Tag: Υπουργείο Εξωτερικών

Μέσα στο βάρος της νέας ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης υπογράμμισε ότι η διεθνής κοινότητα δεν πρέπει να αφήσει σε δεύτερο πλάνο τον πόλεμο στην Ουκρανία. Κατά την κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Γερμανό ομόλογό του Γιόχαν Βάντεφουλ στο Βερολίνο, τόνισε ότι η κατάσταση στην Ουκρανία συνιστά ουσιαστική παραβίαση του διεθνούς δικαίου και δεν μπορεί να υποβαθμιστεί εξαιτίας των νέων εξελίξεων στην περιοχή.

Η αναφορά στις επιθέσεις κατά αμάχων και υποδομών

Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών στάθηκε ιδιαίτερα στη στόχευση αμάχων και υποδομών από τη Ρωσία, τονίζοντας ότι απέναντι σε αυτή την κατάσταση απαιτείται «ομόθυμη και σθεναρή στάση» και πλήρης προσήλωση στο διεθνές δίκαιο. Με τη συγκεκριμένη τοποθέτηση συνέδεσε άμεσα τη στάση της Ελλάδας με την ανάγκη να παραμείνει ενεργή η διεθνής πίεση απέναντι στη ρωσική επιθετικότητα.

Η γερμανική θέση για τη Ρωσία και τις κυρώσεις

Από την πλευρά του, ο Γιόχαν Βάντεφουλ χαρακτήρισε τη Ρωσία «κερδοσκόπο του πολέμου», επισημαίνοντας ότι οι υψηλές τιμές σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο ενισχύουν, όπως είπε, το «πολεμικό σεντούκι» της Μόσχας. Σύμφωνα με τον Γερμανό ΥΠΕΞ, αυτή η εξέλιξη αποτελεί έναν ακόμη λόγο ώστε η Ευρωπαϊκή Ένωση να συνεχίσει να στηρίζει τις ενεργειακές κυρώσεις κατά της Ρωσίας.

Το αίτημα για διατήρηση της πίεσης στη Μόσχα

Ο Γερμανός υπουργός ξεκαθάρισε ακόμη ότι οποιαδήποτε χαλάρωση των κυρώσεων αυτή τη στιγμή θα ήταν, όπως είπε, λανθασμένη επιλογή. Αντίθετα, υποστήριξε ότι πρέπει να διατηρηθεί υψηλή πίεση στη Μόσχα, με δράσεις όχι μόνο απέναντι στην παράκαμψη των κυρώσεων, αλλά και απέναντι στον σκιώδη στόλο και στις υβριδικές απειλές. Έτσι, το κοινό μήνυμα από το Βερολίνο κινήθηκε στη γραμμή ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία δεν πρέπει να υποβαθμιστεί πολιτικά ή διπλωματικά, παρά τη νέα διεθνή κρίση.

Τη στήριξή του προς τους εταίρους του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου εξέφρασε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης κατά την παρέμβασή του στη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην οποία συμμετείχαν και οι ΥΠΕΞ των χωρών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου.

Αλληλεγγύη προς την Κύπρο και συνεργασία για επαναπατρισμούς

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, ο κ. Γεραπετρίτης επαναβεβαίωσε την αλληλεγγύη προς την Κυπριακή Δημοκρατία, ενώ αναφέρθηκε και στη συνεργασία που βρίσκεται σε εξέλιξη με τις επιτόπιες αρχές για τον ασφαλή επαναπατρισμό Ευρωπαίων πολιτών από περιοχές που επηρεάζονται από τις εξελίξεις.

Έμφαση στη διπλωματία και στο διεθνές δίκαιο

Ο υπουργός Εξωτερικών υπογράμμισε την ανάγκη επικράτησης της διπλωματίας έναντι της στρατιωτικής σύγκρουσης, τονίζοντας παράλληλα τη σημασία του σεβασμού στο Διεθνές Δίκαιο, στα ανθρώπινα δικαιώματα και στην προστασία των αμάχων.

Σε ένα ιδιαίτερα ρευστό διεθνές περιβάλλον, πραγματοποιείται δεύτερη συνάντηση μέσα σε διάστημα ενός έτους ανάμεσα στον υπουργό Εξωτερικών, Γιώργο Γεραπετρίτη, και τον Αμερικανό ομόλογό του, Μάρκο Ρούμπιο. Η επαφή αποκτά πρόσθετο βάρος, καθώς εντάσσεται σε μια περίοδο όπου οι διεθνείς ισορροπίες δοκιμάζονται και οι εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή της Ελλάδας επηρεάζουν άμεσα την ασφάλεια και τη σταθερότητα.

