Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι έδωσε νέες λεπτομέρειες για την τελευταία εκδοχή του αμερικανικού σχεδίου που στοχεύει στον τερματισμό του πολέμου, υποστηρίζοντας ότι το κείμενο έχει συζητηθεί σε επίπεδο διαπραγματευτών Κιέβου – Ουάσιγκτον και έχει σταλεί στη Μόσχα για σχόλια. Παράλληλα, σύμφωνα με όσα μεταδίδει ο Kyiv Independent, παραμένουν δύο βασικά σημεία χωρίς συμφωνία ανάμεσα σε Ουκρανία και ΗΠΑ.
Τα σημεία αυτά – που στο σχέδιο φέρονται ως 12 και 14 – αφορούν τον έλεγχο/λειτουργία του πυρηνικού σταθμού Ζαπορίζια, ο οποίος βρίσκεται υπό ρωσική κατοχή, και το καθεστώς/έλεγχο της περιοχής του Ντονμπάς, την οποία η Ρωσία διεκδικεί στο σύνολό της. Σύμφωνα με το ίδιο ουκρανικό μέσο, το αναθεωρημένο έγγραφο δεν περιλαμβάνει ρητή αναφορά στις προσδοκίες της Ουκρανίας για ένταξη στο ΝΑΤΟ, ενώ προβλέπεται να συμπληρωθεί με πρόσθετες διμερείς συμφωνίες ΗΠΑ – Ουκρανίας για τις εγγυήσεις ασφάλειας και την ανασυγκρότηση.
Ο Ζελένσκι δεν έδωσε στη δημοσιότητα το πλήρες κείμενο, αλλά παρουσίασε το περιεχόμενό του σε ενημέρωση δημοσιογράφων στο Κίεβο. Στον πυρήνα του, το πλαίσιο περιγράφεται ως ένα σχέδιο 20 σημείων, το οποίο ξεκινά από την εκ νέου επιβεβαίωση της ουκρανικής κυριαρχίας και τη διαμόρφωση μιας πλήρους, άνευ όρων συμφωνίας μη επιθετικότητας μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας. Προβλέπεται, επίσης, ένας μηχανισμός παρακολούθησης της γραμμής επαφής, με χρήση διαστημικής/μη επανδρωμένης επιτήρησης, ώστε να καταγράφονται έγκαιρα παραβιάσεις και να αποτρέπονται κλιμακώσεις.
Κεντρικό κεφάλαιο του σχεδίου είναι οι ισχυρές εγγυήσεις ασφάλειας προς την Ουκρανία. Αναφέρεται ότι οι ουκρανικές Ένοπλες Δυνάμεις θα παραμείνουν στις 800.000 σε καιρό ειρήνης και ότι οι ΗΠΑ, το ΝΑΤΟ και ευρωπαϊκά κράτη που θα υπογράψουν, θα παρέχουν εγγυήσεις που «αντανακλούν» το Άρθρο 5. Στο ίδιο πλαίσιο περιγράφονται σενάρια ενεργοποίησης ή ακύρωσης των εγγυήσεων: σε περίπτωση ρωσικής εισβολής προβλέπεται, πέρα από συντονισμένη αντίδραση, επανενεργοποίηση των κυρώσεων, ενώ τίθενται όροι ώστε οι εγγυήσεις να μην ισχύουν αν υπάρξει ουκρανική επίθεση σε ρωσικό έδαφος «χωρίς πρόκληση». Παράλληλα, αναφέρεται ότι οι διμερείς εγγυήσεις που έχουν ήδη συναφθεί δεν εξαιρούνται.
Σε πολιτικό επίπεδο, γίνεται λόγος για υποχρέωση της Ρωσίας να θεσμοθετήσει πολιτική μη επιθετικότητας απέναντι στην Ευρώπη και την Ουκρανία. Για την ευρωπαϊκή προοπτική του Κιέβου, προβλέπεται ότι η Ουκρανία θα γίνει μέλος της Ε.Ε. εντός συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος, ενώ θα δοθεί και βραχυπρόθεσμη προνομιακή πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά.
