Author: Vérité

  • Δένδιας: «Δημιουργούμε το πιο ισχυρό Ναυτικό στην ιστορία της Ελλάδας»

    Δένδιας: «Δημιουργούμε το πιο ισχυρό Ναυτικό στην ιστορία της Ελλάδας»

    Το δικό του μήνυμα με αφορμή τη γιορτή του Αγίου Νικολάου, προστάτη του Ναυτικού, έστειλε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας. «Χρόνια Πολλά στις γυναίκες και τους άνδρες του Πολεμικού Ναυτικού, που προασπίζουν την εθνική κυριαρχία και τα κυριαρχικά μας δικαιώματα, για την εορτή του Προστάτη τους Αγίου Νικολάου! Θερμές ευχές στο Λιμενικό Σώμα, το εμπορικό ναυτικό, τις συνεορτάζουσες και τους συνεορτάζοντες», σημείωσε αρχικά, αναδεικνύοντας τον ρόλο των στελεχών που υπηρετούν στη θάλασσα.

    Νέο κεφάλαιο με φρεγάτες Belharra και FREMM

    Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας στάθηκε ιδιαίτερα στον εκσυγχρονισμό του Πολεμικού Ναυτικού, τονίζοντας ότι «το Πολεμικό μας Ναυτικό αλλάζει σελίδα» με την απόκτηση 4 υπερσύγχρονων φρεγατών Belharra (FDI HN), από τις οποίες «η πρώτη παραλαμβάνεται σε λίγες ημέρες». Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρθηκε στον προγραμματισμό για την απόκτηση 2+2 φρεγατών FREMM (κλάσης Bergamini), καθώς και στον σχεδιασμό για μη επανδρωμένα σκάφη, τόσο επιφανείας όσο και υποβρύχια.

    Παράλληλα, υπογράμμισε τον εκσυγχρονισμό των φρεγατών ΜΕΚΟ και την ένταξη νέας γενιάς στρατηγικών όπλων, στοιχεία που, όπως τόνισε, ενισχύουν την αποτρεπτική ικανότητα της χώρας στο θαλάσσιο πεδίο.

    «Δημιουργούμε το πιο ισχυρό Ναυτικό στην ιστορία της Ελλάδας»

    Κλείνοντας το μήνυμά του, ο Νίκος Δένδιας επεσήμανε ότι «δημιουργούμε το πιο ισχυρό Ναυτικό στην ιστορία της Ελλάδας», περιγράφοντάς το ως δύναμη αποτροπής και εγγύησης της ασφάλειας και της σταθερότητας σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο. Με τη φράση αυτή θέλησε να τονίσει πως ο συνολικός σχεδιασμός εξοπλιστικών και τεχνολογικών αναβαθμίσεων υπηρετεί έναν στρατηγικό στόχο: τη θωράκιση της χώρας στη θάλασσα και την ενίσχυση του ρόλου της Ελλάδας ως πυλώνα σταθερότητας στην περιοχή.

  • Λατινοπούλου: «Καμία συνεργασία με κανένα κόμμα»

    Λατινοπούλου: «Καμία συνεργασία με κανένα κόμμα»

    Η Αφροδίτη Λατινοπούλου, μιλώντας στην εκπομπή «Πίσω από τις Γραμμές» στο Action24, ξεκαθάρισε τη στάση της απέναντι στις φημολογίες για δημιουργία νέου κόμματος από τον Αντώνη Σαμαρά, επιμένοντας ότι η Φωνή Λογικής θα συνεχίσει την αυτόνομη πορεία της. Παράλληλα, διευκρίνισε πως σέβεται απολύτως το δικαίωμα του πρώην πρωθυπουργού να προχωρήσει σε όποια πολιτική κίνηση επιλέξει, συμπεριλαμβανομένης της ίδρυσης νέου κόμματος.

    Απαντώντας σε ερώτηση για το αν θα μπορούσε να «κουμπώσει» ιδεολογικά με ένα πιθανό κόμμα Σαμαρά, σημείωσε:
    «Έχω πει αρκετές φορές, θα το πω άλλη μία φορά ότι είναι προσωπική του επιλογή και δημοκρατικό του δικαίωμα να κάνει οτιδήποτε θέλει και φυσικά αν θέλει να προχωρήσει και στην ίδρυση του κόμματός του. Από κει και πέρα όμως, εγώ τις δεσμεύσεις μου δεν τις αλλάζω, τις υποσχέσεις μου δεν τις αλλάζω και τις τηρώ μέχρι τέλους».

    Τόνισε ότι έχει δεσμευθεί απέναντι στους πολίτες που τη στήριξαν στις ευρωεκλογές πως η Φωνή Λογικής «έχει μία αυτόνομη πορεία, προχωράμε μπροστά με καινούργια πρόσωπα» και ότι στόχος της είναι, «πρώτα ο Θεός με τη δύναμη του κόσμου», η είσοδος στην ελληνική Βουλή. Όπως υπογράμμισε, «όχι δεν υπάρχει καμία συνεργασία με κανένα κόμμα», επιμένοντας ότι οι θέσεις του σχηματισμού της είναι σαφείς, με κεντρικό άξονα μικρότερο κράτος, μειώσεις φόρων και εισφορών, χαμηλή φορολογία για να αναπνεύσει η αγορά και να υπάρξει ανταγωνισμός.

    Παράλληλα, μίλησε για «σκληρές θέσεις» που απαιτεί «ο σύγχρονος πατριωτισμός» στα εθνικά θέματα, επαναλαμβάνοντας ότι αυτός είναι ο πυρήνας του μηνύματος που πρεσβεύει η Φωνή Λογικής.

    «Καρεκλάκηδες» και «πρώην Δεξιοί» Βορίδης, Πλεύρης, Γεωργιάδης

    Ιδιαίτερα επιθετική ήταν η τοποθέτησή της απέναντι στους Μάκη Βορίδη, Άδωνι Γεωργιάδη και Θάνο Πλεύρη, τους οποίους χαρακτήρισε «πρώην Δεξιούς» και «καρεκλάκηδες». Υποστήριξε ότι έχουν εγκαταλείψει τις παλαιότερες θέσεις τους, ειδικά στο μεταναστευτικό, και πλέον υπηρετούν ένα αφήγημα που, όπως είπε, θυμίζει «τιμάμε τους αγώνες της Αριστεράς».

    «Ο Βορίδης πλέον είναι ένας πρώην Δεξιός, ο οποίος έχει αλλάξει άρδην τις θέσεις του, υπηρετεί το αφήγημα του “τιμάμε τους αγώνες της Αριστεράς”, αυτά τα οποία έλεγε κάποτε για το λαθρομεταναστευτικό τα έχει κάνει όλα κωλοτούμπα», ανέφερε χαρακτηριστικά.

    Στη συνέχεια κατηγόρησε ανοιχτά τους Βορίδη και Πλεύρη ότι «δεν υπηρετούν απλώς τη ΝΔ, αλλά προσωπικά τον Κυριάκο Μητσοτάκη», προσθέτοντας:
    «Αυτοί όλοι είναι καρεκλακηδες. Το μόνο που τους ενδιαφέρει είναι να στρογγυλοκαθίσουν όπως έχουν στρογγυλοκαθίσει στις υπουργικές καρέκλες και από εκεί και πέρα ότι εντολή δώσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης είτε αυτό λέγετε να μπαίνουν λαθρομετανάστες κανονικότητα, είτε να μη γίνονται κλειστά κέντρα, να μην γίνονται απελάσεις, το υπηρετούν κανονικά όλο αυτό το αφήγημα που είναι ουσιαστικά αυτό αφήγημα της Κεντροαριστεράς».

    Με αυτόν τον τρόπο επιχείρησε να παρουσιάσει τη Φωνή Λογικής ως πολιτικό χώρο που διαφοροποιείται από τη Νέα Δημοκρατία στα ζητήματα του μεταναστευτικού και της δημόσιας τάξης, υποστηρίζοντας ότι η κυβερνητική γραμμή έχει απομακρυνθεί από τις παραδοσιακές δεξιές θέσεις.

    Κάλεσμα για παρουσία στο Σύνταγμα

    Κλείνοντας την παρέμβασή της, η Αφροδίτη Λατινοπούλου απηύθυνε δημόσιο κάλεσμα στους πολίτες, ζητώντας «από τον κόσμο να έρθει και να δώσει το παρών» σε εκδήλωση στο Σύνταγμα Μακρυγιάννη. Όπως είπε, «θα το δώσουμε όλοι μας και θα είμαι και εγώ εκεί αυτή την Κυριακή 7 Δεκεμβρίου στο Σύνταγμα Μακρυγιάννη, να δώσουμε το παρών».

    Με το μήνυμα αυτό θέλησε να τονίσει ότι η Φωνή Λογικής δεν περιορίζεται σε τηλεοπτικές παρεμβάσεις, αλλά επιδιώκει οργανωμένη παρουσία στον δρόμο και επαφή με τους υποστηρικτές της, στο πλαίσιο της προσπάθειάς της να εδραιωθεί ως αυτόνομη πολιτική δύναμη στον δεξιό–πατριωτικό χώρο.

