Τον καθοριστικό ρόλο της θαλάσσιας ασφάλειας στη σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας και στη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης ανέδειξε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, στον χαιρετισμό του σε συζήτηση στρογγυλής τραπέζης με θέμα «Από την Ανοικτή θάλασσα στον Καταναλωτή: Διασφάλιση του Θαλάσσιου Εμπορίου και της Παγκόσμιας Οικονομίας». Όπως τόνισε, για την Ελλάδα η θαλάσσια ασφάλεια δεν αντιμετωπίζεται ως μια ακόμη δημόσια πολιτική, αλλά ως αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής στρατηγικής, καθώς η γεωγραφία έχει διαμορφώσει διαχρονικά τον τρόπο με τον οποίο κινείται η ελληνική εξωτερική πολιτική.
Η ελληνική ναυτιλία και ο ρόλος της χώρας στις αλυσίδες εμπορίου
Ο Έλληνας ΥΠΕΞ υπογράμμισε ότι η Ελλάδα είναι παραδοσιακά ναυτική δύναμη και σήμερα διατηρεί ηγετική θέση στη διεθνή ναυτιλία. Ειδική αναφορά έκανε στον ελληνόκτητο εμπορικό στόλο, σημειώνοντας ότι αντιπροσωπεύει πάνω από το 20% του παγκόσμιου στόλου και περισσότερο από το 61% του στόλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ποσοστά που –όπως παρατήρησε– είναι δυσανάλογα σε σχέση με το μερίδιο της Ελλάδας στο παγκόσμιο ΑΕΠ. Στο ίδιο πλαίσιο, στάθηκε και στη στρατηγική θέση της χώρας στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων, με χιλιάδες νησιά και εκτεταμένη ακτογραμμή, επισημαίνοντας ότι λειτουργεί εδώ και δεκαετίες ως κρίσιμος κόμβος διασύνδεσης για το διεθνές εμπόριο και τις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Διεθνές Δίκαιο, απειλές και αποστολές προστασίας της ναυσιπλοΐας
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη σημασία του Διεθνούς Δικαίου και του Δικαίου της Θάλασσας, που, σύμφωνα με τον κ. Γεραπετρίτη, αποτελούν θεμελιώδεις πυλώνες της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Υπενθύμισε ότι πάνω από το 80% του παγκόσμιου εμπορίου μεταφέρεται δια θαλάσσης, στοιχείο που καθιστά τις ελεύθερες και ασφαλείς θάλασσες ζωτικής σημασίας για την επισιτιστική και ενεργειακή ασφάλεια, αλλά και για την ευημερία των οικονομιών. Έθεσε, ωστόσο, ως κρίσιμο ερώτημα το κατά πόσο οι θάλασσες παραμένουν σήμερα ελεύθερες και ασφαλείς, καταγράφοντας απειλές όπως πειρατεία, τρομοκρατία, παράνομες δραστηριότητες, επιθέσεις με drones και υβριδικές απειλές που θέτουν σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές, το περιβάλλον και τη διεθνή ναυσιπλοΐα. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στον ενεργό και ηγετικό ρόλο της Ελλάδας σε διεθνείς αποστολές, όπως η ναυτική επιχείρηση της ΕΕ «Ασπίδες» στην Ερυθρά Θάλασσα για την προστασία της εμπορικής ναυτιλίας, καθώς και στις επιχειρήσεις «Αταλάντα» στον Ινδικό Ωκεανό και «Ειρήνη» στη Μεσόγειο, ενώ έκανε ειδική μνεία και στις προκλήσεις του λεγόμενου «σκιώδους στόλου», που, όπως είπε, απαιτούν αυξημένο διεθνή συντονισμό.
«Ρεαλισμός βασισμένος σε αξίες» και συλλογική απάντηση στις προκλήσεις
Ο υπουργός Εξωτερικών σημείωσε ότι η αντιμετώπιση των θαλάσσιων απειλών προϋποθέτει συλλογική δράση και υπογράμμισε την ανάγκη να ενισχυθεί ο ρόλος διεθνών οργανισμών, όπως ο ΟΗΕ, ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός και η ΕΕ, να εμβαθύνει η συνεργασία κρατών με τον ναυτιλιακό τομέα αξιοποιώντας την τεχνογνωσία του ιδιωτικού πεδίου, και να προωθηθούν προληπτικά συλλογικά μέτρα επιβολής της νομιμότητας μέσα σε μια ισχυρή διεθνή τάξη βασισμένη σε κανόνες. Αναφερόμενος στο ευρύτερο γεωπολιτικό περιβάλλον, έκανε λόγο για περίοδο έντονης ρευστότητας, με πολλαπλά ενεργά ή «παγωμένα» μέτωπα συγκρούσεων, πίεση στην πολυμέρεια και υποχώρηση της διεθνούς τάξης που στηρίζεται σε κανόνες. Σε αυτό το πλαίσιο, κάλεσε τις χώρες που μοιράζονται κοινές αξίες να συνδυάσουν την προσήλωση στις αρχές του διεθνούς δικαίου με μια ρεαλιστική προσέγγιση, υιοθετώντας αυτό που ο ίδιος αποκάλεσε «ρεαλισμό βασισμένο σε αξίες». Κλείνοντας, επανέλαβε τη δέσμευση της Ελλάδας στην πολυμέρεια και στο Διεθνές Δίκαιο, υπογραμμίζοντας τον αναντικατάστατο ρόλο των Ηνωμένων Εθνών, ενώ παρέπεμψε και στη σκέψη του Ιμμάνουελ Καντ, τονίζοντας ότι η ασφάλεια των θαλάσσιων οδών και το ελεύθερο εμπόριο δεν αποτελούν μόνο οικονομική ανάγκη, αλλά θεμέλιο για ειρήνη, συνεργασία και αμοιβαία κατανόηση μεταξύ των εθνών.
Leave a Reply