Category: ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

  • Πιερρακάκης: Ταχύτερη αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους

    Πιερρακάκης: Ταχύτερη αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους

    Ο Κυριάκος Πιερρακάκης έδωσε το στίγμα του προϋπολογισμού 2026, σημειώνοντας ότι η ελληνική οικονομία αναμένεται να τρέξει με ρυθμό ανάπτυξης 2,4%. Παράλληλα, η κυβέρνηση παραμένει προσηλωμένη στη δημοσιονομική πειθαρχία, με στόχο πρωτογενές πλεόνασμα 2,8% του ΑΕΠ για το 2026.

    Έμφαση δίνεται στη συνέχιση των πρόωρων εξοφλήσεων δανείων, που επιταχύνουν την πτώση του λόγου χρέους/ΑΕΠ. Η εκτίμηση για το 2026 τοποθετεί το χρέος στο 137,6% του ΑΕΠ, με προοπτική να υποχωρήσει κάτω από το 120% πριν το 2030.

    «Ελαφρύ» πρόγραμμα δανεισμού το 2026

    Για τις αγορές, το πρόγραμμα έκδοσης χρέους το 2026 χαρακτηρίστηκε «ελαφρύ». Σύμφωνα με πρόσφατες ενδείξεις της αγοράς, ο δανεισμός εκτιμάται έως 8 δισ. ευρώ, έναντι περίπου 7,5 δισ. ευρώ φέτος, με στόχο τη διατήρηση σταθερού κόστους χρηματοδότησης και προβλεψιμότητας στην καμπύλη αποδόσεων.

    Ενιαία ευρωπαϊκή κεφαλαιαγορά και το deal Euronext–ΕΧΑΕ

    Η επιτυχής κάλυψη της δημόσιας πρότασης της Euronext για την ΕΧΑΕ παρουσιάστηκε ως νέα ψήφος εμπιστοσύνης προς την ελληνική οικονομία και ευθυγράμμιση με τη στρατηγική για ενιαία ευρωπαϊκή κεφαλαιαγορά. Υπενθυμίστηκε επίσης η στενότερη συνεργασία UniCredit–Alpha Bank, ως ένδειξη διατηρήσιμου επενδυτικού ενδιαφέροντος.

    Θέση για Ουκρανία και χρήση «παγωμένων» ρωσικών περιουσιακών

    Σε σχέση με τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις ευρωπαϊκές προτάσεις αξιοποίησης των «παγωμένων» ρωσικών περιουσιακών στοιχείων, επισημάνθηκε ότι η Ελλάδα έχει επιλέξει πλευρά από την πρώτη στιγμή. Στο πλαίσιο αυτό, αναδείχθηκε και η επικείμενη παρουσία του Βολοντίμιρ Ζελένσκι στην Αθήνα, ως ένδειξη συνέπειας στη διεθνή στάση της χώρας.

  • Η διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού στη σύγχρονη επιχείρηση

    Η διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού στη σύγχρονη επιχείρηση

    Σε κάθε οργανισμό, οι άνθρωποι αποτελούν το πιο πολύτιμο κεφάλαιο. Η διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού (Human Resource Management) δεν περιορίζεται στην πρόσληψη ή την αξιολόγηση προσωπικού· αφορά τη συνολική στρατηγική με την οποία η διοίκηση ενισχύει, εξελίσσει και αξιοποιεί το ανθρώπινο δυναμικό για την επίτευξη των στόχων της επιχείρησης.

    Ο άνθρωπος στο επίκεντρο της διοίκησης

    Η σύγχρονη επιχείρηση έχει εγκαταλείψει το παραδοσιακό μοντέλο που έβλεπε τον εργαζόμενο ως εργαλείο παραγωγής. Σήμερα, το ανθρώπινο δυναμικό θεωρείται στρατηγικός συνεργάτης στη διαδικασία λήψης αποφάσεων και καινοτομίας. Η διοίκηση πρέπει να δημιουργεί ένα εργασιακό περιβάλλον που προάγει την παρακίνηση, την ανάπτυξη και την αφοσίωση.

    Η παρακίνηση δεν επιτυγχάνεται μόνο με οικονομικά κίνητρα. Περιλαμβάνει αναγνώριση, ευκαιρίες εξέλιξης, συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων και ισορροπία προσωπικής και επαγγελματικής ζωής. Ένας εργαζόμενος που αισθάνεται ότι εκτιμάται, προσφέρει περισσότερα από όσα του ζητούνται.

    Επιλογή και ανάπτυξη προσωπικού

    Η διαδικασία επιλογής προσωπικού είναι κρίσιμη, γιατί καθορίζει την ποιότητα του ανθρώπινου δυναμικού που θα στηρίξει τη στρατηγική της επιχείρησης. Η επιλογή πρέπει να βασίζεται όχι μόνο σε τυπικά προσόντα αλλά και σε δεξιότητες, αξίες και πολιτισμική συμβατότητα.

    Η εκπαίδευση και η συνεχής κατάρτιση αποτελούν επένδυση και όχι δαπάνη. Σε ένα περιβάλλον όπου οι τεχνολογίες αλλάζουν ταχύτατα, η δια βίου μάθηση είναι αναγκαία για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας. Οι επιχειρήσεις που επενδύουν στην ανάπτυξη των εργαζομένων τους, χτίζουν ανθεκτικότητα και καινοτομία.