  • NASA: Εντοπίστηκαν δομικά υλικά ζωής σε αστεροειδή

    NASA: Εντοπίστηκαν δομικά υλικά ζωής σε αστεροειδή

    Το 2018 το διαστημόπλοιο OSIRIS-REx έφτασε στον κοντινό στη Γη αστεροειδή Bennu, ένα ουράνιο σώμα που εδώ και χρόνια συγκεντρώνει το ενδιαφέρον των επιστημόνων λόγω της τροχιάς του και της πλούσιας σε άνθρακα σύστασής του. Οι νέες αναλύσεις των δειγμάτων που επέστρεψε η αποστολή εντυπωσιάζουν, καθώς η NASA ανακοίνωσε τον εντοπισμό δομικών υλικών της ζωής.

    Συγκεκριμένα, στα δείγματα βρέθηκαν σάκχαρα κρίσιμα για τη ζωή στη Γη, όπως γλυκόζη – κύρια πηγή ενέργειας για τον ανθρώπινο οργανισμό – και ριβόζη, βασικό συστατικό του RNA. Πρόκειται για την πρώτη φορά που η ριβόζη εντοπίζεται σε εξωγήινο δείγμα, ένδειξη ότι τα βασικά στοιχεία της χημείας της ζωής μπορεί να είναι διαδεδομένα στο ηλιακό σύστημα.

    Ο Bennu ανακαλύφθηκε το 1999 στο Νέο Μεξικό και έχει μέγεθος παρόμοιο με το Empire State Building. Όπως επισημαίνει ο Δρ. Γιοσιχίρο Φουρουκάβα από το Πανεπιστήμιο Tohoku, «και οι πέντε νουκλεοβάσεις του DNA και του RNA, μαζί με φωσφορικά, έχουν ήδη βρεθεί στα δείγματα του Bennu». Η νέα ανακάλυψη της ριβόζης σημαίνει ότι στον αστεροειδή υπάρχουν όλα τα συστατικά για τον σχηματισμό του RNA.

    Τι αποκαλύπτει η απουσία δεοξυριβόζης

    Παρότι η ριβόζη είχε εντοπιστεί σε μετεωρίτες το 2019, η NASA θεωρεί σημαντικό ότι στα δείγματα δεν βρέθηκε δεοξυριβόζη, βασικό δομικό στοιχείο του DNA. Η απουσία της μπορεί να δίνει ενδείξεις για τον τρόπο με τον οποίο ξεκίνησε η ζωή στη Γη.

    Οι ερευνητές θεωρούν πιθανό ότι η ριβόζη ήταν πιο συχνή από τη δεοξυριβόζη στα περιβάλλοντα του πρώιμου ηλιακού συστήματος, κάτι που ενισχύει τη θεωρία της RNA–πρώτης ζωής, όπου οι πρώιμοι οργανισμοί βασίζονταν στο RNA αντί στο DNA. Όπως εξηγεί ο Φουρουκάβα, «η σύγχρονη ζωή οργανώνεται γύρω από DNA, RNA και πρωτεΐνες, αλλά η πρώιμη ζωή μπορεί να ήταν πολύ απλούστερη».

    Η ανακάλυψη της «διαστημικής τσίχλας»

    Τα σάκχαρα, ωστόσο, δεν ήταν το μοναδικό εύρημα. Οι επιστήμονες εντόπισαν μία μυστηριώδη, ημιδιαφανή ουσία που δεν έχει παρατηρηθεί ξανά σε υλικό εξωγήινης προέλευσης. Η NASA την περιγράφει ως «διαστημική τσίχλα», παρόμοια με καουτσούκ ή πλαστικό.

    Η ουσία αυτή ενδέχεται να διαδραμάτισε ρόλο στη δημιουργία της ζωής στη Γη και πιθανότατα σχηματίστηκε στις πρώτες ημέρες του ηλιακού συστήματος. Το υλικό φαίνεται να προήλθε από χημικές διεργασίες στον μεγάλο «μητρικό» αστεροειδή από τον οποίο προήλθε ο Bennu. Κατά τη θέρμανση του προγόνου του Bennu από την ηλιακή ακτινοβολία δημιουργήθηκε μια ένωση γνωστή ως καρβαμική, η οποία στη συνέχεια αντέδρασε με άλλα μόρια σχηματίζοντας την εύκαμπτη ουσία που εντοπίστηκε στα δείγματα.

    Όπως επισημαίνει ο Δρ. Σκοτ Σάντφορντ από το Ames Research Center της NASA, «με αυτήν την παράξενη ουσία κοιτάζουμε πιθανότατα μια από τις πρώτες αλλοιώσεις υλικών που συνέβησαν σε αυτό το πέτρωμα». Στον πρωτόγονο αστεροειδή, λέει, παρατηρούμε γεγονότα που συνδέονται με την αρχή της ύπαρξης της περιοχής όπου βρίσκεται σήμερα η Γη.

  • Ο απολογισμός της COP30 και ο ρόλος του διεθνούς εμπορίου στις παγκόσμιες διαπραγματεύσεις για το κλίμα

    Ο απολογισμός της COP30 και ο ρόλος του διεθνούς εμπορίου στις παγκόσμιες διαπραγματεύσεις για το κλίμα

    *Του Πέτρου Παπαντωνάκου

    Από τις 10 έως τις 21 Νοεμβρίου πραγματοποιήθηκε στην πόλη Μπελέμ της Βραζιλίας η 30η ετήσια Σύνοδος του ΟΗΕ για την αντιμετώπιση της Κλιματικής Αλλαγής (COP30). Αυτές οι Σύνοδοι αποτελούν το ανώτατο πεδίο διαπραγμάτευσης και συντονισμού των δράσεων που υιοθετούν τα κράτη, ώστε να αντιμετωπίσουν αφενός τις ήδη υπάρχουσες επιπτώσεις από την υπερθέρμανση του πλανήτη, να θωρακιστούν απέναντι σε μελλοντικές κλιματικές απειλές, αλλά και να σταθεροποιήσουν το κλίμα, συγκρατώντας την αύξηση της παγκόσμιας μέσης θερμοκρασίας ιδανικά σε 1,5 βαθμό Κελσίου πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα ή όσο πιο κοντά γίνεται στον στόχο αυτόν. Η πιο ένδοξη στιγμή των ετήσιων και πολυήμερων αυτών Συνόδων ήταν σίγουρα η Συμφωνία των Παρισίων (τον Δεκέμβριο του 2015 στην COP21) και η υπογραφή της τον Απρίλιο του 2016. Η Συμφωνία των Παρισίων αποτελεί πλέον την «πυξίδα» της παγκόσμιας κλιματικής δράσης.

    Οι ετήσιες Σύνοδοι του ΟΗΕ για το κλίμα ή COP (Conference of the Parties) έχουν την αφετηρία τους στη Σύμβαση-Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή, η οποία υπογράφηκε το 1992 και είναι το πρώτο διεθνές μέτρο με το οποίο επιδιώχθηκε να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Βάσει αυτής της συνθήκης, τα κράτη που την έχουν υπογράψει συμφωνούν να στέλνουν κάθε χρόνο αντιπροσωπείες για να συζητούν την πρόοδο που έχει επιτευχθεί και τα επόμενα βήματα που πρέπει να γίνουν.

    Παραδοσιακά σε αυτές τις Συνόδους οι διαπραγματεύσεις είναι έντονες και υπάρχει συχνά σύγκρουση μεταξύ αφενός των κρατών που πλήττονται περισσότερο από την κλιματική αλλαγή, όπως μικρά νησιωτικά κράτη που αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο αφανισμού, αλλά και όσων υιοθετούν μια φιλόδοξη κλιματική πολιτική, και αφετέρου των πετρελαιοπαραγωγών κρατών, με επικεφαλής τη Σαουδική Αραβία, ή κρατών που εξαρτώνται από τα ορυκτά καύσιμα για την ανάπτυξή τους, όπως η Ινδία για παράδειγμα. Η διαδικασία λήψης αποφάσεων με ομοφωνία στις COP συχνά παραλύει τις προσπάθειες για υιοθέτηση φιλόδοξης δράσης. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός πως, αν και η παραγωγή και καύση ορυκτών καυσίμων αποτελεί την κυριότερη αιτία για την υπερθέρμανση του πλανήτη, πήρε 29 χρόνια μέχρι να διατυπωθεί το 2023 σε επίσημο κείμενο Συνόδου η δέσμευση για σταδιακή απομάκρυνση από αυτά. Αυτό το γεγονός φανερώνει τη δυσκολία λήψης αποφάσεων με ομοφωνία από σχεδόν 200 κράτη που συμμετέχουν στις COP, τα οποία έχουν διαφορετικά συμφέροντα και προτεραιότητες μεταξύ τους.

