Tag: Γιώργος Γεραπετρίτης

Στη σημασία των ελεύθερων θαλασσών, από τις οποίες εξακολουθεί να διακινείται περίπου το 80% του παγκόσμιου εμπορίου, στάθηκε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, μιλώντας σε εκδήλωση που συνδιοργανώθηκε από το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών και τη Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδας στα Ηνωμένα Έθνη. Μέσα σε ένα περιβάλλον διεθνών εξελίξεων που επαναφέρουν ζητήματα διεθνούς δικαίου – με ενδεικτικές αναφορές σε κατασχέσεις πλοίων στη Βόρεια Θάλασσα και στην επιστροφή τους στη Βενεζουέλα – ο κ. Γεραπετρίτης επανέλαβε τη σταθερή θέση ότι τα Ηνωμένα Έθνη παραμένουν μοναδικό και αναντικατάστατο φόρουμ διαλόγου, συντονισμού και συνεργασίας, καθώς και κεντρικός πυλώνας της διεθνούς τάξης.

Η συζήτηση, με τίτλο «Από τις Ανοιχτές Θάλασσες στον Καταναλωτή: Διασφαλίζοντας το ναυτιλιακό εμπόριο και την παγκόσμια οικονομία», πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 29 Ιανουαρίου 2026 στα κεντρικά γραφεία του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη. Στην εναρκτήρια τοποθέτησή του, ο υπουργός συνέδεσε την ειρήνη με το ελεύθερο εμπόριο και την αλληλεξάρτηση που αυτό δημιουργεί, σημειώνοντας ότι «Η ασφαλής ναυτιλία δεν αποτελεί μόνο οικονομική αναγκαιότητα, αλλά και θεμέλιο για την ειρήνη, τη συνεργασία και την αμοιβαία κατανόηση μεταξύ των εθνών».

Η ελληνική ναυτιλία και το βάρος της στο παγκόσμιο εμπόριο

Ο κ. Γεραπετρίτης μίλησε με την επίγνωση του ειδικού βάρους της ελληνικής ναυτιλίας, τονίζοντας ότι οι Έλληνες πλοιοκτήτες αντιπροσωπεύουν πάνω από το 20% του παγκόσμιου στόλου και «περισσότερο από το 61% του στόλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης», την ώρα που – όπως ανέφερε – «η Ελλάδα αντιστοιχείο μόλις στο 0,2% του παγκόσμιου ΑΕΠ». Στο ίδιο πλαίσιο, υπογράμμισε ότι η διασφάλιση της ναυτικής εμπορικής δραστηριότητας και η ελευθερία της ναυσιπλοΐας πρέπει να θωρακίζονται σύμφωνα με τους καθιερωμένους διεθνείς κανόνες και κανονισμούς.

Παράλληλα, στάθηκε στη σύνδεση της θαλάσσιας μεταφοράς με την καθημερινή οικονομία και τις κρίσιμες ισορροπίες των κρατών, εξηγώντας ότι η μεταφορά του διεθνούς εμπορίου δια θαλάσσης επηρεάζει άμεσα εφοδιαστικές αλυσίδες, επισιτιστική και ενεργειακή ασφάλεια, αλλά και την ευημερία των εθνικών οικονομιών. Στο πεδίο των διεθνών προτεραιοτήτων, σημείωσε ότι η Ελλάδα έχει θέσει τη ναυτική ασφάλεια ως υψηλή προτεραιότητα κατά τη θητεία της στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ και επιδιώκει να ενισχυθεί περαιτέρω στην ατζέντα των Ηνωμένων Εθνών.

Σύγχρονες απειλές και η ελληνική συμβολή στη ναυτική ασφάλεια

Αναφερόμενος στις σημερινές προκλήσεις, ο υπουργός έκανε λόγο για ένα πεδίο απειλών που περιλαμβάνει την παλαιά πρακτική της πειρατείας, αλλά και επιθέσεις με drones και υβριδικές απειλές, όπως και παράνομες δραστηριότητες και τρομοκρατία. Υπενθύμισε, επίσης, τις πρωτοβουλίες που έχουν αναληφθεί για την προστασία της διεθνούς ναυσιπλοΐας, αναδεικνύοντας τον ρόλο της χώρας στη ναυτική επιχείρηση της ΕΕ EUNAVFOR ASPIDES, καθώς και τη συμμετοχή στις επιχειρήσεις Atalanta στον Ινδικό Ωκεανό και Irini στη Μεσόγειο.

Στον ίδιο άξονα, υπογράμμισε την ανάγκη συλλογικής δράσης και τον κρίσιμο ρόλο θεσμών όπως ο ΟΗΕ, ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός και η Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ σημείωσε ότι απαιτείται στενότερη συνεργασία κρατών και ναυτιλιακής βιομηχανίας, με αξιοποίηση της τεχνογνωσίας του ιδιωτικού τομέα και αυστηρή τήρηση των κανόνων της διεθνούς ναυτικής τάξης. Κλείνοντας, έθεσε τρεις κρίσιμες παραμέτρους της συγκυρίας – εντάσεις και πόλεμοι σε πολλαπλά μέτωπα, πιέσεις στην πολυμερή συνεργασία, υποχώρηση της τάξης που βασίζεται σε κανόνες – καλώντας σε μια ρεαλιστική προσέγγιση που χαρακτήρισε ως «ρεαλισμό αξιών».