    Ηγεσία και εταιρική κουλτούρα

    Η επιτυχία της διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ποιότητα της ηγεσίας. Ο σύγχρονος ηγέτης δεν διοικεί μέσω φόβου ή ελέγχου, αλλά μέσω εμπιστοσύνης και παραδείγματος. Δημιουργεί κουλτούρα διαλόγου, όπου η γνώμη κάθε εργαζομένου έχει αξία.

    Η εταιρική κουλτούρα λειτουργεί ως αόρατο συμβόλαιο μεταξύ επιχείρησης και εργαζομένων. Όταν προάγει τον σεβασμό, τη συνεργασία και την καινοτομία, αυξάνει το αίσθημα ταύτισης των ανθρώπων με τον οργανισμό.

    Ανθρώπινο δυναμικό και επιχειρηματική επιτυχία

    Πίσω από κάθε επιτυχημένη στρατηγική, υπάρχει μια ομάδα ανθρώπων που τη στηρίζει με συνέπεια. Η αποτελεσματική διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού μετατρέπει τη γνώση και τη δημιουργικότητα των εργαζομένων σε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Δεν είναι τμήμα υποστήριξης, αλλά στρατηγικός εταίρος στη διαμόρφωση της εταιρικής ταυτότητας και της μακροχρόνιας ανάπτυξης.

    Σε μια εποχή όπου η τεχνητή νοημοσύνη και η αυτοματοποίηση αλλάζουν τον ρόλο της εργασίας, η αξία του ανθρώπινου παράγοντα δεν μειώνεται· αναβαθμίζεται. Η διοίκηση που το κατανοεί αυτό επενδύει όχι μόνο σε τεχνολογία αλλά και σε ανθρώπινο νόημα. Γιατί, τελικά, οι επιχειρήσεις δεν χτίζονται από συστήματα αλλά από ανθρώπους.

  • Νέο επίδομα 165€ – Ποιοι το δικαιούνται

    Νέο επίδομα 165€ – Ποιοι το δικαιούνται

    Το μηνιαίο επίδομα των 165 ευρώ του ΟΠΕΚΑ αποτελεί στοχευμένη ενίσχυση μετακίνησης για άτομα με σοβαρές κινητικές δυσκολίες. Είναι αφορολόγητο, χωρίς κρατήσεις ή επιβαρύνσεις, και δεν συνδέεται με κατοχή ιδιωτικού οχήματος, ώστε να καλύπτονται οι αυξημένες καθημερινές δαπάνες μετακίνησης.

    Ποιοι εντάσσονται στους δικαιούχους

    Δικαιούχοι είναι ασφαλισμένοι ή ανασφάλιστοι με επίσημη πιστοποίηση αναπηρίας από αρμόδια υγειονομική επιτροπή. Η παροχή χορηγείται σε περιπτώσεις ακρωτηριασμού άνω ή κάτω άκρων με ποσοστό αναπηρίας ≥80%, παράλυσης κάτω άκρων με ≥80%, καθώς και παραπληγίας, παραπάρεσης, τετραπληγίας ή τετραπάρεσης με ≥80%. Προϋπόθεση είναι ο δικαιούχος να μην λαμβάνει παρόμοια οικονομική ενίσχυση από άλλον φορέα.

    Προϋποθέσεις διαμονής και εξαιρέσεις

    Απαιτείται νόμιμη και μόνιμη διαμονή στην ελληνική επικράτεια. Δικαίωμα έχουν Έλληνες πολίτες, υπήκοοι Ε.Ε./ΕΟΧ, αναγνωρισμένοι πρόσφυγες και ομογενείς με τις κατάλληλες άδειες. Η παροχή δεν καταβάλλεται όταν υπάρχει νοσηλεία ή διαμονή σε ιδρυματική δομή για διάστημα άνω των τριών μηνών.

    Απαραίτητα δικαιολογητικά

    Η τεκμηρίωση διαφοροποιείται ανά κατηγορία, όμως βασικά απαιτούνται δελτίο ταυτότητας ή διαβατήριο. Για αλλοδαπούς χρειάζεται άδεια διαμονής ή πιστοποιητικό παραμονής, ενώ για πρόσφυγες/δικαιούχους διεθνούς προστασίας το αντίστοιχο δελτίο. Η επίσημη γνωμάτευση αναπηρίας από την αρμόδια επιτροπή είναι καθοριστική για την έγκριση.

    Πώς γίνεται η αίτηση

    Η αίτηση υποβάλλεται από τον ίδιο τον δικαιούχο ή νόμιμο εκπρόσωπο μέσω των Κέντρων Κοινότητας των Δήμων ή των Περιφερειακών Διευθύνσεων ΟΠΕΚΑ, αξιοποιώντας το Πληροφοριακό Σύστημα Διαχείρισης Προνοιακών Αναπηρικών Παροχών. Η εκκίνηση/συνέχιση καταβολής πραγματοποιείται μόλις ολοκληρωθεί ο έλεγχος των προϋποθέσεων.

