staging

Tag: Βασιλική Πετρούδη

  • Μετά τη Βενεζουέλα, η Νιγηρία

    Μετά τη Βενεζουέλα, η Νιγηρία

    Μπορεί στην Ελλάδα έννοιες όπως ο αντιιμπεριαλιστικός αγώνας και η λαϊκή κυριαρχία να θεωρούνται παρωχημένες, όμως είναι ουσιαστικά διακυβεύματα, πιο επίκαιρα παρά ποτέ. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αρνούμενες να αποδεχτούν τον νέο πολυπολικό κόσμο που αναδύεται, ο οποίος απειλεί την οικονομική τους πρωτοκαθεδρία και την επιρροή τους, καταφεύγουν σε αυτό που ξέρουν να κάνουν καλά. Απειλούν με επέμβαση χώρες των οποίων τις πλουτοπαραγωγικές πηγές εποφθαλμιούν. Μετά τη Βενεζουέλα, ο πρόεδρος Τράμπ απείλησε ανοιχτά και τη Νιγηρία.

    Προβάλλοντας ως πρόσχημα την προστασία των χριστιανικών κοινοτήτων, έκανε ξεκάθαρο πως οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα διστάσουν ακόμα και να επέμβουν στρατιωτικά. Πέρα από το ότι η δήλωση αυτή έγινε για εσωτερική κατανάλωση, καθώς μια μεγάλη πλειοψηφία των ψηφοφόρων του Τράμπ είναι συντηρητικοί χριστιανοί,οι βλέψεις του Αμερικανού προέδρου είναι ξεκάθαρες. Θέλει οπωσδήποτε να διατηρήσει την επιρροή που έχουν οι ΗΠΑ στην Αφρική καθώς βλέπει τη αντίστοιχη της Ρωσίας, αλλά κυρίως της Κίνας ολοένα αυξανόμενη μέσα από τις οικονομικές συμφωνίες που αυτή συνάπτει με αρκετές αφρικανικές χώρες.

    Η Νιγηρία, αυτός ο γίγαντας της Αφρικής, με τα 200 εκατομμύρια πληθυσμό, αποτελεί το κλειδί για την επίτευξη του στόχου αυτού, καθώς επηρεάζει τις αποφάσεις του EcoAZ και της Αφρικανικής Ένωσης. Επίσης ελέγχει ένα μεγάλο μέρος της Δυτικής Αφρικής στο οποίο υπάρχουν τεράστια αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου.

    Τι ακριβώς όμως συμβαίνει στη Νιγηρία; Μαζικές απαγωγές, βίαιες επιθέσεις, ανάγκασαν τον πρόεδρο της χώρας,Bol Tonubu, να κηρύξει τη Νιγηρία σε κατάσταση έκτακτης εθνικής ανάγκης. Πίσω από το χάος αυτό της τρομοκρατίας βρίσκεται το Ισλαμικό κράτος Δυτικής Αφρικής (ISWAP), ληστές και παραστρατιωτικές ομάδες. Το ISWAP και άλλες εξτρεμιστικές ομάδες, εκμεταλλευόμενοι την εξαθλίωση μεγάλου μέρους του πληθυσμού των χωρών της Αφρικής, εξαγοράζουν ουσιαστικά ανθρώπους που παλεύουν να επιβιώσουν στον τόπο τους, ο οποίος μαστίζεται από τη διαφθορά των εγκάθετων κυβερνήσεων, την καταλήστευση των φυσικών πόρων από την αποικιοκρατία αλλά και την τρομοκρατία που οι ίδιες αυτές ομάδες σπέρνουν. Η χρηματοδότηση των ομάδων αυτών εξασφαλίζεται από τους φόρους που αυθαίρετα επιβάλλουν στον αγροτικό πληθυσμό, τη διακίνηση κρυπτονομισμάτων και δωρεές στο dark web, αλλά σίγουρα και έξωθεν, Σαουδική Αραβία, Κατάρ, Ισραήλ και Τουρκία.

    Η έκρυθμη κατάσταση που επικρατεί τόσο στη Νιγηρία όσο και σε άλλες χώρες της Αφρικής (Κονγκό, πρόσφατο πραξικόπημα στη Γουινέα Μπισάο, αιματοβαμμένες εκλογές στην Τανζανία κ.α.) έχουν τη ρίζα τους σε ένα γεγονός πίσω στο 2011. Τη μεθοδευμένη εξολόθρευση του Μουαμάρ Καντάφι και την κατάρρευση της Λιβύης. Ο ρόλος του Λίβυου ηγέτη ήταν πολλαπλά σημαντικός για την Αφρική. Είχε κατορθώσει να κρατήσει μακριά τις εξτρεμιστικές ισλαμιστικές ομάδες, να ελέγχει την εξαιρετικά κρίσιμη για τη σταθερότητα της ηπείρου περιοχή του Σαχέλ αλλά και να λειτουργεί αποτρεπτικά για τα ιμπεριαλιστικά σχέδια των δυτικών. Μετά την πτώση του καθεστώτος του Καντάφι, χιλιάδες όπλα πλημμύρισαν την περιοχή της Δυτικής Αφρικής τα οποία πωλούνταν στη μαύρη αγορά εξοπλίζοντας τις εγκληματικές οργανώσεις και τους ισλαμιστές τρομοκράτες.