Η «βαριά σκιά» της έντασης με το Ιράν

Οι συνομιλίες διεξάγονται υπό τη σκιά της κλιμακούμενης έντασης με το Ιράν, ένα ζήτημα που συνδέεται με την παγκόσμια ασφάλεια και, όπως εκτιμάται, έχει πολλαπλές προεκτάσεις για την ευρύτερη γειτονιά της χώρας. Στο πλαίσιο αυτό, η ελληνική πλευρά επιδιώκει να αποτυπωθεί καθαρά το πώς διαβάζεται η περιφερειακή εικόνα και ποιες είναι οι επιπτώσεις που μπορεί να προκύψουν σε επίπεδο σταθερότητας.

Περιφερειακά ζητήματα, Γάζα και διατλαντικές σχέσεις

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η ατζέντα χαρακτηρίζεται πλούσια, καλύπτοντας διμερή θέματα, αλλά και ευρύτερα ζητήματα που αγγίζουν τις διατλαντικές σχέσεις, οι οποίες έχουν επηρεαστεί από την πρόσφατη κρίση στις σχέσεις Ευρώπης–Αμερικής. Ιδιαίτερη έμφαση αναμένεται να δοθεί στα περιφερειακά ζητήματα, με τη Μέση Ανατολή να κυριαρχεί.

Σε αυτό το πλαίσιο, ειδικό βάρος αναμένεται να δοθεί στην εφαρμογή της δεύτερης φάσης του σχεδίου ειρήνευσης στη Γάζα, για την οποία η Ελλάδα έχει δηλώσει από νωρίς το ενδιαφέρον της, επιδιώκοντας να στηριχθούν οι διαδικασίες αποκλιμάκωσης και σταθεροποίησης.

Επαφές και με τον Μάικλ Ρήγα

Πέρα από τη συνάντηση με τον Μάρκο Ρούμπιο, ο Γιώργος Γεραπετρίτης αναμένεται να έχει επαφή και με τον αναπληρωτή υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάικλ Ρήγα, στο πλαίσιο των συνολικότερων επαφών που συνοδεύουν την επίσκεψη και τη διπλωματική ατζέντα στην Ουάσιγκτον.

Με αφορμή τη συμπλήρωση τεσσάρων ετών από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης έστειλε μήνυμα για την ανάγκη ενίσχυσης των διεθνών πρωτοβουλιών, υπογραμμίζοντας παράλληλα τον ρόλο της Ελλάδας στον ΟΗΕ. Όπως ανέφερε, η Ελλάδα ως εκλεγμένο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών αναλαμβάνει σειρά πρωτοβουλιών και, ως προεδρεύουσα χώρα στην Επιτροπή για την Προστασία των Παιδιών στις Ένοπλες Συρράξεις, επιδιώκει «τα παιδιά να μην είναι τα θύματα της ανθρώπινης βίας, της ανθρώπινης επιθετικότητας, της ανθρώπινης απληστίας».

Στη δήλωσή του από τη Γενεύη, που μεταδόθηκε από την ΕΡΤ, ο υπουργός τόνισε ότι η διεθνής συγκυρία παραμένει ιδιαίτερα κρίσιμη, ενώ έκανε λόγο για προσπάθειες ειρήνευσης που βρίσκονται σε εξέλιξη σε πολλά μέτωπα. Παράλληλα, επανέλαβε ότι η Ελλάδα διατηρεί ενεργό εξωτερική πολιτική και συμμετέχει στο προσκήνιο των διεθνών πρωτοβουλιών.