Εφοδιαστικές αλυσίδες, ενέργεια και τεχνολογία στο επίκεντρο της συζήτησης

Στη συζήτηση τοποθετήθηκαν η μόνιμη αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΗΕ, Αγλαΐα Μπαλτά, ο ιδρυτής και πρόεδρος του Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών, Συμεών Τσομώκος, καθώς και στελέχη με ρόλο στην αμερικανική ναυτική και λιμενική ασφάλεια, όπως ο δρ. Στίβεν Γουίλις, ο Γκρέγκορι Ίρι και η Τζούλια Νέσιβατ. Η κα Μπαλτά εστίασε στο πώς η ναυτική ανασφάλεια μεταφέρεται στις αλυσίδες εφοδιασμού και τελικά στο κόστος για τους καταναλωτές, σημειώνοντας ότι «η ναυτιλία είναι κάτι παραπάνω από μέσο εμπορίου· είναι ο σιωπηλός φύλακας της παγκόσμιας ευημερίας», ενώ υπογράμμισε ότι κάθε διατάραξη έχει άμεσο, απτό αποτύπωμα στην αγορά.

Από την πλευρά του, ο κ. Τσομώκος ανέφερε ότι λίγα κράτη είναι καλύτερα τοποθετημένα από την Ελλάδα για να ηγηθούν της διεθνούς συζήτησης για τη ναυτική ασφάλεια, λόγω της ναυτικής παράδοσης και του κομβικού ρόλου της στη διεθνή ναυτιλία, τονίζοντας τη σύνδεση μεταξύ ασφάλειας στη θάλασσα και ευημερίας στη στεριά. Στη στρογγυλή τράπεζα, που συντονίστηκε από τον Φάνη Παπαθανασίου, αναδείχθηκε ότι η ασφάλεια του θαλάσσιου εμπορίου αποτελεί προϋπόθεση για προσιτή και αξιόπιστη ενέργεια, σταθερές αγορές και βιώσιμη ενεργειακή μετάβαση, ενώ επισημάνθηκε πως η συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, μαζί με τεχνολογίες όπως τεχνητή νοημοσύνη, drones, δορυφορική παρακολούθηση και blockchain, μπορεί να ενισχύσει την ανθεκτικότητα.

Στο πιο συγκεκριμένο επίπεδο παραδειγμάτων, η Τζούλια Νέσιβατ συνέδεσε την ενεργειακή με τη θαλάσσια ασφάλεια, αναφέροντας ότι οι επιθέσεις των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα οδήγησαν δεξαμενόπλοια σε παρακάμψεις βασικών θαλάσσιων οδών, με αποτέλεσμα μεγαλύτερη διάρκεια ταξιδιών και αύξηση των ναύλων κατά περίπου 25%, κάτι που μεταφέρεται στο κόστος καυσίμων και αγαθών. Επισήμανε επίσης ότι το λιώσιμο των πάγων στην Αρκτική ανοίγει νέες διαδρομές που μπορούν να μειώσουν τον χρόνο μεταφοράς ενέργειας μεταξύ Ασίας και Ευρώπης κατά 40%, αλλά ταυτόχρονα δημιουργούν νέες προκλήσεις ασφαλείας και περιβαλλοντικούς κινδύνους. Ο Στίβεν Γουίλις υπογράμμισε ότι σε ορισμένες περιοχές η θαλάσσια ασφάλεια επιδεινώνεται, θυμίζοντας ως παράδειγμα αποτελεσματικής αντίδρασης τη διεθνή αντιμετώπιση της πειρατείας την περίοδο 2008–2009, ενώ στάθηκε στις σύγχρονες απειλές από drones και πυραύλους υψηλής ακρίβειας. Τέλος, ο Γκρέγκορι Ίρι έδωσε έμφαση στην προστασία των λιμανιών που εξυπηρετούν εκατομμύρια ανθρώπους και στηρίζει την τροφοδοσία τροφίμων και ενέργειας, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για πολυεπίπεδη στρατηγική που συνδυάζει φυσική ασφάλεια, κυβερνοασφάλεια, σύγχρονες τεχνολογίες και διεθνή συνεργασία.

Τον καθοριστικό ρόλο της θαλάσσιας ασφάλειας στη σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας και στη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης ανέδειξε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, στον χαιρετισμό του σε συζήτηση στρογγυλής τραπέζης με θέμα «Από την Ανοικτή θάλασσα στον Καταναλωτή: Διασφάλιση του Θαλάσσιου Εμπορίου και της Παγκόσμιας Οικονομίας». Όπως τόνισε, για την Ελλάδα η θαλάσσια ασφάλεια δεν αντιμετωπίζεται ως μια ακόμη δημόσια πολιτική, αλλά ως αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής στρατηγικής, καθώς η γεωγραφία έχει διαμορφώσει διαχρονικά τον τρόπο με τον οποίο κινείται η ελληνική εξωτερική πολιτική.