Στο οικονομικό σκέλος, περιγράφεται ένα εκτεταμένο πακέτο ανασυγκρότησης και ανάπτυξης που θα εξειδικευτεί σε ξεχωριστή συμφωνία επενδύσεων. Μεταξύ άλλων, αναφέρεται η δημιουργία Ταμείου Ανάπτυξης της Ουκρανίας για επενδύσεις σε τεχνολογία, data centers και τεχνητή νοημοσύνη, καθώς και κοινές επενδύσεις για την ανάκαμψη και τον εκσυγχρονισμό της ουκρανικής υποδομής φυσικού αερίου (αγωγοί και αποθήκευση). Προβλέπονται ακόμη δράσεις για ανασυγκρότηση των περιοχών που έχουν πληγεί, έργα υποδομών και αξιοποίηση φυσικών πόρων, με αναφορά σε ειδική συνδρομή της Παγκόσμιας Τράπεζας, αλλά και σύσταση ομάδας εργασίας υψηλού επιπέδου για τον συντονισμό της εφαρμογής.
Παράλληλα, γίνεται μνεία σε επιπλέον χρηματοδοτικά εργαλεία, όπως ταμείο κεφαλαίου και επιχορηγήσεων με στόχο 200 δισ. δολάρια από ΗΠΑ και ευρωπαϊκές χώρες, προώθηση βέλτιστων προτύπων για άμεσες ξένες επενδύσεις και διατήρηση του δικαιώματος της Ουκρανίας για αποζημίωση των ζημιών.
Στο ενεργειακό και γεωπολιτικό «δύσκολο» πεδίο, το επίμαχο σημείο για τη Ζαπορίζια προβλέπει ότι ο πυρηνικός σταθμός θα λειτουργεί από κοινού από Ουκρανία, ΗΠΑ και Ρωσία, ρύθμιση που εντάσσεται στα σημεία όπου –όπως αναφέρεται– δεν έχει κλείσει συμφωνία. Για τις κατεχόμενες/αμφισβητούμενες περιοχές, περιγράφεται ότι σε Ντόνετσκ, Λουγκάνσκ, Ζαπορίζια και Χερσώνα η ανάπτυξη των στρατευμάτων κατά την ημερομηνία της συμφωνίας θα αναγνωρίζεται de facto ως γραμμή επαφής, με ομάδα εργασίας που θα καθορίσει τις αναγκαίες αναδιατάξεις δυνάμεων και τις παραμέτρους πιθανών ειδικών οικονομικών ζωνών. Προβλέπεται η ανάπτυξη διεθνών δυνάμεων κατά μήκος της γραμμής για επιτήρηση, ενώ αναφέρεται ότι ειδικές ρυθμίσεις θα απαιτούν έγκριση της ουκρανικής Βουλής ή δημοψήφισμα. Στο ίδιο πλαίσιο τίθεται ως προϋπόθεση να αποσυρθούν ρωσικά στρατεύματα από συγκεκριμένες περιοχές (Ντνιπροπετρόφσκ, Μικολάιβ, Σούμι, Χάρκοβο) για να τεθεί σε ισχύ η συμφωνία, ενώ γίνεται παραπομπή στην εφαρμογή των Συμβάσεων της Γενεύης και των σχετικών υποχρεώσεων.
Το σχέδιο περιλαμβάνει και ανθρωπιστικό σκέλος, με σύσταση επιτροπής για εκκρεμή ζητήματα, απελευθέρωση αιχμαλώτων πολέμου και επιστροφή κρατούμενων αμάχων/ομήρων, συμπεριλαμβανομένων παιδιών και πολιτικών κρατούμενων, καθώς και μέτρα αντιμετώπισης των συνεπειών για τα θύματα.
Τέλος, προβλέπεται ότι η Ουκρανία θα πρέπει να προχωρήσει σε εκλογές το συντομότερο δυνατό μετά την υπογραφή της συμφωνίας. Η εφαρμογή του πλαισίου περιγράφεται ως νομικά δεσμευτική, με μηχανισμό παρακολούθησης και εγγύησης από «Συμβούλιο Ειρήνης» υπό την προεδρία του Προέδρου Τραμπ, στο οποίο θα συμμετέχουν Ουκρανία, Ευρώπη, ΝΑΤΟ, Ρωσία και ΗΠΑ, με πρόβλεψη κυρώσεων σε περίπτωση παραβιάσεων. Με την αποδοχή από όλα τα μέρη, αναφέρεται ότι θα τίθεται άμεσα σε ισχύ πλήρης κατάπαυση του πυρός.
