Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, μιλώντας στο συνέδριο του The Economist με τίτλο The World Ahead 2026, έθεσε στο επίκεντρο την ανθεκτικότητα και την ταχύτητα των θεσμών, υποστηρίζοντας ότι το κλίμα, η ενέργεια, το δημογραφικό και συναφή πεδία δεν είναι «διακριτά κουτάκια», αλλά ένα ενιαίο αφήγημα που δοκιμάζει τις δυνατότητές μας.
Με φόντο αυτή τη λογική, χρησιμοποίησε την εικόνα του «τεντωμένου σκοινιού» για να περιγράψει τι σημαίνει να χάνεται η εμπιστοσύνη των αγορών και τόνισε ότι «το θέμα δεν είναι τι λέμε… αλλά το τι είμαστε έτοιμοι να υλοποιήσουμε, καθώς ο κόσμος θα μας κρίνει με βάση τις επιδόσεις μας». Παράλληλα προειδοποίησε για δύο «ψευδαισθήσεις» που, όπως είπε, απειλούν το ευρωπαϊκό μπλοκ: αφενός την αυτάρεσκη βεβαιότητα ότι οι δομές θα αντέξουν χωρίς ανανέωση και αφετέρου τον φαταλισμό, ότι οι δυνάμεις που διαμορφώνουν τον κόσμο είναι «υπερβολικά δυνατές» για να αντιμετωπιστούν. Κατά τον ίδιο, η Ευρώπη οφείλει να αποκλείσει και τις δύο, «με ηρεμία, ισχύ και αυτοπεποίθηση», ώστε να καθησυχαστούν οι αγορές και να στηριχθούν τα νοικοκυριά.
Ενέργεια, ανταγωνιστικότητα, τεχνολογία ως «τρία σημεία-κλειδιά»
Στη συνέχεια, ο Κυριάκος Πιερρακάκης ξεχώρισε τρία πεδία όπου αυτό το «τεντωμένο σκοινί» φαίνεται πιο καθαρά: ενέργεια, ανταγωνιστικότητα, τεχνολογία. Για την ενέργεια υπενθύμισε ότι τα ευάλωτα σημεία ήταν γνωστά εδώ και χρόνια – εξάρτηση, κακές υποδομές, έλλειψη συντονισμού – και, παρότι «πήραμε όποια μέτρα μπορούσαμε», το συμπέρασμα δεν είναι η απόσυρση από τις παγκόσμιες αγορές. Αντίθετα, κατά την τοποθέτησή του, χρειάζεται «να εμπλακούμε με πειθαρχία, να διαφοροποιηθούμε, να επενδύσουμε και να συνδεθούμε», επειδή η ενεργειακή ασφάλεια «διέπει τα πάντα»: από την ανταγωνιστικότητα και τη βιομηχανική παραγωγή έως την κοινωνική σταθερότητα και το γεωπολιτικό βάρος. Για την Ελλάδα, αυτό μεταφράζεται – όπως είπε – σε περισσότερες επενδύσεις σε ΑΠΕ και εστίαση στην Περιφέρεια, με στόχο «να μετατρέπουμε τη γεωγραφία σε πλεονέκτημα», αξιοποιώντας το σταυροδρόμι τριών ηπείρων και τους φυσικούς πόρους, ώστε να στηριχθεί ένα πιο ανθεκτικό περιφερειακό σύστημα που «απορροφά τα σοκ» της ενεργειακής μετάβασης.
Για την ανταγωνιστικότητα, εστίασε στους «εσωτερικούς δασμούς» που λειτουργούν μέσα στις ευρωπαϊκές αγορές, επιμένοντας πως «το πρόβλημα της ενιαίας αγοράς δεν είναι θεωρητικό, είναι πρακτικό». Επικαλέστηκε, μάλιστα, ανάλυση του ΔΝΤ, σύμφωνα με την οποία εμφανίζονται επιβαρύνσεις 44% στα αγαθά και πάνω από 100% στις υπηρεσίες, που λειτουργούν ως δασμοί de facto, υπογραμμίζοντας ότι δεν γίνεται να αγνοηθεί η κλίμακα του προβλήματος.
Στο πεδίο της τεχνολογίας, στάθηκε στην τεχνητή νοημοσύνη, αναγνωρίζοντας ότι «το AI έχει πλεονεκτήματα, αλλά έχει και κινδύνους», με αναφορές σε θέσεις εργασίας, εμπιστοσύνη και δημοκρατική συμμετοχή. Το κεντρικό του μήνυμα ήταν ότι η τεχνητή νοημοσύνη πρέπει να αντιμετωπίζεται ως εργαλείο που διευρύνει τις δυνατότητες, όχι ως κάτι που περιορίζει την κρίση μας.