Η ελληνική ναυτιλία και ο ρόλος της χώρας στις αλυσίδες εμπορίου

Ο Έλληνας ΥΠΕΞ υπογράμμισε ότι η Ελλάδα είναι παραδοσιακά ναυτική δύναμη και σήμερα διατηρεί ηγετική θέση στη διεθνή ναυτιλία. Ειδική αναφορά έκανε στον ελληνόκτητο εμπορικό στόλο, σημειώνοντας ότι αντιπροσωπεύει πάνω από το 20% του παγκόσμιου στόλου και περισσότερο από το 61% του στόλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ποσοστά που –όπως παρατήρησε– είναι δυσανάλογα σε σχέση με το μερίδιο της Ελλάδας στο παγκόσμιο ΑΕΠ. Στο ίδιο πλαίσιο, στάθηκε και στη στρατηγική θέση της χώρας στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων, με χιλιάδες νησιά και εκτεταμένη ακτογραμμή, επισημαίνοντας ότι λειτουργεί εδώ και δεκαετίες ως κρίσιμος κόμβος διασύνδεσης για το διεθνές εμπόριο και τις εφοδιαστικές αλυσίδες.

Διεθνές Δίκαιο, απειλές και αποστολές προστασίας της ναυσιπλοΐας

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη σημασία του Διεθνούς Δικαίου και του Δικαίου της Θάλασσας, που, σύμφωνα με τον κ. Γεραπετρίτη, αποτελούν θεμελιώδεις πυλώνες της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Υπενθύμισε ότι πάνω από το 80% του παγκόσμιου εμπορίου μεταφέρεται δια θαλάσσης, στοιχείο που καθιστά τις ελεύθερες και ασφαλείς θάλασσες ζωτικής σημασίας για την επισιτιστική και ενεργειακή ασφάλεια, αλλά και για την ευημερία των οικονομιών. Έθεσε, ωστόσο, ως κρίσιμο ερώτημα το κατά πόσο οι θάλασσες παραμένουν σήμερα ελεύθερες και ασφαλείς, καταγράφοντας απειλές όπως πειρατεία, τρομοκρατία, παράνομες δραστηριότητες, επιθέσεις με drones και υβριδικές απειλές που θέτουν σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές, το περιβάλλον και τη διεθνή ναυσιπλοΐα. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στον ενεργό και ηγετικό ρόλο της Ελλάδας σε διεθνείς αποστολές, όπως η ναυτική επιχείρηση της ΕΕ «Ασπίδες» στην Ερυθρά Θάλασσα για την προστασία της εμπορικής ναυτιλίας, καθώς και στις επιχειρήσεις «Αταλάντα» στον Ινδικό Ωκεανό και «Ειρήνη» στη Μεσόγειο, ενώ έκανε ειδική μνεία και στις προκλήσεις του λεγόμενου «σκιώδους στόλου», που, όπως είπε, απαιτούν αυξημένο διεθνή συντονισμό.

«Ρεαλισμός βασισμένος σε αξίες» και συλλογική απάντηση στις προκλήσεις

Ο υπουργός Εξωτερικών σημείωσε ότι η αντιμετώπιση των θαλάσσιων απειλών προϋποθέτει συλλογική δράση και υπογράμμισε την ανάγκη να ενισχυθεί ο ρόλος διεθνών οργανισμών, όπως ο ΟΗΕ, ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός και η ΕΕ, να εμβαθύνει η συνεργασία κρατών με τον ναυτιλιακό τομέα αξιοποιώντας την τεχνογνωσία του ιδιωτικού πεδίου, και να προωθηθούν προληπτικά συλλογικά μέτρα επιβολής της νομιμότητας μέσα σε μια ισχυρή διεθνή τάξη βασισμένη σε κανόνες. Αναφερόμενος στο ευρύτερο γεωπολιτικό περιβάλλον, έκανε λόγο για περίοδο έντονης ρευστότητας, με πολλαπλά ενεργά ή «παγωμένα» μέτωπα συγκρούσεων, πίεση στην πολυμέρεια και υποχώρηση της διεθνούς τάξης που στηρίζεται σε κανόνες. Σε αυτό το πλαίσιο, κάλεσε τις χώρες που μοιράζονται κοινές αξίες να συνδυάσουν την προσήλωση στις αρχές του διεθνούς δικαίου με μια ρεαλιστική προσέγγιση, υιοθετώντας αυτό που ο ίδιος αποκάλεσε «ρεαλισμό βασισμένο σε αξίες». Κλείνοντας, επανέλαβε τη δέσμευση της Ελλάδας στην πολυμέρεια και στο Διεθνές Δίκαιο, υπογραμμίζοντας τον αναντικατάστατο ρόλο των Ηνωμένων Εθνών, ενώ παρέπεμψε και στη σκέψη του Ιμμάνουελ Καντ, τονίζοντας ότι η ασφάλεια των θαλάσσιων οδών και το ελεύθερο εμπόριο δεν αποτελούν μόνο οικονομική ανάγκη, αλλά θεμέλιο για ειρήνη, συνεργασία και αμοιβαία κατανόηση μεταξύ των εθνών.