    Κι ενώ ο Αμερικανός πρόεδρος εκτοξεύει απειλές, ο πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν ανακοίνωσε πως η Ρωσία είναι έτοιμη να στηρίξει τον αγώνα της Νιγηρίας προσφέροντας, πληροφορίες, οπλισμό και αντιτρομοκρατικές επιχειρήσεις. Προφανώς και η Ρωσία θέλει να διατηρήσει τη σφαίρα επιρροής της στην Αφρική, ακόμα και να την επεκτείνει (έχει ήδη παράσχει οικονομική στήριξη στην Μπουρκίνα Φάσο και συνάπτει συνεχώς οικονομικές και εμπορικές σχέσεις με αρκετές χώρες της Αφρικής), όμως το κάνει με άλλους όρους.

    Όπως επισήμανε ο πρόεδρος της Βενεζουέλας, Νικολά Μαδούρο, οι ΗΠΑ πυροδοτούν κάτι του οποίου την έκταση και την εξέλιξη δεν μπορούν να φανταστούν. Αν επιμείνουν,το Βιετνάμ θα μοιάζει με παιδική χαρά μπροστά σ’ αυτό που τους περιμένει.

    Για όποιον ακόμα αμφιβάλλει, ο τρίτος παγκόσμιος πόλεμος είναι εν εξελίξει. Ίσως να μην διεξάγεται με όρους που γνωρίζαμε έως τώρα, δεν αποκλείεται όμως να συμβεί και αυτό.

  • Η επάνοδος ενός Καντάφι

    Η επάνοδος ενός Καντάφι

    Σαΐφ Αλ Ισλάμ Καντάφι. Ο γιος του Μουαμάρ Καντάφι εμφανίζεται ξανά μετά από χρόνια. Η επανεμφάνισή του πανικοβάλλει τις ίδιες εκείνες δυνάμεις που θανάτωσαν τον πάτερ του και κατέστρεψαν τη Λιβύη. Για τους δυτικούς το φάντασμα του Καντάφι έπρεπε να μείνει θαμμένο για πάντα, όμως η επιστροφή του Σαΐφ αλλάζει τα πάντα.

    Η Λιβύη σήμερα είναι ένα κατακερματισμένο έθνος, διαιρεμένο από παραστρατιωτικούς, διαφθορά και την επέμβαση των ξένων δυνάμεων.

    Αλλά μπορεί ο Σαΐφ, ο κάποτε διάδοχος της επανάστασης του Καντάφι, να ενώσει ξανά τη χώρα; Η Λιβύη ζει ακόμα στη σκιά του φαντάσματος του Καντάφι, που ρίχνει τη σκιά του στην πολιτική, κοινωνική, οικονομική και πολιτιστική ζωή της χώρας. Ακόμη και στο θάνατό του, η παρουσία του στοιχειώνει ένα έθνος κάποτε περήφανο. Ο Καντάφι κυνηγήθηκε, προδόθηκε και τελικά εκτελέστηκε από στασιαστές υποστηριζόμενους από το ΝΑΤΟ. Η πτώση του δεν ήταν απλώς η πτώση ενός ηγέτη, αλλά η κατάρρευση ενός ολόκληρου συστήματος. Ο θάνατός του πανηγυρίστηκε από τις δυτικές δυνάμεις, γι’ αυτές ο δικτάτορας είχε πεθάνει, το εμπόδιο είχε παρακαμφθεί. Η Χίλαρι Κλίντον δεν μπόρεσε να κρύψει τον ενθουσιασμό της, όταν σε μια συνέντευξη είχε πει γελώντας την κυνικότατη φράση: «Πήγαμε, είδαμε, πέθανε». Ο Μπαράκ Ομπάμα, ο άνθρωπος που ενέκρινε την επιχείρηση δολοφονίας του Καντάφι, τη χαρακτήρισε νίκη, μια νίκη που σήμαινε ελευθερία. Υποσχέθηκε μια Λιβύη δημοκρατική που θα όριζε η ίδια τη μοίρα της.

    Αλλά αυτό που ακολούθησε ήταν μόνο χάος. Ό,τι μέχρι εκείνη τη στιγμή λειτουργούσε, σταμάτησε, δημόσιες υπηρεσίες που διηύθυναν το κράτος εξαφανίστηκαν, υπουργεία διαλύθηκαν, κυβερνητικά γραφεία άδειασαν μέσα σε μια νύχτα. Ο εθνικός στρατός διαλύθηκε και αντικαταστάθηκε από παραστρατιωτικές ομάδες που η καθεμιά μάχεται για τη δική της περιοχή επιρροής. Η δύση είχε υποσχεθεί ελευθερία, αλλά αυτό που άφησε πίσω της η επέμβασή της ήταν ερείπια, μια χώρα που κάποτε ευημερούσε, ήταν έρμαιο της απληστία των πολεμάρχων. Μια χώρα που μέχρι τότε είχε ένα από τα πιο υψηλά βιοτικά επίπεδα της Αφρικής, είχε μετατραπεί σε έναν τόπο επικίνδυνο, όπου η εμπορία ανθρώπων ήταν μια εφιαλτική πραγματικότητα. Αντίπαλες φυλές και πολέμαρχοι ανταγωνίζονται για τον έλεγχο των πετρελαϊκών πηγών. Η ISIS, η Αλκάιντα και άλλες τζιχαντιστικές οργανώσεις – οι οποίες δεν θα τολμούσαν καν να κάνουν την εμφάνισή τους επί των ημερών του Καντάφι – καραδοκούν σπέρνοντας τον τρόμο. Οι δυτικές δυνάμεις γύρισαν την πλάτη στη Λιβύη. Δεν ενδιαφέρθηκαν όταν ολόκληρες πόλεις έμειναν στο σκοτάδι λόγω έλλειψης ηλεκτρικού ρεύματος, όταν νοσοκομεία έμειναν χωρίς φαρτ, όταν έκλεισαν πανεπιστήμια.