    Η φετινή Σύνοδος COP30 πραγματοποιήθηκε σε ένα δυσμενές διεθνές περιβάλλον, με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να έχει αποκηρύξει κάθε κλιματική πολιτική από τον Ιανουάριο του 2025 που επανήλθε στην εξουσία, σέρνοντας μάλιστα ξανά τη χώρα του εκτός της Συμφωνίας των Παρισίων. Οι ΗΠΑ αποτελούν ιστορικά τον μεγαλύτερο υπεύθυνο για την κλιματική αλλαγή παγκοσμίως, ενώ αυτή τη στιγμή ο μεγαλύτερος ρυπαντής είναι η Κίνα. Συνεπώς, η στάση των δύο αυτών κρατών επηρεάζει δραματικά τις προσπάθειες αντιμετώπισης της κλιματικής κρίσης. Πρόσφατα, ο Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε την κλιματική αλλαγή «την μεγαλύτερη απάτη που έχει ποτέ επιβληθεί στον κόσμο». Παράλληλα, από την επάνοδό του στην εξουσία έχει κηρύξει σκληρό πόλεμο στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) στη χώρα του, ενώ προωθεί την αύξηση της εγχώριας παραγωγής υδρογονανθράκων και την αύξηση των εξαγωγών τους. Η στάση του Τραμπ, η οποία συνοδεύτηκε από επιθετική εμπορική πολιτική με επιβολή δασμών και εμπορικές διαπραγματεύσεις με δεκάδες χώρες, επηρέασε και αποδυνάμωσε το momentum της διεθνούς κλιματικής δράσης μέσα στο 2025.

    Οι ΗΠΑ αποτελούν τον μεγαλύτερο παραγωγό πετρελαίου και φυσικού αερίου παγκοσμίως, καθώς και τον μεγαλύτερο εξαγωγέα υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Ο Τραμπ χρησιμοποιεί το πετρέλαιο και το LNG ως εργαλεία εμπορικής πολιτικής, πιέζοντας τα άλλα κράτη να αγοράσουν όλο και περισσότερη αμερικανική ενέργεια. Η Ευρώπη αποτελεί ένα από τα «θύματα» αυτής της πολιτικής, αφού το καλοκαίρι του 2025 υπέγραψε εμπορική συμφωνία με τις ΗΠΑ, με βάση την οποία θα πρέπει να αγοράσει αμερικανική ενέργεια αξίας 750 δισ. δολαρίων σε βάθος τριετίας, με αντάλλαγμα την επιβολή χαμηλότερων δασμών στα προϊόντα της από αυτούς που είχε εξαγγείλει αρχικά ο Τραμπ την άνοιξη.

    Οι εξαγωγές πετρελαίου και LNG αποτελούν βασικό γρανάζι της αμερικανικής οικονομίας και έχουν μετατραπεί σε σημαντικό εργαλείο για άσκηση εμπορικής πολιτικής από τον Τραμπ.

    Ο ανταγωνισμός ΗΠΑ – Κίνας για ενεργειακή κυριαρχία

    Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν τα αντικρουόμενα οράματα των δύο υπερδυνάμεων του πλανήτη, των ΗΠΑ και της Κίνας, σχετικά με το ενεργειακό μέλλον του κόσμου. Σε ανάλυσή του το Semafor αναδεικνύει αυτήν την ενεργειακή «τιτανομαχία». Από τη μία βρίσκονται οι ΗΠΑ που, μέσω του Τραμπ, επιθυμούν να εξάγουν όλο και περισσότερο πετρέλαιο και LNG, και πιέζουν τα υπόλοιπα κράτη να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν τα ορυκτά καύσιμα, προκειμένου να υπάρχει αγοραστική ζήτηση για την αμερικανική ενέργεια.

    Από την άλλη πλευρά, η Κίνα αποτελεί τον κυρίαρχο κατασκευαστή παγκοσμίως σε τεχνολογίες καθαρής ενέργειας, όπως φωτοβολταϊκά, μπαταρίες αποθήκευσης ενέργειας, ηλεκτρικά οχήματα, ανεμογεννήτριες κ.α. Παράλληλα, είναι κυρίαρχος και στην αλυσίδα αξίας των κρίσιμων ορυκτών πρώτων υλών που απαιτούνται για την κατασκευή τους. Η Κίνα επιδιώκει επιθετικά την αύξηση των εξαγωγών αυτών των τεχνολογιών και την απόκτηση της «πρωτοκαθεδρίας» στις αναδυόμενες αγορές του κόσμου.

    Το Semafor σχολιάζει πως, αν και η παγκόσμια ενεργειακή ζήτηση θα αυξηθεί τις επόμενες δεκαετίες, ο κόσμος πιθανότατα δεν χρειάζεται τόση ενέργεια όση προσφέρουν αθροιστικά οι ΗΠΑ και η Κίνα με τις εξαγωγές τους. Συνεπώς, ο ανταγωνισμός μεταξύ τους εντείνεται για να υπερισχύσει το ενεργειακό «όραμα» του καθενός και να αποκομίζουν υπέρογκα οικονομικά οφέλη από τις εξαγωγές.

    Οι «δασμοί άνθρακα» της ΕΕ

    Στην COP30 το διεθνές εμπόριο έπαιξε σημαντικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις, μια εξέλιξη όχι και τόσο συνηθισμένη για τις κλιματικές Συνόδους του ΟΗΕ. Κράτη όπως η Κίνα και η Ινδία διαμαρτύρονται για τους «δασμούς άνθρακα» (CBAM) τους οποίους σκοπεύει να επιβάλει η Ευρωπαϊκή Ένωση από τις αρχές του 2026. Ο Μηχανισμός Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM) είναι ένας ευρωπαϊκός μηχανισμός που στοχεύει να αποτρέψει τη «διαρροή άνθρακα» – δηλαδή τη μεταφορά βιομηχανικής παραγωγής σε χώρες με πιο χαλαρούς περιβαλλοντικούς κανόνες. Με απλά λόγια, η ΕΕ επιβάλλει ένα κόστος άνθρακα στα εισαγόμενα προϊόντα, ανάλογο με αυτό που πληρώνουν οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις μέσω του EU ETS (Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών). Έτσι διασφαλίζεται ότι τα εισαγόμενα στην ΕΕ προϊόντα δεν αποκτούν αθέμιτο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα έναντι των αντίστοιχων ευρωπαϊκών προϊόντων λόγω χαμηλότερων απαιτήσεων για μείωση εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Αρχικά, ο CBAM θα εφαρμόζεται σε τομείς με υψηλές εκπομπές, όπως ο σίδηρος, χάλυβας, το τσιμέντο, λιπάσματα, αλουμίνιο, υδρογόνο και ηλεκτρισμός.

    Η Κίνα, η οποία κατηγορείται συχνά για παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και πολύ χαλαρούς περιβαλλοντικούς κανονισμούς, αντιδρά έντονα στον «δασμό άνθρακα» που θέλει να θέσει σε ισχύ η ΕΕ. Από την πλευρά της, η ΕΕ βλέπει τα κινεζικά προϊόντα ως απειλή για την οικονομία της. Η Κίνα, λόγω και των παραγόντων που αναφέρθηκαν, έχει τη δυνατότητα να πωλεί τα αγαθά της, όπως για παράδειγμα φωτοβολταϊκά, σε εξαιρετικά χαμηλές τιμές, ακόμα και κάτω του κόστους, οδηγώντας πολλές ευρωπαϊκές εταιρείες σε χρεοκοπία, καθώς δεν μπορούν να αντέξουν τον ανταγωνισμό. Συνεπώς, η ΕΕ, μέσω του CBAM, προσπαθεί να προστατεύσει τις βιομηχανίες και την ανταγωνιστικότητά της, αλλά και να προωθήσει τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Πέραν της Κίνας, αντιδράσεις έχουν εκφράσει και άλλα κράτη σε αυτό το εμπορικό μέτρο, όπως η Ινδία και κράτη του Κόλπου.

    Η Κίνα έθεσε στο πλαίσιο της COP30 το ζήτημα των «μονομερών εμπορικών μέτρων», ωστόσο δεν υπήρξε κάποια συμφωνία και το ζήτημα θα συζητηθεί ξανά σε μελλοντική περίσταση.

    Ο απολογισμός της COP30

    Όσον αφορά τον απολογισμό της COP30, μπορεί να ειπωθεί πως, παρά τις γεωπολιτικές και εμπορικές εντάσεις, οι διεθνείς διαπραγματεύσεις δεν κατέρρευσαν και υπήρξε ένα τελικό επίσημο κείμενο συμφωνίας, ωστόσο η πρόοδος στην ενίσχυση της κλιματικής δράσης υπήρξε μικρή και σίγουρα μικρότερη από αυτήν που χρειαζόταν.