    Διακοπή ή αναστολή καταβολής

    Η παροχή διακόπτεται οριστικά σε περίπτωση θανάτου του δικαιούχου. Αναστέλλεται όταν ο δικαιούχος απουσιάζει από την Ελλάδα για διάστημα άνω των τεσσάρων μηνών ή όταν υπάρχει νοσηλεία/διαμονή σε ιδρυματική ή προνοιακή δομή που υπερβαίνει τους τρεις μήνες. Σε όλες τις περιπτώσεις, η άμεση ενημέρωση των αρμόδιων υπηρεσιών βοηθά στην ομαλή διαχείριση του φακέλου.

  • Χρηματιστήριο Αθηνών: Πιέσεις μετά το ράλι

    Χρηματιστήριο Αθηνών: Πιέσεις μετά το ράλι

    Σε κλίμα κατοχύρωσης κερδών κινήθηκε το Χρηματιστήριο Αθηνών, με τον Γενικό Δείκτη να υποχωρεί -0,75% και να κλείνει στις 2.059,39 μονάδες. Η αγορά «μάζεψε» μέρος από τα ισχυρά κέρδη του προηγούμενου τετραημέρου, όταν η άνοδος είχε φθάσει έως +4,4%.

    Κλίμα διεθνώς: Ευρώπη και Wall Street

    Το κύμα ρευστοποιήσεων τροφοδότησαν οι διεθνείς αγορές: ο Stoxx 600 βρέθηκε άνω του -1,2%, ενώ στις ΗΠΑ συνεχίστηκε η πτώση έπειτα από τη χειρότερη συνεδρίαση του τελευταίου μήνα. Οι ανησυχίες για «τσιμπημένες» αποτιμήσεις και οι αμφιβολίες για τα επόμενα βήματα της Federal Reserve επανέφεραν τους πωλητές στο προσκήνιο.

    Εικόνα ταμπλό και συναλλαγές

    Το εύρος διακύμανσης διαμορφώθηκε σε 18 μονάδες (2.051,58–2.069,53), με τζίρο €209,7 εκατ. (εκ των οποίων €16,9 εκατ. σε πακέτα). Στις τράπεζες, Πειραιώς και Eurobank γύρισαν χαμηλότερα άνω του -1%. Metlen σε πτώση περίπου -1,3%, υπό το βάρος νέων short θέσεων. Ισχυρές πιέσεις στην ΕΧΑΕ, η οποία διολίσθησε στα €6,00, καθώς μετρά αντίστροφα η δημόσια πρόταση.

    Εβδομαδιαίος απολογισμός

    Παρά τη διόρθωση, η εικόνα της εβδομάδας παραμένει θετική: ο βασικός δείκτης κατέγραψε +3,6%, επιβεβαιώνοντας τη μεταστροφή της βραχυπρόθεσμης τάσης σε θετικό έδαφος.

    Τι αναμένει η αγορά: Fitch και Euronext

    Το ενδιαφέρον εστιάζει στην αποψινή αξιολόγηση της Ελλάδας από τη Fitch – μετά το θετικό outlook του Μαΐου – για ενδεχόμενη «έκπληξη». Παράλληλα, τη Δευτέρα ολοκληρώνεται η δημόσια πρόταση της Euronext για την ΕΧΑΕ, με τις ενδείξεις να συγκλίνουν ότι έχει ήδη διασφαλιστεί το 50% + 1 μετοχή, όριο κρίσιμο για την επιτυχή έκβαση της συναλλαγής.

    Επιτόκια ΗΠΑ και αποτιμήσεις

    Στο εξωτερικό, οι νεότερες εκτιμήσεις φέρνουν τις πιθανότητες νέας μείωσης από τη Fed γύρω στο 52% (από άνω του 95% έναν μήνα πριν), ενισχύοντας τη νευρικότητα. Σε αυτό το σκηνικό, οι «υψηλές» αποτιμήσεις, ιδίως στην τεχνολογία, λειτουργούν ως αφορμή για επιλεκτικές ρευστοποιήσεις, με άμεσο αντίκτυπο και στο εγχώριο κλίμα.

  • Πιερρακάκης: Δασμοί σε δέματα από Shein και Temu

    Πιερρακάκης: Δασμοί σε δέματα από Shein και Temu

    Ο Κυριάκος Πιερρακάκης, μετά τις συνεδριάσεις Eurogroup και ECOFIN στις Βρυξέλλες, δήλωσε ότι η Ελλάδα στηρίζει πλήρως την πρόταση της Κομισιόν για κατάργηση του ελάχιστου ποσού των 150 ευρώ, ώστε να επιβληθούν δασμοί και σε δέματα χαμηλής αξίας από τρίτες χώρες. Όπως τόνισε, η πολιτική αυτή είναι κρίσιμη για τη διαφάνεια στο ηλεκτρονικό εμπόριο, την προστασία των καταναλωτών και τους ισότιμους όρους ανταγωνισμού για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.

    Ευθυγράμμιση με τη Γαλλία για νωρίτερο χρονοδιάγραμμα

    Ο υπουργός επισήμανε ότι η Ελλάδα συμπορεύεται με τη θέση της Γαλλίας για άμεση εφαρμογή από τις αρχές του 2026, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για «ένα εξαιρετικά σημαντικό ζήτημα για τα τελωνεία της ΕΕ και για την Ένωση συνολικά».

