Την ανάγκη για μια εκ βάθρων επανεκκίνηση της Αριστεράς ανέδειξε ο Γαβριήλ Σακελλαρίδης, υποστηρίζοντας ότι ο χώρος δεν μπορεί να συνεχίσει με δοκιμασμένες συνταγές που δεν απέδωσαν. Όπως τόνισε, η σημερινή συγκυρία απαιτεί νέα αφετηρία, με διαφορετικούς όρους πολιτικής συγκρότησης και με καθαρή απομάκρυνση από επιλογές που οδήγησαν σε αδιέξοδο.
Κριτική στις «αποτυχημένες λύσεις»
Στην παρέμβασή του, ο Γαβριήλ Σακελλαρίδης υπογράμμισε ότι η Αριστερά πρέπει να αφήσει πίσω τις αποτυχημένες λύσεις, επιμένοντας πως η ανακύκλωση ίδιων προσώπων, ίδιων λογικών και ίδιων πολιτικών εργαλείων δεν μπορεί να δώσει πειστική απάντηση στην κοινωνία. Με αυτόν τον τρόπο έστειλε μήνυμα ότι η ανασυγκρότηση δεν μπορεί να είναι επιφανειακή, αλλά πρέπει να αγγίξει τον πυρήνα της πολιτικής λειτουργίας και της σχέσης με τους πολίτες.
Η ανάγκη για νέο ξεκίνημα
Ο προσωρινός πρόεδρος της Νέας Αριστεράς περιέγραψε ως αναγκαίο ένα νέο ξεκίνημα από την αρχή, το οποίο δεν θα στηρίζεται σε πρόχειρες συγκολλήσεις ή σε σχήματα που αναπαράγουν τα προβλήματα του παρελθόντος. Το βασικό του μήνυμα είναι ότι η Αριστερά χρειάζεται να ξαναχτίσει αξιοπιστία, πολιτική καθαρότητα και ουσιαστική σύνδεση με την κοινωνία, εάν θέλει να αποκτήσει ξανά ρόλο και δυναμική.
Το πολιτικό στίγμα της Νέας Αριστεράς
Μέσα από αυτή την τοποθέτηση, ο Γαβριήλ Σακελλαρίδης επιχείρησε να δώσει και το ευρύτερο πολιτικό στίγμα της Νέας Αριστεράς, προβάλλοντας την ανάγκη για ριζική ανασύνθεση και όχι για επιστροφή σε παλιά μοντέλα. Η παρέμβασή του αποτυπώνει μια γραμμή που δίνει προτεραιότητα στην επαναθεμελίωση του χώρου, με έμφαση στην κοινωνική αξιοπιστία και στη διαμόρφωση μιας νέας πολιτικής αφετηρίας.
Στην Κωνσταντινούπολη πραγματοποιήθηκε η 11η διμερής συνάντηση των Τελωνειακών Αρχών Ελλάδας και Τουρκίας, με βασικό στόχο τη βελτίωση της συνεργασίας και τη διευκόλυνση των εμπορικών ροών ανάμεσα στις δύο χώρες. Η συνάντηση εντάσσεται στη συνολική προσπάθεια στήριξης του διμερούς εμπορίου, με κοινό σημείο αναφοράς τον στόχο των 10 δισ. δολαρίων.
Στο επίκεντρο οι υποδομές και η ταχύτερη διέλευση
Οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στην επιτάχυνση των διελεύσεων στα σύνορα, στην αναβάθμιση των υφιστάμενων υποδομών και στην αύξηση της δυναμικότητας των τελωνειακών σταθμών. Από ελληνικής πλευράς συμμετείχε ο πρόεδρος της Ελληνικής Τελωνειακής Διοίκησης Γιώργος Πιτσιλής, ενώ από τουρκικής ο υφυπουργός Εμπορίου Σεζάι Ουτσαρμάκ, με τις δύο πλευρές να συζητούν πρακτικές λύσεις για πιο ομαλή διακίνηση εμπορευμάτων.
Τα έργα και οι εφαρμογές που συζητήθηκαν
Στη συνάντηση τέθηκαν επί τάπητος συγκεκριμένα έργα και παρεμβάσεις, όπως η «Γέφυρα Φιλίας» στη γραμμή Ύψαλα – Κήποι, οι εργασίες εκσυγχρονισμού στα τελωνεία Κήπων και Καστανιών, αλλά και οι πιλοτικές εφαρμογές για επιχειρήσεις με καθεστώς Εξουσιοδοτημένου Οικονομικού Φορέα. Παράλληλα, συζητήθηκαν ζητήματα που αφορούν τα όρια μεταφορών, τα όρια καυσίμων και τους κτηνιατρικούς ελέγχους, δηλαδή πεδία που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινή λειτουργία των συνοριακών σταθμών.
Υπογραφή κοινών κειμένων και έμφαση στην εκπαίδευση
Στο περιθώριο της συνάντησης, οι δύο πλευρές επανέλαβαν τη βούλησή τους να ενισχύσουν περαιτέρω την τελωνειακή συνεργασία, υπογράφοντας το «Κοινό Κείμενο Δήλωσης για την Τελωνειακή Συνεργασία» και το «Πρακτικό της XI. Συνάντησης Τελωνειακών Αρχών Τουρκίας – Ελλάδας». Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στις κοινές εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες, οι οποίες, όπως επισημάνθηκε, έχουν ήδη συμβάλει ουσιαστικά στη βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών.