Η παρουσία στη Γενεύη και η έμφαση στην προστασία των παιδιών

Ο Γιώργος Γεραπετρίτης ανέφερε ότι βρέθηκε στη Γενεύη στο πλαίσιο της 61ης Συνόδου του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, όπου είχε την ευκαιρία να απευθυνθεί στη Συνέλευση. Όπως σημείωσε, παρουσίασε και την Εθνική Στρατηγική της Ελλάδας για την πρόληψη κατά της παιδικής βίας και τη φιλική προς τα παιδιά δικαιοσύνη, επισημαίνοντας ότι η παρουσίαση έγινε θερμά δεκτή από κράτη-μέλη της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, αξιωματούχους του Οργανισμού και εκπροσώπους του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο υπουργός υπογράμμισε ότι, τέσσερα χρόνια μετά τη ρωσική επίθεση στην Ουκρανία, η οποία -όπως είπε- οδήγησε σε εκατοντάδες χιλιάδες νεκρούς, είναι αναγκαίο «να ενώσουμε τις φωνές μας κατά της επιθετικότητας, κατά κάθε μορφής αναθεωρητισμού» και να ενισχυθεί η κοινή προσπάθεια για ειρήνη στην περιοχή, με στόχο να υπάρξουν θετικά αποτελέσματα για την Ουκρανία.

Επαφές με ΟΗΕ και Λίβανο, μήνυμα για πολυμέρεια και Μέση Ανατολή

Ο υπουργός Εξωτερικών γνωστοποίησε επίσης ότι είχε συνομιλία με τον Ύπατο Αρμοστή για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Volker Türk, προκειμένου να εκφράσει τη σταθερή θέση της Ελλάδας υπέρ της διεθνούς πολυμέρειας. Όπως ανέφερε, οι διεθνείς οργανισμοί οφείλουν να έχουν ενεργή παρουσία, ιδιαίτερα σε περιόδους έντονων κρίσεων, όπως οι ένοπλες συρράξεις και η κλιματική κρίση, που επιβαρύνουν τη σημερινή διεθνή πραγματικότητα.

Παράλληλα, ο κ. Γεραπετρίτης δήλωσε ότι συναντήθηκε και με τον υπουργό Εξωτερικών του Λιβάνου, με αντικείμενο τις εξελίξεις γύρω από την ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιοχή. Όπως σημείωσε, η Ελλάδα στηρίζει τον Λίβανο και έχει ήδη προσφέρει ουσιαστική βοήθεια, ώστε το λιβανικό κράτος να μπορέσει να ανταποκριθεί στις προκλήσεις της επόμενης ημέρας. Τόνισε ακόμη ότι η Ελλάδα είναι παρούσα στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, επισημαίνοντας πως ο Λίβανος αποτελεί γειτονική χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με την Αθήνα να δηλώνει παρούσα τόσο στην ανασυγκρότηση όσο και στην ανθρωπιστική βοήθεια.

Επόμενος σταθμός οι ΗΠΑ και συνάντηση με τον Αμερικανό ΥΠΕΞ

Κλείνοντας τη δήλωσή του, ο Γιώργος Γεραπετρίτης ανέφερε ότι από τη Γενεύη θα μεταβεί στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου θα έχει συνάντηση με τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ. Όπως είπε, η συνάντηση πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία εξελίσσονται διαδικασίες και πρωτοβουλίες για ειρήνευση σε διάφορα μέτωπα, γεγονός που προσδίδει ιδιαίτερο βάρος στην ανταλλαγή απόψεων.

Με αυτό το πλαίσιο, ο υπουργός επανέλαβε ότι η Ελλάδα επιδιώκει ενεργή παρουσία στις διεθνείς εξελίξεις, δίνοντας έμφαση τόσο στις διπλωματικές πρωτοβουλίες όσο και στη συμβολή της χώρας σε κρίσιμα ανθρωπιστικά και γεωπολιτικά ζητήματα.

Τη σταθερή στήριξη της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς την Ουκρανία, αλλά και την ανάγκη να εξαντληθούν όλα τα διπλωματικά μέσα ώστε να αποτραπεί νέα κλιμάκωση με το Ιράν, υπογράμμισε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, προσερχόμενος στη συνεδρίαση του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ στις Βρυξέλλες.

Στην ατζέντα της συνεδρίασης περιλαμβάνονται η κατάσταση στην Ουκρανία – με συμμετοχή του Ουκρανού ΥΠΕΞ μέσω τηλεδιάσκεψης –, οι εξελίξεις στη Γάζα, αλλά και οι τελευταίες εξελίξεις που αφορούν το Ιράν.