    Τι αλλάζει για Shein και Temu

    Η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά στην κατάργηση της απαλλαγής δασμών για πακέτα κάτω των 150€, τα οποία κατά κύριο λόγο προέρχονται από πλατφόρμες όπως Shein και Temu. Η Κομισιόν έχει εισηγηθεί και πάγιο κόστος διεκπεραίωσης ανά πακέτο – πρόταση 2€ – με το τελικό ύψος να απομένει να καθοριστεί.

    Γιατί επισπεύδεται το μέτρο

    Αν και ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε εφαρμογή περί τα μέσα του 2028, ο αντιπρόεδρος Μάρος Σέφκοβιτς έχει επισημάνει ότι το χρονοδιάγραμμα δεν ανταποκρίνεται στον επείγοντα χαρακτήρα της κατάστασης. Γι’ αυτό προωθείται μεταβατικό σύστημα φορολόγησης μικρών πακέτων από τις αρχές του νέου έτους, με δέσμευση για απλή και προσωρινή λύση έως το πρώτο τρίμηνο του 2026.

    Τα επόμενα βήματα

    Η πολιτική συμφωνία για τα μεταβατικά μέτρα αναμένεται να τεθεί προς έγκριση στο Συμβούλιο Υπουργών Οικονομικών στις 12 Δεκεμβρίου. Εφόσον εγκριθεί, ανοίγει ο δρόμος για δασμούς στα μικροδέματα και χρεώσεις διεκπεραίωσης ήδη από τις αρχές του 2026, επηρεάζοντας άμεσα τις αγορές από ηλεκτρονικές πλατφόρμες εκτός ΕΕ.

  • UBS: Τι ευκαιρίες φέρνει στις αγορές το 2026

    UBS: Τι ευκαιρίες φέρνει στις αγορές το 2026

    Η UBS βλέπει μια χρονιά μετρημένων αλλά ουσιαστικών αποδόσεων, όπου η επιτυχία θα κριθεί από την έξυπνη κατανομή ανά περιοχή και κλάδο. Μετά τη φάση των υψηλών επιτοκίων και των πληθωριστικών πιέσεων, οι εκθέσεις «Global Strategy: EM 2026 Outlook» και «European Equity Strategy: Europe’s Next Era» περιγράφουν ένα περιβάλλον επιλεκτικής ανάπτυξης και μεγαλύτερων αποκλίσεων.

    Αναδυόμενες αγορές

    Για τις EM, η UBS εκτιμά 7–9% στις μετοχές, 5–7% στα τοπικά ομόλογα και 3–5% στα ομόλογα σκληρού νομίσματος. Το 2026 χαρακτηρίζεται από ισχυρή διασπορά αποδόσεων ανά περιοχή, κάτι που κάνει την πειθαρχημένη διαφοροποίηση κρίσιμη για τις συνολικές επιδόσεις.

    Ευρώπη: Νέα επενδυτική φάση

    Στην Ευρώπη, η τράπεζα προβλέπει άνοδο 7% στα κέρδη ανά μετοχή και θέτει στόχο 650 μονάδες για τον STOXX 600, σηματοδοτώντας μια νέα εποχή ενεργειακής και τεχνολογικής μετάβασης. Οι θεματικές που ξεχωρίζουν συνδέονται με ΑΠΕ (ενδεικτικά EDP, Solaria), ηλεκτροποίηση υποδομών και δικτύων (π.χ. Prysmian, Enel), ηγέτες παραγωγικότητας μέσω AI, καθώς και τις λεγόμενες GOTCHA επιλογές (Acciona, Rexel, Prysmian). Η UBS βλέπει αξία σε τράπεζες με υψηλές αποδόσεις και χαμηλές αποτιμήσεις, προκρίνει αμυντική ανάπτυξη σε ασφάλειες, κοινής ωφέλειας και τηλεπικοινωνίες, ενώ προτρέπει αποφυγή κυκλικών όπως αυτοκινητοβιομηχανία, χημικά και προϊόντα νοικοκυριού.

    Ελλάδα: Φθηνή αγορά με υψηλό δυναμικό

    Η Ελλάδα κατατάσσεται στις ελκυστικές, υποτιμημένες αγορές με ισχυρό risk/reward, στηριζόμενη σε σταθερή μακροοικονομική βάση, υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης και χαμηλότερες αποτιμήσεις. Οι ελληνικές τράπεζες εμφανίζουν ROE άνω του 15% και ισχυρή κεφαλαιακή επάρκεια, ενώ η ευρωπαϊκή στροφή προς ενεργειακή αυτάρκεια και ηλεκτροποίηση λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής για την ελληνική οικονομία, ενισχύοντας τον ρόλο της ως σταθερού σημείου αναφοράς για κεφάλαια που αναζητούν σταθερότητα και υπεραπόδοση.

    EM στρατηγικές: Διαφοροποίηση και διαχείριση ρίσκου

    Στο «EM 2026 Outlook», η UBS παρουσιάζει ένα μίγμα 14 επιλεκτικών τοποθετήσεων, από long σε Κίνα, Βραζιλία και Ρουμανία έως στοχευμένα shorts σε νομίσματα/αγορές με αυξημένο ρίσκο. Το κεντρικό μήνυμα είναι η προσεκτική διαφοροποίηση και η συνεπής διαχείριση κινδύνου, ως καθοριστικοί παράγοντες την επόμενη χρονιά.

