Tag: Ντόναλντ Τραμπ

Σε νέο αδιέξοδο οδηγούνται οι διαπραγματεύσεις ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ απέρριψε την τελευταία πρόταση της Τεχεράνης για τον τερματισμό του πολέμου. Παρά την εύθραυστη εκεχειρία που είχε συμφωνηθεί στις 8 Απριλίου, οι βασικές διαφορές των δύο πλευρών παραμένουν ανοιχτές, με επίκεντρο το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ.

Μιλώντας σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι δεν είναι ικανοποιημένος από την πρόταση, σημειώνοντας πως η ιρανική πλευρά ζητά όρους που δεν μπορεί να αποδεχθεί. Παράλληλα, χαρακτήρισε την ηγεσία του Ιράν ανοργάνωτη και διχασμένη, δείχνοντας ότι η Ουάσιγκτον δεν προτίθεται να προχωρήσει σε μια βιαστική συμφωνία που θα μεταθέσει το πρόβλημα για αργότερα.

Τα πυρηνικά και το Ορμούζ μπλοκάρουν τη συμφωνία

Το μεγαλύτερο εμπόδιο παραμένει το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, το οποίο βρίσκεται στον πυρήνα της αμερικανικής πίεσης. Η Ουάσιγκτον εμφανίζεται αποφασισμένη να μη δεχθεί μια συμφωνία που θα αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο επανεμφάνισης της ίδιας κρίσης μέσα στα επόμενα χρόνια.

Παράλληλα, τα Στενά του Ορμούζ εξακολουθούν να αποτελούν κρίσιμο σημείο έντασης, καθώς πρόκειται για θαλάσσια δίοδο στρατηγικής σημασίας για την ενέργεια, τη ναυτιλία και το διεθνές εμπόριο. Η διαφωνία γύρω από τον έλεγχό τους ενισχύει το γεωπολιτικό ρίσκο και δυσκολεύει ακόμη περισσότερο την επίτευξη μιας συνολικής συμφωνίας.

Στρατιωτικά σενάρια στο τραπέζι

Η διπλωματική στασιμότητα συνοδεύεται από έντονη κινητικότητα στην Ουάσιγκτον. Ο Τραμπ συγκάλεσε σύσκεψη εθνικής ασφαλείας στον Λευκό Οίκο, στην οποία συμμετείχαν κορυφαίοι αξιωματούχοι, μεταξύ των οποίων ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και ο επικεφαλής της CIA Τζον Ράτκλιφ.

Στη σύσκεψη, ο αρχηγός των αμερικανικών δυνάμεων στη Μέση Ανατολή, ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, και ο επικεφαλής του γενικού επιτελείου, Νταν Κέιν, παρουσίασαν στρατιωτικά σχέδια για ενδεχόμενη νέα δράση κατά του Ιράν. Ο Τραμπ περιέγραψε το δίλημμα με ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα, λέγοντας ότι οι επιλογές είναι είτε στρατιωτικό πλήγμα είτε προσπάθεια συμφωνίας, αν και πρόσθεσε ότι «από ανθρωπιστική άποψη» δεν προτιμά τη στρατιωτική λύση.

Η απάντηση της Τεχεράνης

Από την πλευρά της, η Τεχεράνη αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο συνέχισης της διπλωματίας, αλλά υπό όρους. Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε ότι το Ιράν παραμένει έτοιμο για διάλογο, εφόσον οι ΗΠΑ εγκαταλείψουν τις «υπερβολικές απαιτήσεις», την απειλητική ρητορική και τις προκλητικές ενέργειες.

Την ίδια στιγμή, η ιρανική πλευρά προετοιμάζεται για πιθανή κλιμάκωση. Ο Αραγτσί προειδοποίησε ότι οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας είναι έτοιμες να υπερασπιστούν το Ιράν απέναντι σε κάθε απειλή, ενώ πηγές αναφέρουν ότι η αντιαεροπορική άμυνα έχει ενεργοποιηθεί πλήρως, με σχεδιασμό ευρείας απάντησης σε περίπτωση αμερικανικής ή ισραηλινής επίθεσης.

Νέα ιρανική πρόταση για Ορμούζ και αποκλιμάκωση

Η Τεχεράνη απέστειλε στην Ουάσινγκτον πρόταση που προβλέπει την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ, την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού και τον τερματισμό του πολέμου, αφήνοντας όμως τις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα σε μεταγενέστερο στάδιο. Η κίνηση αυτή επιχειρεί να σπάσει το αδιέξοδο που έχει διαμορφωθεί έπειτα από το ναυάγιο των διπλωματικών επαφών για νέο γύρο συνομιλιών στο Πακιστάν. Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί διαβίβασε το σχέδιο της ιρανικής ηγεσίας μέσω Πακιστανών διαμεσολαβητών, όπως μετέδωσε το Axios, χωρίς ωστόσο να είναι σαφές αν η αμερικανική πλευρά προτίθεται να το εξετάσει, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ εξακολουθεί να θέτει ως κεντρικό στόχο τον περιορισμό των πυρηνικών φιλοδοξιών της Τεχεράνης.

