Η Βασιλική Σουηδική Ακαδημία Επιστημών απένειμε το Νόμπελ Χημείας στους Σουσούμου Κιταγκάουα, Ρίτσαρντ Ρόμπσον και Όμαρ Γιάγκι για την «ανάπτυξη μεταλλο-οργανικών πλαισίων». Όπως σημείωσε η επιτροπή, «μέσω της ανάπτυξης μεταλλο-οργανικών πλαισίων, τα πρόσωπα που βραβεύονται παρείχαν στους χημικούς νέες ευκαιρίες για την επίλυση προκλήσεων».
Ποιοι είναι οι βραβευθέντες
Σουσούμου Κιταγκάουα, καθηγητής, Πανεπιστήμιο Κιότο (Ιαπωνία)
Ρίτσαρντ Ρόμπσον, καθηγητής, Πανεπιστήμιο Μελβούρνης (Αυστραλία)
Όμαρ Γιάγκι, καθηγητής, UC Berkeley (ΗΠΑ)
Το Νόμπελ Χημείας είναι το τρίτο που ανακοινώθηκε φέτος (μετά Ιατρική και Φυσική). Οι νικητές μοιράζονται 11 εκατ. σουηδικές κορώνες (~1,2 εκατ. δολ.) και το κύρος του διασημότερου επιστημονικού βραβείου. Από το 1901, τα Νόμπελ απονέμονται σύμφωνα με τη διαθήκη του Άλφρεντ Νόμπελ (με εξαιρέσεις σε πολεμικές περιόδους). Ο ίδιος ο Νόμπελ ήταν χημικός, η επιτυχία του στη δυναμίτιδα στήριξε οικονομικά τα βραβεία. Το βραβείο Οικονομικών προστέθηκε αργότερα από την κεντρική τράπεζα της Σουηδίας.
Επιστημονική ημερίδα του Ομίλου Προβληματισμού για τον Εκσυγχρονισμό της Δικαιοσύνης (ΟΠΕΔ) με τίτλο «Δικαιοσύνη – Οικονομία – Ανάπτυξη» θα πραγματοποιηθεί στο αμφιθέατρο του Υπουργείου Δικαιοσύνης «Λάμπρος Μαργαρίτης» στις 8 Οκτωβρίου 2025 και ώρα 4.30 μ.μ.
Θα παρευρεθούν και θα χαιρετίσουν την εκδήλωση: – ο Υπουργός Δικαιοσύνης, κ. Γεώργιος Φλωρίδης, ως Eκπρόσωπος του Πρωθυπουργού, κ. Κυριάκου Μητσοτάκη, – ο Εκπρόσωπος Τύπου του Υπουργείου Οικονομικών, κ. Όμηρος Τσάπαλος, – ο Γραμματέας Τομέα Δικαιοσύνης ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝ.ΑΛ., κ. Χρήστος Κακλαμάνης, – ο Αναπληρωτής Εκπρόσωπος Τύπου ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ, κ. Δημήτρης Μελίδης, – ο Πρόεδρος της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ), κ. Αθανάσιος Θανόπουλος, – ο Γενικός Γραμματέας της Κεντρικής Διοίκησης του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, κ. Κωνσταντίνος Παπαδημητρίου, – ο Επικεφαλής του Ομίλου Προβληματισμού για τον Εκσυγχρονισμό της Δικαιοσύνης (ΟΠΕΔ), κ. Χρήστος Μπαξεβάνης.
Θα παρουσιάσει τους χαιρετισμούς η Περιφερειακή Εκπρόσωπος του Ομίλου Προβληματισμού για τον Εκσυγχρονισμό της Δικαιοσύνης (ΟΠΕΔ), κα Ευανθία Σκλιοπίδου.
Κύριοι ομιλητές θα είναι: α] ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ) και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Οικονομολόγος, Πανεπιστημιακός, τ. Υπουργός Οικονομικών, κ. Γιάννης Στουρνάρας, με θέμα ομιλίας: «ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ – ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ – ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. ΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΟΤΕΡΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΑΝΑΔΥΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΕΩΝ».
β) ο Υφυπουργός Δικαιοσύνης, Βουλευτής Φωκίδας, δικηγόρος, ΔΝ, πιστοποιημένος διαμεσολαβητής, μέλος της Παγκόσμιας Ένωσης Δικηγόρων, κ. Ιωάννης Μπούγας, με θέμα ομιλίας: «ΜΥΘΟΙ, ΗΜΙΜΕΤΡΑ, ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ».