Σκληρή ανακοίνωση κατά της κυβέρνησης εξέδωσε ο ΣΥΡΙΖΑ, στρέφοντας τα πυρά του προσωπικά κατά του πρωθυπουργού και του υπουργού Δικαιοσύνης Γιώργου Φλωρίδη. Στο επίκεντρο της παρέμβασης βρέθηκαν οι χειρισμοί γύρω από τη δίκη για τα Τέμπη, με το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης να θέτει ευθέως το ερώτημα αν ο Κυριάκος Μητσοτάκης αισθάνεται «κάποια ντροπή για τον εκλεκτό του στο υπουργείο Δικαιοσύνης».
Αιχμές για τη στάση Φλωρίδη
Στην ανακοίνωσή του, ο ΣΥΡΙΖΑ κατηγορεί τον Γιώργο Φλωρίδη ότι με τις δημόσιες τοποθετήσεις του οξύνει ακόμη περισσότερο το κλίμα γύρω από μια υπόθεση με τεράστιο κοινωνικό και πολιτικό βάρος. Η κριτική συνδέεται με όσα έχουν προηγηθεί για τις συνθήκες διεξαγωγής της δίκης, αλλά και με τη συνολική εικόνα που, κατά την Κουμουνδούρου, εκπέμπει η κυβέρνηση ως προς τη διαχείριση της υπόθεσης.
Το ερώτημα προς τον πρωθυπουργό
Το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης επιχειρεί να μεταφέρει την ευθύνη και στο επίπεδο του Μεγάρου Μαξίμου, υποστηρίζοντας ότι ο υπουργός Δικαιοσύνης λειτουργεί με πλήρη πολιτική κάλυψη. Μέσα από αυτή τη γραμμή, ο ΣΥΡΙΖΑ ζητά ουσιαστικά από τον πρωθυπουργό να τοποθετηθεί απέναντι στις δηλώσεις και στους χειρισμούς του υπουργού του, ανεβάζοντας τους τόνους της αντιπαράθεσης γύρω από τη δίκη των Τεμπών.
Πολιτική πίεση με φόντο τα Τέμπη
Η νέα αυτή ανακοίνωση εντάσσεται στη συνολικότερη σύγκρουση κυβέρνησης και αντιπολίτευσης για την υπόθεση των Τεμπών, η οποία παραμένει στο επίκεντρο της πολιτικής επικαιρότητας. Με τη συγκεκριμένη παρέμβαση, ο ΣΥΡΙΖΑ επιχειρεί να αναδείξει ότι το ζήτημα δεν περιορίζεται μόνο στη δικασική διάσταση, αλλά αφορά και την πολιτική ευθύνη όσων διαχειρίζονται θεσμικά μια τόσο κρίσιμη υπόθεση.
Σφοδρή κριτική στην κυβερνητική πολιτική για τους μισθούς και το επίπεδο διαβίωσης άσκησε ο Κώστας Τσουκαλάς, υποστηρίζοντας ότι η εικόνα που παρουσιάζεται για την οικονομία δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα που βιώνουν οι πολίτες. Στην τοποθέτησή του, αμφισβήτησε ευθέως το αφήγημα περί βελτίωσης των εισοδημάτων, επισημαίνοντας ότι οι αυξήσεις δεν μεταφράζονται σε ουσιαστική ενίσχυση της καθημερινότητας.
«Μόνιμη βελτίωση» ή πραγματική υποχώρηση;
Ο Κώστας Τσουκαλάς χρησιμοποίησε ιδιαίτερα αιχμηρή διατύπωση για να περιγράψει την κατάσταση, αναφέροντας ότι η «μόνιμη βελτίωση του εισοδήματος» που παρουσιάζεται από τον πρωθυπουργό στην πραγματικότητα είναι «η σταθερή απόκλιση από το μέσο ευρωπαϊκό επίπεδο ζωής». Με αυτόν τον τρόπο επιχείρησε να αναδείξει ότι, παρά τις ονομαστικές αυξήσεις, η Ελλάδα απομακρύνεται από τα ευρωπαϊκά δεδομένα ευημερίας.
Το ζήτημα της αγοραστικής δύναμης
Στην κριτική του στάθηκε ιδιαίτερα στο γεγονός ότι η αγοραστική δύναμη των εργαζομένων δεν βελτιώνεται ουσιαστικά, καθώς οι αυξήσεις στους μισθούς απορροφώνται σε μεγάλο βαθμό από την ακρίβεια. Όπως έχει επισημάνει και σε άλλες παρεμβάσεις του, οι ανατιμήσεις σε βασικά αγαθά περιορίζουν την πραγματική αξία των εισοδημάτων, οδηγώντας σε μερική μόνο αναπλήρωση των απωλειών.
Η συνολική εικόνα για την οικονομία
Μέσα από τη συγκεκριμένη παρέμβαση, ο Κώστας Τσουκαλάς επιχείρησε να αναδείξει μια ευρύτερη εικόνα για την οικονομία, σύμφωνα με την οποία η χώρα εμφανίζει απόκλιση από τα ευρωπαϊκά επίπεδα διαβίωσης, παρά τις κυβερνητικές εξαγγελίες. Το βασικό του μήνυμα εστιάζει στο ότι η ουσιαστική βελτίωση δεν κρίνεται μόνο από τις ονομαστικές αυξήσεις, αλλά από το κατά πόσο αυτές οδηγούν σε πραγματική αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των πολιτών.
Κ. Μούσσας: Στην πιο πρόσφατη δουλειά σου “The Spaces in Between”, η οποία παρουσιάζεται στην Alma Gallery, δίνεις χώρο σε κάτι που μοιάζει μεταβατικό, αβέβαιο. Μυστικισμός, ανιμισμός και φυσικά έντονος συμβολισμός. Θα ήθελα τη δική σου ματιά για το έργο σου.