Σε ανοιχτή συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για την κατάσταση στη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένου του Παλαιστινιακού, συμμετείχε χθες ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης. Όπως τόνισε, η Ελλάδα συνεχίζει τη θητεία της στο Συμβούλιο Ασφαλείας με «σαφήνεια σκοπού και έντονο αίσθημα ευθύνης», υπογραμμίζοντας ότι ο ΟΗΕ και το ΣΑ παραμένουν «το κεντρικό και αναντικατάστατο πλαίσιο διαλόγου, συνεργασίας και συλλογικής δράσης υπέρ της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας».
Επανέλαβε, επίσης, ότι η ελληνική εξωτερική πολιτική εδράζεται στον «σεβασμό του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών», στην «κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα» και στην «απαγόρευση της απειλής ή της χρήσης βίας».

Γάζα, UNRWA και Δυτική Όχθη

Για τη Μέση Ανατολή, χαρακτήρισε την ειρήνη «επιτακτική ηθική, πολιτική και ανθρωπιστική αναγκαιότητα» και σημείωσε ότι η Ελλάδα στήριξε το ψήφισμα 2803 και το «Σχέδιο Ειρήνης των 20 σημείων για τη Γάζα». Αναφερόμενος στην πρόοδο προς την εκεχειρία, επισήμανε ότι το επόμενο στάδιο πρέπει να περιλαμβάνει «τον πλήρη αφοπλισμό της Hamas και των λοιπών ένοπλων ομάδων», ενώ ξεκαθάρισε πως «η Γάζα και η Δυτική Όχθη αποτελούν μία ενιαία και αδιαίρετη εδαφική ενότητα για ένα μελλοντικό Παλαιστινιακό κράτος». Στο ίδιο πνεύμα υπογράμμισε την ανάγκη για «μια αξιόπιστη πολιτική διαδικασία που θα οδηγήσει στη λύση των δύο κρατών».

Σε ό,τι αφορά την ανθρωπιστική διάσταση, ανέφερε ότι η κατάσταση στη Γάζα «παραμένει δύσκολη» και πως η πρόσβαση στην ανθρωπιστική βοήθεια πρέπει να είναι «απρόσκοπτη», εκφράζοντας παράλληλα ανησυχία για τις εξελίξεις γύρω από την UNRWA και «την κατεδάφιση των εγκαταστάσεών της στην Ανατολική Ιερουσαλήμ». Για τη Δυτική Όχθη προειδοποίησε ότι «η αυξανόμενη επιθετικότητα των εποίκων διαβρώνει την εμπιστοσύνη και τροφοδοτεί την αστάθεια» και κάλεσε σε «τερματισμό των εποικιστικών δραστηριοτήτων».

Λίβανος και Συρία: Αφοπλισμός και μετάβαση χωρίς αποκλεισμούς

Για τον Λίβανο, ο κ. Γεραπετρίτης ανέφερε ότι το μήνυμα του Συμβουλίου Ασφαλείας ήταν πως «ο Λίβανος δεν είναι μόνος», χαιρέτισε την πρόοδο στο σχέδιο αφοπλισμού και υπογράμμισε ότι «ο αφοπλισμός πρέπει να συνοδεύεται από διαρκή ανάπτυξη ικανοτήτων».

Για τη Συρία, χαρακτήρισε το 2025 «έτος ορόσημο» μετά την πτώση του καθεστώτος Assad, επιμένοντας ότι «η κυριαρχία, η ενότητα και η εδαφική ακεραιότητα της Συρίας πρέπει να γίνονται πλήρως σεβαστές». Τόνισε την ανάγκη για «μια, χωρίς αποκλεισμούς, πολιτική μετάβαση», ότι «οι άμαχοι πρέπει να προστατεύονται σε κάθε περίπτωση» και ότι «η προστασία των Κούρδων πρέπει να διασφαλιστεί πλήρως».

Υεμένη, Ερυθρά Θάλασσα και “Aspides”

Αναφερόμενος στην Υεμένη και την Ερυθρά Θάλασσα, επανέλαβε τη σημασία της «θαλάσσιας ασφάλειας και της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας», σημειώνοντας ότι «οι Χούθι συνεχίζουν να συνιστούν σοβαρή απειλή». Τόνισε ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να διαδραματίζει «ηγετικό ρόλο» στη Ναυτική Επιχείρηση της ΕΕ “Aspides”.

Κλείνοντας, ο υπουργός Εξωτερικών δήλωσε ότι η Ελλάδα παραμένει «σταθερά προσηλωμένη στη συνεργασία με όλα τα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας», με στόχο «η ελπίδα να υπερισχύει της οδύνης, η αξιοπρέπεια της απόγνωσης και η ειρήνη να επικρατεί».

Στη Νέα Υόρκη μεταβαίνει σήμερα ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, όπου θα παραμείνει έως και τις 31 Ιανουαρίου, σε μια επίσκεψη με έντονο διπλωματικό αποτύπωμα και επίκεντρο τις εργασίες του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Η παρουσία του πραγματοποιείται σε χρονική συγκυρία κατά την οποία οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή συνεχίζουν να κυριαρχούν στις διεθνείς συζητήσεις, με το Συμβούλιο Ασφαλείας να βρίσκεται σε διαρκή κινητικότητα.