    Ένα αποτέλεσμα της φετινής COP ήταν η συμφωνία των κρατών για τριπλασιασμό της χρηματοδότησης προς ευάλωτα κράτη σε σχέση με την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή. Ο χρηματοδοτικός στόχος ανήλθε σε 120 δισ. δολάρια ετησίως, από το 2035 και μετά. Αυτό ήταν μια μικρή νίκη για τα πιο φτωχά και αναπτυσσόμενα κράτη, αλλά όχι κάτι που τα άφησε πλήρως ικανοποιημένα. Μια άλλη μικρή (ή και όχι τόσο μικρή) νίκη ήταν η συμφωνία για τη θέσπιση ενός Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης (Just Transition Mechanism), ένα σχέδιο στο οποίο συμφώνησαν όλα τα κράτη ώστε η μετάβαση σε μια πράσινη οικονομία παγκοσμίως να γίνει δίκαια και να προστατεύει τα δικαιώματα όλων των ανθρώπων. Η δημιουργία ενός τέτοιου μηχανισμού ήταν βασικό αίτημα των αναπτυσσόμενων κρατών, το οποίο υποστηρίχθηκε από την Κίνα, ωστόσο δεν συμφωνήθηκε κάποιος συγκεκριμένος χρηματοδοτικός στόχος.

    Ένα ακόμα μικρό βήμα προς την ενίσχυση της κλιματικής δράσης ήταν η θέσπιση ενός προγράμματος «επιτάχυνσης» (Accelerator) για την ενδυνάμωση των επικαιροποιημένων εθνικών κλιματικών στόχων των κρατών (NDCs) και τη μείωση του τεράστιου χάσματος μεταξύ υφιστάμενων δεσμεύσεων και των δράσεων που απαιτούνται για να διατηρηθεί στο ελάχιστο η υπέρβαση του στόχου για συγκράτηση της παγκόσμιας μέσης θερμοκρασίας σε 1,5°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα, ενός στόχου που πλέον είναι σχεδόν αδύνατο να επιτευχθεί.

    Δεν εξέπληξε κανέναν, επίσης, το γεγονός πως η Σαουδική Αραβία και άλλα πετρελαιοπαραγωγά κράτη, όπως η Ρωσία, κατέβαλαν τη μέγιστη δυνατή προσπάθεια για να απαλειφθεί από το τελικό κείμενο της συμφωνίας κάθε αναφορά σε απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα. Οι προσπάθειές τους ήταν επιτυχείς και τα ορυκτά καύσιμα δεν αναφέρονταν στο τελικό κείμενο για ακόμη μία χρονιά. Υπήρξε μόνο μια αδύναμη διατύπωση που έκανε αναφορά στις συμφωνίες της COP28 στα ΗΑΕ, όπου είχε συμφωνηθεί η «σταδιακή απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα», χωρίς ωστόσο να υπάρχει ρητά αυτή η φράση στο φετινό κείμενο.

    Μια αισιόδοξη εξέλιξη για την πορεία των διεθνών κλιματικών δράσεων ήταν η εκκίνηση δύο πρωτοβουλιών, που όμως δεν συμπεριλήφθηκαν στο τελικό επίσημο κείμενο, με στόχο τη δημιουργία οδικού χάρτη για την απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα και από την αποψίλωση των δασών. Αυτές οι πρωτοβουλίες είναι εθελοντικές και υποστηρίχθηκαν από 90 κράτη περίπου, με επικεφαλής την Κολομβία, ενώ έλαβαν ρητορική κυρίως στήριξη και από την οικοδέσποινα Βραζιλία. Η τελευταία ξεκίνησε και ένα άλλο εγχείρημα, που αφορά τη δημιουργία ενός Ταμείου για την προστασία των τροπικών δασών (Tropical Forests Forever Facility), το οποίο επίσης δεν συμπεριλήφθηκε στο τελικό επίσημο κείμενο.

    Ένα εύστοχο σχόλιο του BBC σε σχέση με την COP30 τόνιζε πως «η φετινή σύνοδος κορυφής ήταν μια πραγματική διαπίστωση του πόσο έχει καταρρεύσει η παγκόσμια συναίνεση – ομοφωνία σχετικά με το τι πρέπει να γίνει για την κλιματική αλλαγή». Πρόσθετε, επιπλέον, πως «η ιδέα της COP εξυπηρέτησε καλά τον κόσμο, οδηγώντας τελικά στη Συμφωνία των Παρισίων για το κλίμα – αλλά αυτό ήταν πριν από μια δεκαετία και πολλοί συμμετέχοντες θεωρούν ότι δεν έχει πλέον έναν σαφή και ισχυρό σκοπό. Πρόκειται για μια διαδικασία συναίνεσης – ομοφωνίας που προέρχεται από μια διαφορετική εποχή. Δεν ζούμε πια σε εκείνο τον κόσμο».

    Η υφιστάμενη δομή των COP φαίνεται πως δεν δουλεύει πλέον, αν υποθέσουμε ότι δούλευε ποτέ. Είναι σχεδόν αδύνατο να επιτευχθεί ομοφωνία για κρίσιμα ζητήματα κλιματικής δράσης μεταξύ σχεδόν 200 κρατών με διαφορετικά οικονομικά συμφέροντα. Αρκεί η ύπαρξη ενός παίκτη όπως η Σαουδική Αραβία για να «βραχυκυκλώσει» τις διαπραγματεύσεις. Αρκεί επίσης να σκεφτεί κανείς, όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, πως χρειάστηκαν 29 χρόνια και 28 κλιματικές Σύνοδοι (το 2020 είχε αναβληθεί λόγω του Covid) για να υπάρξει μια αναφορά σε τελικό επίσημο κείμενο για «σταδιακή απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα», η παραγωγή και καύση των οποίων είναι η κυριότερη αιτία της κλιματικής κρίσης. Και ακόμα και τώρα, δύο χρόνια μετά από αυτήν την αναφορά, είναι δύσκολο να υπάρξει αυτή η διατύπωση σε τελικό επίσημο κείμενο της COP.

    Ίσως θα πρέπει να ακολουθηθεί ένα πιο ευέλικτο σχήμα, διαφόρων ταχυτήτων μεν αλλά πιο ρεαλιστικό, για να συντονίζει την κλιματική δράση. Θα μπορούσε να υπάρχει μια COP όπου τα κράτη θα έχτιζαν μια θετική ατζέντα με ζητήματα κλιματικής δράσης στα οποία συμφωνούν και θα μπορούσαν να υπάρχουν και εθελοντικές πρωτοβουλίες κρατών, όπως υπήρξαν φέτος, για όσα κράτη θέλουν να προχωρήσουν περισσότερο. Θα έπρεπε ίσως δηλαδή να προτιμηθεί η ευελιξία και όχι το δυσκίνητο, και συχνά παραλυμένο, σχήμα που υπάρχει εδώ και τόσα χρόνια.

    Ένα σχόλιο για την Ελλάδα

    Τέλος, αξίζει να σημειωθεί η απουσία εκπροσώπησης ή ίσως επαρκούς εκπροσώπησης της Ελλάδας στη φετινή Διάσκεψη του ΟΗΕ για το κλίμα. Μάλιστα, οι ημέρες πριν την έναρξη της COP30 έβρισκαν την Ελλάδα να υπογράφει μακροχρόνιες συμφωνίες με αμερικανικές εταιρείες για προμήθεια LNG και έρευνες υδρογονανθράκων. Το timing των συμφωνιών με τη σχεδόν ταυτόχρονη απουσία από την COP30 δεν θα μπορούσε να δείξει με πιο έντονο τρόπο την απότομη στροφή στις προτεραιότητες του Υπουργείου Περιβάλλοντος & Ενέργειας, αλλά και της χώρας συνολικά. Ιδιαίτερα αν θυμηθεί κανείς πως η παρουσία της Ελλάδας στις COP28 και COP29 ήταν έντονη και είχε διαφημιστεί αρκετά, ενώ υπήρχε εκθεσιακό περίπτερο από τη χώρα μας στις συγκεκριμένες Συνόδους και σημαντική διπλωματική παρουσία. Ας μην ξεχνάμε πως η Ελλάδα αποτελεί πλέον καθαρό εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας, με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας να έχουν συμβάλει τα μέγιστα σε αυτήν την εξέλιξη. Το 2025, ωστόσο, τα αυξανόμενα κόστη της πράσινης μετάβασης, η ανάγκη για πιο ρεαλιστικές κλιματικές πολιτικές εντός Ευρώπης, η έλευση του Τραμπ στην προεδρία των ΗΠΑ, αλλά και η αλλαγή της ηγεσίας του υπουργείου, έφεραν απότομη αλλαγή στις ελληνικές ενεργειακές προτεραιότητες, κάτι που εκφράστηκε έντονα και με την ανεπαίσθητη –ή και ανύπαρκτη– παρουσία της χώρας στην COP30.

    Η COP31, που θα λάβει χώρα τον Νοέμβριο του 2026, θα φιλοξενηθεί από την Τουρκία και συγκεκριμένα την πόλη Αττάλεια. Στη συγκεκριμένη Σύνοδο, η Τουρκία πιθανότατα θα προσπαθήσει να προβάλει τον εαυτό της ως μια χώρα που προωθεί την κλιματική δράση και επιδιώκει ενεργό ρόλο στη διπλωματία που αφορά το κλίμα και την πράσινη μετάβαση. Έχοντας αυτά σαν δεδομένα, είναι αρκετά πιθανό η Ελλάδα να αποφασίσει να έχει μεγαλύτερη παρουσία σε εκείνη τη Σύνοδο συγκριτικά με τη φετινή.