Μ. Κιούσης: Το “The Spaces in Between” γεννήθηκε από μια ανάγκη να σταθώ σε αυτό που δεν είναι πλήρως ορατό ή ορισμένο. Με ενδιαφέρει πολύ αυτή η ενδιάμεση κατάσταση, εκεί όπου το γνώριμο αρχίζει να χάνει τη σταθερότητά του και ανοίγεται σε κάτι πιο διαισθητικό. Ο μυστικισμός και ο ανιμισμός δεν εμφανίζονται ως αναφορές με την κλασική έννοια, αλλά περισσότερο σαν τρόποι αντίληψης του κόσμου σαν μια αίσθηση ότι τα πράγματα έχουν παρουσία πέρα από αυτό που φαίνεται.Είναι στοιχεία που μπήκαν στη δουλειά μου κυρίως μέσα από εμπειρίες και όχι απαραίτητα ως θεωρητικές αναφορές. Ο συμβολισμός προκύπτει σχεδόν αυθόρμητα, σαν ανάγκη να δοθεί μορφή σε κάτι που είναι πιο βιωματικό παρά αφηγηματικό, σαν μια προσπάθεια να δοθεί μορφή σε κάτι που δύσκολα λέγεται με λέξεις.
Κ. Μούσσας: Οι φιγούρες σου μοιάζουν «ενδιάμεσες», σαν να μην ανήκουν απόλυτα κάπου – άλλοτε υπονοούνται και άλλοτε μοιάζουν ενδεχόμενες. Είναι ένα συναίσθημα που σε αφορά και προσωπικά;
Μ. Κιούσης: Ναι, είναι κάτι που με αφορά βαθιά. Νομίζω ότι όλοι, σε κάποιο επίπεδο, βιώνουμε αυτή την αίσθηση του ‘’μη ανήκειν’’ απόλυτα. Οι φιγούρες λειτουργούν σαν φορείς αυτής της εμπειρίας , δεν είναι ποτέ σταθερές, αλλά σε μια διαρκή μετατόπιση. .Έχοντας ζήσει και δουλέψει σε διαφορετικά περιβάλλοντα, ένιωσα αρκετές φορές αυτή τη μη σταθερή ταυτότητα, να είσαι ταυτόχρονα μέσα και έξω από ένα πλαίσιο. Με ενδιαφέρει αυτή η ρευστότητα της ταυτότητας, το πώς κάτι μπορεί να είναι ταυτόχρονα παρόν και απόν, οικείο και ξένο.
Κ. Μούσσας: Η περίοδος που πέρασες στην Αφρική (Σενεγάλη, Μοζαμβίκη, κλπ), αλλά και στη Ρεϊνιόν δείχνει να σε έχει σημαδέψει. Υπάρχει κάτι πολύ συγκεκριμένο από εκεί που κουβαλάς ακόμα μέσα σου όταν δουλεύεις;
Μ. Κιούσης: Δεν ξέρω αν είναι κάτι συγκεκριμένο με τη μορφή ανάμνησης ή εικόνας. Περισσότερο είναι μια αίσθηση που έχει μείνει μέσα μου. Στη Ρεϊνιόν , αλλά και όπου ταξίδεψα και πέρασα χρόνο στην Αφρική ένιωσα έναν διαφορετικό τρόπο να βιώνεται ο χρόνος και η καθημερινότητα, λιγότερο γραμμικό, πιο παρόν. Υπήρχε μια εγγύτητα με το φυσικό περιβάλλον, αλλά και μια σχέση με το άυλο που δεν δηλωνόταν, απλώς υπήρχε. Αυτό που κουβαλάω στη δουλειά μου είναι κυρίως αυτή η αίσθηση, ότι τα πράγματα έχουν μια εσωτερική ζωή, ακόμη κι όταν δεν φαίνεται. Ότι ο χώρος δεν είναι ποτέ άδειος και ότι η σιωπή έχει βάρος. Ίσως αυτό περνάει στα έργα μου όχι τόσο θεματικά, αλλά στον τρόπο που στήνονται, στις παύσεις, στον ρυθμό, στις σχέσεις των μορφών με τον χώρο, σε αυτή την αίσθηση ότι κάτι υπάρχει, ακόμα κι αν δεν μπορείς να το ορίσεις ακριβώς.
Κ. Μούσσας: Νιώθεις ότι εκεί άλλαξες περισσότερο ως καλλιτέχνης ή ως άνθρωπος – ή τελικά αυτά τα δύο δεν ξεχωρίζονται;
Μ. Κιούσης: Δεν νομίζω ότι μπορώ να τα διαχωρίσω. Ό,τι αλλάζει μέσα μου ως άνθρωπος, επηρεάζει άμεσα τον τρόπο που βλέπω και δουλεύω. Και αντίστροφα, η ίδια η καλλιτεχνική διαδικασία λειτουργεί σαν ένας μηχανισμός κατανόησης του εαυτού. Είναι μια συνεχής ανταλλαγή.
Κ. Μούσσας: Υπάρχει μια στιγμή μέσα στη διαδικασία της δημιουργίας που νιώθεις πιο εκτεθειμένος; Που το έργο «μπορεί να σε πάει οπουδήποτε»;
Μ. Κιούσης: Νομίζω πως η στιγμή που νιώθω πιο εκτεθειμένος είναι εκείνη όπου βρίσκομαι αντιμέτωπος με το κενό χαρτί ή τον καμβά, η αρχή της αναμέτρησης με την επιφάνεια.Είναι μια στιγμή που δεν ξέρεις αν αυτό που κάνεις θα σταθεί ή θα καταρρεύσει, αλλά είναι και η πιο ειλικρινής. Έπειτα υπάρχουν οι στιγμές μέσα στη δημιουργική διαδικασία που μπορούν να σε οδηγήσουν οπουδήποτε από την αρχική ιδέα. Θεωρώ πως εκείνη η στιγμή των αποφάσεων και των ‘’δρόμων’’ που καλείσαι να πάρεις ως δημιουργός είναι και οι πιο σημαντικές καθώς καλείσαι να βρεις λύσεις. Τα πράγματα άλλωστε συνεχώς αλλάζουν μέσω της δημιουργικής διαδικασίας και πρακτικής και μόνο μέσα από αυτά μπορείς να ανακαλύψεις περισσότερα.