Την Τετάρτη 28 Ιανουαρίου, ο Έλληνας ΥΠΕΞ θα συναντηθεί το πρωί με την ειδική εκπρόσωπο του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για τα Παιδιά και τις Ένοπλες Συγκρούσεις, Βανέσα Φραζίρ, στο πλαίσιο της ατζέντας που αφορά την προστασία ευάλωτων ομάδων σε εμπόλεμες ζώνες. Ακολούθως, θα πραγματοποιηθεί παρέμβαση στην Ανοικτή Συζήτηση του Συμβουλίου Ασφαλείας για τη Μέση Ανατολή, με πρόσθετο βάρος λόγω της συμμετοχής της Ελλάδας στο Συμβούλιο Ασφαλείας για τη διετία 2025-2026, γεγονός που ενισχύει τη θεσμική της παρουσία και τη δυνατότητα διατύπωσης θέσεων σε κρίσιμα διεθνή ζητήματα.

Το απόγευμα της ίδιας ημέρας έχει προγραμματιστεί συνάντηση με τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες, ενώ αργότερα ο κ. Γεραπετρίτης θα είναι κεντρικός ομιλητής σε εκδήλωση του Council on Foreign Relations, ενός από τους πλέον επιδραστικούς οργανισμούς πολιτικής ανάλυσης και δημόσιας διπλωματίας στις Ηνωμένες Πολιτείες. Την Πέμπτη 29 Ιανουαρίου θα συμμετάσχει σε συζήτηση στρογγυλής τραπέζης με αντικείμενο την ασφάλεια του θαλάσσιου εμπορίου και τις επιπτώσεις της στη διεθνή οικονομία, αναδεικνύοντας τον ρόλο των θαλάσσιων οδών και της ναυτιλίας στη σταθερότητα του παγκόσμιου εμπορίου.

Στο πρόγραμμα της παραμονής του στη Νέα Υόρκη περιλαμβάνονται επίσης επαφές με εκπροσώπους της ελληνικής Ομογένειας, με στόχο να διατηρηθούν ενεργοί δίαυλοι επικοινωνίας με τον απόδημο ελληνισμό, σε μια περίοδο αυξημένων διεθνών προκλήσεων και ανακατατάξεων.

Σε διαρκή συντονισμό με τους Ευρωπαίους εταίρους κινείται η Ελλάδα στο ζήτημα του Συμβουλίου Ειρήνης, όπως ανέφερε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Εθνικός Κήρυκας». Υπογράμμισε ότι «η Ελλάδα τάσσεται σταθερά υπέρ των πρωτοβουλιών που προωθούν την ειρήνη και είναι υπέρμαχος της πολυμερούς διπλωματίας ως μέσου οικοδόμησης εμπιστοσύνης και συλλογικής συνεργασίας».

Ο κ. Γεραπετρίτης σημείωσε ότι η χώρα προσκλήθηκε από τον Αμερικανό Πρόεδρο να συμμετάσχει ως ιδρυτικό μέλος στο Συμβούλιο, διευκρινίζοντας πως η ελληνική θέση «συγκαθορίζεται» από την ιδιότητα της Ελλάδας ως εκλεγμένου μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας. Στο πλαίσιο αυτό, τόνισε πως η Ελλάδα οφείλει να κινείται βάσει του ψηφίσματος 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας, το οποίο καθορίζει ότι το Συμβούλιο Ειρήνης αποτελεί προσωρινό μηχανισμό με στόχο την ειρήνευση στη Γάζα. Όπως επισήμανε, «η απόσταση που υφίσταται μεταξύ του προτεινόμενου Χάρτη του Συμβουλίου Ειρήνης και του Ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας εγείρει προβληματισμό», προσθέτοντας ότι η Ελλάδα «με σύνεση και αξιοπιστία» παραμένει σε συνεργασία με εταίρους και άλλες σύμμαχες χώρες.

Τα 12 μίλια: Αναφαίρετο δικαίωμα και μονομερής άσκηση

Αναφερόμενος στην επέκταση των χωρικών υδάτων έως τα 12 ναυτικά μίλια, ο υπουργός Εξωτερικών χαρακτήρισε το ζήτημα αναφαίρετο δικαίωμα που ανάγεται στην κυριαρχία της χώρας. Όπως δήλωσε, «θα το ασκήσουμε μονομερώς σε χρόνο που θα επιλεγεί από την ελληνική Πολιτεία», παραπέμποντας ως παράδειγμα στην επέκταση που έγινε «πριν 5 χρόνια στο Ιόνιο και έως το ακρωτήριο Ταίναρο».

Στην ίδια τοποθέτηση υπογράμμισε ότι η άσκηση ενός νόμιμου δικαιώματος «δεν μπορεί και δεν πρέπει να προκαλεί κρίση στη σχέση μεταξύ δύο γειτονικών χωρών» και «πολλώ δε μάλλον δεν μπορεί να συνιστά λόγο απειλής», δίνοντας το στίγμα ότι η συζήτηση για τα κυριαρχικά δικαιώματα δεν πρέπει να μετατρέπεται σε πεδίο έντασης.