Αναφερόμενος στην Ουκρανία, ο Έλληνας ΥΠΕΞ επισήμανε ότι συμπληρώνονται τέσσερα χρόνια από τη ρωσική επίθεση, την οποία χαρακτήρισε σαφή παραβίαση του διεθνούς δικαίου και του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ. Όπως τόνισε, η Ελλάδα και η ΕΕ θα επαναβεβαιώσουν τη βούλησή τους για συνέχιση της στήριξης προς την Ουκρανία, αλλά και για στοχευμένες κυρώσεις με ουσιαστικό αποτέλεσμα. Παράλληλα, υπογράμμισε με έμφαση ότι οι επιθέσεις κατά αμάχων και ενεργειακών υποδομών συνιστούν παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου που «δεν είναι ανεκτές».

Για τη Μέση Ανατολή, ο κ. Γεραπετρίτης στάθηκε στην ανάγκη να προχωρήσει η ειρηνευτική διαδικασία, επισημαίνοντας ότι είναι ιδιαιτέρως κρίσιμη η μετάβαση στη δεύτερη φάση του ειρηνευτικού σχεδίου. Παράλληλα, σημείωσε ότι η Ελλάδα, σε συνεργασία με την Παλαιστινιακή Εθνική Επιτροπή και την Παλαιστινιακή Αρχή, θα είναι παρούσα τόσο στην ανθρωπιστική βοήθεια και την ανασυγκρότηση, όσο και στη σταθεροποίηση της περιοχής. Στο ίδιο πλαίσιο, επανέλαβε την ελληνική θέση ότι η Παλαιστίνη αποτελεί ενιαίο σύνολο μεταξύ Δυτικής Όχθης και Γάζας, υπογραμμίζοντας ότι δεν θα πρέπει να αναπτύσσεται εποικιστική δραστηριότητα. Όπως ανέφερε, η Αθήνα επιμένει στην ανάγκη για νέα πολιτική ώθηση που θα οδηγήσει σε λύση δύο κρατών, δηλαδή στην ίδρυση παλαιστινιακού κράτους παράλληλα με ένα ασφαλές Ισραήλ.

Σε ό,τι αφορά το Ιράν, ο υπουργός Εξωτερικών τόνισε ότι η ελληνική θέση είναι σαφής: προτεραιότητα πρέπει να δοθεί στη διπλωματία, ώστε να μην υπάρξει περαιτέρω κλιμάκωση που θα μπορούσε να προκαλέσει ευρύτερη αναταραχή στην περιοχή και διεθνώς.

Ο κ. Γεραπετρίτης αναφέρθηκε επίσης στα Δυτικά Βαλκάνια, σημειώνοντας ότι θα ενημερώσει τους ομολόγους του για τη βούληση της Ελλάδας να αναλάβει πρωτοβουλίες υπέρ της ενταξιακής πορείας της περιοχής. Όπως δήλωσε, η ΕΕ έχει ήδη αναπτύξει τα τελευταία χρόνια δράσεις που ενισχύουν την ανθεκτικότητα και την ανταγωνιστικότητά της, αλλά χρειάζεται να παραμείνει συνεπής και να δώσει νέα ώθηση και νέο όραμα στους λαούς των Δυτικών Βαλκανίων, με την Ελλάδα να δηλώνει ότι θα έχει πρωταγωνιστικό ρόλο σε αυτή την προσπάθεια.

Για μια διεθνή πραγματικότητα αυξημένης αβεβαιότητας έκανε λόγο ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, μιλώντας στο Council on Foreign Relations στη Νέα Υόρκη. Όπως σημείωσε, η παγκόσμια σκηνή χαρακτηρίζεται από μειωμένη προβλεψιμότητα, κάτι που υποχρεώνει τις διπλωματίες να δουλεύουν με εναλλακτικά σενάρια και μεγαλύτερη προσαρμοστικότητα. Στο ίδιο πλαίσιο, έδωσε έμφαση στις διατλαντικές σχέσεις και στο μέλλον του ΝΑΤΟ, το οποίο χαρακτήρισε θεμέλιο λίθο της διεθνούς αρχιτεκτονικής ασφάλειας, αναγνωρίζοντας ότι προσαρμογές είναι αναπόφευκτες.

Η συζήτηση για Γροιλανδία και Αρκτική

Αναφερόμενος στη συζήτηση που έχει ανοίξει στις ΗΠΑ για τον έλεγχο της Γροιλανδίας, υπογράμμισε ότι η γεωστρατηγική σημασία της περιοχής είχε ήδη αναδειχθεί λόγω της παρουσίας της Ρωσία και άλλων δρώντων, παραδεχόμενος ωστόσο πως η ένταση με την οποία επανήλθε το θέμα προκάλεσε αιφνιδιασμό. Παρ’ όλα αυτά, ξεκαθάρισε ότι δεν πρόκειται για ρήξη, αλλά για μια μεταβατική φάση προς μια πιο λειτουργική συλλογική ασφάλεια, τονίζοντας ότι ζητήματα όπως η Αρκτική και η Γροιλανδία πρέπει να συζητούνται εντός της Συμμαχίας και όχι μονομερώς.

