Tag: ΗΠΑ

Οι Ηνωμένες Πολιτείες προχωρούν σε σημαντική αναβάθμιση της στρατιωτικής τους διάταξης στη Μέση Ανατολή, σχεδιάζοντας την αποστολή του μεγαλύτερου αεροπλανοφόρου παγκοσμίως, του USS Gerald R. Ford, σε μια συγκυρία κλιμακούμενης έντασης με το Ιράν.

Σύμφωνα με πηγή που έχει γνώση του σχεδιασμού, η ανάπτυξη του πλοίου θα λειτουργήσει συμπληρωματικά προς δεύτερη αμερικανική ναυτική δύναμη που ήδη επιχειρεί στην περιοχή, ενισχύοντας την πίεση της Ουάσιγκτον προς την Τεχεράνη για συμφωνία αναφορικά με το πυρηνικό της πρόγραμμα.

Διπλωματικό αδιέξοδο και στρατιωτικό μήνυμα

Η απόφαση ελήφθη λίγες ημέρες μετά τις δηλώσεις του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο νέου κύκλου επαφών με το Ιράν. Παρά τις έμμεσες διαβουλεύσεις που πραγματοποιήθηκαν στο Ομάν και στο Κατάρ, μέσω Αμερικανών διαμεσολαβητών, οι συνομιλίες δεν απέδωσαν απτό αποτέλεσμα.

Ήδη στην ευρύτερη περιοχή δρα το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln, συνοδευόμενο από κατευθυνόμενα πυραυλικά αντιτορπιλικά στην Αραβική Θάλασσα. Με την έλευση του Ford, οι ΗΠΑ θα διαθέτουν δύο πλήρεις ομάδες κρούσης, ενισχύοντας αισθητά την αποτρεπτική τους ικανότητα. Την πληροφορία δημοσιοποίησαν αρχικά οι New York Times.

Η στρατιωτική κινητικότητα καταγράφεται ενώ κράτη του Κόλπου προειδοποιούν ότι ενδεχόμενη ανάφλεξη θα μπορούσε να οδηγήσει σε γενικευμένη περιφερειακή σύγκρουση, σε ένα ήδη εύθραυστο περιβάλλον λόγω του πολέμου Ισραήλ–Χαμάς στη Λωρίδα της Γάζας.

Η αποστολή του Ford συνιστά ταχεία ανακατεύθυνση. Τον περασμένο Οκτώβριο το πλοίο είχε μετακινηθεί από τη Μεσόγειο στην Καραϊβική, στο πλαίσιο ενίσχυσης της αμερικανικής παρουσίας πριν από επιχείρηση που οδήγησε στη σύλληψη του τότε Προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο. Η νέα ανάπτυξη δείχνει μετατόπιση προτεραιοτήτων, παρά το γεγονός ότι η στρατηγική εθνικής ασφάλειας του Τραμπ είχε δώσει έμφαση στο δυτικό ημισφαίριο.

Το USS Gerald R. Ford απέπλευσε για αποστολή στα τέλη Ιουνίου 2025 και το πλήρωμά του πλησιάζει τους οκτώ μήνες συνεχούς επιχειρησιακής ανάπτυξης. Η διάρκεια της νέας παρουσίας στη Μέση Ανατολή δεν έχει διευκρινιστεί, ωστόσο εκτιμάται ότι θα πρόκειται για παρατεταμένη αποστολή. Ο Λευκός Οίκος δεν προέβη άμεσα σε επίσημο σχόλιο.

Προειδοποιήσεις Τραμπ και ισραηλινές απαιτήσεις

Ο Τραμπ προειδοποίησε ότι η μη επίτευξη συμφωνίας θα ήταν «πολύ τραυματική» για το Ιράν, επιμένοντας ότι το χρονοδιάγραμμα πρέπει να είναι σύντομο. Δήλωσε μάλιστα ότι εντός περίπου ενός μήνα θα πρέπει να υπάρξει εξέλιξη, ασκώντας σαφή πίεση για άμεση κατάληξη.

Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος είχε εκτενείς επαφές με τον Πρωθυπουργό του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, υπογραμμίζοντας την ανάγκη συνέχισης των διαπραγματεύσεων. Σύμφωνα με πληροφορίες, η ισραηλινή πλευρά ζητεί από την Ουάσιγκτον να απαιτήσει από την Τεχεράνη περιορισμό του βαλλιστικού της προγράμματος και παύση της στήριξης σε οργανώσεις όπως η Χαμάς και η Χεζμπολάχ, ως προϋπόθεση οποιασδήποτε συμφωνίας.