Δομημένος διάλογος με την Τουρκία και το πλαίσιο των διαφορών

Ο κ. Γεραπετρίτης ανέφερε ότι η Ελλάδα συζητά με την Τουρκία στο πλαίσιο ενός δομημένου διαλόγου που, όπως είπε, εκκίνησε πριν από περίπου δύο χρόνια, ξεκαθαρίζοντας όμως ότι «θέματα κυριαρχίας δεν αποτελούν μέρος του διαλόγου αυτού». Παράλληλα, προσδιόρισε ως τη μόνη διαφορά που μπορεί να αχθεί ενώπιον διεθνούς διαδικασίας την οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, την οποία περιέγραψε ως την ιστορικά υποκείμενη αιτία των μεγάλων εντάσεων μεταξύ των δύο χωρών.

Με αυτή τη βάση, τόνισε ότι «διάλογος δεν σημαίνει υποχώρηση, αδυναμία, απεμπόληση του εθνικού συμφέροντος», αλλά ότι αποτελεί «τη δικλείδα ηρεμίας, σταθερότητας και καλής γειτονίας», επιχειρώντας να οριοθετήσει τη συζήτηση ως εργαλείο αποκλιμάκωσης και όχι ως πεδίο παραχωρήσεων.

Ουκρανικό και «κόκκινες γραμμές»

Για το Ουκρανικό, ο υπουργός Εξωτερικών δήλωσε ότι η Ελλάδα στηρίζει κάθε πρωτοβουλία που στοχεύει στον τερματισμό του πολέμου και στην εμπέδωση διαρκούς ειρήνης, υπό την προϋπόθεση ότι θα κατοχυρώνεται πλήρως η κυριαρχία της Ουκρανίας και θα προβλέπονται εγγυήσεις ασφαλείας με αποτρεπτικό χαρακτήρα έναντι μελλοντικής απειλής.

Κλείνοντας, αναφέρθηκε στην εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης, σημειώνοντας ότι η διπλωματική ισχύς της Ελλάδας έχει ενισχυθεί και ότι η χώρα «θεωρείται από όλους ως ένας έντιμος συνομιλητής». Όπως είπε, αυτό συνδέεται με το ότι «οι κόκκινες γραμμές μας είναι σταθερές και ενιαίες»: η καθολική εφαρμογή του διεθνούς δικαίου, η προσήλωση στη διεθνή πολυμέρεια, η ειρηνική επίλυση διαφορών, ο σεβασμός της κυριαρχίας όλων των κρατών, η υπεράσπιση του αμυνόμενου και η καταδίκη κάθε μορφής αναθεωρητισμού, αξίες που, όπως τόνισε, είναι «αδιαπραγμάτευτες» και «δεν χωράει καμία απολύτως έκπτωση».

Η Ελλάδα έχει λάβει πρόσκληση από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να καταστεί ιδρυτικό μέλος του «Συμβουλίου Ειρήνης για τη Γάζα», όπως επιβεβαίωσε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης από το Κάιρο, μετά την τριμερή συνάντηση υπουργών Εξωτερικών Ελλάδας–Κύπρου–Αιγύπτου. Όπως ανέφερε, «εξετάζουμε πολύ προσεκτικά όλα τα σχετικά έγγραφα», υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι η σύσταση του Συμβουλίου είναι σύμφωνη με την απόφαση 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, υπέρ της οποίας η Ελλάδα, ως εκλεγμένο μέλος, ψήφισε θετικά. Στο ίδιο πλαίσιο, ξεκαθάρισε ότι η Αθήνα θα συντονιστεί με τους εταίρους στην Ευρωπαϊκή Ένωση και με «σημαντικούς φίλους και συμμάχους», αναφέροντας ειδικά την Αίγυπτο.

Διαβάστε επίσης:

Στην τοποθέτησή του, ο κ. Γεραπετρίτης έδωσε έμφαση στη στρατηγική σημασία της τριμερούς συνεργασίας με Κύπρο και Αίγυπτο, σημειώνοντας ότι από το 2014 έχει αποδείξει «τη δύναμη και την αντοχή της» και έχει λειτουργήσει ως πρότυπο συνεργασίας στην περιοχή. Η συζήτηση, όπως περιέγραψε, κάλυψε τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή με αιχμή Γάζα και Δυτική Όχθη, αλλά και ζητήματα που αφορούν Συρία, Υεμένη, Σουδάν, Κέρας της Αφρικής, Ιράν και Λιβύη.

Ειδικά για το παλαιστινιακό, ο υπουργός Εξωτερικών ανέφερε ότι χαιρετίζεται η έναρξη της δεύτερης φάσης του «Σχεδίου 20 σημείων» των ΗΠΑ για τον τερματισμό της σύγκρουσης, ενώ τόνισε πως η παλαιστινιακή κυριαρχία είναι κρίσιμη για «την επόμενη ημέρα» στη Γάζα και ότι μια μεταρρυθμισμένη και ενισχυμένη Παλαιστινιακή Αρχή μπορεί να αποτελέσει αξιόπιστο εταίρο. Παράλληλα, επανέλαβε τη θέση της Αθήνας υπέρ της επανέναρξης πολιτικής διαδικασίας με στόχο τη λύση των Δύο Κρατών, στη βάση των αποφάσεων του ΟΗΕ.

