Αβεβαιότητα στο παγκόσμιο κλίμα μετά την απόφαση Τραμπ

Εκτός λίστας ο IMO, αλλά εντείνονται οι ανησυχίες για την απανθρακοποίηση της ναυτιλίας

Νέα δεδομένα και αυξημένη αβεβαιότητα στη διεθνή κλιματική ατζέντα δημιουργεί η απόφαση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να κινήσει τη διαδικασία αποχώρησης των Ηνωμένων Πολιτειών από δεκάδες διεθνείς οργανισμούς και πλαίσια συνεργασίας. Σύμφωνα με ανακοίνωση που δημοσιεύθηκε στις 7 Ιανουαρίου στην ιστοσελίδα του Λευκού Οίκου, ο Τραμπ υπέγραψε προεδρικό μνημόνιο που προβλέπει την αποχώρηση των ΗΠΑ από συνολικά 66 διεθνείς οργανισμούς και συμφωνίες.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη ναυτιλιακή κοινότητα παρουσιάζει το γεγονός ότι ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (IMO) δεν περιλαμβάνεται στη συγκεκριμένη λίστα. Παρά ταύτα, η εξέλιξη δεν αρκεί για να κατευνάσει τις ανησυχίες σχετικά με τη μελλοντική πορεία των διαπραγματεύσεων για την απανθρακοποίηση της διεθνούς ναυτιλίας.

Καθυστερήσεις στους στόχους για μηδενικές εκπομπές

Ο IMO έχει δεσμευθεί να ολοκληρώσει εντός ενός έτους τα μέτρα που απαιτούνται για την επίτευξη του στόχου των μηδενικών καθαρών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου έως το 2050. Ωστόσο, οι σχετικές διαβουλεύσεις έχουν ήδη μετατεθεί για τον Οκτώβριο, με τη διαδικασία οικοδόμησης συναίνεσης να εμφανίζει εμφανή σημάδια κόπωσης και δυσκολίας.

Φόβοι για γεωπολιτικές εντάσεις και ρήγματα

Παρότι η εκ νέου αποχώρηση των ΗΠΑ από τη Συμφωνία του Παρισιού δεν αναμένεται να επιφέρει άμεσες θεσμικές επιπτώσεις στο πλαίσιο λειτουργίας του IMO, διπλωματικές και βιομηχανικές πηγές εκτιμούν ότι ενδέχεται να αποδυναμώσει περαιτέρω το πολιτικό momentum γύρω από τις κλιματικές διαπραγματεύσεις.

Οι ανησυχίες δεν περιορίζονται πλέον σε μια απλή επιβράδυνση των εξελίξεων, αλλά επεκτείνονται στο ενδεχόμενο όξυνσης γεωπολιτικών και περιφερειακών ισορροπιών.

Διαφορές συμφερόντων και προτεραιοτήτων

Στο επίκεντρο των προβληματισμών βρίσκονται οι διαφοροποιήσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης, καθώς και το αυξανόμενο χάσμα ανάμεσα σε ανεπτυγμένες και αναπτυσσόμενες οικονομίες. Οι χώρες αυτές διατυπώνουν διαφορετικές προτεραιότητες ως προς το κόστος, τη χρηματοδότηση και τον ρυθμό μετάβασης σε ένα μοντέλο ναυτιλίας χαμηλών εκπομπών.

Σε ένα διεθνές περιβάλλον αυξημένης γεωπολιτικής αστάθειας, η στάση των Ηνωμένων Πολιτειών εκτιμάται ότι θα επηρεάσει καθοριστικά τις ισορροπίες εντός του IMO, καθιστώντας ακόμη πιο σύνθετη την επίτευξη μιας παγκόσμιας συμφωνίας που θα συνδυάζει φιλοδοξία, ρεαλισμό και ευρεία διεθνή αποδοχή.