Με τη φράση «η χώρα είναι μη διακυβερνήσιμη» επανήλθε ο Ευάγγελος Βενιζέλος, υποστηρίζοντας ότι «δεν υπάρχει κοινωνικό συμβόλαιο». Επικαλέστηκε ευρήματα ερευνών σύμφωνα με τα οποία οι πολίτες δηλώνουν πως τα εισοδήματά τους είναι ανεπαρκή και συνέδεσε αυτή την εικόνα με κρίση νομιμοποίησης και γενικευμένη δυσπιστία προς τους θεσμούς. Όπως σημείωσε, «η δημοκρατία έχει πρόβλημα όχι μόνο στην Ελλάδα» και δεν ευθύνονται «το Σύνταγμα ή οι νόμοι», αλλά «ο τρόπος με τον οποίο οι θεσμοί συναντώνται» με την κοινωνία και την πραγματικότητα.
Στην ίδια κατεύθυνση, ανέφερε ότι με βάση στοιχεία της Eurostat το 67% νιώθει ότι βρίσκεται σε «υποκειμενική φτώχεια», όχι κατ’ ανάγκη αντικειμενικά, αλλά ως αίσθηση οικονομικής ασφυξίας και αβεβαιότητας. Κατά τον ίδιο, αυτό εντείνει τη δυσαρέσκεια προς κυβέρνηση, κόμματα και Βουλή, αλλά και προς τη Δικαιοσύνη, δημιουργώντας ένα περιβάλλον όπου «ψάχνουν να βρουν κάτι άλλο που δεν ξέρουν τι είναι».
Θεσμοί, υποκλοπές, ΟΠΕΚΕΠΕ και «γκροτέσκα» κοινοβουλευτική λειτουργία
Απαντώντας σε αναφορές που σχετίζονται με αποκαλύψεις της στήλης Big Mouth του PowerGame, ο κ. Βενιζέλος είπε ότι η κυβέρνηση «ενοχλείται» όταν τίθεται το θέμα των υποκλοπών και τόνισε πως «στο Μονομελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών αυτές τις εβδομάδες αποκαλύπτεται το πρόβλημα των υποκλοπών», σε βαθμό που –όπως είπε– δεν μπόρεσαν να το αναδείξουν ούτε η Εισαγγελία του Αρείου Πάγου ούτε η Εξεταστική Επιτροπή της Βουλής.
Για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, υποστήριξε ότι θα έπρεπε να κινηθεί η διαδικασία του νόμου περί ευθύνης υπουργών και έκανε λόγο για «ευτελισμό των κοινοβουλευτικών διαδικασιών» και «μαζική επιστολική ψήφο», που –κατά την εκτίμησή του– οδήγησαν σε μια Εξεταστική Επιτροπή η οποία «λειτουργεί γκροτέσκα» και «παράγει θέαμα… κωμικοτραγικό» σε θεσμικό και πολιτικό επίπεδο.
Παράλληλα, σημείωσε ότι οι θέσεις του κρίνονται «καλές» όταν συμπίπτουν με κυβερνητικές επιλογές (όπως ανέφερε για πρόταση Μητσοτάκη περί πενταμερούς στη Μεσόγειο ή για τον νόμο για τα μη κρατικά πανεπιστήμια), αλλά όχι όταν θέτει ζητήματα κράτους δικαίου και λειτουργίας θεσμών. Στο ίδιο πλαίσιο, επανέλαβε πως το άρθρο 16 πρέπει να ερμηνεύεται σύμφωνα με το Ενωσιακό Δίκαιο και ότι «όλο το Σύνταγμα» οφείλει να ερμηνεύεται σε συμφωνία με το Διεθνές και το Ενωσιακό Δίκαιο, διευκρινίζοντας επίσης ότι στον κανονισμό για την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία δεν μετέχουν όλες οι χώρες της ΕΕ.
Εθνική ασφάλεια, Ευρώπη και το «υβριδικό πρόβλημα» της Ελλάδας
Ο Ευάγγελος Βενιζέλος εκτίμησε ότι υπάρχει «ζήτημα εθνικής ασφάλειας», υποστηρίζοντας πως η Ελλάδα έχει, σε αντίθεση με άλλες χώρες της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, ένα «υβριδικό πρόβλημα», καθώς θεωρεί ότι η Τουρκία συνιστά απειλή. Κατά την τοποθέτησή του, αυτό μεταφράζεται σε ανοιχτό πρόβλημα ελληνοτουρκικών σχέσεων και Κυπριακού, το οποίο βαραίνει τη συνολική στρατηγική συζήτηση.
Επέκτεινε τη σκέψη του και στο ευρωπαϊκό πλαίσιο, λέγοντας ότι η Ευρώπη δυσκολεύεται να χειριστεί μεγάλα ζητήματα (Γάζα, Ουκρανικό, ασφάλεια), την ώρα που οι ΗΠΑ –όπως περιέγραψε– απειλούν ότι θα αφήσουν την Ευρώπη «μόνη», άρα οι αμυντικές δαπάνες πιέζουν προς τα πάνω. Ταυτόχρονα, οι κοινωνίες, με άνοδο του λαϊκισμού και ενίσχυση της ακροδεξιάς, ζητούν πολιτικές κοινωνικού κράτους που επίσης κοστίζουν, δημιουργώντας ένα δύσκολο δίλημμα για τις κυβερνήσεις.
Αυτοδυναμία, κυβέρνηση συνεργασίας και πολιτικές τοποθετήσεις
Ο κ. Βενιζέλος δήλωσε ότι δεν θα είναι υποψήφιος βουλευτής στις επόμενες εκλογές, ενώ για τα εσωτερικά πολιτικά σενάρια ανέφερε πως δεν είναι «ομάδα» με τον Κώστα Καραμανλή και τον Αντώνη Σαμαρά. Υποστήριξε ακόμη ότι «η αυτοδυναμία έχει κλείσει τον κύκλο της» στην Ελλάδα, περιγράφοντας τις μονοκομματικές κυβερνήσεις ως μοντέλο που καταλήγει σε «μονοπρόσωπη» υπερεξουσία, και εξέφρασε την άποψη ότι η επόμενη λύση πρέπει να είναι κυβέρνηση συνεργασίας, για λόγους διαφάνειας, συμμετοχής, νομιμοποίησης και αποφυγής μόνιμης συγκρουσιακής πορείας.
Για το ΠΑΣΟΚ, είπε ότι θέλει να είναι «όσο γίνεται ψηλότερα» και ότι πρέπει να είναι η πρώτη δύναμη στην κεντροαριστερά, σημειώνοντας πως «με ενδιαφέρει να λειτουργεί το συνταγματικό τόξο». Για τον Αλέξη Τσίπρα, εκτίμησε ότι η ανάγνωση του βιβλίου του δείχνει πρόθεση επιστροφής στην ενεργό πολιτική, αλλά σχολίασε ότι δεν είδε ιδιαίτερη έμφαση στο μέλλον και ότι η ιστορική αποτίμηση απαιτεί ειλικρινή αναστοχασμό.
Τέλος, συνεχάρη τον Κυριάκο Πιερρακάκη για την προεδρία του Eurogroup, χαρακτηρίζοντάς την «μεγάλη στιγμή για τη χώρα» και «αναγνώριση των θυσιών του ελληνικού λαού». Επανέλαβε επίσης ότι η συνολική διάταξη του άρθρου 86 για την ευθύνη υπουργών πρέπει να διαμορφωθεί με τρόπο που «να σέβεται την κοινωνία» και να ανταποκρίνεται στην απαίτηση για θεσμική αξιοπιστία και διαφάνεια.