γ) ο Επίτιμος Αντιπρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), Διευθυντής του Νομικού Γραφείου της Προεδρίας της Δημοκρατίας, Εθνικός Εκπρόσωπος στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την Αποτελεσματικότητα της Δικαιοσύνης (CEPEJ), κ. Κωνσταντίνος Κουσούλης, με θέμα ομιλίας: «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ. ΖΗΤΕΙΤΑΙ ΕΛΠΙΣ».
δ) ο Επίκουρος Καθηγητής του Εμπορικού Δικαίου στη Νομική Σχολή του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Συνδέσμου Ελλήνων Εμπορικολόγων, κ. Αλέξανδρος Ρόκας, με θέμα ομιλίας: «ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΩΣ ΣΥΝΙΣΤΩΣΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ».
Το πάνελ ομιλητών συντονίζει η δημοσιογράφος, νομικός, κα Ιωάννα Μάνδρου.
Θα παρευρεθούν και θα παρέμβουν στη συζήτηση: – ο Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Δικαιοσύνης, κ. Πέλοψ Λάσκος, – η Ειδική Γραμματέας Εναλλακτικής Επίλυσης Διαφορών του Υπουργείου Δικαιοσύνης, κα Ολυμπία Αναστασοπούλου, – ο Προϊστάμενος Γενικής Διεύθυνσης της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ), κ. Νικόλαος Στρόμπλος, – ο ομ. Καθηγητής Τμήματος Οικονομικών Επιστημών Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), κ. Παναγιώτης Πετράκης, – ο Εφέτης Αθηνών, αποσπασμένος στην Ειδική Νομική Υπηρεσία του Υπουργείου Δικαιοσύνης, κ. Παναγιώτης Καρακωνσταντής, – ο Διευθυντής της ιστοσελίδας BusinessDaily, κ. Ιωάννης Παπαδογιάννης.
Η αποφώνηση της εκδήλωσης θα γίνει από τον Αναπληρωτή Εκπρόσωπο Τύπου του Ομίλου Προβληματισμού για τον Εκσυγχρονισμό της Δικαιοσύνης (ΟΠΕΔ), κ. Βασίλειο Καλόγηρο.
Η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, κάλεσε για πανευρωπαϊκή προσπάθεια ανάπτυξης αυτοκινήτων χωρίς οδηγό, τονίζοντας ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να αναζωογονήσει την ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία και να βελτιώσει την οδική ασφάλεια. Μιλώντας στην Italian Tech Week στο Τορίνο, υποστήριξε μια στρατηγική «AI first» για όλους τους στρατηγικούς κλάδους, με έμφαση στην κινητικότητα. «Τα αυτοκίνητα χωρίς οδηγό αποτελούν ήδη πραγματικότητα στις ΗΠΑ και την Κίνα. Το ίδιο πρέπει να ισχύει και στην Ευρώπη», είπε, διευκρινίζοντας ότι «AI first σημαίνει επίσης safety first».
Ενίσχυση ανταγωνιστικότητας απέναντι σε ΗΠΑ και Κίνα
Οι δηλώσεις εντάσσονται στην προσπάθεια των Βρυξελλών να θωρακίσουν την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής παραγωγής, καθώς οι κατασκευαστές παλεύουν να καλύψουν το τεχνολογικό κενό έναντι Κίνας και ΗΠΑ. Στην ίδια σκηνή μίλησαν ο Τζεφ Μπέζος και ο Τζον Έλκαν (Ferrari, Stellantis), επισημαίνοντας τον ταχύ ψηφιακό μετασχηματισμό και την απολιγνιτοποίηση του κλάδου.
Δίκτυο πόλεων και πιλοτικά προγράμματα
Η φον ντερ Λάιεν πρότεινε δίκτυο ευρωπαϊκών πόλεων για πιλοτικά προγράμματα αυτόνομων οχημάτων, σημειώνοντας ότι 60 δήμαρχοι στην Ιταλία έχουν ήδη εκδηλώσει ενδιαφέρον. «Ας το κάνουμε πραγματικότητα», τόνισε, δεσμευόμενη ότι η ΕΕ θα στηρίξει οχήματα “κατασκευασμένα στην Ευρώπη” για ευρωπαϊκούς δρόμους.
Οφέλη για πολίτες και οικονομία
Η ΤΝ μπορεί να μειώσει τη συμφόρηση, να συνδέσει απομακρυσμένες περιοχές με τα ΜΜΜ, να διασφαλίσει θέσεις εργασίας και να αναβαθμίσει την οδική ασφάλεια. «Το μέλλον των αυτοκινήτων – και τα αυτοκίνητα του μέλλοντος – πρέπει να κατασκευάζονται στην Ευρώπη», κατέληξε.
