Η Σιωπηλή Κραυγή των Εφήβων – Βία

   Το πρόσφατο περιστατικό βίας στην Θεσσαλονίκη, όπου τρεις ανήλικες επιτέθηκαν σε μια συνομήλική τους και κατέγραψαν την επίθεση με κινητό τηλέφωνο, φανερώνει μια αλήθεια που δεν μπορούμε πια να αγνοούμε: τα παιδιά μας είναι χαμένα. Δεν είναι απλώς θύτες ή θύματα σε ένα παιχνίδι βίας. Είναι τα ίδια οι κραυγές αγωνίας μιας κοινωνίας που αγνοεί τη ψυχολογική τους ανάγκη, τις συναισθηματικές τους ελλείψεις και τις σιωπηλές τους πληγές.

    Η βία δεν είναι απλώς μια πράξη – είναι το αποτέλεσμα της σιωπής

    Τι είναι αυτό που οδηγεί τα παιδιά να καταφεύγουν στη βία; Η επιθετικότητα δεν είναι ένα «ατύχημα». Είναι μια έκφραση του πόνου, μια έκρηξη συναισθημάτων που δεν μπόρεσαν να εκφραστούν με άλλο τρόπο. Όταν το παιδί δεν μπορεί να μιλήσει για τον πόνο του, τη μοναξιά του, ή τη θλίψη του, τότε θα τον εκφράσει με την πιο ακραία μορφή. Η σιωπή δεν είναι μόνο επικίνδυνη — είναι και επικίνδυνη.

    Αυτό το συγκεκριμένο περιστατικό, όπου οι δράστιδες κατέγραψαν τη βία με το κινητό τους, αποκαλύπτει κάτι ακόμα πιο σοβαρό: την ανάγκη για ψηφιακή αναγνώριση και προβολή. Όταν ένα παιδί χρειάζεται να εκθέσει τον πόνο του σε κοινό, όταν η βία γίνεται θέαμα, τότε μιλάμε για έναν κόσμο όπου η αξία των παιδιών μετριέται με likes και προβολές — έναν κόσμο που απλά δεν νοιάζεται για τις ψυχές τους.

    Το πρόβλημα είναι συλλογικό: Όλοι φταίμε

    Η αλήθεια είναι ότι αυτή η βία δεν είναι μόνο πρόβλημα των παιδιών, αλλά και των ενηλίκων, των γονέων, των δασκάλων, της κοινωνίας ολόκληρης. Πώς να αναμένουμε από ένα παιδί να εκφράσει υγιώς τα συναισθήματά του, όταν στο σπίτι δεν έχει χώρο για συναισθηματική καθοδήγηση; Πώς να περιμένουμε να αναπτύξει υγιείς σχέσεις, όταν το σχολείο του δεν προσφέρει τίποτα παραπάνω από ακαδημαϊκή εκπαίδευση και εξετάσεις;

    Είναι εύκολο να δείχνουμε με το δάχτυλο στους ανήλικους δράστες της βίας, αλλά το σημαντικότερο είναι να αναρωτηθούμε: Τι τους έλειπε για να μην φτάσουν εκεί; Είναι τα ίδια τα παιδιά που μας φωνάζουν πως κάτι στην κοινωνία μας δεν πάει καλά. Και ίσως πρέπει να αρχίσουμε να ακούμε.

    Η βία δεν έχει όρια, αλλά η βοήθεια μπορεί να έχει

    Το περιστατικό αυτό αναδεικνύει την ανάγκη για άμεση δράση και κοινωνικές παρεμβάσεις:
    – Περισσότεροι ψυχολόγοι και κοινωνικοί λειτουργοί στα σχολεία, για να προσφέρουν υποστήριξη σε παιδιά που παλεύουν με εσωτερικές συγκρούσεις.
    – Ενίσχυση του οικογενειακού ρόλου, ώστε να προσφέρουμε στα παιδιά τις βάσεις που χρειάζονται για να κατανοήσουν και να διαχειριστούν τα συναισθήματά τους.
    – Ένα σχολικό σύστημα που να προσφέρει εκπαίδευση στη συναισθηματική νοημοσύνη και τη διαχείριση συγκρούσεων.

    Πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι τα παιδιά μας χρειάζονται καθοδήγηση, όχι μόνο σε σχέση με τη γνώση, αλλά και σε σχέση με τη ζωή. Όταν ένα παιδί αρχίζει να χάνει τον εαυτό του, είναι υποχρέωση όλων μας να το εντοπίσουμε και να το βοηθήσουμε προτού καταλήξει να πληγώσει τον εαυτό του ή τους άλλους.

    Η πραγματική βία είναι η σιωπή

    Τα παιδιά μας δεν ζητούν να είναι βίαια. Αντίθετα, τα παιδιά μας ζητούν να τους δώσουμε φωνή — φωνή να μιλήσουν, να νιώσουν ασφαλή, να εκφράσουν την αγωνία τους χωρίς φόβο. Η βία είναι το αποτέλεσμα της σιωπής μας, της αδιαφορίας μας. Αν δεν ακούσουμε τα παιδιά μας, αν δεν σταματήσουμε να κλείνουμε τα μάτια στην πραγματικότητα που βιώνουν, τότε η βία δεν θα σταματήσει. Θα μεγαλώσει.

    Η αλήθεια είναι ότι ο κόσμος γύρω τους είναι γεμάτος προκλήσεις, και η βία μπορεί να φαίνεται ως ο μόνος τρόπος αντίδρασης για ένα παιδί που αισθάνεται ότι δεν υπάρχει άλλος τρόπος να ακουστεί. Αλλά αυτή η στρατηγική δεν έχει μέλλον. Και πρέπει εμείς να τους προσφέρουμε ένα μέλλον διαφορετικό από αυτό.