Κατανομή βαρών, άμυνα και ενεργειακός ρόλος της Ελλάδα

Ο υπουργός στάθηκε και στην ανισορροπία της κατανομής βαρών, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα διαχρονικά δαπανά πάνω από το 3% του ΑΕΠ για την άμυνα, κάτι που –όπως είπε– την καθιστά αξιόπιστο εταίρο, χωρίς να απαιτούνται απότομες προσαρμογές όπως συμβαίνει σε άλλα ευρωπαϊκά κράτη. Στις σχέσεις με τις ΗΠΑ, περιέγραψε τη χώρα ως κρίσιμο σύμμαχο, τόσο στην ενεργειακή διάσταση όσο και στη στρατηγική σταθερότητα της περιοχής, υπογραμμίζοντας τον ρόλο της ως ενεργειακού κόμβου. Όπως ανέφερε, για πρώτη φορά η Ελλάδα εξάγει ενέργεια και διαθέτει ισχυρές υποδομές LNG.

Μέση Ανατολή και Κυπριακό στην ατζέντα

Στην παρέμβασή του έγιναν αναφορές και στη Μέση Ανατολή, με έμφαση στη σταθεροποίηση της Γάζα, για την οποία σημείωσε ότι απαιτούνται αφοπλισμός, μεταρρυθμίσεις και σαφής οδικός χάρτης. Παράλληλα, για το Κυπριακό επανέλαβε ότι παραμένει μία από τις πιο επώδυνες εκκρεμότητες της διεθνούς κοινότητας, επαναφέροντας στο προσκήνιο τη σημασία της επίλυσης για την Κύπρος και τη σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή.

Στη σημασία των ελεύθερων θαλασσών, από τις οποίες εξακολουθεί να διακινείται περίπου το 80% του παγκόσμιου εμπορίου, στάθηκε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, μιλώντας σε εκδήλωση που συνδιοργανώθηκε από το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών και τη Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδας στα Ηνωμένα Έθνη. Μέσα σε ένα περιβάλλον διεθνών εξελίξεων που επαναφέρουν ζητήματα διεθνούς δικαίου – με ενδεικτικές αναφορές σε κατασχέσεις πλοίων στη Βόρεια Θάλασσα και στην επιστροφή τους στη Βενεζουέλα – ο κ. Γεραπετρίτης επανέλαβε τη σταθερή θέση ότι τα Ηνωμένα Έθνη παραμένουν μοναδικό και αναντικατάστατο φόρουμ διαλόγου, συντονισμού και συνεργασίας, καθώς και κεντρικός πυλώνας της διεθνούς τάξης.

Η συζήτηση, με τίτλο «Από τις Ανοιχτές Θάλασσες στον Καταναλωτή: Διασφαλίζοντας το ναυτιλιακό εμπόριο και την παγκόσμια οικονομία», πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 29 Ιανουαρίου 2026 στα κεντρικά γραφεία του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη. Στην εναρκτήρια τοποθέτησή του, ο υπουργός συνέδεσε την ειρήνη με το ελεύθερο εμπόριο και την αλληλεξάρτηση που αυτό δημιουργεί, σημειώνοντας ότι «Η ασφαλής ναυτιλία δεν αποτελεί μόνο οικονομική αναγκαιότητα, αλλά και θεμέλιο για την ειρήνη, τη συνεργασία και την αμοιβαία κατανόηση μεταξύ των εθνών».

Η ελληνική ναυτιλία και το βάρος της στο παγκόσμιο εμπόριο

Ο κ. Γεραπετρίτης μίλησε με την επίγνωση του ειδικού βάρους της ελληνικής ναυτιλίας, τονίζοντας ότι οι Έλληνες πλοιοκτήτες αντιπροσωπεύουν πάνω από το 20% του παγκόσμιου στόλου και «περισσότερο από το 61% του στόλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης», την ώρα που – όπως ανέφερε – «η Ελλάδα αντιστοιχείο μόλις στο 0,2% του παγκόσμιου ΑΕΠ». Στο ίδιο πλαίσιο, υπογράμμισε ότι η διασφάλιση της ναυτικής εμπορικής δραστηριότητας και η ελευθερία της ναυσιπλοΐας πρέπει να θωρακίζονται σύμφωνα με τους καθιερωμένους διεθνείς κανόνες και κανονισμούς.