Η οξίνιση των ωκεανών ξεπέρασε πλέον το κατώφλι που θεωρείται συμβατό με σταθερά και βιώσιμα οικοσυστήματα, σύμφωνα με νέο απολογισμό του Ινστιτούτου Ερευνών για το Κλίμα του Πότσνταμ (PIK). Έτσι, 7 από τα 9 “όρια του πλανήτη”-το πλαίσιο που εισήχθη το 2009-θεωρούνται πλέον υπερβεβλημένα.
«Ο ωκεανός υφίσταται οξίνιση… που μας οδηγεί σε επικίνδυνες συνθήκες», σημειώνουν οι ερευνητές, επισημαίνοντας τάση περαιτέρω επιδείνωσης.
Γιατί οξινίζονται οι ωκεανοί
Η βασική αιτία είναι η απορρόφηση CO₂ από τη θάλασσα, προερχόμενο από την καύση ορυκτών καυσίμων. Οι ωκεανοί έχουν «τραβήξει» περίπου το 30% του πλεονάζοντος CO₂, κάτι που μειώνει το pH και ενισχύει την οξύτητα.
Το κριτήριο του αραγωνίτη
Η κατάσταση αποτιμάται μέσω της διαθεσιμότητας αραγωνίτη, απαραίτητου για κοράλλια και οστρακόδερμα. Το όριο είχε οριστεί στο 80% της προβιομηχανικής συγκέντρωσης· οι σημερινοί ωκεανοί βρίσκονται πλέον κάτω από αυτό. Γεγονός-κλειδί: το pH επιφανείας έχει πέσει κατά ~0,1 από την αρχή της βιομηχανικής εποχής—αύξηση 30–40% στην οξύτητα.
Οικολογικές συνέπειες
Απειλή για οργανισμούς με ανθρακικό ασβέστιο: κοράλλια, μαλάκια, πλαγκτονικά είδη-κλειδιά.
Βιογεωχημικοί κύκλοι (υπερφόρτωση με λιπάσματα/φυτοφάρμακα).
Νέες οντότητες (πλαστικά, βιομηχανικά χημικά).
Δεν έχουν υπερβεί:αερολύματα στην ατμόσφαιρα και στρατοσφαιρικό όζον.
«Χρειαζόμαστε οι κυβερνήσεις να ακούσουν την επιστήμη»
Στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, ο διευθυντής του PIK Γιόχαν Ρόκστρεμ τόνισε ότι «χρειαζόμαστε οι κυβερνήσεις να ακούσουν την επιστήμη». Η πρώην πρόεδρος της Ιρλανδίας Μέρι Ρόμπινσον πρότεινε μια απλή δοκιμασία πολιτικής: «Φανταστείτε κάθε προϋπολογισμό, σχέδιο ασφαλείας ή εμπορική συμφωνία να ξεκινούσε με το ερώτημα: μας διατηρεί εντός των ορίων του πλανήτη;»
Η χρήση του διαδικτύου αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας, όμως οι κίνδυνοι που το συνοδεύουν αυξάνονται διαρκώς. Από την παρακολούθηση της online δραστηριότητας έως τις κυβερνοεπιθέσεις και τις διαρροές προσωπικών δεδομένων, η ασφάλεια στο διαδίκτυο έχει γίνει επιτακτική ανάγκη. Σε αυτό το πλαίσιο, τα VPN (Virtual Private Networks) κερδίζουν ολοένα και περισσότερους χρήστες.
Το 2025 η αγορά VPN έχει φτάσει σε νέα επίπεδα, με δεκάδες επιλογές που υπόσχονται προστασία, ταχύτητα και πρόσβαση σε περιεχόμενο χωρίς γεωγραφικούς περιορισμούς. Παρακάτω παρουσιάζονται τα πέντε καλύτερα VPN της χρονιάς, με βάση την αξιοπιστία, την απόδοση και την αξία τους για τον τελικό χρήστη.
Τι είναι VPN και γιατί είναι απαραίτητο το 2025
Ένα VPN είναι μια υπηρεσία που δημιουργεί ασφαλή κρυπτογραφημένη σύνδεση μεταξύ της συσκευής του χρήστη και του διαδικτύου. Με αυτόν τον τρόπο:
Κρύβεται η IP διεύθυνση και η τοποθεσία.