    Πολλοί Λίβυοι σήμερα κοιτούν πίσω με νοσταλγία την εποχή του Καντάφι, τότε που η ενέργεια ήταν φθηνή, η ζωή ασφαλής, η περίθαλψη δωρεάν και η παιδεία εξασφαλισμένη.

    Ένα οικείο όνομα εμφανίζεται στο προσκήνιο σήμερα. Ο Σαΐφ Αλ Ισλάμ, ήρεμος και μορφωμένος, ήταν που στάθηκε περήφανος μπροστά στους στασιαστές και τις ξένες δυνάμεις που σκότωσαν τον πάτερ του και είπε: «Πολεμάμε εδώ στη Λιβύη, πεθαίνουμε εδώ στη Λιβύη». Αυτή η φράση αντηχούσε για χρόνια σαν όρκος πίστης αλλά και σαν μια προειδοποίηση προς αυτούς που πίστευαν πως η κληρονομιά του Καντάφι είχε πεθάνει μαζί του. Μετά το φρικτό τέλος του πατέρα του, ο Σαΐφ έφυγε προς τη Νιγηρία, αλλά φτάνοντας στο Ουμπάρι, αιχμαλωτίστηκε από στασιαστές της ίδιας του της φυλής, της Ζιντάν. Δικάστηκε από δικαστήριο της Τρίπολης για υποθετικά εγκλήματα κατά τη διάρκεια της στάσης του 2011. Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ICC) τον κατηγόρησε για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Τα χρόνια πέρασαν και ο κόσμος ξέχασε το όνομά του. Μέχρι που το 2017 οι αρχές της Λιβύης του απένειμαν χάρη. Παρόλο που πια ήταν ελεύθερος, δεν εμφανίστηκε πουθενά ούτε έκανε δηλώσεις. Μέχρι που το 2021, σε μια σπάνια συνέντευξη, ο Σαΐφ περιέγραψε τα χρόνια της αιχμαλωσίας του και το όραμά του για το μέλλον της Λιβύης. Δήλωσε πως η χώρα χρειαζόταν να σωθεί, όχι μόνο από τους εισβολείς, αλλά κυρίως από τον ίδιο της τον εαυτό. Από τη διαφθορά, τη διαίρεση και τον έλεγχο των ξένων δυνάμεων. Ο λόγος του έδειχνε πως ήταν αποφασισμένος να διεκδικήσει ό,τι είχε χαθεί. Ανακοίνωσε πως θα έθετε υποψηφιότητα για πρόεδρος της χώρας. Ο Σαΐφ είχε χρησιμοποιήσει τα χρόνια της αιχμαλωσίας του σοφά, μελετώντας τη κατάσταση στη Μέση Ανατολή και ξαναχτίζοντας το  παλιό πολιτικό δίκτυο του πατέρα του, την Πράσινη Αντίσταση, που κάποτε κρατούσε τη Λιβύη ενωμένη. Η Λιβύη σήμερα είναι χωρισμένη σε δύο διοικήσεις, καθεμιά από τις οποίες μάχεται για την εξουσία. Η μία στα ανατολικά, στο Τομπρούκ και η άλλη στα δυτικά, στην Τρίπολη. Και στο ενδιάμεσο οι ισλαμιστές, που έχουν εγκαταστήσει ένα μικρό χαλιφάτο στις ακτές. Ούτε αυτή η απειλή των τζιχαντιστών δεν μπόρεσε να ενώσει τις δύο πλευρές.

    Ο Σαΐφ ήταν ο πρώτος εθνικά αναγνωρισμένος υποψήφιος, όμως οι εκλογές δεν διεξήχθησαν ποτέ. Η Κυβέρνηση Ενότητας στην Τρίπολη και το Συμβούλιο των Αντιπροσώπων στο Τομπρούκ δεν κατάφεραν να θεσμοθετηθούν ένα νόμο με τον οποίο η διαδικασία των εκλογών θα επανερχόταν. Η πολιτική ελίτ της χώρας εκμεταλλεύεται το νομικό αυτό κενό που δεν εξασφαλίζει εγγυήσεις για νόμιμη και ασφαλή διεξαγωγή των εκλογών, για να παρατείνει την παραμονή της στην εξουσία.

    Ένας πολιτικός ακτιβιστής το έθεσε πολύ απλά: «Η Λιβύη έχει δύο κυβερνήσεις, καμία από τις οποίες δεν έχει εκλεγεί από το λαό, αλλά είναι προϊόντα της ξένης επέμβασης». Αυτό, σε συνδυασμό με την έλλειψη ασφάλειας και την κατάρρευση του κοινωνικού κράτους, έχει ως αποτέλεσμα να ξεσπούν συχνά διαμαρτυρίες, κάτι που δημιουργεί το ιδανικό έδαφος για την εμφάνιση ενός ηγέτη που θέλει να αγωνιστεί για την ενότητα της χώρας.

