Με δήλωσή του για το χθεσινό διάγγελμα του Πρωθυπουργού Κυριάκος Μητσοτάκης σχετικά με την αναθεώρηση του Συντάγματος, παρεμβαίνει ο Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου, πρώην Αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Ευάγγελος Βενιζέλος. Όπως υπογραμμίζει, για να προχωρήσει η συζήτηση χρειάζεται να ληφθούν υπόψη τρία κρίσιμα σημεία, τα οποία λειτουργούν ως βάση για μια ουσιαστική και εθνικά συναινετική διαδικασία.
Πρώτον: Σεβασμός του Συντάγματος και νέο αφήγημα συνοχής
Ο κ. Βενιζέλος θέτει ως αφετηρία ότι «ο σεβασμός του Συντάγματος προηγείται της αναθεώρησής του», επιμένοντας πως αυτή η αρχή πρέπει να διαπερνά όλες τις αντιδράσεις γύρω από το ζήτημα. Κατά τη συλλογιστική του, το βαθύτερο πρόβλημα δεν είναι κατ’ ανάγκη συνταγματικό, αλλά συνδέεται με τη βαθιά κρίση αξιοπιστίας των θεσμών και τη διάρρηξη του κοινωνικού συμβολαίου της Μεταπολίτευσης, που –όπως σημειώνει– δεν έχει αποκατασταθεί ουσιαστικά μετά την οικονομική κρίση και τη λεγόμενη «επιστροφή στην κανονικότητα». Προειδοποιεί, μάλιστα, ότι η αναθεώρηση κινδυνεύει να καταστεί τεχνικό και κοινωνικά αδιάφορο ζήτημα, αν δεν στηριχθεί σε «ένα πειστικό και ευρείας αποδοχής νέο αφήγημα εθνικής συνοχής και κοινωνικής συμπερίληψης».
Δεύτερον: Ειλικρινής συναίνεση 180 βουλευτών και προϋπόθεση διακυβερνησιμότητας
Το δεύτερο σημείο αφορά την ίδια τη φύση της αναθεωρητικής διαδικασίας. Ο κ. Βενιζέλος υπενθυμίζει ότι το Σύνταγμα απαιτεί, για να προχωρήσει αναθεώρηση, ειλικρινή και ουσιαστική αναθεωρητική συναίνεση και τη συγκρότηση αυξημένης πλειοψηφίας τριών πέμπτων του συνόλου των βουλευτών (180/300), πάνω σε εμπιστοσύνη μεταξύ πολιτικών δυνάμεων. Παρατηρεί, ωστόσο, ότι η παρούσα Βουλή, η οποία δεν μπορεί να επιλέξει τα μέλη των ανεξάρτητων αρχών με την ειδική πλειοψηφία που απαιτείται, δύσκολα θα πετύχει τις αναγκαίες συναινέσεις, ειδικά ενώ εξελίσσεται η δίκη των υποκλοπών στο Μονομελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών και ενώ λειτουργεί η εξεταστική επιτροπή για τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Στρέφοντας το βλέμμα στην επόμενη Βουλή, θέτει ως κεντρικό ερώτημα αν θα μπορεί να αναδείξει κυβέρνηση πριν καν επιληφθεί της αναθεώρησης, συνοψίζοντας τη θέση του με τη φράση: «Πρέπει η χώρα να καταστεί έστω τυπικά διακυβερνήσιμη πριν το Σύνταγμα καταστεί αναθεωρήσιμο».
Τρίτον: Τα όρια της «πολλαπλότητας των έννομων τάξεων»
Το τρίτο σημείο εστιάζει στο θεσμικό περιβάλλον μέσα στο οποίο λειτουργεί πλέον το εθνικό Σύνταγμα. Ο κ. Βενιζέλος επισημαίνει ότι, για να γίνει «σοβαρή» συζήτηση σήμερα, πρέπει να υπάρχει πλήρης επίγνωση των ορίων που θέτει η πολλαπλότητα των έννομων τάξεων – εθνική, διεθνής και ενωσιακή – καθώς και η ύπαρξη μηχανισμών διεθνούς δικαστικού ελέγχου που μπορούν να αφορούν ακόμη και το ίδιο το εθνικό Σύνταγμα και τις αλλαγές που επιφέρει η αναθεώρησή του. Όπως καταλήγει, «μόλις συνεννοηθούμε σε αυτά μπορούμε να προχωρήσουμε με σοβαρότητα σε μια πραγματικά εθνική και συναινετική συζήτηση περί αναθεώρησης».
Leave a Reply