Κ. Μούσσας: Τι είναι αυτό που νιώθεις ότι κυνηγάς ακόμα στη ζωγραφική και δεν το έχεις βρει; Και θα ήθελα δυο λόγια για τη σχέση σου και με τις άλλες τέχνες: λογοτεχνία, μουσική, θέατρο κλπ.
Μ. Κιούσης: Αυτό που συνεχίζω να κυνηγάω είναι η απόλυτη ελευθερία στη ζωγραφική, να αφήνω τον εαυτό μου να πειραματίζεται, να εξερευνά τη φαντασία και να δημιουργεί χωρίς περιορισμούς. Θέλω να μπορώ να ξεκινάω από το βιωμένο αλλά να φτάνω σε εικόνες που δεν υπήρχαν πριν μέσα μου.
Η σχέση μου με άλλες τέχνες είναι πολύ ζωντανή και άμεση. Η λογοτεχνία με βοηθά να σκέφτομαι αφηγήσεις και κενά, να οργανώνω τον χρόνο και τη ροή μέσα στο έργο. Η μουσική είναι για μένα κάτι ακόμα πιο προσωπικό: μελετώ αφρικανικά κρουστά εδώ και πολλά χρόνια, παίζω ενεργά και συνοδεύω μαθήματα χορού, οπότε τη βιώνω και την ενσωματώνω συνεχώς στη ζωή μου. Αυτή η πρακτική εμπειρία επηρεάζει τον ρυθμό, την ένταση και τη διάθεση των έργων μου. Επίσης καταναλώνω πολύ μουσική καθημερινά καθώς πάντοτε ακούω κάτι στο εργαστήριο μου. Πολλές φορές εμπνέομαι και από κομμάτια και αποτελούν έναυσμα δημιουργίας ενός έργου. Το θέατρο και ο χορός με διδάσκουν την κίνηση, τη σωματικότητα και την παρουσία στο χώρο ,στοιχεία που μεταφέρονται στις φιγούρες και στον τρόπο που οργανώνω τους καμβάδες μου.
Κ. Μούσσας: Επιστρέφω και πάλι στα εικαστικά: Σου έχει τύχει ποτέ κάποιος να δει κάτι στο έργο σου που εσύ δεν είχες συνειδητοποιήσει;
Μ. Κιούσης: Βεβαίως είναι κάτι που συμβαίνει συνέχεια, και το βρίσκω από τα πιο ενδιαφέροντα κομμάτια! Κάποιος μπορεί να δει κάτι που δεν είχα συνειδητά σκεφτεί, αλλά που παρ’ όλα αυτά υπάρχει στο έργο. Νομίζω ότι εκεί φαίνεται πως το έργο ξεφεύγει από τον δημιουργό του και αρχίζει να ζει μια δική του ζωή. Η στιγμή της έκθεσης είναι για μένα η πλέον κατάλληλη για να ειπωθούν όλες αυτές οι παρατηρήσεις, είτε θετικές είτε αρνητικές, οι οποίες είναι πάντα καλοδεχούμενες και συχνά με οδηγούν σε νέες κατευθύνσεις.
Κ. Μούσσας: Υπάρχει κάτι που σε «φοβίζει» στη διάρκεια της δημιουργίας;
Μ. Κιούσης: Θα έλεγα πως υπάρχει κυρίως ο φόβος της επανάληψης. Να μείνω σε κάτι που ήδη γνωρίζω. Αλλά προσπαθώ να τον χρησιμοποιώ σαν ένδειξη ότι πρέπει να προχωρήσω πιο βαθιά, όχι να κάνω πίσω.
Κ. Μούσσας: Δυο λόγια για την καλλιτεχνική πραγματικότητα στην Αθήνα. Μουσεία, Εθνική Πινακοθήκη, ΕΜΣΤ και δεκάδες γκαλερί. Υπάρχει μια απίστευτη ποσότητα πληροφορίας. Πιστεύεις όλος αυτός ο όγκος μηνυμάτων αφομοιώνεται, γίνεται αντιληπτός από το κοινό κάθε τέχνης;
Μ. Κιούσης: Η Αθήνα έχει μια έντονη και ζωντανή καλλιτεχνική ενέργεια. Υπάρχει πράγματι μια υπερπληθώρα ερεθισμάτων, που δεν είναι πάντα εύκολο να αφομοιωθούν. Ίσως όμως αυτό δεν είναι απαραίτητα αρνητικό, ο καθένας βρίσκει τελικά τις δικές του διαδρομές μέσα σε αυτό το τοπίο. Το ζητούμενο δεν είναι να καταναλωθούν όλα, αλλά να υπάρξει μια ουσιαστική σχέση με ό,τι μας αγγίζει.
