Ιράν προς ΗΠΑ: πρόταση για Ορμούζ και εκεχειρία

Νέα ιρανική πρόταση για Ορμούζ και αποκλιμάκωση

Η Τεχεράνη απέστειλε στην Ουάσινγκτον πρόταση που προβλέπει την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ, την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού και τον τερματισμό του πολέμου, αφήνοντας όμως τις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα σε μεταγενέστερο στάδιο. Η κίνηση αυτή επιχειρεί να σπάσει το αδιέξοδο που έχει διαμορφωθεί έπειτα από το ναυάγιο των διπλωματικών επαφών για νέο γύρο συνομιλιών στο Πακιστάν. Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί διαβίβασε το σχέδιο της ιρανικής ηγεσίας μέσω Πακιστανών διαμεσολαβητών, όπως μετέδωσε το Axios, χωρίς ωστόσο να είναι σαφές αν η αμερικανική πλευρά προτίθεται να το εξετάσει, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ εξακολουθεί να θέτει ως κεντρικό στόχο τον περιορισμό των πυρηνικών φιλοδοξιών της Τεχεράνης.

Διπλωματικός μαραθώνιος με στάσεις σε Ρωσία, Πακιστάν και Ομάν

Την ίδια ώρα, ο Αμπάς Αραγτσί βρίσκεται στη Ρωσία για επαφές με τον Βλαντιμίρ Πούτιν και άλλους αξιωματούχους, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης διπλωματικής κινητικότητας του Ιράν για τον τερματισμό της σύγκρουσης με τις ΗΠΑ. Κατά την άφιξή του, δήλωσε στα ιρανικά μέσα ότι το ταξίδι του στην Αγία Πετρούπολη έχει στόχο τη συνέχιση των στενών διαβουλεύσεων Μόσχας και Τεχεράνης για περιφερειακά και διεθνή ζητήματα, ενώ χαρακτήρισε τη συνάντησή του με τον Ρώσο πρόεδρο «καλή ευκαιρία» για να εξεταστούν οι εξελίξεις στον πόλεμο και η τελευταία κατάσταση στο μέτωπο. Παράλληλα, επανήλθε στο αδιέξοδο των συνομιλιών με τις ΗΠΑ, αποδίδοντας το ναυάγιο σε «λανθασμένες προσεγγίσεις και υπερβολικές απαιτήσεις» της κυβέρνησης Τραμπ, μολονότι, όπως είπε, είχε σημειωθεί κάποια πρόοδος. Από την πλευρά του, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι οι ηγέτες του Ιράν «μπορούν να έρθουν σε εμάς ή να μας τηλεφωνήσουν» εφόσον επιθυμούν επανεκκίνηση των συνομιλιών, μία ημέρα μετά την ακύρωση της προγραμματισμένης αποστολής απεσταλμένων στο Ισλαμαμπάντ.

Ορμούζ, ναυτιλία και διεθνής ανησυχία

Το Στενό του Ορμούζ παραμένει στο επίκεντρο της έντασης, καθώς πρόκειται για κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα από το οποίο διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και LNG. Το Ιράν έχει διαμηνύσει ότι δεν μπορεί να ανοίξει εκ νέου το πέρασμα όσο συνεχίζονται, όπως υποστηρίζει, οι παραβιάσεις της εκεχειρίας από ΗΠΑ και Ισραήλ. Την ίδια στιγμή, περίπου 2.400 ναυτικοί παραμένουν εγκλωβισμένοι σε περισσότερα από 105 δεξαμενόπλοια ανοικτά του Ιράν, σύμφωνα με την Intertanko, ενώ Ομάν και Ιράν συζήτησαν την «κοινή ευθύνη» τους απέναντι στη διεθνή κοινότητα και την ανάγκη ασφαλούς διέλευσης. Ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, Μπαντρ Αλμπουσαΐντι, έκανε λόγο για ανάγκη περισσότερης διπλωματίας και πρακτικών λύσεων, ενώ ο Αραγτσί τόνισε ότι, ως τα δύο παράκτια κράτη του Ορμούζ, Τεχεράνη και Μουσκάτ οφείλουν να εργαστούν για ασφαλή ναυσιπλοΐα προς όφελος των γειτόνων και της διεθνούς κοινότητας. Παράλληλα, το Ιράν προχώρησε και σε απαγόρευση εξαγωγών χάλυβα έως τις 30 Μαΐου, ενώ οι τιμές του Brent ξεπέρασαν τα 106 δολάρια το βαρέλι μέσα σε κλίμα αβεβαιότητας.

Κλιμάκωση σε Λίβανο και νέες πιέσεις στη Μέση Ανατολή

Την ίδια στιγμή, η ένταση επεκτείνεται και στον Λίβανο, όπου οι ισραηλινές δυνάμεις συνεχίζουν τα πλήγματα παρά την εκεχειρία που είχε μεσολαβηθεί από τις ΗΠΑ, με αποτέλεσμα να έχουν σκοτωθεί τουλάχιστον 14 άνθρωποι, ανάμεσά τους και δύο παιδιά. Ο ηγέτης της Χεζμπολάχ, Ναΐμ Κασέμ, υποστήριξε ότι το Ισραήλ, με αμερικανική στήριξη, επιχείρησε να εξαλείψει την οργάνωση χωρίς να το έχει πετύχει, δηλώνοντας ότι «ο εχθρός έχει φτάσει σε αδιέξοδο» και ότι η αντίσταση δεν μπορεί να νικηθεί. Παράλληλα, έθεσε πέντε προϋποθέσεις για άμεσες συνομιλίες: παύση της επιθετικότητας σε ξηρά, θάλασσα και αέρα, αποχώρηση του Ισραήλ από τα κατεχόμενα εδάφη, απελευθέρωση κρατουμένων, επιστροφή των πολιτών στα χωριά και τις πόλεις τους και ανοικοδόμηση. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η περιφερειακή κρίση αποκτά ολοένα πιο σύνθετα χαρακτηριστικά, συνδέοντας τον πόλεμο, τις συνομιλίες ΗΠΑ – Ιράν, την ασφάλεια στη ναυτιλία και τη νέα ένταση στο μέτωπο Ισραήλ – Χεζμπολάχ.