Η ανάκαμψη της Ελλάδας, οι αγορές και το «μέτρο» της επιστροφής των νέων
Σε ό,τι αφορά την ελληνική οικονομία, ο υπουργός υποστήριξε ότι «η ανάκαμψη της Ελλάδος δεν ήταν απλά ένα rebound», αλλά «μηδενισμός και επανεκκίνηση, ένα reset». Ανέφερε ότι αναμένεται ανάπτυξη 2,4%, πως υπάρχει πρωτογενές πλεόνασμα – «όπως και πολύ λίγες χώρες, έξι συγκεκριμένα» – και πρόσθεσε ότι «τέσσερις χώρες βρίσκονταν σε πρόγραμμα του ΔΝΤ στο παρελθόν», παρουσιάζοντάς το ως ένδειξη της προόδου που έχει επιτευχθεί. Στην ίδια γραμμή, σημείωσε ότι οι υποχρεώσεις από τα μνημόνια εξυπηρετούνται «εγκαίρως και πιο νωρίς από ό,τι απαιτείται», ενώ έκανε ειδική μνεία στις «πολύ θετικές» αποδόσεις των δεκαετών ελληνικών ομολόγων.
Παρά τα χρηματοοικονομικά μεγέθη, επέλεξε να δείξει ως «πιο ευοίωνο σημάδι» την τάση επιστροφής νέων Ελλήνων που είχαν φύγει στο εξωτερικό την περίοδο της κρίσης, υπογραμμίζοντας ότι αυτό είναι «το πραγματικό μέτρο μέτρησης» της ανάκαμψης και ότι «αντικατοπτρίζει μια πραγματικότητα».
Αξιοπιστία, άμυνα, εμπόριο και δεξιότητες ως όροι ανθεκτικότητας
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης συνέδεσε τη δημοσιονομική στάση με τη θεσμική ισχύ, λέγοντας ότι «η δημοσιονομική σύνεση είναι για μας ένα καθεστώς, όχι μία επιλογή», όχι επειδή η πειθαρχία είναι αυτοσκοπός, αλλά επειδή «η αξιοπιστία είναι το θεμέλιο της κυριαρχίας» σε έναν ευμετάβλητο κόσμο. Στο ίδιο πλαίσιο διατύπωσε το στίγμα ότι «η αξιοπιστία δεν χτίζεται μόνο με βάση τη λιτότητα», αλλά με καλύτερους και πιο σταθερούς θεσμούς και σύγχρονα συστήματα, δίνοντας ως παραδείγματα το ψηφιακό κράτος, την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής και τη «νομιμοποίηση των μεταρρυθμίσεων» όταν το σύστημα γίνεται «πιο δίκαιο και όχι απλά πιο αυστηρό».
Για τις αμυντικές δαπάνες υποστήριξε ότι «οι υψηλότερες αμυντικές δαπάνες δεν είναι αυτοσκοπός», αλλά μέρος της προετοιμασίας για αποτροπή και κοινή ευθύνη, προσθέτοντας ότι για χώρες όπως η Ελλάδα αποτελούν «γεωγραφικό πεπρωμένο». Τόνισε επίσης ότι το στρατηγικό περιβάλλον στην Ευρώπη απαιτεί πιο σοβαρή ευρωπαϊκή συμβολή στην άμυνα, «όχι για να αποδυναμωθούν οι διατλαντικές σχέσεις», αλλά για να ενισχυθούν «μέσω της συμβολής και όχι μόνο μέσω του σχολιασμού».
Στο εμπόριο, επανέφερε τη μεταφορά του «τεντωμένου σκοινιού» και προειδοποίησε πως ένας εμπορικός πόλεμος «δεν θα έχει νικητές», καθώς οι ζημίες θα είναι αμοιβαίες μέσα από αβεβαιότητα και πληθωρισμό. Τέλος, συνέδεσε την κοινωνική συνοχή με την ανταγωνιστικότητα λέγοντας ότι «η συνοχή δεν είναι ηθικό πρόσταγμα, είναι στοιχείο ανταγωνιστικής στρατηγικής», επιμένοντας στην ανάγκη επένδυσης σε δεξιότητες, εκσυγχρονισμού της εκπαίδευσης και δια βίου μάθησης, ώστε οι πολίτες να ξοδεύουν λιγότερο χρόνο «για να υπερβαίνουν εμπόδια» και περισσότερο «για να δημιουργούν αξία». Στο ίδιο πνεύμα, υπογράμμισε ότι «ένα κράτος διαφάνειας» και μεγαλύτερης ικανότητας αποτελεί θεμέλιο ισχυρής οικονομίας, καταλήγοντας ότι ο στόχος πρέπει να είναι «να αποκαταστήσουμε την εμπιστοσύνη στους δημοκρατικούς θεσμούς» μιας ανοιχτής και δίκαιης οικονομίας και σε μια τεχνολογία που «άγεται από την ανθρώπινη κρίση».