Τέλος, αναφορά έγινε και στη θαλάσσια ασφάλεια και την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, ιδίως στην Ερυθρά Θάλασσα, καθώς και στην παράτυπη μετανάστευση, με την ελληνική πλευρά να υπογραμμίζει ότι η ασφάλεια των θαλάσσιων οδών και του εμπορίου αποτελεί προτεραιότητα και στο πλαίσιο του ρόλου της χώρας ως εκλεγμένου μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Την περαιτέρω επέκταση των θαλάσσιων πάρκων στο Αιγαίο προανήγγειλε από το βήμα της Βουλής ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, απαντώντας σε επίκαιρη επερώτηση των ανεξάρτητων βουλευτών Μιχάλη Χουρδάκη, Ραλλίας Χρηστίδου και Θεοδώρας Τζάκρη. Στην ίδια τοποθέτηση, έκανε λόγο και για την επέκταση των χωρικών υδάτων, εντάσσοντας το θέμα στο ευρύτερο πλαίσιο των κυβερνητικών πρωτοβουλιών για τις θαλάσσιες ζώνες.

Η αντιπαράθεση στη Βουλή και η αναφορά σε «Αιγαίο 1» και «Αιγαίο 2»

Από την αρχή της ομιλίας του, ο κ. Γεραπετρίτης απάντησε στις αιχμές που δέχθηκε από τους Μιχάλη Χουρδάκη και Ραλλία Χρηστίδου, λέγοντας: «Μας κατηγορείτε για ατολμία και ως δεδομένους συμμάχους; Εμάς; Εκτός από το θαλάσσιο χωροταξικό έχουμε και τα θαλάσσια πάρκα που κατοχυρώνουν την κυριαρχία μας και εξουδετερώνουν την όποια αξίωση για τις ζώνες κυριαρχίας. Είναι η πρώτη φάση και θα ακολουθήσουν και άλλα. Έχουμε το θαλάσσιο πάρκο Αιγαίο 1 και θα έρθει το 2, μην ανησυχείτε. Θα έρθει όπως ήρθε η επέκταση στα 12 ναυτικά μίλια, όπως ήρθε η συμφωνία με Αίγυπτο, όπως ήρθε η συμφωνία με την Ιταλία όπως θα έρθει και η επέκταση των χωρικών υδάτων. Ποια κυβέρνηση έκανε έστω ένα από όσα σας είπα; Ποια κυβέρνηση έκανε θαλάσσιο χωροταξικό, πάρκα, ΑΟΖ και συμφωνίες με αμερικανικούς κολοσσούς;».

Ελληνοτουρκικά, «Γαλάζια Πατρίδα» και «θέση πραγματικής ισχύος»

Αναφερόμενος στα ελληνοτουρκικά, ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας επεσήμανε ότι οι «απαράδεκτες αξιώσεις» της Τουρκίας και το αφήγημα της «Γαλάζιας Πατρίδας» προέρχονται από τη δεκαετία του ’90 και δεν έχουν αποσυρθεί. Όπως τόνισε, «όμως που είμασταν το 2019 και που είμαστε σήμερα; Η Ελλάδα σήμερα έχει επιχειρήματα που δεν είχε ποτέ στο τραπέζι… σήμερα έχουμε καταγεγραμμένες θέσεις για τις θαλάσσιες ζώνες. Καταγεγραμμένη σε επίπεδο ευρωπαϊκού κεκτημένου. Αυτή η κυβέρνηση το 2025 έφερε το θαλάσσιο χωροταξικό που αποτελεί τον πυρήνα της δικής μας αξίωσης και δεν πρόκειται να κάνουμε πίσω».

Στο ίδιο πνεύμα, υποστήριξε ότι ο διάλογος πρέπει να συνεχιστεί, θέτοντας όμως σαφές όριο: «θα συζητήσουμε. Όμως υπάρχει κάτι που δεν θα συζητήσουμε. Δεν θα συζητήσουμε ζητήματα εθνικής κυριαρχίας και καμία έκπτωση στις θέσεις μας». Επέμεινε ακόμη ότι «Είμαστε σε θέση πραγματικής ισχύος», ενώ παρέπεμψε και στις «χθεσινές εικόνες» με τη φρεγάτα «Κίμωνας», λέγοντας πως «πάνω από τις κυβερνητικές θέσεις υπάρχουν οι εθνικές επιτυχίες».

Διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ, Κυπριακό και σχόλιο για δήλωση Μητσοτάκη

Στην τοποθέτησή του στάθηκε και στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ, την οποία χαρακτήρισε «έργο μείζονος προτεραιότητας». Όπως ανέφερε, «Η Ελλάδα έχει στηρίξει το έργο χωρίς ενδοιασμό», σημειώνοντας παράλληλα ότι έχουν προκύψει «οικονομοτεχνικής φύσης ζητήματα» που βρίσκονται «προς επίλυση».

Για το Κυπριακό, έκανε γνωστό ότι θα υπάρξει ακόμη μία διευρυμένη συζήτηση στον ΟΗΕ, τονίζοντας ότι «το πλαίσιο των συζητήσεων για το Κυπριακό είναι ένα και μόνο… το πλαίσιο των ψηφισμάτων του ΟΗΕ για διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία». Τέλος, σχολιάζοντας τις αιτιάσεις της αντιπολίτευσης για δήλωση του Κυριάκου Μητσοτάκη σχετικά με την επίθεση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, είπε ότι ήταν «πολύ πιο προωθημένη από οποιοδήποτε Ευρωπαίο ηγέτη», προσθέτοντας πως «προσιδιάζει σε ισχυρό κράτος και στην βάση του διεθνούς δικαίου».