Παράλληλα, στάθηκε στη σύνδεση της θαλάσσιας μεταφοράς με την καθημερινή οικονομία και τις κρίσιμες ισορροπίες των κρατών, εξηγώντας ότι η μεταφορά του διεθνούς εμπορίου δια θαλάσσης επηρεάζει άμεσα εφοδιαστικές αλυσίδες, επισιτιστική και ενεργειακή ασφάλεια, αλλά και την ευημερία των εθνικών οικονομιών. Στο πεδίο των διεθνών προτεραιοτήτων, σημείωσε ότι η Ελλάδα έχει θέσει τη ναυτική ασφάλεια ως υψηλή προτεραιότητα κατά τη θητεία της στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ και επιδιώκει να ενισχυθεί περαιτέρω στην ατζέντα των Ηνωμένων Εθνών.

Σύγχρονες απειλές και η ελληνική συμβολή στη ναυτική ασφάλεια

Αναφερόμενος στις σημερινές προκλήσεις, ο υπουργός έκανε λόγο για ένα πεδίο απειλών που περιλαμβάνει την παλαιά πρακτική της πειρατείας, αλλά και επιθέσεις με drones και υβριδικές απειλές, όπως και παράνομες δραστηριότητες και τρομοκρατία. Υπενθύμισε, επίσης, τις πρωτοβουλίες που έχουν αναληφθεί για την προστασία της διεθνούς ναυσιπλοΐας, αναδεικνύοντας τον ρόλο της χώρας στη ναυτική επιχείρηση της ΕΕ EUNAVFOR ASPIDES, καθώς και τη συμμετοχή στις επιχειρήσεις Atalanta στον Ινδικό Ωκεανό και Irini στη Μεσόγειο.

Στον ίδιο άξονα, υπογράμμισε την ανάγκη συλλογικής δράσης και τον κρίσιμο ρόλο θεσμών όπως ο ΟΗΕ, ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός και η Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ σημείωσε ότι απαιτείται στενότερη συνεργασία κρατών και ναυτιλιακής βιομηχανίας, με αξιοποίηση της τεχνογνωσίας του ιδιωτικού τομέα και αυστηρή τήρηση των κανόνων της διεθνούς ναυτικής τάξης. Κλείνοντας, έθεσε τρεις κρίσιμες παραμέτρους της συγκυρίας – εντάσεις και πόλεμοι σε πολλαπλά μέτωπα, πιέσεις στην πολυμερή συνεργασία, υποχώρηση της τάξης που βασίζεται σε κανόνες – καλώντας σε μια ρεαλιστική προσέγγιση που χαρακτήρισε ως «ρεαλισμό αξιών».

Εφοδιαστικές αλυσίδες, ενέργεια και τεχνολογία στο επίκεντρο της συζήτησης

Στη συζήτηση τοποθετήθηκαν η μόνιμη αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΗΕ, Αγλαΐα Μπαλτά, ο ιδρυτής και πρόεδρος του Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών, Συμεών Τσομώκος, καθώς και στελέχη με ρόλο στην αμερικανική ναυτική και λιμενική ασφάλεια, όπως ο δρ. Στίβεν Γουίλις, ο Γκρέγκορι Ίρι και η Τζούλια Νέσιβατ. Η κα Μπαλτά εστίασε στο πώς η ναυτική ανασφάλεια μεταφέρεται στις αλυσίδες εφοδιασμού και τελικά στο κόστος για τους καταναλωτές, σημειώνοντας ότι «η ναυτιλία είναι κάτι παραπάνω από μέσο εμπορίου· είναι ο σιωπηλός φύλακας της παγκόσμιας ευημερίας», ενώ υπογράμμισε ότι κάθε διατάραξη έχει άμεσο, απτό αποτύπωμα στην αγορά.

