Αστρονόμοι ανακοίνωσαν την ανίχνευση ενός νέου δυνητικά κατοικήσιμου πλανήτη σε απόσταση περίπου 146 ετών φωτός, με μέγεθος παρόμοιο με της Γης και συνθήκες που, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, θυμίζουν εκείνες του Άρη. Ο πλανήτης ονομάζεται HD 137010 b, περιφέρεται γύρω από άστρο παρόμοιο με τον Ήλιο και υπολογίζεται ότι είναι περίπου 6% μεγαλύτερος από τη Γη. Η ανακάλυψη προέκυψε από διεθνή ομάδα επιστημόνων από την Αυστραλία, τη Βρετανία, τις ΗΠΑ και τη Δανία, αξιοποιώντας δεδομένα που είχαν συλλεχθεί το 2017 από την αποστολή NASA, μέσω του διαστημικού τηλεσκοπίου Kepler και ειδικότερα της αποστολής K2.
Τροχιά 355 ημερών και πιθανότητα στην κατοικήσιμη ζώνη
Η Δρ. Τσέλσι Χουάνγκ, ερευνήτρια στο University of Southern Queensland, ανέφερε ότι ο HD 137010 b έχει τροχιά γύρω από το μητρικό του άστρο παρόμοια με αυτή της Γης γύρω από τον Ήλιο, με διάρκεια περίπου 355 ημερών. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι ο πλανήτης έχει «περίπου 50% πιθανότητα να βρίσκεται στην κατοικήσιμη ζώνη» του άστρου γύρω από το οποίο κινείται. Στην ίδια τοποθέτηση, η Χουάνγκ στάθηκε στη σχετική εγγύτητα του συστήματος, λέγοντας: «Αυτό που είναι πολύ συναρπαστικό με αυτόν τον συγκεκριμένο πλανήτη στο μέγεθος της Γης είναι ότι το άστρο του απέχει μόλις περίπου 150 έτη φωτός από το ηλιακό μας σύστημα. Ο επόμενος καλύτερος πλανήτης γύρω από ένα άστρο σαν τον Ήλιο, μέσα σε κατοικήσιμη ζώνη, ο Kepler 186f, βρίσκεται περίπου τέσσερις φορές πιο μακριά και είναι 20 φορές πιο αμυδρός».
Πώς εντοπίστηκε και ο ρόλος των πολιτών-επιστημόνων
Ο HD 137010 b εντοπίστηκε όταν πέρασε στιγμιαία μπροστά από το άστρο του, προκαλώντας μια ανεπαίσθητη μείωση της φωτεινότητάς του, ένα σήμα τυπικό της μεθόδου διέλευσης. Το αμυδρό αυτό ίχνος ανιχνεύθηκε αρχικά από ομάδα εθελοντών επιστημόνων στο πρόγραμμα πολιτών-επιστημόνων Planet Hunters, ανάμεσά τους και ο πρώτος συγγραφέας της μελέτης, Δρ. Αλεξάντερ Βένερ, όταν ήταν ακόμη μαθητής λυκείου. Ο ίδιος περιέγραψε τη διαδρομή του λέγοντας: «Συνέβαλα σε αυτό το πρόγραμμα πολιτών επιστημόνων που ονομάζεται Planet Hunters όταν ήμουν στο σχολείο, και αυτό έπαιξε μεγάλο ρόλο στο πώς μπήκα στην έρευνα. Ήταν μια απίστευτη εμπειρία να επιστρέψω σε αυτή τη δουλειά και να ανακαλύψω κάτι τόσο σημαντικό», σημειώνοντας ότι στη συνέχεια ολοκλήρωσε διδακτορικό στο USQ. Η Χουάνγκ ανέφερε ότι η πρώτη αντίδραση της ομάδας ήταν πως «αυτό δεν μπορεί να είναι αληθινό», όμως, όπως είπε, «Όμως ελέγξαμε και ξαναελέγξαμε τα πάντα και είναι ένα σχολικό παράδειγμα διέλευσης πλανήτη μπροστά από το άστρο του». Η ίδια πρόσθεσε πως η φωτεινότητα και η σχετική εγγύτητα του άστρου το καθιστούν εντός εμβέλειας παρατήρησης από την επόμενη γενιά τηλεσκοπίων, λέγοντας: «Είμαι σίγουρη ότι θα είναι από τους πρώτους στόχους που θα παρατηρηθούν όταν η τεχνολογία το επιτρέψει».
Επιφύλαξη για την επιβεβαίωση και τα επόμενα βήματα
Η Δρ. Σάρα Γουέμπ, αστροφυσικός στο Swinburne University of Technology, που δεν συμμετείχε στην έρευνα, χαρακτήρισε την ανακάλυψη «πολύ συναρπαστική», αλλά τόνισε ότι απαιτούνται περισσότερα δεδομένα ώστε να χαρακτηριστεί ο πλανήτης ως επιβεβαιωμένος εξωπλανήτης: «Υπάρχει μόνο μία διέλευση που έχει ανιχνευθεί και συνήθως στην πλανητική επιστήμη μιλάμε για ένα χρυσό πρότυπο τριών ανιχνεύσεων». Παρότι το γεγονός ότι ο πλανήτης μοιάζει σε μέγεθος με τη Γη θεωρείται ελκυστικό, η Γουέμπ σημείωσε ότι θα μπορούσε επίσης να είναι «κάτι που ονομάζεται υπερ χιονόμπαλα, δηλαδή ένας μεγάλος, παγωμένος κόσμος που ενδεχομένως έχει πολύ νερό αλλά μεγάλο μέρος του είναι παγωμένο». Παράλληλα, υπογράμμισε και το πρακτικό όριο της απόστασης, λέγοντας ότι, ακόμη κι αν θεωρείται σχετικά κοντά σε γαλαξιακή κλίμακα, «αν προσπαθούσαμε να φτάσουμε εκεί, θα μας έπαιρνε δεκάδες χιλιάδες, αν όχι εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια με τις ταχύτητες που διαθέτουμε σήμερα».