    Το μήνυμα προς τους επενδυτές

    Όπως υπογραμμίζει η UBS, «οι επενδυτές εισέρχονται σε μια περίοδο πιο ήπιων αποδόσεων, όπου η επιλογή τοποθέτησης θα καθορίζει τη διαφορά ανάμεσα στη σταθερή απόδοση και την πραγματική υπεραπόδοση». Με άλλα λόγια, το 2026 δεν θα επιβραβεύσει το “όλα παντού”, αλλά την επιλογή των σωστών θεμάτων και τη σωστή γεωγραφία, την κατάλληλη στάθμιση κινδύνου και την υπομονή.

  • Επιστροφή ΕΝΦΙΑ 2014–2019: Ποιοι δικαιούνται αναδρομικά

    Επιστροφή ΕΝΦΙΑ 2014–2019: Ποιοι δικαιούνται αναδρομικά

    Χιλιάδες ιδιοκτήτες επαγγελματικών ακινήτων θα λάβουν επιστροφή ΕΝΦΙΑ από την εφορία για τα ποσά που κατέβαλαν την εξαετία 2014–2019, σύμφωνα με εγκύκλιο της ΑΑΔΕ. Η επιστροφή προβλέπεται από τον Νόμο 5193/2025, ο οποίος ψηφίστηκε στις αρχές του έτους και ρυθμίζει την επιστροφή φόρου για ιδιοχρησιμοποιούμενα ακίνητα.

    Με βάση τη νέα διάταξη (άρθρο 210), επιτρέπεται κατ’ εξαίρεση η υποβολή τροποποιητικών δηλώσεων Ε9 έως και την 30ή Ιουνίου 2025, για όσους δεν είχαν δηλώσει την ιδιοχρησιμοποίηση των ακινήτων τους στα προηγούμενα έτη. Η ρύθμιση αυτή εφαρμόζεται παρά την παραγραφή, δίνοντας στους φορολογουμένους τη δυνατότητα να διορθώσουν τα στοιχεία και να λάβουν πίσω τα αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά ΕΝΦΙΑ.

    Η ΑΑΔΕ διευκρινίζει ότι το μέτρο αφορά μόνο τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα που ιδιοχρησιμοποιούν ακίνητα για την άσκηση της επαγγελματικής τους δραστηριότητας, σύμφωνα με το άρθρο 3 του ν. 4223/2013. Δηλαδή, εξαιρούνται όσοι εκμισθώνουν τα ακίνητά τους ή τα διαθέτουν προς τρίτους.

    Μετά την υποβολή του διορθωμένου Ε9, η φορολογική διοίκηση θα προχωρήσει σε νέα εκκαθάριση του ΕΝΦΙΑ και θα επιστρέψει τα αναδρομικά ποσά που έχουν καταβληθεί αχρεωστήτως.

    Η εγκύκλιος καθιστά σαφές ότι:

    • Οι τροποποιητικές δηλώσεις μπορούν να υποβληθούν για τα έτη 2014–2019.
    • Η προθεσμία λήγει στις 30 Ιουνίου 2025.
    • Τα ποσά ΕΝΦΙΑ που προκύπτουν μετά την εκκαθάριση των δηλώσεων θα επιστρέφονται στους δικαιούχους.

    Η ρύθμιση αυτή αναμένεται να ανακουφίσει οικονομικά χιλιάδες επαγγελματίες, αποκαθιστώντας φορολογικές αδικίες προηγούμενων ετών.

  • Ινστιτούτο ΕΝΑ: Η απασχόληση στην Ελλάδα δεν μειώνει τη φτώχεια

    Ινστιτούτο ΕΝΑ: Η απασχόληση στην Ελλάδα δεν μειώνει τη φτώχεια

    Το ποσοστό του πληθυσμού σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού είναι μια από τις σημαντικότερες κοινωνικές στατιστικές που υπολογίζει η Eurostat και στηρίζεται σε τρία κριτήρια: το εισόδημα να είναι χαμηλότερο από το 60% του διάμεσου εισοδήματος, ή να στερείται τουλάχιστον 7 από 13 κατηγορίες αγαθών και υπηρεσιών ή να ζει σε νοικοκυριό με απασχόληση κάτω από 20% της πλήρους απασχόλησης.

    Σε γενικές γραμμές, η εξέλιξη του δείκτη συνδέεται αντίστροφα με την απασχόληση καθώς από εκεί προέρχονται τα εισοδήματα των περισσότερων νοικοκυριών. Σύμφωνα με το διάγραμμα 1, η βασική αιτία της μείωσης του ποσοστού φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού στον ενήλικο πληθυσμό της χώρας μας (πηγή: Eurostat) είναι η αύξηση του ποσοστού απασχόλησης (πηγή: Eurostat). Σημειώνεται ότι τα ποσοστά φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού αφορούν το προηγούμενο έτος από εκείνο που εμφανίζεται στα επίσημα στοιχεία και έχουν προσαρμοστεί στα διαγράμματα που ακολουθούν.

    Το ενδιαφέρον στοιχείο είναι πως η αντίστροφη σχέση δεν φαίνεται να τηρείται εξίσου συστηματικά στο σύνολο της δεκαετίας 2014-2023.