Από την πλευρά του, ο κ. Τσομώκος ανέφερε ότι λίγα κράτη είναι καλύτερα τοποθετημένα από την Ελλάδα για να ηγηθούν της διεθνούς συζήτησης για τη ναυτική ασφάλεια, λόγω της ναυτικής παράδοσης και του κομβικού ρόλου της στη διεθνή ναυτιλία, τονίζοντας τη σύνδεση μεταξύ ασφάλειας στη θάλασσα και ευημερίας στη στεριά. Στη στρογγυλή τράπεζα, που συντονίστηκε από τον Φάνη Παπαθανασίου, αναδείχθηκε ότι η ασφάλεια του θαλάσσιου εμπορίου αποτελεί προϋπόθεση για προσιτή και αξιόπιστη ενέργεια, σταθερές αγορές και βιώσιμη ενεργειακή μετάβαση, ενώ επισημάνθηκε πως η συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, μαζί με τεχνολογίες όπως τεχνητή νοημοσύνη, drones, δορυφορική παρακολούθηση και blockchain, μπορεί να ενισχύσει την ανθεκτικότητα.

Στο πιο συγκεκριμένο επίπεδο παραδειγμάτων, η Τζούλια Νέσιβατ συνέδεσε την ενεργειακή με τη θαλάσσια ασφάλεια, αναφέροντας ότι οι επιθέσεις των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα οδήγησαν δεξαμενόπλοια σε παρακάμψεις βασικών θαλάσσιων οδών, με αποτέλεσμα μεγαλύτερη διάρκεια ταξιδιών και αύξηση των ναύλων κατά περίπου 25%, κάτι που μεταφέρεται στο κόστος καυσίμων και αγαθών. Επισήμανε επίσης ότι το λιώσιμο των πάγων στην Αρκτική ανοίγει νέες διαδρομές που μπορούν να μειώσουν τον χρόνο μεταφοράς ενέργειας μεταξύ Ασίας και Ευρώπης κατά 40%, αλλά ταυτόχρονα δημιουργούν νέες προκλήσεις ασφαλείας και περιβαλλοντικούς κινδύνους. Ο Στίβεν Γουίλις υπογράμμισε ότι σε ορισμένες περιοχές η θαλάσσια ασφάλεια επιδεινώνεται, θυμίζοντας ως παράδειγμα αποτελεσματικής αντίδρασης τη διεθνή αντιμετώπιση της πειρατείας την περίοδο 2008–2009, ενώ στάθηκε στις σύγχρονες απειλές από drones και πυραύλους υψηλής ακρίβειας. Τέλος, ο Γκρέγκορι Ίρι έδωσε έμφαση στην προστασία των λιμανιών που εξυπηρετούν εκατομμύρια ανθρώπους και στηρίζει την τροφοδοσία τροφίμων και ενέργειας, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για πολυεπίπεδη στρατηγική που συνδυάζει φυσική ασφάλεια, κυβερνοασφάλεια, σύγχρονες τεχνολογίες και διεθνή συνεργασία.

Τον καθοριστικό ρόλο της θαλάσσιας ασφάλειας στη σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας και στη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης ανέδειξε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, στον χαιρετισμό του σε συζήτηση στρογγυλής τραπέζης με θέμα «Από την Ανοικτή θάλασσα στον Καταναλωτή: Διασφάλιση του Θαλάσσιου Εμπορίου και της Παγκόσμιας Οικονομίας». Όπως τόνισε, για την Ελλάδα η θαλάσσια ασφάλεια δεν αντιμετωπίζεται ως μια ακόμη δημόσια πολιτική, αλλά ως αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής στρατηγικής, καθώς η γεωγραφία έχει διαμορφώσει διαχρονικά τον τρόπο με τον οποίο κινείται η ελληνική εξωτερική πολιτική.

Η ελληνική ναυτιλία και ο ρόλος της χώρας στις αλυσίδες εμπορίου

Ο Έλληνας ΥΠΕΞ υπογράμμισε ότι η Ελλάδα είναι παραδοσιακά ναυτική δύναμη και σήμερα διατηρεί ηγετική θέση στη διεθνή ναυτιλία. Ειδική αναφορά έκανε στον ελληνόκτητο εμπορικό στόλο, σημειώνοντας ότι αντιπροσωπεύει πάνω από το 20% του παγκόσμιου στόλου και περισσότερο από το 61% του στόλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ποσοστά που –όπως παρατήρησε– είναι δυσανάλογα σε σχέση με το μερίδιο της Ελλάδας στο παγκόσμιο ΑΕΠ. Στο ίδιο πλαίσιο, στάθηκε και στη στρατηγική θέση της χώρας στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων, με χιλιάδες νησιά και εκτεταμένη ακτογραμμή, επισημαίνοντας ότι λειτουργεί εδώ και δεκαετίες ως κρίσιμος κόμβος διασύνδεσης για το διεθνές εμπόριο και τις εφοδιαστικές αλυσίδες.