Κ. Μούσσας: Ολοκληρώνοντας αυτή την κουβέντα μας θα ήθελα μια μικρή αναφορά στην επικαιρότητα. Ζούμε σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής αστάθειας, με συγκρούσεις όπως ο πόλεμος ανάμεσα σε Ιράν και Ισραήλ-ΗΠΑ να κυριαρχούν στην επικαιρότητα με απρόβλεπτες συνέπειες. Πιστεύεις ότι η ζωγραφική μπορεί να «συνομιλήσει» με τέτοιες πραγματικότητες ή παραμένει ένας χώρος εσωτερικής αναζήτησης; Υπάρχει ευθύνη ή υποχρέωση του καλλιτέχνη να τοποθετείται σε τέτοιες συγκυρίες ή η σιωπή είναι κι αυτή μια στάση;
Μ. Κιούσης: Η γεωπολιτική αστάθεια που βιώνουμε, ιδιαίτερα εν καιρώ πολέμου, μας επηρεάζει όλους άμεσα ως πολίτες, προκαλώντας πολιτική αβεβαιότητα και οικονομική πίεση. Σε τέτοιες κρίσιμες στιγμές, η ζωγραφική μπορεί και οφείλει να συνομιλήσει με την πραγματικότητα, όπως ακριβώς έκανε διαχρονικά καταγράφοντας την τραγωδία του πολέμου. Άλλωστε από το παρελθόν μέχρι το σήμερα, η τέχνη υπήρξε ο διαχρονικός μάρτυρας τέτοιων κρίσεων, καταγράφοντας τη φρίκη και την τραγωδία του πολέμου άλλοτε ως φωνή του αγωνιστή και άλλοτε ως μέσο προπαγάνδας.
Ταυτόχρονα όμως, η τέχνη παραμένει ένας βαθύς δρόμος εσωτερικής αναζήτησης. Μέσα από αυτήν, η συλλογική αγωνία μετατρέπεται σε προσωπικό στοχασμό, δίνοντας στον δημιουργό τη δυνατότητα να πάρει θέση με τον δικό του τρόπο.
Ο καλλιτέχνης είναι εδώ για να δει και να πει αυτό που οι υπόλοιποι δεν βλέπουν. Η παρέμβαση του δεν χρειάζεται να είναι άμεσα πολιτική ή εικονογραφική για να έχει σημασία. Δεν πιστεύω ότι υπάρχει μία ενιαία στρατευμένη υποχρέωση. Κάθε δημιουργός βρίσκει τον δικό του τρόπο να τοποθετηθεί, είτε μέσα από τη φωνή είτε μέσα από τη σιωπή. Και η σιωπή μπορεί να είναι στάση, αρκεί να είναι συνειδητή και όχι αποφυγή.
Το Debate House επιβεβαιώνει για ακόμα μία φορά την ηγετική του θέση στον χώρο του δημοσίου διαλόγου, καθώς 400 πολίτες συμμετείχαν σε ένα εκρηκτικό debate για το μεταναστευτικό. Σε ένα debate που δεν περιμέναμε να δούμε μιας και οι συγκεκριμένοι ομιλητές βρίσκονται -ιδεολογικά- σε εκ διαμέτρου αντίθετες θέσεις ενώ και η προηγούμενη στάση τους δε μας προϊδέαζε. Παρ’ όλα αυτά αποδείχθηκε πως μπορεί να υπάρξει μια διαφορετική πολιτική σκηνή και μια άλλη μορφή πολιτικής αντιπαράθεσης. Στο οργανωτικό κομμάτι τώρα, το να πούμε πως το debate που διοργάνωσε την Παρασκευή (26/03) το Debate House στέφθηκε με απόλυτη επιτυχία είναι περιττό, μιας και ο οργανισμός έχει καταφέρει να κάνει το όνομά του συνώνυμο της εγγύησης.
Στην κατάμεστη, για άλλη μια φορά, αίθουσα του Φιλολογικού Συλλόγου Παρνασσός διασταύρωσαν τα ξίφη τους δύο πολιτικοί με ξεκάθαρα ιδεολογικά χαρακτηριστικά. Από τη μία πλευρά ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, ενώ από την άλλη ο βουλευτής και γραμματέας της ΚΟ της Νέας Αριστεράς, Δημήτρης Τζανακόπουλος.
Το debate ξεκίνησε με μια ενωτική ομιλία του Προέδρου και Ιδρυτή του Debate House, Φίλιππου Πετρόπουλου, ο οποίος προσπάθησε να αναδείξει τα κοινά χαρακτηριστικά των δύο πολιτικών αντιπάλων. Με την εναρκτήρια αυτή ομιλία, υπενθύμισε πως στην πολιτική είμαστε αντίπαλοι και όχι εχθροί. Ακολούθησε τοποθέτηση του Αντιπροέδρου του εγχειρήματος, Χρήστου Λαγκαδιανού, ο οποίος ανέδειξε τη μεγάλη επικαιρότητα του μεταναστευτικού ζητήματος, τονίζοντας πως σε μια περίοδο γεωπολιτικών ανακατατάξεων και ανθρωπιστικών προκλήσεων, ο δημόσιος διάλογος καθίσταται πιο αναγκαίος από ποτέ.
Στο κύριο μέρος της αντιπαράθεσης, ο υπουργός υποστήριξε πως δεν είναι αντίθετοςγενικά στημετανάστευση παρά μόνο στην παράνομη, τονίζοντας πως ο όρος «λαθρομετανάστης» είναι δόκιμος και δεν χαρακτηρίζει τον άνθρωπο αλλά την ιδιότητά του. Ακόμα, για να στηρίξει την άποψη πως η κυβέρνηση δεν είναι αντίθετη στη νόμιμη μετανάστευση, υπενθύμισε τις ενέργειες που γίνονται με τις υπογραφές συμφωνιών με άλλα κράτη (πχ Αίγυπτος) για υποδοχή νόμιμων μεταναστών.
Επιπλέον, απάντησε στην σύγκριση του κυρίου Τζανακόπουλου των δομών υποδοχών μεταναστών με τα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης, διαχωρίζοντας, εκτός από τον σκοπό τους, τις συνθήκες. Μάλιστα υπογράμμισε πως στις δομές αυτές γίνονται μαθήματα ελληνικών και επαγγελματικής κατάρτισης με στόχο την ομαλή ένταξη των μεταναστών στην κοινωνία.