    Πηγή: ΚΕΔΙΣΑ

  • Φαραντούρης: Διοργανώνει εκδήλωση στο ευρωκοινοβούλιο με ομιλήτρια την Καρυστιανού

    Φαραντούρης: Διοργανώνει εκδήλωση στο ευρωκοινοβούλιο με ομιλήτρια την Καρυστιανού

    Σε ειδική εκδήλωση στο Ευρωκοινοβούλιο με θέμα «Αρχή της υπεροχής του Ευρωπαϊκού Δικαίου και Σύνταγμα σε υποθέσεις διαφθοράς» θα τοποθετηθούν την προσεχή εβδομάδα η Μαρία Καρυστιανού, πρόεδρος του Συλλόγου Πληγέντων Τεμπών, και ο Χρήστος Ράμμος, πρώην πρόεδρος της ΑΔΑΕ και επίτιμος αντιπρόεδρος του ΣτΕ.

    Η εκδήλωση, που διοργανώνεται από τον ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ και Συντονιστή της Επιτροπής Συνταγματικών Υποθέσεων, καθηγητή Νικόλα Φαραντούρη, θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη 9 Δεκεμβρίου στις Βρυξέλλες και θα εστιάσει στον ρόλο του Ευρωπαϊκού Δικαίου απέναντι σε διατάξεις όπως το άρθρο 86 του Συντάγματος. Η επίκληση του συγκεκριμένου άρθρου, όπως επισημαίνεται, εμποδίζει την έρευνα των Ευρωπαϊκών Αρχών και την πλήρη εφαρμογή θεμελιωδών αρχών του δικαίου της ΕΕ σε υποθέσεις διαφθοράς.

    Οι ομιλητές και η στόχευση της συζήτησης

    Σύμφωνα με την ανακοίνωση του κ. Φαραντούρη, στο πάνελ θα συμμετάσχουν επίσης ο Juan Fernando López Aguilar, ευρωβουλευτής της ομάδας S&D, καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου και πρώην υπουργός Δικαιοσύνης της Ισπανίας, ο Ιωάννης Δρόσος, ομότιμος καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στη Νομική Σχολή Αθηνών, και η Daniela Mainenti, καθηγήτρια Συγκριτικού Ποινικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο UniNettuno της Ρώμης.

    Η συζήτηση αναμένεται να αναδείξει πώς η υπεροχή του Ευρωπαϊκού Δικαίου μπορεί να συγκρουστεί με εθνικές συνταγματικές ρυθμίσεις, ιδίως όταν αυτές οδηγούν σε περιορισμό ελέγχων για πολιτικά πρόσωπα και σε εμπόδια στην απόδοση δικαιοσύνης σε υποθέσεις διαφθοράς.

    «Η εκδήλωση δεν είναι κομματική» – Το μήνυμα Φαραντούρη

    Σε δηλώσεις του, ο Νίκος Φαραντούρης ξεκαθαρίζει ότι «η εκδήλωση δεν είναι κομματική. Είναι θεσμική και επιστημονική». Τονίζει ότι στην ελληνική πραγματικότητα «η επίκληση του άρθρου 86 στην χώρα μας ακυρώνει βασικές αρχές του δικαίου και οδηγεί σε ατιμωρησία και σε δύο κατηγορίες πολιτών: Πατρίκιους και Πληβείους».

    Ο ευρωβουλευτής επισημαίνει πως έχει έρθει η στιγμή «να μιλήσουμε ανοικτά και επιτέλους επιστημονικά, χωρίς κομματικά στεγανά. Μόνο αλήθεια και δικαιοσύνη», υπογραμμίζοντας ότι ο δημόσιος διάλογος για το θεσμικό πλαίσιο της ευθύνης πολιτικών προσώπων και τη σχέση του με το Ευρωπαϊκό Δίκαιο αποτελεί κρίσιμη προϋπόθεση για την ενίσχυση του κράτους δικαίου και την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών.

  • Χαρίτσης κατά Τσίπρα: «Λαϊκό Μέτωπο του “ενός” δεν υπήρξε και δεν θα υπάρξει ποτέ»

    Χαρίτσης κατά Τσίπρα: «Λαϊκό Μέτωπο του “ενός” δεν υπήρξε και δεν θα υπάρξει ποτέ»

    Τη δική του απάντηση στα επικριτικά σχόλια για την παρουσία του στην εκδήλωση του Αλέξη Τσίπρα για το βιβλίο «Ιθάκη» στο Παλλάς δίνει ο Αλέξης Χαρίτσης, μέσα από μια εκτενή ανάρτηση στο Facebook. Ξεκινά με μια αναφορά στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και στον «Εξώστη β», που, όπως σημειώνει, έγινε συνώνυμο όσων παρακολουθούσαν πολιτικό και ανεξάρτητο σινεμά, ασκώντας «αυστηρή κριτική» όχι από εμπάθεια αλλά από πραγματική έγνοια για την ουσία.

    Ο Χαρίτσης εξηγεί ότι πήγε στο Παλλάς για δύο λόγους. Πρώτον, γιατί θεωρεί ότι «η “Ιθάκη” μας αφορά συλλογικά». Όπως γράφει, είναι «και η συλλογική βιογραφία της γενιάς μου», της ιστορίας που τους διαμόρφωσε και που κλήθηκαν να γράψουν «με επικεφαλής τον Αλέξη Τσίπρα». Ομολογεί ότι διαβάζοντας το βιβλίο ένιωσε συγκίνηση, γιατί «ήμασταν εκεί: από τις μάχες των κινημάτων στην πρόκληση της διακυβέρνησης μιας διαλυμένης χώρας».

    Δεύτερον, συνδέει τη σημερινή συγκυρία του 2025 με την ανάγκη υπέρβασης των περιχαρακώσεων. Απέναντι σε αυτό που ονομάζει «Μαύρη Διεθνή» και στο «καθεστώς του Μητσοτάκη», υποστηρίζει ότι «δεν χωρούν ή δεν θα έπρεπε να χωρούν περιχαρακώσεις». Τονίζει ότι η μόνη απάντηση είναι το «Λαϊκό Μέτωπο», δηλαδή «η ενότητα δυνάμεων, δίχως αποκλεισμούς, πάνω σε ένα ριζοσπαστικό και αιχμηρό πρόγραμμα. Τίποτα λιγότερο. Τίποτα περισσότερο».

    Καθαρές κουβέντες για ανισότητα, κλίμα και πόλεμο

    Ο Αλέξης Χαρίτσης θεωρεί θετικό ότι ο Αλέξης Τσίπρας, με το «ειδικό βάρος» που διαθέτει, μιλά πλέον «δίχως περιστροφές» για τις μεγάλες διαιρετικές τομές της εποχής: κοινωνική ανισότητα, κλιματική μετάβαση, φραγμό στη λογική του πολέμου. Όπως σημειώνει, αυτά τα ζητήματα τα είδε πιο καθαρά στο βιβλίο παρά στην ομιλία.

    Ωστόσο επιμένει ότι από εδώ και πέρα χρειάζονται «καθαρές κουβέντες» και όχι άλλες γενικές διαπιστώσεις. Δίνει συγκεκριμένο περιεχόμενο στα συνθήματα:
    «Αναδιανομή του πλούτου σημαίνει γενναία φορολόγηση του πλούτου και στήριξη του κόσμου της εργασίας».
    «Κλιματική μετάβαση σημαίνει ρήξη με τις εξορύξεις και τις επιδοτήσεις των ισχυρών ομίλων».
    «Ειρήνη σημαίνει αντίσταση στον παγκόσμιο τραμπισμό και στους υπέρογκους εξοπλισμούς».

    Παράλληλα, διαπιστώνει ότι είδε «μια έντονη αγωνία αποστασιοποίησης», μια προσπάθεια ο Αλέξης Τσίπρας να σταθεί «πέρα και πάνω» από την υπάρχουσα πολιτική Αριστερά. Εκεί ο Χαρίτσης ασκεί ευθεία κριτική: όταν ο Τσίπρας μιλά για «συνολική ανεπάρκεια της αντιπολίτευσης», υιοθετεί, κατά τον ίδιο, μια λογική που παραπέμπει στο «όλοι ίδιοι είναι». Αυτή η φράση, όπως υπογραμμίζει, «έχει πληγώσει πιο βαθιά τον προοδευτικό χώρο» και καταλήγει να τρέφει την αντιπολιτική.

    Κατά τον Χαρίτση, όταν όλοι παρουσιάζονται «ως ανεπαρκείς, χωρίς διάκριση», αθωώνεται το πραγματικό πρόβλημα που είναι η Δεξιά στην εξουσία και καλλιεργείται γενικευμένη απαξίωση της πολιτικής. Όταν πάλι όλοι εμφανίζονται «ιδιοτελείς», τότε αθωώνονται και οι επιλογές των «κάθε λογής “μαϊντανών”» που στελέχωσαν ψηφοδέλτια, μαζί με τη συνολική μετατόπιση προς το κέντρο. Όπως τονίζει, επιμένει σε αυτή την κριτική όχι για λόγους «ιστορίας», αλλά «για το παρόν και το μέλλον».