Διπλωματικός μαραθώνιος με στάσεις σε Ρωσία, Πακιστάν και Ομάν

Την ίδια ώρα, ο Αμπάς Αραγτσί βρίσκεται στη Ρωσία για επαφές με τον Βλαντιμίρ Πούτιν και άλλους αξιωματούχους, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης διπλωματικής κινητικότητας του Ιράν για τον τερματισμό της σύγκρουσης με τις ΗΠΑ. Κατά την άφιξή του, δήλωσε στα ιρανικά μέσα ότι το ταξίδι του στην Αγία Πετρούπολη έχει στόχο τη συνέχιση των στενών διαβουλεύσεων Μόσχας και Τεχεράνης για περιφερειακά και διεθνή ζητήματα, ενώ χαρακτήρισε τη συνάντησή του με τον Ρώσο πρόεδρο «καλή ευκαιρία» για να εξεταστούν οι εξελίξεις στον πόλεμο και η τελευταία κατάσταση στο μέτωπο. Παράλληλα, επανήλθε στο αδιέξοδο των συνομιλιών με τις ΗΠΑ, αποδίδοντας το ναυάγιο σε «λανθασμένες προσεγγίσεις και υπερβολικές απαιτήσεις» της κυβέρνησης Τραμπ, μολονότι, όπως είπε, είχε σημειωθεί κάποια πρόοδος. Από την πλευρά του, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι οι ηγέτες του Ιράν «μπορούν να έρθουν σε εμάς ή να μας τηλεφωνήσουν» εφόσον επιθυμούν επανεκκίνηση των συνομιλιών, μία ημέρα μετά την ακύρωση της προγραμματισμένης αποστολής απεσταλμένων στο Ισλαμαμπάντ.

Ορμούζ, ναυτιλία και διεθνής ανησυχία

Το Στενό του Ορμούζ παραμένει στο επίκεντρο της έντασης, καθώς πρόκειται για κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα από το οποίο διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και LNG. Το Ιράν έχει διαμηνύσει ότι δεν μπορεί να ανοίξει εκ νέου το πέρασμα όσο συνεχίζονται, όπως υποστηρίζει, οι παραβιάσεις της εκεχειρίας από ΗΠΑ και Ισραήλ. Την ίδια στιγμή, περίπου 2.400 ναυτικοί παραμένουν εγκλωβισμένοι σε περισσότερα από 105 δεξαμενόπλοια ανοικτά του Ιράν, σύμφωνα με την Intertanko, ενώ Ομάν και Ιράν συζήτησαν την «κοινή ευθύνη» τους απέναντι στη διεθνή κοινότητα και την ανάγκη ασφαλούς διέλευσης. Ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, Μπαντρ Αλμπουσαΐντι, έκανε λόγο για ανάγκη περισσότερης διπλωματίας και πρακτικών λύσεων, ενώ ο Αραγτσί τόνισε ότι, ως τα δύο παράκτια κράτη του Ορμούζ, Τεχεράνη και Μουσκάτ οφείλουν να εργαστούν για ασφαλή ναυσιπλοΐα προς όφελος των γειτόνων και της διεθνούς κοινότητας. Παράλληλα, το Ιράν προχώρησε και σε απαγόρευση εξαγωγών χάλυβα έως τις 30 Μαΐου, ενώ οι τιμές του Brent ξεπέρασαν τα 106 δολάρια το βαρέλι μέσα σε κλίμα αβεβαιότητας.

Κλιμάκωση σε Λίβανο και νέες πιέσεις στη Μέση Ανατολή

Την ίδια στιγμή, η ένταση επεκτείνεται και στον Λίβανο, όπου οι ισραηλινές δυνάμεις συνεχίζουν τα πλήγματα παρά την εκεχειρία που είχε μεσολαβηθεί από τις ΗΠΑ, με αποτέλεσμα να έχουν σκοτωθεί τουλάχιστον 14 άνθρωποι, ανάμεσά τους και δύο παιδιά. Ο ηγέτης της Χεζμπολάχ, Ναΐμ Κασέμ, υποστήριξε ότι το Ισραήλ, με αμερικανική στήριξη, επιχείρησε να εξαλείψει την οργάνωση χωρίς να το έχει πετύχει, δηλώνοντας ότι «ο εχθρός έχει φτάσει σε αδιέξοδο» και ότι η αντίσταση δεν μπορεί να νικηθεί. Παράλληλα, έθεσε πέντε προϋποθέσεις για άμεσες συνομιλίες: παύση της επιθετικότητας σε ξηρά, θάλασσα και αέρα, αποχώρηση του Ισραήλ από τα κατεχόμενα εδάφη, απελευθέρωση κρατουμένων, επιστροφή των πολιτών στα χωριά και τις πόλεις τους και ανοικοδόμηση. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η περιφερειακή κρίση αποκτά ολοένα πιο σύνθετα χαρακτηριστικά, συνδέοντας τον πόλεμο, τις συνομιλίες ΗΠΑ – Ιράν, την ασφάλεια στη ναυτιλία και τη νέα ένταση στο μέτωπο Ισραήλ – Χεζμπολάχ.