Από την άλλη μεριά, ο κύριος Τζανακόπουλος στάθηκε στις νόμιμες και ασφαλείς οδούς μετανάστευσης οι οποίες όπως επανέλαβε, αρκετές φορές, δεν υπάρχουν. Επιπροσθέτως, παραδέχτηκε πως είναι αναγκαία η αξιολόγηση των αιτήσεων ασύλου και η επιστροφή όσων δεν πληρούν τις προϋποθέσεις μόνο όμως στην περίπτωση που διασφαλίζεται η ασφαλής επιστροφή.
Τέλος, αξίζει να σημειωθεί η ταύτιση του βουλευτή της Νέας Αριστεράς με την μεταναστευτική πολιτική της Ισπανίας και συγκεκριμένα με την απόφαση νομιμοποίησης 500.000 παράτυπων μεταναστών. Το συγκεκριμένο παράδειγμα, όπως υποστήριξε και ο ίδιος, είναι η απόδειξη πως η νομιμοποίηση δεν αυξάνει τις μεταναστευτικές ροές.
Στο τέλος του debate, ο υπουργός Θάνος Πλεύρης, αναδείχθηκε κορυφαίος ομιλητής από το κοινό, το οποίο είχε τη δυνατότητα καθ’ όλη τη διάρκεια να συμμετέχει ενεργά. Παρ’ όλα αυτά και οι δύο ομιλητές υπήρξαν εξαιρετικοί τόσο ρητορικά όσο και σε επίπεδο πολιτικού πολιτισμού.
Εξ αρχής η επιλογή δύο τόσο έντονων ιδεολογικά αντιπάλων ήταν πρόκληση. Μια πρόκληση που το Debate House έβγαλε -για άλλη μία φορά- εις πέρας.
Σε εορταστικούς ρυθμούς μπαίνει η αγορά ενόψει Πάσχα, καθώς ανακοινώθηκε το ωράριο λειτουργίας των εμπορικών καταστημάτων για το Πάσχα. Ο Εμπορικός Σύλλογος Αθηνών γνωστοποίησε ότι το εορταστικό ωράριο ξεκινά από την Πέμπτη 2 Απριλίου, με στόχο να εξυπηρετηθούν οι καταναλωτές στις πασχαλινές αγορές τους.
Το προτεινόμενο ωράριο έως τη Μεγάλη Εβδομάδα
Με βάση όσα ανακοινώθηκαν από τον Εμπορικό Σύλλογο Θεσσαλονίκης, την Πέμπτη 2 Απριλίου και την Παρασκευή 3 Απριλίου τα εμπορικά καταστήματα θα λειτουργήσουν από 10:00 έως 21:00, ενώ το Σάββατο 4 Απριλίου το ωράριο διαμορφώνεται από 10:00 έως 18:00. Την Κυριακή των Βαΐων, 5 Απριλίου, τα καταστήματα θα είναι ανοιχτά από 11:00 έως 18:00.
Πώς θα λειτουργήσουν τα καταστήματα τη Μεγάλη Εβδομάδα
Από τη Μεγάλη Δευτέρα 6 Απριλίου έως και τη Μεγάλη Πέμπτη 9 Απριλίου, τα εμπορικά καταστήματα θα λειτουργούν με συνεχές ωράριο από 10:00 έως 21:00. Για τη Μεγάλη Παρασκευή 10 Απριλίου, το ωράριο ορίζεται από 13:00 έως 19:00, ενώ το Μεγάλο Σάββατο τα καταστήματα θα εξυπηρετούν το κοινό από 10:00 έως 16:00.
Ποιες ημέρες θα παραμείνουν κλειστά
Την Κυριακή του Πάσχα, 12 Απριλίου, αλλά και τη Δευτέρα 13 Απριλίου, τα εμπορικά καταστήματα θα παραμείνουν κλειστά. Παράλληλα, υπενθυμίζεται ότι η Δευτέρα του Πάσχα είναι υποχρεωτική αργία, ενώ για τη Μεγάλη Παρασκευή ο νόμος επιτρέπει τη λειτουργία των καταστημάτων και την απασχόληση εργαζομένων μόνο μετά τις 13:00, με δυνατότητα διαφοροποίησης ύστερα από απόφαση του οικείου δήμου, εφόσον το απαιτούν οι τοπικές συνθήκες.
Σκληρή επίθεση στην κυβέρνηση εξαπέλυσε από τη Λαμία ο Αλέξης Τσίπρας, στο πλαίσιο της παρουσίασης της «Ιθάκης», συνδέοντας την πολιτική του παρέμβαση με την οικονομία, τα μεγάλα σκάνδαλα και την προοπτική των επόμενων εκλογών. Ο πρώην πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η Νέα Δημοκρατία θα βρει απέναντί της μια ανασυγκροτημένη προοδευτική παράταξη, επιχειρώντας να δώσει στίγμα για το επόμενο πολιτικό βήμα του ευρύτερου προοδευτικού χώρου. Παράλληλα, έβαλε στο στόχαστρο τον Κυριάκο Μητσοτάκη για τις υποκλοπές, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για το βαρύτερο σκάνδαλο που έχει σημειωθεί στη χώρα και ότι η πολιτική ευθύνη φέρει σαφή υπογραφή.
Αιχμές για τον κατακερματισμό των προοδευτικών δυνάμεων
Ο Αλέξης Τσίπρας άσκησε ταυτόχρονα πίεση και προς τις δυνάμεις του προοδευτικού χώρου, λέγοντας ότι σήμερα δεν έχουν καταφέρει να παρουσιάσουν μια πειστική και ρεαλιστική εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης. Περιέγραψε μια εικόνα πολιτικής φθοράς, με μικροκομματικές λογικές, αντιφατικές συμπεριφορές και κινήσεις που, όπως είπε, ενισχύουν την απογοήτευση και την αποχή. Στο ίδιο πλαίσιο άφησε αιχμές και για το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ, σημειώνοντας ότι δεν χρειάζεται ένα συνέδριο για να αποφασιστεί αν θα υπάρξει συγκυβέρνηση με τον Κυριάκο Μητσοτάκη μετά από επτά χρόνια διακυβέρνησης της ΝΔ.