    Ο Σαΐφ έχει υποστηρικτές ανάμεσα στους νοσταλγούς της εποχής του πατέρα του, οι οποίοι αποτελούν μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού. Σίγουρα οι προκλήσεις γι’ αυτόν θα είναι μεγάλες. Χωρίς αμφιβολία, η μεγαλύτερη πρόκληση που θα έχει να αντιμετωπίσει θα είναι ο διοικητής του Λιβυκού Εθνικού Στρατού, στρατηγός Χαφτάρ, ο οποίος φαίνεται αποφασισμένος να επιβάλλει την εξουσία του. Σύμφωνα με την καθηγήτρια Μεσανατολικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Μπάρ-Ιλάν, Γιεχουντί Ρόνιν, ανάμεσα στους υποστηρικτές του Σαΐφ είναι και άνθρωποι που κάποτε αντιτάχθηκαν στον πατέρα του, αναγνωρίζοντας πως παίρνοντας μέρος στη στάση που οδήγησε στην ανατροπή και το θάνατό του, ουσιαστικά κατέστρεψαν την ίδια τους τη χώρα, παραπλανημένοι από τις ψεύτικες υποσχέσεις των δυτικών. Η Ρόνιν θέτει το ερώτημα: «Ήταν πράγματι το καθεστώς Καντάφι ένα καταπιεστικό καθεστώς που φυλάκιζε ανθρώπους για τα πολιτικά πιστεύω τους, ή μήπως οι άνθρωποι αυτοί ήταν πιόνια στα χέρια ξένων πρακτόρων που ενορχήστρωσαν υπόγεια την ανατροπή του Καντάφι;».

    Την απάντηση της δίνουν κάποιοι από τους πρωταγωνιστές της στάσης, οι οποίοι τώρα νοσταλγούν μια άλλη εποχή, καλύτερη.

    Ο Σαΐφ παρόλο που πήρε χάρη από τις αρχές της Λιβύης, είναι ακόμα αντιμέτωπος με τις κατηγορίες του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, άρα νομικά δεν μπορεί να θέσει υποψηφιότητα για πρόεδρος. Όμως για τους Λίβυους, το ICC, δεν είναι τίποτε άλλο παρά ένα όργανο πολιτικής επιρροής των Δυτικών και άρα δεν αναγνωρίζει την απόφαση. Όπως λένε: «που ήταν το ICC, όταν το ΝΑΤΟ βομβάρδισε τη Λιβύη σκοτώνοντας αθώους πολίτες;», «Γιατί αγνοεί τα καθημερινά εγκλήματα των παραστρατιωτικών και των τζιχαντιστών;».

    Το μοτίβο είναι γνωστό και έχει επαναληφθεί σε πολλά σημεία του πλανήτη. Με πρόταγμα τα ανθρώπινα δικαιώματα, οι δυτικές δυνάμεις και κυρίως ο αγγλοσαξονικός άξονας με μπροστάρη τις ΗΠΑ, διαλύουν χώρες κατά το δοκούν. Ιράκ, Αφγανιστάν, Γιουγκοσλαβία, Ουκρανία, τα παραδείγματα πολλά. Μόνη διέξοδος από τον κύκλο της βίας, του αίματος, της καταδυνάστευσης, η αντίσταση των λαών. Τον τρόπο τον δείχνουν λαοί όπως το Ιράν και η Βενεζουέλα. Ας μάθουμε από το παράδειγμά τους.

  • Η σφαγή της Τιαρόγε

    Η σφαγή της Τιαρόγε

    Αφρικανοί στρατιώτες στέλνονται σε αποστολή κατά τη διάρκεια του δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Ο γαλλικός στρατός τους υπόσχεται ανταμοιβή για τις υπηρεσίες τους. Αλλά αντί πληρωμής, αυτό που συμβαίνει είναι μια σφαγή,η οποία συγκαλύπτεται για ογδόντα χρόνια.

    Θύματα, Σενεγαλέζοι στρατιώτες που πολέμησαν γενναία υπό τις διαταγές του γαλλικού στρατού. Κατά την επιστροφή τους στην πατρίδα, ζήτησαν απλώς αυτό που τους είχε υποσχεθεί και τότε ο γαλλικός στρατός άνοιξε πυρ εναντίον τους.

    Τώρα όμως η σιωπή και η συγκάλυψη σπάνε. Υπό την προεδρία του Μπασιρού Ντιομαγιέ Φαγιέ, η κο της Σενεγάλης διεξήγαγε μια εκτενή έρευνα, αποκαλύπτοντας στοιχεία, μαρτυρίες και ντοκουμέντα θαμμένα για χρόνια που αποκαλύπτουν τι ακριβώς συνέβη. Πριν λίγες μέρες η τελική αναφορά στάλθηκε στον Πρόεδρο της Σενεγάλης για έγκριση.

    Για μήνες ή επιτροπή έρευνας υπό την καθοδήγηση του ιστορικού Μαμαντού Ντιούφ εργαζόταν αναζητώντας για τα πραγματικά γεγονότα που έλαβαν χώρα στην πόλη Τιαρόγε. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, η σφαγή της Τιαρόγε, ενορχηστρωμένη από τον γαλλικό στρατό, ήταν προμελετημένη. Οι γαλλικές αρχές έκαναν λόγο για 35 νεκρούς, όμως η έρευνα αποκάλυψε πως οι νεκροί ανέρχονται σε 400.

