροιλανδή ομόλογός του Βίβιαν Μότζφελντ ζήτησαν τη συνάντηση με τον Μάρκο Ρούμπιο, μετά τις τελευταίες δηλώσεις του Τραμπ, που εντείνουν τη συζήτηση γύρω από το μέλλον του αρκτικού νησιού, το οποίο αποτελεί αυτόνομη περιοχή του βασιλείου της Δανίας.

«Να μιλήσουμε απευθείας»

Όπως δήλωσε ο Ράσμουσεν σε δημοσιογράφους στην Κοπεγχάγη, ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς εξέφρασε την επιθυμία να συμμετάσχει στη συνάντηση και να φιλοξενήσει τις συνομιλίες στον Λευκό Οίκο.

«Ο λόγος που ζητήσαμε τη συνάντηση ήταν να μεταφέρουμε αυτή τη συζήτηση σε μια αίθουσα συσκέψεων, όπου μπορούμε να κοιταχτούμε στα μάτια και να μιλήσουμε για αυτά τα ζητήματα», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Η παλιά ιδέα Τραμπ και η πορεία προς την ανεξαρτησία

Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε αναφερθεί για πρώτη φορά στην ιδέα της απόκτησης της Γροιλανδίας το 2019, κατά την πρώτη του θητεία, προκαλώντας τότε έντονες αντιδράσεις τόσο στη Δανία όσο και στην Ουάσινγκτον, ακόμη και από στελέχη του ίδιου του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος.

Αν και η Δανία διοικεί τη Γροιλανδία εδώ και αιώνες, το νησί κινείται σταδιακά προς την ανεξαρτησία από το 1979, στόχο που υποστηρίζουν όλα τα κόμματα που εκπροσωπούνται στο τοπικό κοινοβούλιο.

Πρόταση για την 51η πολιτεία των ΗΠΑ

Την ίδια στιγμή, ένας Ρεπουμπλικανός βουλευτής της Φλόριντα, ο Ράντι Φάιν, κατέθεσε πρόταση νόμου ώστε η Γροιλανδία να γίνει η 51η πολιτεία των Ηνωμένων Πολιτειών. Η πρωτοβουλία έρχεται εν μέσω της σκληρής ρητορικής της κυβέρνησης Τραμπ, που αφήνει ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο προσάρτησης του εδάφους αυτού, το οποίο ελέγχεται από τη Δανία, σύμμαχο των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ.

Το νομοσχέδιο, με τίτλο «Νόμος περί της προσάρτησης και της εισδοχής της Γροιλανδίας στους κόλπους της Ένωσης», κατατέθηκε χθες, Δευτέρα, και ανακοινώθηκε επισήμως από το γραφείο του βουλευτή.

«Ζωτικής σημασίας για την εθνική ασφάλεια»

Σύμφωνα με τον Φάιν, η Γροιλανδία αποτελεί στρατηγικό πλεονέκτημα για τις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Η Γροιλανδία δεν είναι ένα μακρινό φυλάκιο που μπορούμε να αγνοήσουμε. Είναι ζωτικής σημασίας ατού για την εθνική ασφάλεια», τονίζει.

Όπως υποστηρίζει, «όποιος ελέγχει τη Γροιλανδία ελέγχει τις βασικές ναυτιλιακές οδούς της Αρκτικής και την αρχιτεκτονική ασφαλείας που προστατεύει τις ΗΠΑ», προσθέτοντας ότι η Ουάσινγκτον δεν μπορεί να αφήσει το μέλλον της «στα χέρια καθεστώτων που υπονομεύουν την ασφάλειά της».

Εξουσιοδότηση στον Τραμπ

Η πρόταση νόμου, που εκτείνεται σε δύο σελίδες, προβλέπει ότι ο πρόεδρος Τραμπ εξουσιοδοτείται «να λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα για να προσαρτήσει τη Γροιλανδία ή να την αποκτήσει ως έδαφος των Ηνωμένων Πολιτειών», επαναφέροντας στο προσκήνιο ένα ζήτημα με έντονες γεωπολιτικές προεκτάσεις.

Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς εκτίμησε ότι το ιρανικό καθεστώς ενδέχεται να βρίσκεται στις «τελευταίες ημέρες και εβδομάδες» του, έπειτα από δύο εβδομάδες βίαιων διαδηλώσεων με εκατοντάδες νεκρούς. Όπως δήλωσε την Τρίτη, σύμφωνα με το Politico, «αν ένα καθεστώς μπορεί να παραμείνει στην εξουσία μόνο με τη χρήση βίας, τότε ουσιαστικά έχει τελειώσει», προσθέτοντας ότι «υποθέτω ότι τώρα βιώνουμε τις τελευταίες ημέρες και εβδομάδες αυτού του καθεστώτος». Με αυτή την τοποθέτηση, ο Μερτς εμφανίζεται ως ο πρώτος ηγέτης της G7 που προβλέπει ανοιχτά πτώση του ιρανικού καθεστώτος.

Στην ίδια δήλωση σημείωσε ότι «ελπίζω να βρεθεί τρόπος να τερματιστεί αυτή η σύγκρουση ειρηνικά» και ότι «το καθεστώς των μουλάδων πρέπει επίσης να το αναγνωρίσει αυτό», χαρακτηρίζοντας τη βία των ιρανικών δυνάμεων ασφαλείας απέναντι στους διαδηλωτές ως «βάναυση και δυσανάλογη».

Κοινό μήνυμα με Στάρμερ και Μακρόν και συζητήσεις για «μετάβαση»

Τα σχόλια του Γερμανού καγκελάριου έγιναν λίγες ημέρες μετά από κοινή δήλωση που εξέδωσε μαζί με τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ και τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, υπογραμμίζοντας ότι «καταδικάζουν έντονα τη βία σε βάρος διαδηλωτών». Ο Μερτς ανέφερε ακόμη ότι «ο κόσμος εξεγείρεται τώρα εναντίον αυτού του καθεστώτος», ενώ πρόσθεσε πως υπουργοί Εξωτερικών από πολλές χώρες βρίσκονται σε στενή επαφή, ώστε να διασφαλιστεί ότι η μετάβαση σε μια «δημοκρατικά νόμιμη κυβέρνηση» μπορεί να πραγματοποιηθεί στο Ιράν.

IRGC, κυρώσεις και η στάση στην ΕΕ

Την ίδια στιγμή, το συντηρητικό μπλοκ του Μερτς τάσσεται υπέρ της ένταξης του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) στον κατάλογο τρομοκρατικών οργανώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παράλληλα, η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας δήλωσε τη Δευτέρα ότι θα πιέσει για αυστηρότερες κυρώσεις κατά του Ιράν, στο πλαίσιο της κλιμάκωσης που προκαλεί η καταστολή των κινητοποιήσεων.

Διαδηλώσεις από τα τέλη Δεκεμβρίου και κινήσεις Τραμπ

Στο εσωτερικό του Ιράν, από τα τέλη Δεκεμβρίου εξελίσσεται ένα ευρύ κίνημα λαϊκής αμφισβήτησης, το οποίο πυροδοτήθηκε στις 28 Δεκεμβρίου στην Τεχεράνη από εμπόρους που διαμαρτύρονταν για το κόστος διαβίωσης και στη συνέχεια επεκτάθηκε, κυρίως, στις φτωχότερες περιοχές, ιδιαίτερα στα δυτικά. Πλέον, σύμφωνα με όσα αναφέρονται, στο επίκεντρο βρίσκεται συνολικά η ιρανική εξουσία υπό τον αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, με τις κινητοποιήσεις να περιγράφονται ως η μεγαλύτερη δοκιμασία του καθεστώτος από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979. Παρά ταύτα, τη Δευτέρα ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών υποστήριξε ότι το καθεστώς έχει ανακτήσει τον πλήρη έλεγχο, ενώ οι ΗΠΑ δεν κρύβουν ότι «ζυγίζουν» τις εναλλακτικές τους για πιθανή παρέμβαση.

Σε αυτό το κλίμα, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι η Τεχεράνη θέλει να διαπραγματευτεί και ότι κανονίζεται συνάντηση. Ταυτόχρονα, ανακοίνωσε επιβολή δασμών 25% σε αγαθά από χώρες που «συνεργάζονται» με το Ιράν, κίνηση που αυξάνει περαιτέρω την πίεση προς την κυβέρνηση στην Τεχεράνη.