Το μήνυμα για τις επόμενες εκλογές
Κεντρικό σημείο της τοποθέτησής του ήταν η εκτίμηση ότι το «όχι» της κοινωνίας προς την κυβέρνηση θα πρέπει να μετατραπεί σε ένα μεγάλο «ναι» σε μια εναλλακτική λύση εξουσίας. Ο πρώην πρωθυπουργός μίλησε για την ανάγκη μιας ευρύτερης ανασύνθεσης της προοδευτικής παράταξης, με συμμετοχή πολιτών, συλλογικοτήτων, προσωπικοτήτων και ανθρώπων της εργασίας, πάνω σε ένα στιβαρό προγραμματικό και πολιτικό θεμέλιο. Μέσα από αυτή τη λογική, διαβεβαίωσε ότι στις επόμενες εκλογές, όποτε κι αν γίνουν, η ΝΔ και ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα έχουν αντίπαλο μια ισχυρή και ανασυγκροτημένη προοδευτική παράταξη, με στόχο όχι μόνο να εμπνεύσει και να ενώσει, αλλά και να διεκδικήσει τη νίκη.
Υποκλοπές, Τέμπη και ΟΠΕΚΕΠΕ στο στόχαστρο
Ο Αλέξης Τσίπρας ανέβασε τους τόνους και για τα μεγάλα μέτωπα της επικαιρότητας, μιλώντας για «έγκλημα και συγκάλυψη» ως σταθερό μοτίβο της κυβερνητικής πρακτικής. Στις υποκλοπές αναφέρθηκε με ιδιαίτερη ένταση, λέγοντας ότι το Μέγαρο Μαξίμου αποτέλεσε το κέντρο ενός μηχανισμού παρακολουθήσεων που άγγιξε ακόμη και κορυφαία θεσμικά και πολιτικά πρόσωπα. Για την υπόθεση των Τεμπών υποστήριξε ότι οι χειρισμοί γύρω από τη δίκη και την αίθουσα ενισχύουν την υποψία ότι δεν πρόκειται μόνο για ανικανότητα, αλλά και για πρόθεση παρεμπόδισης της ομαλής διερεύνησης της υπόθεσης. Αναφορά έκανε και στον ΟΠΕΚΕΠΕ, τον οποίο χαρακτήρισε κορυφή ενός ευρύτερου συστήματος κατασπατάλησης δημόσιου χρήματος, καταγγέλλοντας ότι η κυβερνητική επιλογή είναι να συνεχίζεται ένα πάρτι για ισχυρά συμφέροντα, καρτέλ και όσους έχουν πρόσβαση σε απευθείας αναθέσεις και κλειστούς διαγωνισμούς.
Από το βήμα του 4ου Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ, ο Γιώργος Παπανδρέου παρουσίασε μια συνολική πρόταση για δημοκρατική και ριζοσπαστική ανασυγκρότηση της χώρας, περιγράφοντάς την ως πλαίσιο διαλόγου για μια μεγάλη, ενωτική και νικηφόρα παράταξη. Στην τοποθέτησή του συνέδεσε την κρίση εμπιστοσύνης προς τους θεσμούς με την ανισότητα, τη μετατροπή του πλούτου σε πολιτική ισχύ, την ανασφάλεια, τη χειραγώγηση της πληροφορίας και την υποκατάσταση του δικαίου από την ισχύ. Παράλληλα, άσκησε σκληρή κριτική στη Νέα Δημοκρατία, υποστηρίζοντας ότι ευνοεί τους λίγους και αφήνει στους πολλούς φόβο και αβεβαιότητα, ενώ αναφέρθηκε και σε ζητήματα όπως οι υποκλοπές, τα Τέμπη, ο ΟΠΕΚΕΠΕ και οι απευθείας αναθέσεις.
Η «Βίβλος Δημοκρατικών Μεταρρυθμίσεων»
Ο πρώην πρωθυπουργός πρότεινε για την επόμενη Βουλή μια αναθεώρηση του Συντάγματος που, όπως είπε, θα λειτουργεί ως θεσμικό εργαλείο μιας ριζοσπαστικής δημοκρατικής μετάβασης. Σε αυτό το πλαίσιο παρουσίασε τη λεγόμενη «Βίβλο Δημοκρατικών Μεταρρυθμίσεων», ξεκαθαρίζοντας ότι δεν τη θεωρεί κομματικό πρόγραμμα, αλλά πρόταση συνεννόησης των προοδευτικών δυνάμεων και των πολιτών. Υποστήριξε επίσης ότι η αναθεώρηση αυτή απαιτεί αυξημένες πλειοψηφίες και ευρύτερη συναίνεση, γι’ αυτό και τη συνέδεσε με την ανάγκη μιας πιο συγκροτημένης προοδευτικής συνεργασίας ενόψει των επόμενων εκλογών.