    • Από το 2014 μέχρι το 2019 το ποσοστό απασχόλησης αυξήθηκε κατά 4,9 ποσοστιαίες μονάδες (από 38,1% σε 43%) και το ποσοστό φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού μειώθηκε κατά 4,2 μονάδες (από 30,8% σε 26,6%).
    • Από το 2019 μέχρι το 2023 το ποσοστό απασχόλησης αυξήθηκε κατά 3,4 μονάδες (στο 46,4%) αλλά το ποσοστό φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού μειώθηκε κατά μόλις 0,2 μονάδες (στο 26,4%).

    Αξίζει να εξετάσουμε τα πιο λεπτομερή στοιχεία ώστε να αποκτήσουμε μια καλύτερη εικόνα της κατάστασης και να προσπαθήσουμε να εξηγήσουμε γιατί η δημιουργία θέσεων εργασίας δεν συμβάλλει όσο κατά το παρελθόν στη μείωση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού.

    Το διάγραμμα 2 δείχνει τα ποσοστά φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού στο σύνολο του πληθυσμού, στους απασχολούμενους και τους μη απασχολούμενους.

    Το πρώτο και αναμενόμενο στοιχείο που παρατηρούμε είναι ότι το ποσοστό φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού των απασχολούμενων είναι πολύ χαμηλότερο από εκείνο των μη απασχολούμενων. Αυτός είναι, βέβαια, ο λόγος που η αύξηση της απασχόλησης μειώνει το συνολικό ποσοστό φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού.

    Το δεύτερο και πιο ενδιαφέρον όμως στοιχείο είναι η εξέλιξη του ποσοστού φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού των απασχολούμενων. Από το 2014 μέχρι το 2019 το ποσοστό αυτό μειώθηκε κατά 4,8 ποσοστιαίες μονάδες (από 21% σε 16,2%) αλλά από το 2019 μέχρι το 2023 όχι μόνο δεν μειώθηκε αλλά παρουσίασε οριακή αύξηση κατά 0,2 μονάδες (στο 16,4%).

    Το τρίτο στοιχείο είναι η εξέλιξη του ποσοστού φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού των μη απασχολούμενων που μειώθηκε κατά 2,7 μονάδες μεταξύ 2014 και 2019 (από 37,2% σε 34,5%) αλλά αυξήθηκε κατά 1 μονάδα μεταξύ 2019 και 2023 (στο 35,5%).

    Συμπερασματικά, μετά το 2019 υπάρχει αύξηση του ποσοστού φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού τόσο στους απασχολούμενους όσο και στους μη απασχολούμενους και η μείωση στο σύνολο του πληθυσμού οφείλεται αποκλειστικά στη σχετική αύξηση των απασχολούμενων έναντι των μη απασχολούμενων. Η συνεισφορά της αύξησης της απασχόλησης στη μείωση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού έχει εξασθενίσει αισθητά και αυτό πιθανότατα αφορά περισσότερο την ποιότητα (και τις αμοιβές) και λιγότερο την ποσότητα των θέσεων εργασίας που δημιουργούνται.

  • Ψηφιακό Τέλος: Τι αλλάζει στις πληρωμές – Σε ποιες συναλλαγές επιβάλλεται

    Ψηφιακό Τέλος: Τι αλλάζει στις πληρωμές – Σε ποιες συναλλαγές επιβάλλεται

    Τις περιπτώσεις συναλλαγών στις οποίες επιβάλλεται το Ψηφιακό Τέλος καθώς και τις υποχρεώσεις των φορολογουμένων, φυσικών και νομικών προσώπων ή νομικών οντοτήτων του Δημοσίου παρουσιάζει με εγκύκλιό της η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ).

    Το Ψηφιακό Τέλος, εφαρμόζεται σε συγκεκριμένες συναλλαγές ανεξάρτητα από τον τόπο κατάρτισής τους, εφόσον ένας τουλάχιστον από τους συμβαλλόμενους έχει φορολογική κατοικία ή μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα.

    Μεταξύ αυτών των συναλλαγών περιλαμβάνονται οι συμβάσεις μίσθωσης ακινήτων για επαγγελματική δραστηριότητα, δάνεια, τραπεζικές επιταγές και άλλα.

    Αναλυτικότερα η εγκύκλιος:

    1. Επιβάλλεται τέλος με συντελεστή 3,60% στις μισθώσεις ακινήτων εφόσον αυτά προορίζονται για άσκηση επαγγελματικής δραστηριότητας και εφόσον δεν έχει επιλεγεί η υπαγωγή της μίσθωσης σε ΦΠΑ, συμπεριλαμβανόμενης της μεμονωμένης μίσθωσης της αποθήκης ή θέσης στάθμευσης για επαγγελματικούς σκοπούς.

    Σε περίπτωση όπου ένα μέρος της κατοικίας καλύπτει επαγγελματικές στεγαστικές ανάγκες του μισθωτή, επιβάλλεται Τέλος στην αναλογία του μισθώματος που αυτό αφορά στην κάλυψη των επαγγελματικών αναγκών. Στην περίπτωση υπεκμίσθωσης κατοικίας, η πρώτη μίσθωση εξετάζεται αυτοτελώς για την υπαγωγή της ή μη σε Τέλος. Επιβάλλεται τέλος στις επαγγελματικές μισθώσεις ακινήτων όπου ένας εκ των συμβαλλομένων είναι Δημόσιο ή φορέας Γενικής Κυβέρνησης.