    Τα κύρια σημεία της αναφοράς της επιτροπής ήταν:

    •τα γεγονότα που αποκρύφτηκαν σκόπιμα ή θάφτηκαν σε διοικητικά στρατιωτικά αρχεία

    • η έκθεση επιβεβαίωσε ότι η σφαγή είχε ως στόχο να κάνει σαφές ότι η αποικιακή τάξη δεν μπορούσε να υπονομευθεί από τα απελευθερωτικά κινήματα που είχαν ανθίσει με τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο

    • τρίτο σημείο της αναφοράς της επιτροπής ήταν πως υπήρχαν σαφή στοιχεία πως κάποιοι από τους στρατιώτες εκτελέστηκαν στο σταθμό του τρένου,πριν καν φτάσουν στην Τιαρόγε.

    Όλα ξεκίνησαν το 1939, όταν η Γαλλία οργανώθηκε για να ενώσει τις δυνάμεις της με τους συμμάχους ενάντια στη ναζιστική Γερμανία. Η κινητοποίηση αυτή επεκτάθηκε και στις γαλλικές αποικίες, όταν χιλιάδες Αφρικανοί στρατιώτες άφησαν την πατρίδα τους για να πολεμήσουν στο έδαφος της Γαλλίας. Την Άνοιξη του 1940 ο γαλλικός στρατός ηττάται και πολλοί Αφρικανοί στρατιώτες αιχμαλωτίζονται από τους ναζί και φυλακίζονται σε γαλλικές φυλακές όπου και παραμένουν για τέσσερα χρόνια. Όταν τον Ιούνιο του 1944 η Γαλλία άρχισε να απελευθερώνεται,οι Αφρικανοί στρατιώτες αποφυλακίστηκαν και οι στρατιωτικές αρχές αποφάσισαν τον επαναπατρισμό και την αποστράτευση τους. Πριν από αυτό όμως θα έπρεπε να εισπράξουν τα χρήματα τα οποία η γαλλική κυβέρνηση τους είχε υποσχεθεί. Το μισό ποσό ήταν προγραμματισμένο να τους καταβληθεί όσο ακόμα θα βρίσκονταν στη Γαλλία και το υπόλοιπο κατά την άφιξή τους στην Αφρική. Το Νοέμβριο λοιπόν του 1944, 1.700 Αφρικανοί στρατιώτες επιβιβάστηκαν στο Βρετανικό πλοίο Σιρκάσια που απέπλευσε από το λιμάνι του Μολέ. Φτάνοντας στο Ντακάρ μετά από τρεις σταθμούς, μεταξύ των οποίων και η Καζαμπλάνκα, τοποθετήθηκαν στη στρατιωτική βάση της Τιαρόγε. Καθώς η πληρωμή τους καθυστερούσε, οι στρατιώτες αρνήθηκαν να επιβιβαστούν στα τραίνα τα οποία θα τους μετέφεραν στις ιδιαίτερες πατρίδες τους, καθώς ήξεραν καλά πως από τη στιγμή που θα ήταν μακριά, χωρισμένοι, ο καθένας στην πόλη ή το χωριό του, δεν υπήρχε περίπτωση να πληρωθούν.

    Ο στρατηγός Μαρσέλ Ντανιάν, διοικητής της στρατιωτικής διεύθυνσης της Σενεγάλης, έφτασε στη βάση της Τιαρόγε στις 28 Νοεμβρίου με σκοπό να διαχειριστεί την αυξανόμενη ένταση. Η συνάντηση με τους Αφρικανούς στρατιώτες δεν πήγε καλά. Μετά τη σφαγή ο Ντανιάν ισχυρίστηκε ότι οι στρατιώτες είχαν ήδη πληρωθεί κάτι το οποίο δεν αποδεικνύεται. Ανέφερε επίσης, ψευδώς, καθώς δεν προκύπτει από κανένα στοιχείο της έρευνας, πως οι στρατιώτες είχαν μπλοκάρει το αυτοκίνητό του με σφήνες και συρματόπλεγμα. Εξοργισμένος ο Ντανιάν, νιώθοντας πως η εξουσία του είχε αμφισβητηθεί, ανέφερε στην έκθεσή του πως οι στρατιώτες είχαν στασιάσει και πως ήταν απαραίτητο η υποταγή και η πειθαρχία να αποκατασταθούν, όχι πια με την πειθώ αλλά με σκληρά μέτρα. Δύο μέρες μετά την επίσκεψη του Ντανιάν στην Τιαρόγε, ένα κρυπτογραφημένο τηλεγράφημα φτάνει στη Γαλλία, το οποίο ανακοινώνει την στρατιωτική επιχείρηση που είχε αποφασίσει ο Ντανιάν. Οι αξιωματικοί που έλαβαν μέρος στην επιχείρηση ισχυρίστηκαν πως οι Αφρικανοί στρατιώτες ήταν οπλισμένοι, κάτι που εκτός του ότι δεν προκύπτει από την έρευνα, εγείρει και το εύλογο ερώτημα, αφού ήταν οπλισμένοι γιατί δεν υπερασπίστηκαν τον εαυτό τους; Αλλού ιατροδικαστική έκθεση βεβαίωσε πως τα τραύματα υποδείκνυαν εκτέλεση.