Τα δεδομένα προστατεύονται από hackers και κακόβουλους τρίτους.
Δίνεται πρόσβαση σε περιορισμένο περιεχόμενο (π.χ. ταινίες σε streaming πλατφόρμες).
Παρέχεται μεγαλύτερη ανεξαρτησία σε χώρες με λογοκρισία.
Το 2025, όπου η ιδιωτικότητα και η ασφαλής χρήση δημόσιων Wi-Fi είναι κρίσιμα ζητήματα, ένα VPN αποτελεί απαραίτητο εργαλείο για φοιτητές, εργαζόμενους και επαγγελματίες.
Κριτήρια επιλογής VPN
Πριν δούμε τις κορυφαίες επιλογές, ας εξετάσουμε τα βασικά κριτήρια που πρέπει να λάβει υπόψη του κάθε χρήστη:
Ταχύτητα: Σημαντικό για streaming, gaming και τηλεργασία.
Αριθμός και τοποθεσία servers: Όσο περισσότερες επιλογές, τόσο καλύτερη η πρόσβαση.
Πολιτική καταγραφής: Οι αξιόπιστες εταιρείες ακολουθούν πολιτική “no-logs”.
Ασφάλεια: Ισχυρή κρυπτογράφηση (AES-256) και πρωτόκολλα όπως OpenVPN και WireGuard.
Συμβατότητα συσκευών: Υποστήριξη σε Windows, macOS, Android, iOS και routers.
Κόστος: Οι τιμές διαφέρουν σημαντικά και επηρεάζουν την τελική επιλογή.
Το NordVPN συνεχίζει να θεωρείται η κορυφαία επιλογή για το 2025. Προσφέρει πάνω από 6.000 servers σε 60 χώρες, εξαιρετική ταχύτητα και ισχυρή ασφάλεια. Διαθέτει χαρακτηριστικά όπως Double VPN (διπλή κρυπτογράφηση), προστασία από διαρροές DNS και ειδικούς servers για streaming.
Ιδανικό για χρήστες που θέλουν απόλυτη ασφάλεια και ευελιξία.
2. ExpressVPN
Το ExpressVPN παραμένει σημείο αναφοράς για ταχύτητα και αξιοπιστία. Με servers σε 94 χώρες, ξεχωρίζει για τη σταθερή του απόδοση και τη δυνατότητα παράκαμψης περιορισμών σε πλατφόρμες όπως το Netflix. Η εφαρμογή του είναι απλή και φιλική για αρχάριους.
Ιδανικό για όσους δίνουν προτεραιότητα στο streaming και την ευκολία χρήσης.
3. Surfshark
Το Surfshark είναι η οικονομικότερη επιλογή χωρίς συμβιβασμούς στην ποιότητα. Προσφέρει απεριόριστες συνδέσεις συσκευών, κάτι που λίγοι ανταγωνιστές διαθέτουν. Διαθέτει CleanWeb για μπλοκάρισμα διαφημίσεων και malware.
Ιδανικό για οικογένειες και χρήστες που θέλουν χαμηλό κόστος και πολλές συνδέσεις.
4. CyberGhost
Με περισσότερους από 9.000 servers παγκοσμίως, το CyberGhost ειδικεύεται στο streaming και το torrenting. Η πλατφόρμα του δίνει ξεκάθαρη πληροφόρηση για ποιο server να χρησιμοποιήσει κάποιος για Netflix, Hulu ή άλλες υπηρεσίες.
Ιδανικό για χρήστες που θέλουν εύκολη πρόσβαση σε περιεχόμενο ψυχαγωγίας.
5. ProtonVPN
Το ProtonVPN δίνει έμφαση στην ιδιωτικότητα και λειτουργεί με βάση την Ελβετία, χώρα με ισχυρή νομοθεσία προστασίας δεδομένων. Έχει πολιτική “no-logs” και δυνατότητα δωρεάν έκδοσης με περιορισμούς. Προσφέρει επίσης Secure Core servers, που περνούν την κίνηση μέσα από χώρες με αυστηρή προστασία ιδιωτικότητας.
Ιδανικό για όσους βάζουν πάνω απ’ όλα την ανωνυμία και την προστασία προσωπικών δεδομένων.