Διεθνές Δίκαιο, απειλές και αποστολές προστασίας της ναυσιπλοΐας

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη σημασία του Διεθνούς Δικαίου και του Δικαίου της Θάλασσας, που, σύμφωνα με τον κ. Γεραπετρίτη, αποτελούν θεμελιώδεις πυλώνες της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Υπενθύμισε ότι πάνω από το 80% του παγκόσμιου εμπορίου μεταφέρεται δια θαλάσσης, στοιχείο που καθιστά τις ελεύθερες και ασφαλείς θάλασσες ζωτικής σημασίας για την επισιτιστική και ενεργειακή ασφάλεια, αλλά και για την ευημερία των οικονομιών. Έθεσε, ωστόσο, ως κρίσιμο ερώτημα το κατά πόσο οι θάλασσες παραμένουν σήμερα ελεύθερες και ασφαλείς, καταγράφοντας απειλές όπως πειρατεία, τρομοκρατία, παράνομες δραστηριότητες, επιθέσεις με drones και υβριδικές απειλές που θέτουν σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές, το περιβάλλον και τη διεθνή ναυσιπλοΐα. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στον ενεργό και ηγετικό ρόλο της Ελλάδας σε διεθνείς αποστολές, όπως η ναυτική επιχείρηση της ΕΕ «Ασπίδες» στην Ερυθρά Θάλασσα για την προστασία της εμπορικής ναυτιλίας, καθώς και στις επιχειρήσεις «Αταλάντα» στον Ινδικό Ωκεανό και «Ειρήνη» στη Μεσόγειο, ενώ έκανε ειδική μνεία και στις προκλήσεις του λεγόμενου «σκιώδους στόλου», που, όπως είπε, απαιτούν αυξημένο διεθνή συντονισμό.

«Ρεαλισμός βασισμένος σε αξίες» και συλλογική απάντηση στις προκλήσεις

Ο υπουργός Εξωτερικών σημείωσε ότι η αντιμετώπιση των θαλάσσιων απειλών προϋποθέτει συλλογική δράση και υπογράμμισε την ανάγκη να ενισχυθεί ο ρόλος διεθνών οργανισμών, όπως ο ΟΗΕ, ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός και η ΕΕ, να εμβαθύνει η συνεργασία κρατών με τον ναυτιλιακό τομέα αξιοποιώντας την τεχνογνωσία του ιδιωτικού πεδίου, και να προωθηθούν προληπτικά συλλογικά μέτρα επιβολής της νομιμότητας μέσα σε μια ισχυρή διεθνή τάξη βασισμένη σε κανόνες. Αναφερόμενος στο ευρύτερο γεωπολιτικό περιβάλλον, έκανε λόγο για περίοδο έντονης ρευστότητας, με πολλαπλά ενεργά ή «παγωμένα» μέτωπα συγκρούσεων, πίεση στην πολυμέρεια και υποχώρηση της διεθνούς τάξης που στηρίζεται σε κανόνες. Σε αυτό το πλαίσιο, κάλεσε τις χώρες που μοιράζονται κοινές αξίες να συνδυάσουν την προσήλωση στις αρχές του διεθνούς δικαίου με μια ρεαλιστική προσέγγιση, υιοθετώντας αυτό που ο ίδιος αποκάλεσε «ρεαλισμό βασισμένο σε αξίες». Κλείνοντας, επανέλαβε τη δέσμευση της Ελλάδας στην πολυμέρεια και στο Διεθνές Δίκαιο, υπογραμμίζοντας τον αναντικατάστατο ρόλο των Ηνωμένων Εθνών, ενώ παρέπεμψε και στη σκέψη του Ιμμάνουελ Καντ, τονίζοντας ότι η ασφάλεια των θαλάσσιων οδών και το ελεύθερο εμπόριο δεν αποτελούν μόνο οικονομική ανάγκη, αλλά θεμέλιο για ειρήνη, συνεργασία και αμοιβαία κατανόηση μεταξύ των εθνών.