    2. Δεν επιβάλλεται τέλος στις μισθώσεις κατοικίας, καθώς και στη μίσθωση αποθήκης ή θέσης στάθμευσης εφόσον αποτελούν ενιαία μίσθωση με την κατοικία. Η απαλλαγή των μισθώσεων κατοικίας καταλαμβάνει και την περίπτωση κατά την οποία επιχείρηση μισθώνει κατοικία και την παραχωρεί σε υπαλλήλους της για την κάλυψη των στεγαστικών αναγκών των υπαλλήλων της. Η μεμονωμένη μίσθωση αποθήκης ή θέσης στάθμευσης από ιδιώτη δεν υπάγεται σε Τέλος

    3. Απαλλάσσονται από το τέλος οι μεταβιβάσεις ακινήτων αφού οι πράξεις αυτές υπάγονται σε άλλους φόρους όπως είναι ο Φόρος Μεταβίβασης Ακινήτων.

    4. Στις συναλλαγές που διενεργούνται σε κτηματολογικά γραφεία επιβάλλεται Τέλος:

    α) με συντελεστή 1,20% κατά τη μεταγραφή της σύμβασης μίσθωσης ακινήτου διάρκειας άνω των 9 ετών στο βιβλίο μεταγραφών του αρμόδιου υποθηκοφυλακείου ή κτηματολογικού γραφείου της περιφέρειας όπου βρίσκεται το ακίνητο και υπολογίζεται στο σύνολο των μισθωμάτων της σύμβασης

    β) με συντελεστή 3,60% στην πράξη εγγραφής υποθήκης ή τροπής προσημείωσης σε υποθήκη ακινήτου βάσει νόμου ή δικαστικής απόφασης ανεξάρτητα από την προέλευση της οφειλής την οποία εξασφαλίζει η εγγραφή υποθήκης.

    5. Δεν επιβάλλεται τέλος σε υποθήκες για εξασφάλιση βεβαιωμένων οφειλών προς τη Φορολογική Διοίκηση ή φορείς κοινωνικής ασφάλισης, υποθήκες υπέρ πρακτόρων Εθνικού Λαχείου για το αντίτιμο γραμματίων, υποθήκες/τροπές για εξασφάλιση δανείου από χρηματοπιστωτικό ίδρυμα ή ομολογιακού δανείου .

    6. Σε δάνειο μεταξύ φυσικών προσώπων που ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα, με την προϋπόθεση ότι η χορήγηση αφορά αποκλειστικά σκοπούς που σχετίζονται με την επιχειρηματική τους δραστηριότητα επιβάλλεται ψηφιακό τέλος με συντελεστή 2,40% ,σε δάνειο με τουλάχιστον έναν από τους συναλλασσόμενους να είναι κεφαλαιουχική ή προσωπική εταιρεία που συστάθηκε στην ημεδαπή ή στην αλλοδαπή επιβάλλεται τέλος 2,40%, σε δάνειο με το Δημόσιο ή φορέα της γενικής κυβέρνησης με κεφαλαιουχική ή προσωπική εταιρεία που συστάθηκε στην ημεδαπή ή στην αλλοδαπή 2,40%.

    Επίσης σε δάνειο μεταξύ ιδιωτών 3,60%, σε δάνειο μεταξύ ΝΠΔΔ ή μεταξύ Δημοσίου και ΝΠΔΔ 3,60% ,δάνειο ιδιώτη με ΝΠΔΔ 3,60% σε δάνειο αστικής μη κερδοσκοπικής με ιδιώτη ή με άλλη αστική μη κερδοσκοπική 3,60%, σε δάνειο μεταξύ φυσικών προσώπων που ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα, και η χορήγηση δεν σχετίζεται με την επιχειρηματική τους δραστηριότητα 3,60%.

    7. Επιβάλλεται ψηφιακό τέλος συναλλαγής στις καταθέσεις και αναλήψεις που πραγματοποιούνται από και προς νομικά πρόσωπα, νομικές οντότητες όταν οι κινήσεις γίνονται από εταίρους, μετόχους ή άλλα πρόσωπα, εκτός πλαισίου ειδικής σύμβασης και όχι ως απολήψεις έναντι κερδών εντός της διαχειριστικής περιόδου. Αν, μέσα στο φορολογικό έτος, αναλήψεις μετόχων, εταίρων υπερβαίνουν τα αναλογούντα κέρδη, η διαφορά υπάγεται σε τέλος. Δεν επιβάλλεται τέλος σε καταθέσεις σε ή αναλήψεις από χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και σε αλλοδαπές τράπεζες .

    8. Επιβάλλεται ψηφιακό τέλος στους δανειακούς τρεχούμενους αλληλόχρεους δοσοληπτικούς λογαριασμούς. Δεν καταλαμβάνονται λογαριασμοί όταν ένα μέρος είναι πιστωτικό ίδρυμα ή αλλοδαπή τράπεζα. Το τέλος υπολογίζεται ανά φορολογικό έτος επί του μεγαλύτερου χρεωστικού ή πιστωτικού υπολοίπου της χρήσης, χωρίς μεταφερόμενο υπόλοιπο προηγούμενης χρήσης και χωρίς τόκους. Προβλέπεται συντελεστής 2,40% όταν όλοι είναι επιχειρηματίες και ο λογαριασμός εξυπηρετεί αποκλειστικά τη δραστηριότητά τους ή όταν ένα μέρος είναι εταιρεία. Σε κάθε άλλη περίπτωση επιβάλλεται συντελεστής 3,60%.