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι η Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκει να βρεθεί «λύση» για τον πόλεμο της Ουκρανία με τη Ρωσία πριν από την έναρξη του καλοκαιριού, προσθέτοντας ότι «λένε πως θέλουν να έχουν τελειώσει μέχρι τον Ιούνιο». Ανέφερε ακόμη πως, μετά τις δύο ημέρες επαφών στο Άμπου Ντάμπι, οι Αμερικανοί πρότειναν νέο γύρο συνομιλιών στο Μαϊάμι μέσα σε μία εβδομάδα, πρόταση την οποία το Κίεβο αποδέχθηκε.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο Ζελένσκι είπε ότι συζητείται κατάπαυση πυρός που θα καλύπτει πλήγματα σε ενεργειακές υποδομές, ως βήμα αποκλιμάκωσης, χωρίς όμως –κατά τον ίδιο– να υπάρχει μέχρι στιγμής ρωσική συμφωνία. Οι δηλώσεις έγιναν στον απόηχο νέας νυχτερινής επίθεσης, με τον Ουκρανό πρόεδρο να κάνει λόγο για πάνω από 400 drones και περίπου 40 πυραύλους που έπληξαν το ενεργειακό σύστημα, ενώ στην Κίεβο καταγράφηκαν προβλήματα θέρμανσης σε πολυκατοικίες εν μέσω σφοδρού ψύχους.

Παρά την απουσία «μεγάλου» διπλωματικού άλματος, οι συνομιλίες κατέληξαν σε συμφωνία για ανταλλαγή 314 αιχμαλώτων συνολικά (157 από κάθε πλευρά), επανεκκινώντας τις ανταλλαγές μετά από παύση μηνών.

Στο πεδίο των βασικών διαφωνιών, ο Ζελένσκι επανέλαβε ότι το εδαφικό παραμένει κόκκινη γραμμή, ενώ –σύμφωνα με όσα ανέφερε– εξετάστηκε αμερικανική ιδέα για «ελεύθερη οικονομική ζώνη» στην περιοχή του Ντονέτσκ, χωρίς να φαίνεται ότι ενθουσιάζει ούτε το Κίεβο ούτε τη Μόσχα. Παράλληλα, στις επαφές καταγράφηκε απόσταση και για τον Πυρηνικός Σταθμός Ζαπορίζια, που παραμένει υπό ρωσικό έλεγχο.

Ο Ζελένσκι υπογράμμισε ότι κλειδί για «διαρκή ειρήνη» είναι οι αποτελεσματικές εγγυήσεις ασφαλείας, ενώ σχολίασε ότι η Ουκρανία δεν πρόκειται να αποδεχθεί ρυθμίσεις που θα διαμορφωθούν ερήμην της, συνδέοντας τα χρονοδιαγράμματα και με τις πολιτικές πιέσεις στην Ουάσιγκτον.

Στο μεταξύ, ο Ουκρανός πρόεδρος συναντήθηκε στο Κίεβο με τη Γαλλίδα υπουργό Ενόπλων Δυνάμεων Κατρίν Βοτρέν, ζητώντας μεταξύ άλλων ενίσχυση αντιαεροπορικής άμυνας και στρατιωτική υποστήριξη, την ώρα που η ενεργειακή πίεση παραμένει καθοριστικός παράγοντας στο πεδίο.

Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε χθες ότι βρίσκονται σε εξέλιξη «πολύ καλές συνομιλίες» για τον πόλεμο στην Ουκρανία, αφήνοντας να εννοηθεί ότι μπορεί να υπάρξουν κινήσεις στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό της ρωσικής εισβολής. «Υπήρξαν πολύ, πολύ καλές συνομιλίες σήμερα, σε σχέση με τη Ρωσία και την Ουκρανία. Κάτι θα μπορούσε να γίνει», ανέφερε σε δημοσιογράφους, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.

Στόχος για συμφωνία έως τον Μάρτιο και σενάρια για Μάιο

Η τοποθέτηση αυτή ήρθε καθώς ο ίδιος είχε δεσμευτεί προεκλογικά ότι θα έβαζε τέλος στον πόλεμο που ξέσπασε τον Φεβρουάριο του 2022, μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσία. Περίπου έναν χρόνο μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο, η υπόσχεση παραμένει ανοιχτή. Πηγές που επικαλείται το Reuters κάνουν λόγο για συζητήσεις μεταξύ Αμερικανών και Ουκρανών διαπραγματευτών με φιλόδοξο στόχο μια ειρηνευτική συμφωνία έως τον Μάρτιο, αν και το χρονοδιάγραμμα θεωρείται ρευστό λόγω σοβαρών διαφωνιών, κυρίως στο εδαφικό. Στα σενάρια που φέρονται να έπεσαν στο τραπέζι περιλαμβάνονται ταυτόχρονες εκλογές και δημοψήφισμα στην Ουκρανία τον Μάιο για την έγκριση μιας πιθανής συμφωνίας.

Ανταλλαγή 314 αιχμαλώτων και συνέχεια των επαφών

Ο δεύτερος γύρος συνομιλιών στο Αμπού Ντάμπι οδήγησε σε ανταλλαγή 314 αιχμαλώτων πολέμου, χωρίς –σύμφωνα με τις αναφορές– ουσιαστική πρόοδο στο κρίσιμο ζήτημα των εδαφών. Οι δύο πλευρές συμφώνησαν ότι οι συνομιλίες θα συνεχιστούν σύντομα, ενώ το Κρεμλίνο ανέφερε ότι τρίτος γύρος θα γίνει «σύντομα», χωρίς ακόμη να έχει οριστεί ημερομηνία. «Για δύο ημέρες υπήρξε εποικοδομητική αλλά πολύ δύσκολη δουλειά», δήλωσε ο εκπρόσωπος, Ντμίτρι Πεσκόφ. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ προειδοποίησε ότι «απομένει σημαντική δουλειά», ενώ ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι χαρακτήρισε τις επαφές «όχι εύκολες», σημειώνοντας πάντως ότι η χώρα του θα παραμείνει εποικοδομητική και αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο η επόμενη τριμερής συνάντηση να γίνει στις ΗΠΑ.