    Ένας από τους επιζώντες της σφαγής, ο μετέπειτα σκηνοθέτης Ουσμανέ Σεμβενέ δημιούργησε μια ταινία με θέμα τη σφαγή της Τιαρόγε,η οποία βέβαια ήταν απαγορευμένη στη Γαλλία. Το περίεργο όμως είναι πως είχε απαγορευτεί και στη Σενεγάλη. Καθόλου περιοχή όμως αν σκεφτούμε πως κάθε κυβέρνηση της Σενεγάλης που είχε στενούς δεσμούς με τη Γαλλία θα έκανε τα πάντα για να προστατεύσει την αποικιοκρατία, αφού έτσι εξασφάλιζε την παραμονή της στην εξουσία. Όταν ο Γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ το 2012 αναφέρθηκε στη σφαγή της Τιαρόγε ως μια καταστολή που πήγε λάθος,ο τότε πρόεδρος της Σενεγάλης δεν τον διόρθωσε. Ο Ολάντ είχε ανακοινώσει ότι θα παρέδιδε αρχειακό υλικό σχετικό με το θέμα, όμως αυτό που τελικά βγήκε στη δημοσιότητα, ήταν θραύσματα σε σχέση με αυτά που οι ιστορικοί όπως η Αρνέλ Μαμπόν κατάφερε να αποκαλύψει.

    Η Γαλλία δεν κατηγορήθηκε ποτέ για το συγκεκριμένο έγκλημα, δεν προσήχθη ποτέ στο διεθνές δικαστήριο ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η Κοινωνία των Εθνών, ο ΟΗΕ, δεν υπήρξαν ποτέ όργανα προστασίας και απονομής δικαιοσύνης ή αποτροπής του πολέμου. Λειτουργούσαν και εξακολουθούν να υιοθετούν δύο μέτρα και δύο σταθμά.

    Θα κλείσω το κείμενο αυτό με μια φράση κάποιων άλλων αυτοχθόνων, όχι Αφρικανών, αλλά Αμερικανών που έμαθαν κι αυτοί με τον πιο σκληρό τρόπο τι σημαίνει αποικιοκρατία.

    “Όσο το λιοντάρι δεν ξέρει να γράφει,την ιστορία θα τη γράφει ο κυνηγός”.

  • Ο θάνατος (;) των αυτοκρατοριών

    Ο θάνατος (;) των αυτοκρατοριών

    1944, αντιπρόσωποι από 44 συμμαχικά έθνη έχουν συγκεντρωθεί στο Mount Washington Hotel στο Bretton Woods του New Hampshire. Μέσα σε ένα δωμάτιο πρόκειται να παρθεί μια απόφαση που θα άλλαζε την παγκόσμια οικονομία για τα επόμενα ογδόντα χρόνια.

    Η Μεγάλη Βρετανία,η παγκόσμια οικονομική υπερδύναμη για πάνω από δύο αιώνες, έχει πτωχεύσει. Το δημόσιο χρέος της έχει εκτοξευθεί στο 249% του ΑΕΠ. Μετά από δύο καταστροφικούς πολέμους,η αυτοκρατορία που κάποτε κυβερνούσε τις θάλασσες, είναι οικονομικά εξαντλημένη και όλοι σ’ εκείνη την αίθουσα το γνωρίζουν γι’ αυτό και πρόκειται να κάνουν κάτι που έχει συμβεί λίγες φορές στην Ιστορία.

    Μεταβίβασαν το καθεστώς του παγκόσμιου αποθεματικού νομίσματος από τη μια αυτοκρατορία στην άλλη, από την αγγλική λίρα στο αμερικανικό δολάριο. Αλλά αυτή δεν ήταν μόνο μια οικονομική μεταβίβαση. Ήταν η συνέχεια ενός μοτίβου που επαναλήφθηκε μέσα σε πέντε αιώνες. Ένας προβλέψιμος κύκλος ανόδου, κορύφωσης,υπερέκτασης και κατάρρευσης. Κάθε παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα έχει ακολουθήσει τον ίδιο κύκλο. Και σήμερα το αμερικανικό δολάριο δείχνει τα ίδια προειδοποιητικά σημάδια που προηγήθηκαν.