Οι τρεις άξονες της πρότασης
Ο πρώτος άξονας αφορά τον εθνικό πλούτο και τις επόμενες γενιές, με πρόβλεψη ώστε η δημόσια ακίνητη περιουσία να παραμένει στο Δημόσιο, αλλά και με μετασχηματισμό του Υπερταμείου σε εθνικά και δημοκρατικά ελεγχόμενο αναπτυξιακό θεσμό υπό τον έλεγχο της Βουλής. Στον ίδιο άξονα εντάσσει και τη ρητή κατοχύρωση του δικαιώματος των μελλοντικών γενεών σε υγιές και κλιματικά σταθερό περιβάλλον. Ο δεύτερος άξονας συνδέεται με την ευημερία, την κοινωνική δικαιοσύνη, την κατοικία και την ενέργεια, με πρόταση για υποχρεωτική Έκθεση Κοινωνικής Ευημερίας μαζί με κάθε Προϋπολογισμό, ώστε να αποτυπώνονται δείκτες ανισότητας, στέγασης, περιβάλλοντος και συνολικής κοινωνικής ευζωίας. Στην ίδια ενότητα εντάσσεται και η ενίσχυση του άρθρου 16, με σαφέστερη αναφορά στη δημοκρατική παιδεία, την κριτική σκέψη, την ενεργό συμμετοχή και τον σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα ως δεσμευτικό στόχο σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης. Ο τρίτος άξονας αφορά την εμβάθυνση της δημοκρατίας στην ψηφιακή εποχή, με προτάσεις για μόνιμες κληρωτές συνελεύσεις πολιτών, συμμετοχικούς προϋπολογισμούς, ψηφιακή διαβούλευση για κάθε νομοσχέδιο, αλλά και συνταγματικές δικλίδες για την Τεχνητή Νοημοσύνη, την απαγόρευση μαζικής ψηφιακής επιτήρησης και τη θωράκιση της πολυφωνίας στα ΜΜΕ.
Το πολιτικό μήνυμα προς τις επόμενες εκλογές
Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο Γιώργος Παπανδρέου υποστήριξε ότι το ΠΑΣΟΚ μπορεί και πρέπει να διαμορφώσει το πλαίσιο για μια ευρύτερη ενότητα των δημοκρατικών και προοδευτικών δυνάμεων, χωρίς στρεβλή ανάγνωση της ιστορίας. Παρουσίασε τη «Βίβλο Δημοκρατικών Μεταρρυθμίσεων» ως τον πυρήνα μιας προοδευτικής διακυβέρνησης, ενώ προειδοποίησε ότι η Νέα Δημοκρατία θα επιχειρήσει να εμφανιστεί ξανά ως εγγυήτρια της σταθερότητας και της ασφάλειας. Όπως τόνισε, αυτή η σταθερότητα, αντί να ενδυναμώνει, αποδυναμώνει τον πολίτη, γι’ αυτό και πρόβαλε την ανάγκη για ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο, βασισμένο σε μια κοινωνία που συμμετέχει, διεκδικεί και αποφασίζει για τον εαυτό της.
Υπάρχουν ειδήσεις που δεν προκαλούν θόρυβο, αλλά σιωπή. Μια σιωπή διαφορετική – όχι αμηχανίας, αλλά σκέψης. Η χρηματοδότηση ενός ογκολογικού έργου από ιδιωτική πρωτοβουλία, όπως αυτή της Δήμητρας Κατσαφάδου, ανήκει σε αυτές τις ειδήσεις. Δεν αφήνει περιθώριο για εύκολη κριτική. Προκαλεί, σχεδόν αυθόρμητα, ένα αίσθημα ευγνωμοσύνης.
Και όμως, όσο μένει κανείς λίγο περισσότερο σε αυτή την είδηση, αρχίζει να αναδύεται ένα δεύτερο, πιο ήσυχο ερώτημα. Όχι για την πράξη. Αλλά για το πλαίσιο μέσα στο οποίο γίνεται. Η υγεία είναι από εκείνα τα πεδία όπου η κοινωνία δεν διαπραγματεύεται εύκολα. Δεν είναι πολυτέλεια. Δεν είναι επιλογή. Είναι ανάγκη. Και ίσως γι’ αυτό, κάθε φορά που μια σημαντική δομή υγείας στηρίζεται από ιδιωτική πρωτοβουλία, η σκέψη πηγαίνει λίγο πιο πέρα από την πράξη της προσφοράς.
Πηγαίνει στην ανάγκη που προηγήθηκε. Σε αυτό που δεν υπήρχε αρκετά. Σε αυτό που δεν κάλυψε πλήρως το σύστημα. Η ευγνωμοσύνη είναι φυσική. Και δίκαιη. Αλλά έχει ένα όριο: δεν μπορεί να αντικαθιστά τη βεβαιότητα. Γιατί η υγεία δεν είναι κάτι που μπορεί να στηρίζεται στην καλή πρόθεση ή στην ευκαιρία. Δεν μπορεί να εξαρτάται από το αν κάποιος θα βρεθεί να προσφέρει. Χρειάζεται κάτι πιο σταθερό. Κάτι που δεν μεταβάλλεται.
Ίσως η πιο ουσιαστική αλλαγή δεν είναι αυτή που φαίνεται. Είναι αυτή που συμβαίνει αθόρυβα. Όταν αρχίζουμε να βλέπουμε τέτοιες πρωτοβουλίες όχι ως εξαίρεση αλλά ως μέρος της κανονικότητας. Όταν η ενίσχυση μοιάζει να γίνεται προϋπόθεση. Τότε η έννοια του δικαιώματος αλλάζει ανεπαίσθητα. Δεν χάνεται. Αλλά μετατοπίζεται. Η πράξη της προσφοράς παραμένει σημαντική. Αλλά η σκέψη που αφήνει πίσω της ίσως είναι ακόμη σημαντικότερη.
Γιατί το ερώτημα δεν είναι μόνο ποιος προσφέρει. Είναι γιατί χρειάζεται να προσφέρει. Και αν ένα σύστημα υγείας μπορεί να θεωρείται πλήρες, όταν εξαρτάται από αυτό που δεν μπορεί να εγγυηθεί. Αυτό είναι που διαμορφώνεται σιωπηλά, σχεδόν ανεπαίσθητα, κάτω από τα ραντάρ.