Ψεύτικα Προφίλ στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης – Ηλεκτρονικές Απάτες με Τεχνητή Νοημοσύνη & Caller ID Spoofing
Η τεχνολογία εξελίσσεται με ιλιγγιώδεις ρυθμούς, αλλά μαζί της εξελίσσονται και οι μέθοδοι των απατεώνων. Η πιο πρόσφατη και πιο επικίνδυνη απειλή είναι η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ) για την εξαπάτηση ανυποψίαστων πολιτών. Ο καθηγητής Οικονομίας και Νέων Τεχνολογιών Μάριος Παπαευσταθίου φέρνει στο φως τις νέες αυτές τεχνικές που επιτρέπουν στους εγκληματίες να αδειάζουν λογαριασμούς με πρωτοφανή ταχύτητα και αποτελεσματικότητα.
Τι είναι το “deepfake” και πώς χρησιμοποιείται;
Οι απατεώνες δεν περιορίζονται πλέον σε ψεύτικα email ή τηλεφωνήματα με κακή ποιότητα ήχου. Χρησιμοποιούν τεχνολογία “deepfake”, η οποία μπορεί να αναπαράγει με εντυπωσιακή ακρίβεια τη φωνή ενός οικείου προσώπου, ακόμα και την εικόνα του. Φανταστείτε να δέχεστε μια κλήση από την υποτιθέμενη κόρη ή τον γιο σας, η φωνή της/του οποίας είναι απολύτως πειστική, και να σας ζητά να κάνετε μια επείγουσα τραπεζική μεταφορά για να λύσει ένα φανταστικό πρόβλημα.
Αυτή η τεχνική εκμεταλλεύεται τον ανθρώπινο παράγοντα: τον φόβο και την ανησυχία για τους δικούς μας ανθρώπους. Σε μια στιγμή πανικού, είναι εξαιρετικά δύσκολο να αντιληφθεί κανείς ότι η κλήση είναι ψεύτικη. Οι εγκληματίες έχουν την ευχέρεια να δημιουργήσουν ακόμα και ολόκληρες συνομιλίες με πλήρη ρεαλισμό, κάνοντας το θύμα να πιστεύει ότι μιλάει με κάποιον που εμπιστεύεται απόλυτα.
Πώς μπορείτε να προστατευτείτε;
Αμφισβητήστε το επείγον: Οι απατεώνες δημιουργούν μια αίσθηση επείγοντος για να παρακάμψουν την κριτική σας σκέψη. Ποτέ μην βιάζεστε να κάνετε μια ενέργεια που σας ζητείται τηλεφωνικά ή μέσω μηνύματος, ειδικά αν αφορά χρήματα.
Επαληθεύστε την ταυτότητα: Πριν προχωρήσετε σε οποιαδήποτε ενέργεια, καλέστε τον άνθρωπο που υποτίθεται ότι σας τηλεφώνησε σε ένα γνωστό σας νούμερο. Μην απαντάτε στην ίδια συνομιλία.
Ενημερώστε την τράπεζά σας: Σε περίπτωση που υποψιάζεστε απάτη, επικοινωνήστε αμέσως με την τράπεζά σας για να μπλοκάρετε τον λογαριασμό σας και να αναφέρετε το περιστατικό.
Εκπαιδεύστε τον εαυτό σας: Μείνετε ενημερωμένοι για τις νέες μορφές απάτης και μιλήστε με την οικογένεια και τους φίλους σας για αυτές.
Καθώς η τεχνολογία προχωρά, η ψηφιακή μας ασφάλεια γίνεται προσωπική μας ευθύνη. Οι απατεώνες εκμεταλλεύονται την τεχνητή νοημοσύνη για να μας παρασύρουν, αλλά με τη σωστή ενημέρωση και την προσοχή, μπορούμε να προστατεύσουμε τους εαυτούς μας και τα περιουσιακά μας στοιχεία.
Η Ελλάδα κάνει άλματα στο ψηφιακό μέλλον, σύμφωνα με έκθεση του ΟΟΣΑ που δόθηκε στη δημοσιότητα στις 18/09/2025. Η χώρα παίρνει εύσημα για την ταχεία ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) σε κρίσιμους τομείς της δημόσιας ζωής. Η έκθεση, με τίτλο «Διακυβέρνηση με Τεχνητή Νοημοσύνη», υπογραμμίζει πως η Ελλάδα αξιοποιεί την ΤΝ για απλοποίηση διαδικασιών, ενίσχυση διαφάνειας και βελτίωση των υπηρεσιών προς τους πολίτες, με το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης να πρωταγωνιστεί.