Τηλεφωνική επικοινωνία είχαν χθες ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης και ο Τούρκος ομόλογός του Χακάν Φιντάν, στο πλαίσιο της οποίας συζητήθηκαν ζητήματα της Ανατολικής Μεσογείου και ευρύτερα θέματα που αφορούν τις σχέσεις Αθήνας–Άγκυρας.

Διμερείς σχέσεις και εξελίξεις στο Αιγαίο

Σύμφωνα με τις σχετικές πληροφορίες, στο επίκεντρο της συνομιλίας βρέθηκαν κυρίως οι διμερείς σχέσεις Ελλάδας και Τουρκίας και οι εξελίξεις στην περιοχή, σε μια περίοδο όπου καταγράφονται αυξημένες τουρκικές προκλήσεις στο Αιγαίο, που επηρεάζουν το κλίμα και την ατζέντα των επαφών.

Συρία, Ιράν και πρωτοβουλίες Τραμπ στην περιοχή

Στη συζήτηση εντάχθηκαν επίσης οι εξελίξεις στη Συρία και στο Ιράν, ζητήματα που απασχολούν συνολικά τις χώρες της Ανατολικής Μεσογείου. Η συγκυρία θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη, ιδίως μετά τις πρωτοβουλίες που αναλαμβάνει ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, οι οποίες επηρεάζουν τις ισορροπίες στην ευρύτερη περιοχή.

Την πάγια θέση της Ελλάδας υπέρ της τήρησης και εφαρμογής του Διεθνούς Δικαίου επανέλαβε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, αναφερόμενος στις εξελίξεις στη Βενεζουέλα.

Η δήλωση έγινε στην Αθήνα, μετά τη συνάντηση που είχε με τον υπουργό Εξωτερικών του Μπαχρέιν Ρασίντ Αλζαγιανί, με τον Έλληνα ΥΠΕΞ να υπογραμμίζει ότι «ο λαός της Βενεζουέλας έχει το αναφαίρετο δικαίωμα να αποφασίσει για το μέλλον του με πλήρη σεβασμό στα θεμελιώδη δικαιώματα και στις αρχές της δημοκρατίας».

Παράλληλα, ο κ. Γεραπετρίτης ανέφερε ότι στην έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, η Ελλάδα πρόκειται να υποστηρίξει «την καθολική τήρηση του Διεθνούς Δικαίου», επισημαίνοντας ότι τα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας, «όπως η Ελλάδα και το Μπαχρέιν, έχουμε ξεχωριστή υποχρέωση να υποστηρίξουμε τις αρχές και αξίες» που, όπως σημείωσε, «για 80 χρόνια έχουν στηρίξει την ειρήνη και την ευημερία στον κόσμο».

Μετά την τριμερή στην Ιερουσαλήμ, το επόμενο ραντεβού Ελλάδας–Κύπρου–Αιγύπτου προετοιμάζεται να φιλοξενηθεί στο Κάιρο, σε επίπεδο υπουργών Εξωτερικών, με στόχο τον συντονισμό σε μια περίοδο αυξημένων περιφερειακών εντάσεων στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.

Στο πλαίσιο αυτό, ο Γιώργος Γεραπετρίτης είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Αιγύπτιο ομόλογό του Μπαντρ Αμπντελάτι, με το βάρος να πέφτει σε διμερή ζητήματα, αλλά και στις ευρύτερες εξελίξεις στην περιοχή, ενόψει της επόμενης τριμερούς συνάντησης. Παράλληλα, αντίστοιχη τηλεφωνική συνεννόηση έγινε και από κυπριακής πλευράς, με τον ΥΠΕΞ Κωνσταντίνο Κόμπο να συζητά με τον κ. Αμπντελάτι για τον ίδιο κύκλο επαφών.

Την ίδια ώρα, θολό παραμένει το τοπίο για το πότε θα πραγματοποιηθεί το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας (ΑΣΣ) στην Άγκυρα και, μαζί του, μια νέα συνάντηση Μητσοτάκη–Ερντογάν. Σε δημόσιες τοποθετήσεις του, ο κ. Γεραπετρίτης έχει επιμείνει ότι οι δίαυλοι επικοινωνίας “δεν έκλεισαν ποτέ” και πως η πολιτική των «ήρεμων νερών» αντιμετωπίζεται ως σταθερή στρατηγική επιλογή, χωρίς να καλλιεργούνται υπερπροσδοκίες από μία μεμονωμένη συνάντηση κορυφής.

Στο πρακτικό σκέλος, ο υπουργός Εξωτερικών έχει παραπέμψει στην προετοιμασία που θα γίνει μέσω του πολιτικού διαλόγου και της «θετικής ατζέντας» Ελλάδας–Τουρκίας, που έχουν προγραμματιστεί στις 20 και 21 Ιανουαρίου στην Αθήνα, χωρίς –μέχρι στιγμής– να έχει “κλειδώσει” η ημερομηνία του ΑΣΣ στην Άγκυρα.