    Η εκλογική συντριβή, η πολιτική αποτυχία και η Νέα Αριστερά

    Σε ένα δεύτερο επίπεδο, ο Χαρίτσης εστιάζει στον κατακερματισμό της Αριστεράς. Παραδέχεται ότι «ναι, αυτή τη στιγμή ο κατακερματισμός των δυνάμεων είναι πρόβλημα» καθώς οδηγεί τον κόσμο «στην απογοήτευση και την αποστράτευση». Ωστόσο επιμένει ότι η πολυδιάσπαση δεν είναι το αίτιο της κρίσης, αλλά το αποτέλεσμα.

    Συνδέει αυτή την εξέλιξη με μια πολιτική αποτίμηση που δεν έγινε όταν έπρεπε και που ακόμη, όπως λέει, αποφεύγουμε να κοιτάξουμε κατάματα. Η αποτίμηση αφορά, κατά τη γνώμη του, την εκλογική συντριβή του 2023, όχι το 2015 ή το 2019. Αυτή η ήττα έδειξε τι συμβαίνει όταν «η Αριστερά μετακινείται στη λογική του μέσου όρου»: χάνει «και πολιτικά και κοινωνικά».

    Ο Χαρίτσης επισημαίνει ότι ο ΣΥΡΙΖΑ «απώλεσε τη δυναμική του σε λαϊκές και εργατικές γειτονιές», έχασε δηλαδή τους ανθρώπους που «η Αριστερά πρέπει κατεξοχήν να εκπροσωπεί». Δεν την περιγράφει ως «μια απλή ήττα», αλλά ως «τον ορισμό της πολιτικής αποτυχίας», τονίζοντας ότι «τώρα, περισσότερο από ποτέ, οφείλουμε να το δούμε καθαρά».

    Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσει τη δημιουργία της Νέα Αριστεράς, την οποία χαρακτηρίζει «αριστερή απάντηση στον εκφυλισμό του ΣΥΡΙΖΑ». Παραδέχεται ότι ήταν μια «δύσκολη επιλογή», αλλά επιμένει πως όσοι την έκαναν το έπραξαν «την κρίσιμη ώρα», όταν «ένα ιστορικό κόμμα της Αριστεράς, το κόμμα μας, υποδεχόταν έναν πολιτικό τυχοδιώκτη ως “μεσσία”». Τη χαρακτηρίζει «επιλογή αξιοπρέπειας και περηφάνειας».

    Κατά τον Χαρίτση, η Νέα Αριστερά στα δύο χρόνια ύπαρξής της «έχει δώσει μάχες ώστε η φωνή της Αριστεράς να μείνει ζωντανή και δυνατή» και δεν έχει δώσει «λευκή επιταγή στον Μητσοτάκη». Θέτει και ένα κρίσιμο ερώτημα προς τον Αλέξη Τσίπρα: «Τι θα έκανε, άραγε, αν ήταν βουλευτής σήμερα, στον προϋπολογισμό που έρχεται σε λίγες μέρες; Θα υπερψήφιζε, όπως έκανε πέρυσι, τους υπέρογκους εξοπλισμούς σε μια στιγμή που η ΕΕ μετατρέπεται σε πολεμική οικονομία;». Αυτό, όπως λέει, είναι «το πραγματικό ερώτημα».

    Το 2025, το διακύβευμα των εκλογών και το Λαϊκό Μέτωπο

    Κλείνοντας την ανάρτησή του, ο Αλέξης Χαρίτσης στρέφει το βλέμμα στο σήμερα. Υποστηρίζει ότι «το 2025 κανείς δεν νοιάζεται για το ποιος θα βγει δεύτερος στις επόμενες εκλογές». Για τους αριστερούς και προοδευτικούς πολίτες, τις λαϊκές γειτονιές, τα εργατικά προάστια, τον κόσμο που «δουλεύει και δεν βάζει ένα ευρώ στην άκρη» και τους νέους ανθρώπους, η βασική απαίτηση είναι μία: «να μην έχει τρίτη ευκαιρία το καθεστώς Μητσοτάκη».

    Το κρίσιμο, κατά τον Χαρίτση, είναι πώς θα δοθεί απάντηση σε αυτή την κοινωνική απαίτηση. Η Νέα Αριστερά, όπως σημειώνει, έχει ήδη διακηρύξει ότι είναι έτοιμη να συζητήσει και να συμφωνήσει σε ένα κοινό πρόγραμμα σύγκρουσης με τη Δεξιά, τα οργανωμένα συμφέροντα και «το διεφθαρμένο κράτος του καθεστώτος Μητσοτάκη». Αν αυτό το πρόγραμμα κατακτηθεί – «που είναι το δύσκολο, αλλά και η μόνη δουλειά που έχουμε» – τότε, όπως λέει, «θα βρούμε και τον άνθρωπο που θα μπει μπροστά».

    Και κλείνει με μια χαρακτηριστική διατύπωση για το τι σημαίνει, τελικά, Λαϊκό Μέτωπο:
    «Λαϊκό Μέτωπο του “ενός” πάντως δεν υπήρξε και δεν θα υπάρξει ποτέ».

  • Μητσοτάκης: «Αν βρούμε φυσικό αέριο, όλα ανατρέπονται»

    Μητσοτάκης: «Αν βρούμε φυσικό αέριο, όλα ανατρέπονται»

    Με τη φράση «Αν εντοπίσουμε φυσικό αέριο, όλα ανατρέπονται» ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε, στο συνέδριο του ΒΗΜΑΤΟΣ, τη στρατηγική σημασία των ελληνικών ενεργειακών πρωτοβουλιών. Τόνισε ότι οι έρευνες σε βάθος χρόνου μπορούν να μεταβάλουν ριζικά τα δεδομένα για την ελληνική οικονομία και τη γεωπολιτική θέση της χώρας, επισημαίνοντας πως μέσα στα επόμενα δύο χρόνια θα υπάρχει σαφέστερη εικόνα για τα αποτελέσματα.

    Παράλληλα έκανε ειδική αναφορά στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, τις οποίες χαρακτήρισε «εξαιρετικές». Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, δεν έχει σημασία τόσο η ακριβής χρονική στιγμή της επίσκεψης στην Ουάσινγκτον, ενόψει της συνάντησης με τον Ντόναλντ Τραμπ, όσο «το συνολικό πλαίσιο της στρατηγικής συνεργασίας». Όπως σημείωσε, η διμερής σχέση Ελλάδας – ΗΠΑ παραμένει «σταθερή και ισχυρή», ανεξάρτητα από πολιτικές συγκυρίες ή εκλογικά χρονοδιαγράμματα.

    Ελληνοτουρκικές σχέσεις, SAFE και Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας

    Απαντώντας σε ερωτήσεις για τα ελληνοτουρκικά, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε ότι «το έδαφος είναι ώριμο» για να συγκληθεί το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας στο πρώτο εξάμηνο του 2026, επαναλαμβάνοντας στη συνέχεια ότι στόχος είναι αυτό να γίνει μέσα στο πρώτο τρίμηνο του ίδιου έτους. Διευκρίνισε ότι η συνεδρίαση θα πραγματοποιηθεί στην Άγκυρα, «καθώς είναι η σειρά της Τουρκίας».

    Ο πρωθυπουργός υπενθύμισε ότι πριν από τη Διακήρυξη των Αθηνών το κλίμα στις σχέσεις Αθήνας – Άγκυρας ήταν «ανησυχητικά τεταμένο». Το κείμενο αυτό, όπως είπε, απέδειξε ότι οι δύο χώρες μπορούν να διατηρούν μια λειτουργική σχέση, κάτι που αποτυπώνεται και στη συνεργασία στο Μεταναστευτικό, όπου «καταγράφεται απτό θετικό αποτέλεσμα».

    Έκανε ιδιαίτερη αναφορά στο πρόγραμμα βίζας για τα ελληνικά νησιά, επισημαίνοντας τη συμβολή του στον τουρισμό. Την ίδια στιγμή, τόνισε ότι η Ελλάδα έθεσε «σαφή όρια όπου κρίθηκε απαραίτητο», κυρίως σε ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα, θέλοντας να δείξει ότι η αποκλιμάκωση δεν σημαίνει υποχώρηση αρχών. Ήταν ξεκάθαρος ότι η Τουρκία «δεν μπορεί να μπει στο SAFE» όσο παραμένει σε ισχύ το casus belli, υπογραμμίζοντας πως η ελληνική στρατηγική συνδυάζει τη μείωση της έντασης με την εδραίωση των εθνικών θέσεων.

    Όπως σημείωσε, η Ελλάδα επιδιώκει μια πιο λειτουργική διμερή σχέση μέσω της τακτικής επικοινωνίας σε πολλαπλά επίπεδα, αλλά με την προϋπόθεση ότι η Αθήνα θα παραμένει «ξεκάθαρη στις θέσεις της» και ότι οι ανοιχτοί δίαυλοι θα λειτουργούν ως εργαλείο άμεσης διαχείρισης απρόβλεπτων κρίσεων.