    Για να το καταλάβουμε όμως αυτό πρέπει να πάμε πίσω. Το 1450 το πορτογαλικό ρεάλ ήταν το πρώτο πραγματικά παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα για περίπου ογδόντα χρόνια. Η Πορτογαλία δέσποζε στο παγκόσμιο εμπόριο. Αυτό δε συνέβη τυχαία. Η Πορτογαλία είχε φέρει επανάσταση στη ναυτιλία και το παγκόσμιο εμπόριο, χαράζοντας νέες θαλάσσιες διαδρομές προς την Αφρική,την Ασία και την Αμερική. Μετά την πτώση της Κωνσταντινούπολης από τους Οθωμανούς, οι παλιοί δρόμοι των μπαχαρικών ήταν αποκλεισμένοι. Η Πορτογαλία βρήκε τρόπο να τους παρακάμψει ταξιδεύοντας γύρω από την Αφρική, εγκαινιάζοντας έτσι μια νέα εποχή ανακαλύψεων. Η Λισαβόνα έγινε το κέντρο του παγκόσμιου εμπορίου, το ρεάλ γινόταν δεκτό στην Ευρώπη και την Ασία. Στο αποκορύφωμά της η πορτογαλική αυτοκρατορία εκτεινόταν από την Αφρική,την Ινδία,τη Μαλαισία έως την Ιαπωνία και την Κίνα. Αλλά όπως πάντα η υπερέκταση έχει τίμημα. Το να συντηρεί στρατιωτικές βάσεις σε τέσσερις ηπείρους ήταν κάτι που εξουθένωσε οικονομικά την Πορτογαλία. Ο ανταγωνισμός με τους Ολλανδούς, τους Βρετανούς και τους Γάλλους έγινε άγριος. Το 1530 μια κρίση στη διαδοχή του θρόνου αποσταθεροποίησε το βασίλειο. Μέχρι το 1580 η Πορτογαλία απορροφήθηκε από την Ιβηρική Ένωση. Το πορτογαλικό ρεάλ που κυριαρχούσε στον κόσμο για ογδόντα χρόνια αντικαταστάθηκε από το ισπανικό ασήμι. Η άνοδος της Ισπανίας ξεκίνησε με την ανακάλυψη του μεγαλύτερου κοιτάσματος αργύρου στον κόσμο. Το όρος Πότσι, ψηλά στις Βολιβιανές Άνδεις ανακαλύφθηκε το 1545. Παρήγαγε σχεδόν το μισό ασήμι στον κόσμο από το 1575 έως το 1635. Οι Ισπανοί έκοψαν νόμισμα το οποίο έγινε το πιο σταθερό και αξιόπιστο στο δυτικό κόσμο. Η ισπανική κυριαρχία κράτησε περίπου 110 χρόνια. Αλλά το γνωστό μοτίβο εμφανίστηκε ξανά. Υπερέκταση και χρέος. Ο Κάρολος ο πέμπτος άφησε στο γιο του Φίλιππο τον δεύτερο χρέος ύψους 36 εκατομμυρίων δουκάτων το οποίο ο Φίλιππος απέτυχε να αποπληρώσει. Η ατελείωτη ροή αργύρου προκάλεσε τεράστιο πληθωρισμό. Οι τιμές στην Ισπανία κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Φιλίππου τετραπλασιάστηκαν και όταν η παροχή αργύρου έπεσε στο μισό η οικονομία κατέρρευσε και επήλθε πτώχευση. Μέχρι το 1641 η Ιβηρική Ένωση είχε διαλυθεί και η απόλυτη κυριαρχία της Ισπανίας τελείωσε.

    Μια νέα οικονομική δύναμη ανέτειλε, η Ολλανδία. Στα 1600 το Άμστερνταμ έγινε το κορυφαίο χρηματοοικονομικό κέντρο του κόσμου. Το ολλανδικό φλορίνι υποστηριζόμενο από την καινοτομία και το εμπόριο αναδείχθηκε ως το de facto αποθεματικό νόμισμα της Ευρώπης. Η τράπεζα του Άμστερνταμ εισήγαγε αξιόπιστα και αποτελεσματικά συστήματα για διεθνείς πληρωμές. Οι Ολλανδοί έμποροι και επενδυτές υπήρξαν πρωτοπόροι και ουσιαστικά διαμόρφωσαν τη σύγχρονη οικονομία. Δημιούργησαν το πρώτο χρηματιστήριο, τη θαλάσσια ασφάλιση και νέα χρηματοοικονομικά μέσα όπως η αποδοχή πιστώσεων και τις μετοχές εισηγμένων εταιρειών. Για περίπου ογδόντα χρόνια το ολλανδικό φλορίνι κυριάρχησε στην παγκόσμιο εμπόριο αντιπροσωπεύοντας το ένα τρίτο των όλων των διεθνών συναλλαγών. Αλλά η Ολλανδία έπεσε στην ίδια παγίδα. Στρατιωτική επέκταση, ειδικά κατά τη διάρκεια του τέταρτου αγγλο-ολλανδικού πολέμου. Η ολλανδική Εταιρεία Ανατολικών Ινδιών κατέρρευσε υπό το βάρος των συγκρούσεων με τους Βρετανούς. Μέχρι το τέλος του 1700 η Βρετανία άρχισε να παίρνει τη θέση της Ολλανδίας. Η βρετανική λίρα που είχε αποκτήσει τη δύναμή της από τη βιομηχανία και την εκτεταμένη αποικιοκρατία, έγινε το επόμενο αποθεματικό νόμισμα του κόσμου. Για πάνω από δύο αιώνες διαφέντευε το παγκόσμιο εμπόριο. Μέχρι το 1922 η Βρετανία είχε υπό τον έλεγχό της 458 εκατομμύρια ανθρώπους. Η ιμπεριαλιστική της μανία καταδυνάστευε χώρες της Αφρικής και της Ασίας,με αιματηρές συγκρούσεις μεταξύ του αποικιακού στρατού και των λαών που πάλευαν για την αποτίναξη του ξένου ζυγού που απομυζούσε τους φυσικούς πόρους των χωρών τους. Η οικονομική δύναμη της Βρετανίας έμοιαζε άθραυστη. Και τότε ήρθε το γνωστό μοτίβο. Ο πρώτος παγκόσμιος πόλεμος εκτόξευσε το βρετανικό χρέος στα 650 εκατομμύρια το 1917 και σε πάνω από 7 δις μέχρι το 1919. Ο δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος ήταν ακόμα πιο καταστροφικός. Μέχρι το 1945 το χρέος έφτασε στο 270% του ΑΕΠ. Η Βρετανία ήταν ανάμεσα στους κερδισμένους του πολέμου, είχε χάσει όμως το οικονομικό της στέμμα.