9 παραδείγματα επιτυχημένης ενσωμάτωσης ΤΝ
Η έκθεση αναφέρει 19 συγκεκριμένα παραδείγματα, όπου η Ελλάδα αξιοποιεί την ΤΝ σε εκπαίδευση, επιστημονική έρευνα, διαχείριση δεδομένων και φορολογική συμμόρφωση. Οι θετικές επιπτώσεις περιλαμβάνουν την κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη, καθώς και την αποτελεσματική διακυβέρνηση.
Μερικές από τις πρωτοβουλίες που ξεχωρίζουν:
«ΔΑΙΔΑΛΟΣ» (DAEDALUS): Ένας υπερυπολογιστής που αναμένεται να είναι από τους ισχυρότερους στην Ευρώπη, προσβάσιμος αρχικά σε δημόσιους φορείς και μελλοντικά στον ιδιωτικό τομέα.
Έξυπνοι βοηθοί ΤΝ «mAigov» και «mAiGreece»: Υποστηρίζουν τους πολίτες στην πλοήγηση στις δημόσιες υπηρεσίες.
ΑΑΔΕ: Χρήση ΤΝ για καταπολέμηση φοροδιαφυγής και παροχή συμβουλευτικής στους φορολογούμενους μέσω ψηφιακού βοηθού.
Εθνική στρατηγική ΤΝ και εκπαίδευση
Η Ελλάδα έχει θεσπίσει το εμβληματικό πρόγραμμα «Διακυβέρνηση Δεδομένων και Συντονισμός Στρατηγικής ΤΝ», για ενίσχυση της διακυβέρνησης δεδομένων στον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, με έμφαση στην ηθική και υπεύθυνη χρήση της ΤΝ.
Σημαντικά βήματα περιλαμβάνουν:
Συνεργασία Υπουργείου Εσωτερικών με Google για εκπαίδευση δημοσίων υπαλλήλων στην ΤΝ.
Σύσταση Συμβουλευτικής Επιτροπής Υψηλού Επιπέδου για ΤΝ, με στόχο ανάπτυξη δεξιοτήτων και υπεύθυνη χρήση.
Επιπλέον, η ενσωμάτωση ΤΝ στο Εθνικό Κτηματολόγιο έχει επιταχύνει τη διαδικασία καταγραφής και αξιολόγησης ακινήτων, βελτιώνοντας αποδοτικότητα και διαφάνεια.
Προώθηση πολιτισμού και ακαδημαϊκής πρόσβασης
Η δημιουργία «Χώρου Δεδομένων για την Ελληνική Γλώσσα και τον Πολιτισμό» ενισχύει την ενσωμάτωση γλωσσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς σε εφαρμογές ΤΝ. Παράλληλα, η πλατφόρμα «DidaktorikaAI» στοχεύει στη βελτίωση της πρόσβασης στην ακαδημαϊκή και επιστημονική γνώση για πολιτικούς και κοινό.
Ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου, τόνισε: «Η Ελλάδα έχει την ευκαιρία να πρωτοπορήσει, όχι μόνο στην ανάπτυξη της ΤΝ, αλλά και στη δημιουργία ενός ασφαλούς και αξιόπιστου πλαισίου για τη χρήση της, προς όφελος όλων».
Ο όρος “Well-Aging” δεν είναι απλώς ένα νέο “buzzword”. Αποτελεί μια ριζική αλλαγή σκεπτικού και επιστημονικής προσέγγισης στην ιατρική, τη φροντίδα υγείας και τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τη γήρανση. Σε αντίθεση με την παραδοσιακή αντίληψη πουεπικεντρώνεται στην αντιμετώπιση ασθενειών όταν αυτές εμφανιστούν, την Αντιγήρανση (Antiaging) ή τη Μακροζωία (Longevity), το Well-Aging εστιάζει στην πρόληψη, την ευζωία και τη λειτουργικότητα καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής.
Τι σημαίνει πρακτικά όμως Well-Aging; H «ευ-γήρανση» / «υγιής γήρανση» είναι η επιστημονικά τεκμηριωμένη προσέγγιση του να μεγαλώνουμε χωρίς να χάνουμε τη λειτουργικότητα, την ανεξαρτησία και την ποιότητα ζωής. Περιλαμβάνει:
Επιβράδυνση της βιολογικής γήρανσης, όχι απλώς καταπολέμηση ρυτίδων ή την τακτική χρήση καλλυντικών προϊόντων.
Διατήρηση γνωστικής, σωματικής και ψυχικής υγείας όσο το δυνατόν περισσότερο.