Η βρετανική κυβέρνηση ξεκαθάρισε ότι δεν υποστηρίζει τον ναυτικό αποκλεισμό στα Στενά του Ορμούζ, σε μια περίοδο που η ένταση στην περιοχή επηρεάζει άμεσα τις διεθνείς ισορροπίες και την αγορά ενέργειας. Η τοποθέτηση αυτή έγινε από τον πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ, ο οποίος έδωσε το στίγμα του Λονδίνου απέναντι στο ενδεχόμενο περαιτέρω κλιμάκωσης.

«Δεν πρόκειται να εμπλακεί στον πόλεμο» το Ηνωμένο Βασίλειο

Στο ίδιο πλαίσιο, ο Βρετανός πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι «Το Ηνωμένο Βασίλειο δεν πρόκειται να εμπλακεί στον πόλεμο», δίνοντας έμφαση στη διατήρηση αποστάσεων από μια πιο επιθετική στρατιωτική επιλογή στην περιοχή. Με τη δήλωση αυτή, η βρετανική πλευρά θέλησε να καταστήσει σαφές ότι προκρίνει διαφορετική προσέγγιση από εκείνη που οδηγεί σε άμεση εμπλοκή ή σε αποκλεισμό ιρανικών λιμένων.

Η προτεραιότητα στην αποκλιμάκωση και στην ενέργεια

Ο Κιρ Στάρμερ ανέφερε ότι η «απάντηση» του Ηνωμένου Βασιλείου επικεντρώνεται στο άνοιγμα του Στενού, εκτιμώντας ότι αυτός είναι ο πιο άμεσος τρόπος για να περιοριστούν οι πιέσεις στις τιμές της ενέργειας. Η γραμμή που παρουσίασε συνδέει ευθέως τη γεωπολιτική σταθερότητα στην περιοχή με την ανάγκη να αποφευχθούν νέες επιβαρύνσεις για νοικοκυριά και αγορές.

Η αποφυγή ευθείας επίθεσης στον Τραμπ

Ερωτηθείς αν θεωρεί προσωπικά υπεύθυνο τον Ντόναλντ Τραμπ για τις συνέπειες της κρίσης στους ενεργειακούς λογαριασμούς της Βρετανίας, ο Στάρμερ απέφυγε να δώσει άμεση απάντηση. Αντί γι’ αυτό, επέλεξε να επιμείνει πως το ουσιαστικό ζητούμενο είναι να υπάρξει προσέγγιση των δύο χωρών, με στόχο την αποκλιμάκωση και τη διασφάλιση ότι τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνουν ανοιχτά.

Σε νέες τοποθετήσεις με ιδιαίτερα σκληρό τόνο προχώρησε ο Ντόναλντ Τραμπ, επαναφέροντας στο προσκήνιο την ένταση με το Ιράν και τη στρατηγική σημασία των Στενών του Ορμούζ. Ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε: «Μπορώ να καταστρέψω το Ιράν σε μια μέρα», δίνοντας το στίγμα της νέας παρέμβασής του.

«Δεν θα μας πάρει πολύ χρόνο να καθαρίσουμε τα Στενά του Ορμούζ»

Στην ίδια παρέμβαση, ο Τραμπ αναφέρθηκε και στο κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα του Ορμούζ, λέγοντας: «Δεν θα μας πάρει πολύ χρόνο να καθαρίσουμε τα Στενά του Ορμούζ». Η αναφορά αυτή έρχεται σε μια περίοδο όπου η περιοχή παραμένει στο επίκεντρο της διεθνούς έντασης, καθώς τα Στενά θεωρούνται κομβικό σημείο για την παγκόσμια ναυσιπλοΐα και την ενεργειακή τροφοδοσία.

Οι δηλώσεις εν μέσω νέας κλιμάκωσης

Οι νέες αναφορές του Τραμπ προστίθενται σε ένα ήδη φορτισμένο γεωπολιτικό περιβάλλον στη Μέση Ανατολή, με το ζήτημα του Ορμούζ να βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο των εξελίξεων. Η παρέμβασή του αποτυπώνει τη συνέχιση της σκληρής ρητορικής απέναντι στην Τεχεράνη, σε μια συγκυρία όπου η περιοχή παρακολουθείται στενά για πιθανή νέα κλιμάκωση.