    Και γυρίζουμε στο 1944 και στο New Hampshire όπου οι αντιπρόσωποι των συμμαχικών εθνών καλούνται να ξαναχτίσουν το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα. Η συμφωνία τους δημιούργησε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και την Παγκόσμια Τράπεζα. Καθιστούν το αμερικανικό δολάριο το νέο αποθεματικό νόμισμα του κόσμου και η ισοτιμία του με το χρυσό ορίζεται στα τριάντα δολάρια ανά ουγγιά. Για τα επόμενα χρόνια το δολάριο κυριάρχησε, μέχρι το 1971, όταν ο πρόεδρος Νίξον αναστέλλει την αντιστοιχία του δολαρίου με τον χρυσό. Όμως το αμερικανικό δολάριο δεν κατέρρευσε, αντίθετα ενδυναμώθηκε βρίσκοντας μια νέα αντιστοιχία, αυτή τη φορά με το πετρέλαιο. Μετά  την πετρελαϊκή κρίση του 1973 μια στρατιωτική συμφωνία γίνεται μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής και της Σαουδικής Αραβίας. Σε αντάλλαγμα για την στρατιωτική προστασία των ΗΠΑ,το πετρέλαιο της Σαουδικής Αραβίας στο εξής θα αποτιμάται και θα πωλείται αποκλειστικά σε αμερικανικά δολάρια. Μέχρι το τέλος του 1975 όλες οι χώρες του OPEC συμφώνησαν να κάνουν το ίδιο. Έτσι γεννήθηκε το σύστημα των πετροδολαρίων γιατί όλες οι χώρες χρειάζονταν δολάρια. Για δεκαετίες η κυριαρχία του δολαρίου ήταν αδιαμφισβήτητη.

    Χρησιμοποιώντας την αρχή της ισχύος οι ΗΠΑ επενέβαιναν στρατιωτικά σε χώρες της Μέσης Ανατολής αποσταθεροποιώντας την περιοχή έτσι ώστε να έχουν τον έλεγχο των πλουτοπαραγωγικών πηγών. Οι επεμβάσεις της στη Λατινική Αμερική και τα Βαλκάνια με την επιβολή καθεστώτων και εγκάθετων ηγετών έγινε μια πάγια τακτική που εξυπηρετούσε ένα και μόνο σκοπό,τη διατήρηση της παντοδυναμίας του δολαρίου.

    Τα πράγματα όμως άλλαξαν, κυρίως μετά την οικονομική κρίση του 2008. Η άνοδος χωρών όπως η Κίνα και η Ινδία,ο συνεταιρισμός των χωρών που αποτελούν τους BRICS, αλλάζει τα δεδομένα. Οι χώρες αυτές χτίζουν οικονομικά συστήματα που παρακάμπτουν το δολάριο. Από την αρχή του 2025 αναπτύσσουν μια γέφυρα δικτύου πληρωμών για τη διεκπεραίωση συναλλαγών χρησιμοποιώντας το ψηφιακό νόμισμα της κεντρικής τους τράπεζας.

    Μέσα στον πολυπολικό κόσμο που ανατέλλει υπάρχει ακόμα ο παλιός που προσπαθεί με νύχια και με δόντια να κρατηθεί στην εξουσία. Μπορεί η στρατιωτικές επεμβάσεις να μην είναι τόσο εμφανείς (εξακολουθούν να υφίστανται παρόλα αυτά), οι οικονομικές ελίτ όμως συνεχίζουν να εξουσιάζουν κυβερνήσεις και χώρες. Η παραγωγή έχει μετατοπιστεί σε χώρες του αναπτυσσόμενου κόσμου όπου διατίθενται φθηνά εργατικά χέρια,τα εργασιακά δικαιώματα είναι ανύπαρκτα και δεν ακολουθείται κανένας κανόνας προστασίας του περιβάλλοντος, ενώ στο λεγόμενο δυτικό κόσμο κυριαρχεί ένα αδιέξοδο χρηματοπιστωτικό σύστημα και τελευταία η βιομηχανία του πολέμου.

    Ο νέος πολυπολικός κόσμος λοιπόν αποτελεί ένα αίνιγμα. Θα ακολουθήσει έναν πιο δίκαιο τρόπο συναλλαγών και συνεργασίας μεταξύ των συμβαλλομένων μερών ή μήπως διαμορφώνεται ένα νέο είδος αποικιοκρατίας με τη μορφή της οικονομικής διείσδυσης; Ο νέος οικονομικός γίγαντας, η Κίνα, εισβάλλει με διαφορετικό τρόπο στις χώρες των οποίων τις πλουτοπαραγωγικές πηγές εποφθαλμιά, δανείζοντας και απαιτώντας την εξόφληση των δανείων σε είδος.

    Από τη μια πλευρά η αποβιομηχάνιση Ευρώπης αλλά και κατά μεγάλο ποσοστό και της Αμερικής, από την άλλη η υπερπαραγωγή που διψά για περισσότερη και φθηνή ενέργεια, για περισσότερο φυσικό, ορυκτό πλούτο για την κάλυψη των επίπλαστων αναγκών που επιβάλλει ο καπιταλισμός. Και στις δύο πλευρές, οικονομικοί ολιγάρχες που κινούν τα νήματα.

    Και κάπου ανάμεσα φωνές που παλεύουν για ανεξαρτησία και εθνική κυριαρχία, ηγέτες με λαϊκό έρεισμα που υψώνουν το ανάστημά τους ορμώμενοι από γνήσια αγάπη για την πατρίδα. Ηγέτες αποδέκτες θρασύτατων απειλών γιατί τόλμησαν να αμφισβητήσουν το μονοπώλιο των αυτοκρατοριών.

    Ας μη γελιόμαστε, οι αυτοκρατορίες δεν πέθαναν ποτέ, απλώς αλλάζουν πρόσωπο.