Εξατομικευμένες ιατρικές παρεμβάσεις που βασίζονται σε γενετική, επιγενετική και βιοδείκτες.
Με τη νέα αυτή επιστημονική προσέγγιση περνάμε από την παθοκεντρική στην προληπτική ιατρική, όπως άλλωστε διδάσκει και ο πατέρας της Ιατρικής, ο Ιπποκράτης. Δεν περιμένουμε πλέον να εμφανιστεί η ασθένεια. Αντίθετα, εντοπίζουμε προ-παθολογικά στάδια με εξελιγμένους δείκτες (όπως επιγενετικά ρολόγια) και παρεμβαίνουμε προληπτικά. Αρχίζουμε να αντιμετωπίζουμε τη γήρανση όχι ως φυσιολογικό αλλά ως αναστρέψιμο βιολογικό φαινόμενο. Η έρευνα στρέφεται στο slow aging ή reverse aging, και φάρμακα όπως rapamycin, metformin, NAD+ boosters και senolytics δοκιμάζονται ευρέως. Το Well-Aging εφαρμόζει “precision aging”: κάθε άνθρωπος γερνά διαφορετικά. Γονίδια, τρόπος ζωής, μικροβίωμα και περιβάλλον διαμορφώνουν εξατομικευμένα πλάνα παρέμβασης.
Από την άλλη λαμβάνονται υπόψη η Ψυχική και Κοινωνική Ευεξία. Η μοναξιά, η κατάθλιψη, το stress, έχουν πλέον κλινικάαποδεδειγμένα επίδραση στη βιολογική γήρανση. Η ευημερία δεν είναι μόνο θέμα σώματος αλλά και συναισθημάτων και σχέσεων.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη στο σημείο αυτό θα μπορούσε να τεθεί στην υπηρεσία της αντιμετώπισης της Γήρανση αφού η λελογισμένη χρήση AI επιτρέπει: Predictive modeling της γήρανσης με βάση κλινικά δεδομένα, αναγνώριση πρώιμων σημείων ασθένειας. Σχεδιασμό νέων φαρμάκων για long-term υγεία.
Ας δούμε μερικά παραδείγματα στην πράξη: Blue Zones-inspired προγράμματα σε πόλεις που ενσωματώνουν το well-aging στο αστικό περιβάλλον (διατροφή, κοινωνική ζωή, κινητικότητα): Κέντρα Well-Aging που συνδυάζουν ιατρική, διατροφολογία, coaching, εργοθεραπεία και ψυχολογία. Κλινικές δοκιμές “anti-aging” φαρμάκων με στόχο όχι τη θεραπεία μιας ασθένειας, αλλά την επιβράδυνση της συνολικής φθοράς του οργανισμού. Wearables που παρακολουθούν ύπνο, HRV, στρες, βήματα, φλεγμονή και οδηγούν σε personalized συμβουλές ευεξίας.
Και εδώ προκύπτουν ορισμένα καίρια ηθικά και κοινωνικά ερωτήματα: Ποιος θα έχει πρόσβαση στις πιο προηγμένες θεραπείες για ένα ελεγχόμενο well-aging; Πού τελειώνει η ιατρική και πού αρχίζει το biohacking; Αν μπορούμε να ζούμε 20-30 χρόνια περισσότερο, τι σημαίνει αυτό για τα συστήματα υγείας, τις συντάξεις, τον υπερπληθυσμό; Είναι “ηθικό” να στοχεύουμε στη μακροζωία όταν υπάρχει τόσος ανισομερής καταμερισμός ζωής και υγείας παγκοσμίως;
Τι σύμβαινει όμως στην Ελλάδα σχετικά με αυτή τη νέα αντίληψη για τη διαδικασία της γήρανσης; Ιδιωτικές κλινικές ευεξίας και longevity centers (π.χ. στην Αθήνα, στη Σαντορίνη, στη Χαλκιδική) με υπηρεσίες για well-aging. Πανεπιστημιακές πρωτοβουλίες (π.χ. στο Παν. Ιωαννίνων, Κρήτης, ΕΚΠΑ) που ασχολούνται με γνωστική υγεία και επιγενετική του γήρατος.Ελληνικές μελέτες μακροζωίας (π.χ. MEDIS, Cretan Aging Cohort). Ολοένα αυξανόμενη χρήση ιατρικών προγραμμάτων αντιγήρανσης από πολίτες μέσης και μεγαλύτερης ηλικίας.