Επείγουσα πίεση για αντιαεροπορική άμυνα και θέρμανση στο Κίεβο

Την ίδια ώρα, ο Ζελένσκι απηύθυνε έκκληση για ταχύτερη ενίσχυση της αντιαεροπορικής άμυνας και για επιτάχυνση των εργασιών αποκατάστασης σε ηλεκτρικά δίκτυα και συστήματα θέρμανσης, μετά από μαζικές ρωσικές αεροπορικές επιθέσεις εν μέσω πολικών θερμοκρασιών. Όπως ανέφερε, περισσότερες από 1.110 πολυκατοικίες στο Κίεβο παραμένουν χωρίς θέρμανση, ενώ οι νυχτερινές θερμοκρασίες αναμένεται να πέσουν έως τους -8°C. Προανήγγειλε αλλαγές σε θέσεις ευθύνης σε περιοχές όπου η αποτελεσματικότητα της αντιαεροπορικής άμυνας κρίνεται ανεπαρκής και τόνισε με έμφαση: «Κάθε μέρα μετράει. Δεν υπάρχουν εβδομάδες ή μήνες για επισκευές», προσθέτοντας ότι βοήθεια και εξοπλισμός ανακατευθύνονται προς το Κίεβο από άλλες περιοχές.

Το Ιράν διαβεβαίωσε σήμερα ότι δεν έχει λάβει κανένα «τελεσίγραφο» από τις Ηνωμένες Πολιτείες σχετικά με την αποδοχή συμφωνίας για το πυρηνικό του πρόγραμμα, την ώρα που ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επαναφέρει απειλές για πιθανή στρατιωτική επέμβαση.

«Το Ιράν ενεργεί πάντα με ειλικρίνεια και σοβαρότητα στις διπλωματικές διαδικασίες, αλλά δεν δέχεται ποτέ τελεσίγραφα. Κατά συνέπεια, αυτός ο ισχυρισμός δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί», δήλωσε ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου.

Δηλώσεις Τραμπ και ενίσχυση της στρατιωτικής παρουσίας

Οι τοποθετήσεις της Τεχεράνης έρχονται σε μια περίοδο ενίσχυσης της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην ευρύτερη περιοχή. Την προηγούμενη εβδομάδα, ο Τραμπ ανέφερε ότι το Ιράν βρίσκεται σε «σοβαρές συνομιλίες» με την Ουάσινγκτον, λίγες ώρες αφότου ο ανώτατος Ιρανός αξιωματούχος αρμόδιος για θέματα ασφάλειας, Αλί Λαριτζανί, έκανε λόγο –μέσω ανάρτησής του στο Χ– για διευθετήσεις ενόψει διαπραγματεύσεων.

Παράλληλα, την Παρασκευή, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι έχει θέσει διορία στην Τεχεράνη, χωρίς να δώσει περαιτέρω λεπτομέρειες, προσθέτοντας ότι το Ιράν επιθυμεί «να καταλήξει σε συμφωνία».

Νωρίτερα σήμερα, ο Μπαγαεΐ σημείωσε ότι το Ιράν αναμένει την οριστικοποίηση ενός πλαισίου διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ «τις επόμενες ημέρες», με στόχο την αποκλιμάκωση της έντασης μεταξύ των δύο χωρών.

Όπως ανέφερε, χώρες της περιοχής λειτουργούν ως μεσολαβητές για την ανταλλαγή μηνυμάτων, ενώ οι δύο πλευρές εξετάζουν και οριστικοποιούν «τις λεπτομέρειες κάθε σταδίου της διπλωματικής διαδικασίας». «Αυτό αφορά τόσο τη μέθοδο όσο και το πλαίσιο εργασίας», πρόσθεσε.

Αντίδραση της Τεχεράνης στην απόφαση της ΕΕ

Την ίδια στιγμή, η Τεχεράνη προχώρησε σε διπλωματικές κινήσεις αντίδρασης μετά την απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να χαρακτηρίσει τους Φρουρούς της Επανάστασης ως «τρομοκρατική οργάνωση».

«Χθες και σήμερα, οι εκπρόσωποι όλων των κρατών-μελών της ΕΕ που διαθέτουν πρεσβεία στην Τεχεράνη κλήθηκαν στο υπουργείο Εξωτερικών», δήλωσε ο Μπαγαεΐ, χαρακτηρίζοντας την κίνηση αυτή ως «το ελάχιστο μέτρο», προαναγγέλλοντας παράλληλα την ανακοίνωση περαιτέρω αντιποίνων την επόμενη εβδομάδα.