    Τρίτη τετραετία, πολιτική σταθερότητα και δημοσκοπήσεις

    Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ξεκαθάρισε ότι η τρίτη τετραετία βρίσκεται ήδη στον κυβερνητικό σχεδιασμό. Υπογράμμισε πως μια νέα εκλογική επικράτηση της Νέας Δημοκρατίας θα αποτελούσε «πρωτόγνωρο γεγονός» για την ελληνική πολιτική σκηνή και τόνισε ότι το 2030, έτος–ορόσημο για τα 200 χρόνια από την ίδρυση του ελληνικού κράτους με το Πρωτόκολλο του Λονδίνου, πρέπει να λειτουργήσει ως σημείο αναφοράς για έναν συνολικό μετασχηματισμό της χώρας.

    Παραδέχθηκε ότι η κυβέρνηση υφίσταται τη «φυσιολογική φθορά» του χρόνου, επιμένοντας όμως στην ανάγκη διαρκούς ανανέωσης του κυβερνητικού έργου. Σε ό,τι αφορά την πολιτική σταθερότητα, δήλωσε πως δεν ανησυχεί ενόψει εκλογών, τονίζοντας ότι «η ΝΔ έχει άνετη πλειοψηφία σε όλες τις δημοσκοπήσεις» και διατηρεί καθαρό προβάδισμα. Υποστήριξε ότι η μονοκομματική διακυβέρνηση επιτρέπει ταχύτερη προώθηση των μεταρρυθμίσεων και ότι η Ελλάδα λειτουργεί ως «άγκυρα σταθερότητας» στην Ευρώπη, σε αντίθεση με χώρες όπου οι εύθραυστοι κυβερνητικοί συνασπισμοί δυσκολεύονται να υλοποιήσουν πολιτικές αλλαγές.

    Λιβύη, Μεταναστευτικό, Παλαιστίνη και σχέση με Ισραήλ

    Αναφερόμενος στη Λιβύη, ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε την κατάσταση «περίπλοκη», επισημαίνοντας ότι η ελληνική διπλωματία διατηρεί επαφές και με τις δύο πλευρές της λιβυκής πραγματικότητας. Για το Μεταναστευτικό υπογράμμισε ότι η εικόνα είναι «καλύτερη σε σύγκριση με τους προηγούμενους έξι μήνες», κάτι που αποδίδει και στη συνεργασία με γειτονικές χώρες και στους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς.

    Στο μέτωπο της Μέσης Ανατολής, ο Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε ότι η αναγνώριση της Παλαιστίνης «κάποια στιγμή θα γίνει», χωρίς όμως να δώσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. Τόνισε ότι η στρατηγική σχέση με το Ισραήλ έχει πλέον «βαθιές ρίζες και πραγματικό περιεχόμενο», κάνοντας αναφορά στο σχήμα 3+1.

    Υπενθύμισε ότι η Ελλάδα «υπερασπίστηκε το δικαίωμα του Ισραήλ να αμυνθεί» μετά την επίθεση της Χαμάς, προσθέτοντας όμως πως το Ισραήλ «πολλές φορές ξεπέρασε τα όρια» στην απάντησή του. Με αυτόν τον τρόπο επιχείρησε να ισορροπήσει ανάμεσα στη διατήρηση των στρατηγικών συμμαχιών και στην ανάγκη σεβασμού του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου.

  • Πολάκης: Γιατί απουσίασε από την παρουσίαση του βιβλίου Τσίπρα

    Πολάκης: Γιατί απουσίασε από την παρουσίαση του βιβλίου Τσίπρα

    Με ιδιαίτερα αιχμηρό τρόπο εξήγησε ο Παύλος Πολάκης γιατί δεν έδωσε το «παρών» στην παρουσίαση του βιβλίου του Αλέξη Τσίπρα «Ιθάκη» στο Θέατρο Παλλάς. Σχολιάζοντας την απουσία του, περιορίστηκε στη φράση: «Έχω υψοφοβία από τις εξέδρες και τα θεωρεία», αφήνοντας σαφές υπαινιγμό για την εικόνα της εκδήλωσης. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι «δεν μου άρεσε η εικόνα» σε σχέση με τον Σωκράτη Φάμελλο και τον Αλέξη Χαρίτση, ενώ ξεκαθάρισε πως «εγώ δεν κάνω παρακάλια» όταν ρωτήθηκε για το ενδεχόμενο μελλοντικής συμπόρευσης με τον πρώην πρωθυπουργό.

    «Ξέρω μοναχός από τις πορτοκαλιές να κάνω πορτοκάλια»

    Μιλώντας στην τηλεόραση του ΟΡΕΝ, ο Παύλος Πολάκης υπερασπίστηκε τόσο τη γνωστή δήλωση–προγραφή δημοσιογράφων, δικαστικών και τραπεζιτών, την οποία επικρίνει ο Αλέξης Τσίπρας στο βιβλίο του, όσο και τη στάση του για τα εμβόλια, στην οποία επίσης αναφέρεται ο πρώην πρωθυπουργός. Δήλωσε χαρακτηριστικά:
    «Εγώ ανήκω στον ΣΥΡΙΖΑ και θεωρώ ότι έχει τον οργανωτικό πανελλαδικό ιστό και την κυβερνητική εμπειρία για ένα πρόγραμμα για να ρίξουμε τον Μητσοτάκη. Δεν με αφορά η λογική να κάνω παρακάλια, ξέρω μοναχός από τις πορτοκαλιές να κάνω πορτοκάλια».

    Με αυτόν τον τρόπο επιχείρησε να αναδείξει ότι παραμένει ταυτισμένος με τον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά χωρίς να αναζητά προσωπικές πολιτικές «χάρες» ή εξαρτήσεις.

    «Συμπόρευση» και ευθύνη της αντιπολίτευσης απέναντι στη ΝΔ

    Ο Παύλος Πολάκης επανήλθε στο θέμα της συνεργασίας των προοδευτικών δυνάμεων, υποστηρίζοντας: «Συμπόρευση δεν είναι να ενωθούμε για να μη χαθούμε, αλλά να ενωθούμε σε ένα πρόγραμμα για να ρίξουμε τον Μητσοτάκη και να κάνουμε τη ζωή καλύτερη των ανθρώπων».

    Επιμένοντας στη θέση του, σημείωσε ότι «το ζουμί είναι όλοι και ο Τσίπρας και το ΠΑΣΟΚ και η Νέα Αριστερά και το ΜέΡΑ25 και το ΚΚΕ θα κριθούν από το ότι ενώ έχουμε μια διεφθαρμένη κυβέρνηση, αν υπήρχε μια εναλλακτική λύση θα μπορούσε η κυβέρνηση να είχε πάρει δρόμο». Τόνισε ότι όλες οι δυνάμεις της αντιπολίτευσης θα κριθούν από το αν θα παρουσιάσουν «λαϊκά κατανοητό, κοινωνικά αναγκαίο, μη πραγματοποιήσιμο από τη ΝΔ, σε σύγκρουση με την ολιγαρχία της διαπλοκής, πρόγραμμα με βαθιές αλλαγές», που θα ενισχύει το κοινωνικό κράτος, θα προωθεί την αναδιανομή υπέρ των εργαζομένων και θα αλλάζει τους όρους λειτουργίας του κράτους, συμπεριλαμβανομένης της επανακρατικοποίησης κρίσιμων πυλώνων όπως η ΔΕΗ και το διυλιστήριο.

    Όπως είπε: «Είναι άλλο να λες υπάρχει διαφθορά και άλλο να λες ότι το ΚΕΕΛΠΝΟ έδινε 12,5 ευρώ το ένα πιάτο φακής. Το κριτήριο των πάντων είναι το τι συγκεκριμένα προτείνεις για να κάνεις τη ζωή των ανθρώπων καλύτερη».

    Σκληρή κριτική στον Αλέξη Τσίπρα για το βιβλίο

    Παρά τη δήλωση ότι παραμένει στον ΣΥΡΙΖΑ – «Εγώ είμαι στον ΣΥΡΙΖΑ, εμείς έχουμε πρόεδρο πρόσφατα εκλεγμένο. Εγώ θα μείνω ΣΥΡΙΖΑ, τα εάν θα φανούν τότε» – ο Παύλος Πολάκης άσκησε έντονη κριτική στον Αλέξη Τσίπρα για τον τρόπο που αναφέρεται σε στελέχη της προηγούμενης περιόδου.

    Μιλώντας για το βιβλίο «Ιθάκη», υπογράμμισε: «Προφανώς δεν είναι έντιμο να κρεμάς στα μανταλάκια τους συνεργάτες σου. Όταν φτιάχνεις μια ομάδα, εσύ έχεις την πρώτη ευθύνη των επιλογών και όταν κάποιος δεν περπατεί, τον αλλάζεις. Προφανώς δεν τους δίνεις στην πυρά της λαϊκής κρίσης για να προφυλαχθείς εσύ». Παράλληλα, επισήμανε ότι «για τη στάση του Λαφαζάνη, της Ζωής και του Βαρουφάκη απάντησε ο λαός το 2015 και τους καταδίκασε με το ποσοστό που τους έδωσε».