Το Well-Aging λοιπόν δεν είναι άλλη μία τάση, αλλά ένα νέο πρότυπο στην Ιατρική του 21ου αιώνα, που όμως έχει τις ρίζες του στην κλασική ιατρική της αρχαίας Ελλάδας. Είναι η μετάβαση από τη “φροντίδα της ασθένειας” στη “φροντίδα της ζωής”. Από την “παθητική γήρανση” στην “ενεργή επιμήκυνση της υγείας”.
Το Well-Aging δεν στοχεύει στο να ζούμε απλά περισσότερα χρόνια δείχνοντας νεότεροι, αλλά στο να ζούμε καλύτερα, για περισσότερο.
Σύμφωνα με μελέτη του πανεπιστημίου του Μανχάιμ, τα ακραία μετεωρολογικά φαινόμενα κόστισαν στην Ευρώπη ” ζημιές” ύψους 43 δισεκατομμυρίων ευρώ, υπογραμμίζοντας ότι αυτά τα κόστη θα συνεχιστούν ακάθεκτα.
Η μελέτη μιλάει για άμεσες συνέπειες, όπως καταστροφή δρόμων, πολυκατοικιών ή συγκομιδών από πλημμύρες, αλλά και έμμεσες όπως απώλειες στην παραγωγή, απώλειες ανθρώπινων ζωών και κόστη προσαρμογής στην νέα κλιματική πραγματικότητα. «Το αληθινό κόστος των ακραίων φαινομένων εκτείνεται πολύ πέρα από τον άμεσο αντίκτυπό τους», τονίζει η Ουσμάν, διευθύνων της έρευνας, μιλώντας για τις μακροπρόθεσμες συνέπειες, οι οποίες με τις ζημιές που προκαλούν στην παραγωγή, ενδέχεται να επηρεάσουν μακροχρόνια και τον πληθωρισμό.
Εκτιμάτε ότι οι συνέπειες των καιρικών φαινομένων του φετινού καλοκαιριού, ως το 2029 θα φτάσουν το κόστος των 126 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Οι χώρες που επλήγησαν περισσότερο ήταν η Ισπανία, η Γαλλία και η Ιταλία, ενώ οι χώρες της Βόρειας Ευρώπης είναι που επλήγησαν λιγότερο, με τους ερευνητές να εκτιμάνε ότι και αυτές οδεύουν προς την ίδια μοίρα.
Υπογραμμίζεται ότι οι αριθμοί δεν είναι εντελώς ακριβής, καθώς δεν λαμβάνεται υπόψη το αντίκτυπων πολλών άλλων συνεπειών της κλιματικής αλλαγής, όπως συσσωρευμένο αντίκτυπο καυσώνων και υγρασίας, πυρκαγίες κα.
Σε συνέντευξη που παραχώρησε στο BBC, ο Υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, αναφέρει ότι σε διάστημα πέντε χρόνων η τεχνητή νοημοσύνη θα έχει καταστήσει εφικτή την πυρηνική σύντηξη.
Η παραγωγή ενέργειας μέσω πυρηνικής σύντηξης αποτελεί ένα τολμηρό βήμα για την ανθρωπότητα, καθώς καθιστά εφικτή μια μορφή ενέργειας απεριόριστης, φθηνής, η οποία θα έχει και οικολογικό πρόσημο. Η τεχνολογία πυρηνικής σύντηξης, όπως ανέφερε ο ίδιος ο Υπουργός Ενέργειας θα παρέχει ενέργεια σε όλα τα ενεργειακά δίκτυα ανά τον κόσμο σε 8 με 15 χρόνια από τώρα, καθώς θα έχει επωφελή δράση και ως προς τις επιδράσεις του φαινομένου του θερμοκηπίου.
Την έκπληξη των ερευνητών και των ειδικών στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας προκάλεσαν οι δηλώσεις του Κρις Ράιτ, με πολλούς από αυτούς να αναφέρουν ότι απέχουμε πολλά παραπάνω χρόνια από την εμπορική χρήση μιας τέτοιας μορφής ενέργειας.
Παράλληλα, ο Υπουργός καταδίκασε την εξάρτηση του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ευρώπης στις Κινέζικες τεχνολογίες, αλλά και την στροφή τους σε χαμηλών εκπομπών άνθρακα, με την πρόφαση της αποβιομηχάνισης και της φτωχοποίησης των πολιτών.
Τέλος, υποστήριξε την περικοπή δισεκατομμυρίων δολαρίων σε επιδοτήσεις ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, τις οποίες έκανε πράξη η κυβέρνηση Τραμπ.