    9. Επιβάλλεται τέλος στα πινάκια στα οποία υποχρεωτικά καταγράφονται οι επιταγές, που προσκομίζονται σε εγκατεστημένα στην Ελλάδα πιστωτικά ιδρύματα για είσπραξη, ενεχυρίαση ή φύλαξη, με συντελεστή 3‰ και υπολογίζεται επί της συνολικής αξίας των καταρτιζόμενων στο οικείο πινάκιο επιταγών. Υποκείμενος στο Τέλος είναι ο κομιστής της επιταγής, ενώ υπόχρεος υποβολής της δήλωσης και απόδοσης του τέλους είναι το πιστωτικό ίδρυμα.

  • ΟΟΣΑ: Το 71% των ελληνικών επιχειρήσεων δε βρίσκει προσωπικό

    ΟΟΣΑ: Το 71% των ελληνικών επιχειρήσεων δε βρίσκει προσωπικό

    Οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού αυξάνονται και οι επιχειρήσεις δυσκολεύονται ολοένα περισσότερο να βρουν προσωπικό. Στο 2ο Ετήσιο Συνέδριο του Κέντρου Κρήτης του ΟΟΣΑ για τη Δυναμική των Πληθυσμών, ο οικονομολόγος Cem Özgüzel παρουσίασε νέα ευρήματα για αναντιστοιχίες δεξιοτήτων και τα αίτιά τους στην ελληνική αγορά.

    Τι δείχνει η μελέτη

    Σύμφωνα με τη μελέτη, το 71% των επιχειρήσεων δηλώνει δυσκολία στην εξεύρεση προσωπικού. Η «στενότητα» επιταχύνθηκε μετά το 2020, ενώ οι μετανάστες αποτελούν το 11% του πληθυσμού (έναντι 15% στον ΟΟΣΑ). Πολλοί απασχολούνται σε χαμηλής ειδίκευσης κλάδους (γεωργία, κατασκευές, υπηρεσίες) και το 45% εργάζεται κάτω από τα τυπικά προσόντα του. Παράλληλα, το εκπαιδευτικό επίπεδο των μεταναστών είναι χαμηλότερο από των ντόπιων (26% έναντι 42%).

    Μετανάστευση: Αναγκαία αλλά όχι επαρκής συνθήκη

    Ο Özgüzel υπογράμμισε ότι προτεραιότητα πρέπει να είναι η καλύτερη αντιστοίχιση δεξιοτήτων με τη ζήτηση, η ταχύτερη αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων και η αξιοποίηση του διαθέσιμου ταλέντου. Η οικονομολόγος του ΟΟΣΑ Lisa Andersson σημείωσε ότι οι μετανάστες «μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο», όμως «η αύξηση της μετανάστευσης από μόνη της δεν αποτελεί λύση» χωρίς αποτελεσματικές πολιτικές ένταξης.

    Η δημόσια συζήτηση και η ουσία του προβλήματος

    Η καθηγήτρια Alessandra Venturini επισήμανε ότι ο δημόσιος λόγος υπερ-επικεντρώνεται στους αιτούντες άσυλο, παρότι αποτελούν μικρό ποσοστό των συνολικών ροών. Πρότεινε η μετανάστευση να αντιμετωπίζεται και αναπτυξιακά, με πολιτικές που συνδέουν την κοινωνική ένταξη με τις ανάγκες της αγοράς. «Η αφομοίωση δεν λειτουργεί», τόνισε, ενώ η ουσιαστική ενσωμάτωση – με γλωσσική εκπαίδευση και κατανόηση της κουλτούρας – είναι κρίσιμη για τη συνοχή.

    Γυναικεία απασχόληση

    Στην Ελλάδα εργάζεται το 60% των γυναικών και το 80% των ανδρών, γεγονός που, σύμφωνα με τον Özgüzel, ανοίγει σημαντικό χώρο αύξησης της συμμετοχής των γυναικών – ιδίως των μεταναστριών – για να καλυφθούν δομικά κενά που προκαλούνται από τα δημογραφικά.

    Στοχευμένες διαδρομές δεξιοτήτων

    Η Andersson πρότεινε χαρτογράφηση αναγκών ανά κλάδο και περιοχή και σύνδεσή τους με χώρες προέλευσης, ώστε οι ροές να κατευθύνονται εκεί όπου υπάρχει πραγματική ζήτηση. Έτσι αποφεύγεται η υπο-απασχόληση πτυχιούχων μεταναστών και επιταχύνεται η ένταξή τους σε θέσεις αντίστοιχες των προσόντων τους.

    Μαθήματα από την Ισπανία

    Η καθηγήτρια Maite Alguacil παρουσίασε την ισπανική εμπειρία: με 20% αλλοδαπούς, η Ισπανία προχώρησε σε μεταρρύθμιση νομιμοποίησης όσων ήδη διέμεναν στη χώρα, διευκολύνοντας την κοινωνική ένταξη και στοχεύοντας στη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού μέσα σε συνθήκες χαμηλής γεννητικότητας. Οι περισσότεροι μετανάστες προέρχονται από Λατινική Αμερική και, όπως τόνισε, ενσωματώνονται πλήρως στην κοινωνία.