    Τέλος, άφησε σαφείς αιχμές για σημεία που, κατά την άποψή του, αποσιωπώνται στο βιβλίο: «Ο Αλέξης Τσίπρας δεν κάνει 2 πράγματα: δεν αναφέρει το τεράστιο έργο στον χώρο της υγείας το 2015-2019 και για το 2019-2023 γιατί το 32% που έδωσε ο ελληνικός λαός, γιατί έγινε 17% και 20%», σχολιάζοντας ότι αυτά είναι κρίσιμα ερωτήματα για την πορεία του ΣΥΡΙΖΑ.

  • Μαρινάκης για αγρότες: «Ο διάλογος δεν μπορεί να διεξάγεται υπό το βάρος επεισοδίων»

    Μαρινάκης για αγρότες: «Ο διάλογος δεν μπορεί να διεξάγεται υπό το βάρος επεισοδίων»

    Για τα επεισόδια που σημειώθηκαν ανάμεσα σε αγρότες και αστυνομικές δυνάμεις έξω από το αεροδρόμιο «Μακεδονία» στη Θεσσαλονίκη τοποθετήθηκε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης. Τόνισε ότι η κυβέρνηση δηλώνει σταθερά υπέρ του διαλόγου με τους αγρότες, υπογραμμίζοντας παράλληλα πως έχουν ήδη ληφθεί αποφάσεις που, όπως είπε, ευνοούν τη συντριπτική πλειονότητα των ανθρώπων του πρωτογενούς τομέα.

    «Υπέρ του διαλόγου με τους αγρότες»

    Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος υπενθύμισε ότι η κυβέρνηση έχει επιλέξει τον δρόμο της συνεννόησης:

    «Από την πρώτη στιγμή έχουμε τονίσει ότι η κυβέρνηση τάσσεται υπέρ του διαλόγου με τους αγρότες, όπως και με κάθε επαγγελματική ομάδα. Μάλιστα, έχουμε αποδείξει ότι δεν μένουμε στα λόγια, λαμβάνοντας αποφάσεις προς όφελος της συντριπτικής πλειονότητας των ανθρώπων του πρωτογενούς τομέα, δηλαδή των νόμιμων αγροτών και κτηνοτρόφων».

    Την ίδια στιγμή, ο κ. Μαρινάκης ξεκαθάρισε ότι ο διάλογος δεν μπορεί να διεξάγεται υπό το βάρος επεισοδίων και επιθέσεων σε αστυνομικές δυνάμεις.

    Τα επεισόδια στο αεροδρόμιο «Μακεδονία»

    Αναφερόμενος ειδικότερα στις εικόνες έντασης έξω από το αεροδρόμιο «Μακεδονία», ο Παύλος Μαρινάκης σημείωσε:

    «Διάλογος, όμως, σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να γίνει τη στιγμή που λαμβάνουν χώρα σοβαρά επεισόδια, όπως αυτά που είδαμε έξω από το αεροδρόμιο “Μακεδονία” της Θεσσαλονίκης ή επιθέσεις σε βάρος των δυνάμεων της Ελληνικής Αστυνομίας, οι οποίες είχαν ως αποτέλεσμα τον τραυματισμό ενός αστυνομικού».

    Έστειλε έτσι μήνυμα ότι η κυβέρνηση διαχωρίζει τον ειρηνικό διάλογο με τον αγροτικό κόσμο από τις ενέργειες που οδηγούν σε ένταση και τραυματισμούς.

    «Ο νόμος θα εφαρμοστεί, χωρίς αστερίσκους»

    Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος κατέστησε σαφές ότι η πολιτεία δεν θα ανεχθεί παραβατικές συμπεριφορές, ανεξαρτήτως ποιος τις προκαλεί. Όπως τόνισε:

    «Η πολιτεία δεν πρόκειται να δείξει την οποιαδήποτε ανοχή σε παραβατικές συμπεριφορές. Ο νόμος θα εφαρμοστεί, χωρίς αστερίσκους».

    Με αυτόν τον τρόπο, η κυβέρνηση επιχειρεί να εκπέμψει διπλό μήνυμα: από τη μία, στήριξη στον θεσμικό διάλογο με τους αγρότες και, από την άλλη, σαφή προειδοποίηση ότι η τήρηση της νομιμότητας αποτελεί αδιαπραγμάτευτη προϋπόθεση.

  • Συνάντηση Γεραπετρίτη με τον Πρόεδρο της Βουλής της Λιβύης

    Συνάντηση Γεραπετρίτη με τον Πρόεδρο της Βουλής της Λιβύης

    Τον Πρόεδρο της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης, Αγκίλα Σαλέχ, υποδέχθηκε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης στο Υπουργείο Εξωτερικών, σε μια συνάντηση που εντάσσεται στην προσπάθεια επανεκκίνησης και εμβάθυνσης των ελληνολιβυκών σχέσεων. Και οι δύο πλευρές αναφέρθηκαν στις ιστορικές σχέσεις Ελλάδας – Λιβύης, υπογραμμίζοντας ότι η άμεση γεωγραφική γειτνίαση επιβάλλει τη συνέχιση ενός ειλικρινούς διαλόγου και τη συνεργασία σε σειρά ζητημάτων κοινού ενδιαφέροντος.

    Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, ο κ. Γεραπετρίτης τόνισε την ουσιαστική συμβολή της Ελλάδας –ως κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και εκλεγμένου μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ– στην οριστική επίλυση του Λιβυκού. Επανέλαβε ότι προϋπόθεση για βιώσιμη λύση είναι η διεξαγωγή ελεύθερων και δίκαιων εκλογών, χωρίς έξωθεν παρεμβάσεις, ώστε να αναδειχθεί μια αντιπροσωπευτική κυβέρνηση που θα απολαμβάνει νομιμοποίηση στο εσωτερικό και αξιοπιστία διεθνώς.

    Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη σταθερή θέση της Αθήνας απέναντι στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο χαρακτήρισε εκ νέου «ανυπόστατο, άκυρο και παράνομο», επισημαίνοντας ότι πρόκειται όχι μόνο για ελληνική, αλλά και για επίσημη θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με τον τρόπο αυτό, αναδείχθηκε η βούληση της Ελλάδας να παραμείνει σταθερός πυλώνας νομιμότητας και σεβασμού του Διεθνούς Δικαίου στην Ανατολική Μεσόγειο.

    Ο υπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε επίσης στα συγκεκριμένα βήματα που έχουν μεσολαβήσει μετά τις επισκέψεις του σε Βεγγάζη και Τρίπολη, τα οποία, όπως σημείωσε, έχουν δημιουργήσει μια θετική δυναμική στις σχέσεις Ελλάδας – Λιβύης:

    Πρώτον, στάθηκε στην εκπαίδευση στελεχών της λιβυκής ακτοφυλακής από την Ελλάδα και στην πρόθεση υποδοχής νέων στελεχών το επόμενο διάστημα. Υπογράμμισε τη σημασία του αποτελεσματικού ελέγχου των μεταναστευτικών ροών από τη Λιβύη προς την Ελλάδα, τονίζοντας ότι είναι κρίσιμο να μην παγιωθεί μια νέα μεταναστευτική οδός στην Ανατολική Μεσόγειο. Η συνεργασία στο σκέλος αυτό παρουσιάστηκε ως στοιχείο κοινής ασφάλειας και όχι στενά διμερές ζήτημα.

    Δεύτερον, αναφέρθηκε στην έναρξη απευθείας αεροπορικής σύνδεσης Ελλάδας – Λιβύης, επισημαίνοντας τα θετικά αποτελέσματα που αναμένεται να έχει στην ενίσχυση του τουρισμού, στην επιχειρηματική κινητικότητα και στις διαπροσωπικές επαφές των δύο λαών. Η αεροπορική γραμμή παρουσιάστηκε ως εργαλείο για τη σταδιακή «κανονικοποίηση» των σχέσεων και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης.

    Τρίτον, ο κ. Γεραπετρίτης αναφέρθηκε στην προετοιμασία επιχειρηματικής αποστολής στη Βεγγάζη στις αρχές του 2026, με στόχο την ενίσχυση της συνεργασίας στον τομέα του εμπορίου, των επενδύσεων και της ενέργειας. Η προοπτική αυτή συνδέθηκε με την ευρύτερη ελληνική επιδίωξη να διαδραματίσει ενεργό ρόλο στην ανοικοδόμηση και οικονομική σταθεροποίηση της Λιβύης, αξιοποιώντας τη γεωγραφική εγγύτητα και την ιδιότητά της ως ενεργειακού και διαμετακομιστικού κόμβου στην περιοχή.

    Στο κλείσιμο της συνάντησης, οι δύο πλευρές συμφώνησαν να διατηρήσουν ανοιχτό και σταθερό δίαυλο επικοινωνίας, εκφράζοντας την κοινή βούληση για στενή και διαρκή συνεργασία. Τονίστηκε ότι στρατηγικός στόχος είναι να καταστεί η Μεσόγειος μια θάλασσα σταθερότητας και ευημερίας, στη βάση του σεβασμού της κυριαρχίας, της μη επέμβασης στις εσωτερικές υποθέσεις και της προσήλωσης στο Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας.