Τι ειπώθηκε στο δικαστήριο, ποια νέα στοιχεία ήρθαν στο φως και γιατί, όπως λένε οι ερευνητές δημοσιογράφοι, η υπόθεση δεν τελειώνει εδώ.
Η υπόθεση των υποκλοπών με το κατασκοπευτικό –όπως αναφέρει η Google- λογισμικό Predator, που τα τελευταία χρόνια έχει προκαλέσει πολιτικούς κραδασμούς, διεθνείς αντιδράσεις και σοβαρά ερωτήματα για τη λειτουργεία του κράτους δικαίου στην Ελλάδα, βρίσκεται πλέον ενώπιον της Δικαιοσύνης. Στη χθεσινή συνεδρία της δίκης (23/1/26), η οποία ξεκίνησε νωρίς το πρωί, ήρθαν στο προσκήνιο νέα στοιχεία, τεχνικές λεπτομέρειες αλλά και μαρτυρίες που δείχνουν ότι η πλήρης εικόνα της υπόθεσης παραμένει ακόμη ανοιχτή.
Στο πλαίσιο αυτό, ο δημοσιογράφος και ερευνητής Θοδωρής Χονδρόγιαννος από την ομάδα Reporters United, είναι ένας από τους ανθρώπους που συνέλαβαν καθοριστικά στην αποκάλυψη της υπόθεσης, μου μίλησε για τη σημασία της έρευνας και τις πολιτικές προεκτάσεις του σκανδάλου.
Ο ρόλος των Reporters United και η έρευνα
Η ομάδα των Reporters United, στην οποία ανήκει ο Θοδωρής Χονδρόγιαννος, έχει ειδικευτεί σε ερευνητικές αποκαλύψεις με στόχο τη διαφάνεια και τη λογοδοσία των πολιτικών και επιχειρηματικών κύκλων. Σύμφωνα με τον Χονδρόγιαννο, η έρευνα για το Predator περιλάμβανε την ανάλυση κακόβουλων μηνυμάτων, τον εντοπισμό συνδέσμων και τηλεφώνων που είχαν μολυνθεί και τη διερεύνηση των τεχνικών διαδικασιών με τις οποίες ενεργοποιείται το λογισμικό.
«Υπήρξε στιγμή που σκεφτήκατε να σταματήσετε την έρευνα;»
Ο Χονδρόγιαννος απάντησε:
«Δεν υπήρξε στιγμή που να σκεφτούμε να σταματήσουμε. Πρόκειται για μια εξαιρετικά σημαντική υπόθεση, που μας εξάπτει το δημοσιογραφικό ενδιαφέρον».
«Τι προέκυψε από την έρευνα ως πρός τα πολιτικά πρόσωπα;»
«Κατά τη διάρκεια της έρευνας, για εμάς ήταν πολύ σημαντικό να δούμε τις ευθύνες των πολιτικών προσώπων σε αυτήν την υπόθεση, γιατί τα πολιτικά πρόσωπα είτε έχουν διοριστεί είτε έχουν εκλεγεί, έχουν μια πολιτική ευθύνη και πρέπει να λογοδοτήσουν για τις πράξεις τους. Κατά την έρευνα είδαμε ότι υπήρχαν πολλές συνδέσεις της υπόθεσης με πολιτικά πρόσωπα. Ένα παράδειγμα είναι πως ανακαλύψαμε κατά τη διάρκεια της έρευνας ότι η ΕΥΠ μετά τις εκλογές από το Υπουργείο Προστασίας του πολίτη υπάχθηκε θεσμικά στο γραφείο του πρωθυπουργού και πολιτικά υπεύθυνος ήταν ο ανιψιός του ο Γρηγόρης Δημητριάδης και διαπιστώσαμε ότι υπήρξε ένα πλέγμα φυσικών κυνικών προσώπων, δηλαδή επιχειρηματιών και εταιρειών που από την μια ήταν ο κ. Δημητριάδης και με νομικά και φυσικά πρόσωπα κατέληγαν στον Φέλιξ Μπίτζιο, ο οποίος ήταν αναπληρωτής, διαχειριστής και μέτοχος της Intelexa».
Η υπόθεση αποκάλυψε κενά στο νομικό πλαίσιο για τις παρακολουθήσεις και την προστασία προσωπικών δεδομένων στην Ελλάδα. Επιπλέον, ορισμένες ευρωπαϊκές αρχές ξεκίνησαν διερεύνηση και εξέφρασαν παρατηρήσεις προς την ελληνική κυβέρνηση, δείχνοντας ότι η υπόθεση δεν αφορά μόνο τη χώρα μας.
Όταν τον ρώτησα αν υπάρχουν στοιχεία που δεν έχουν δημοσιοποιηθεί, εκείνος απάντησε: «Αυτή η υπόθεση είναι τόσο μεγάλη που πιστεύω ότι συνέχεια θα βγαίνουν στοιχεία, ακόμα και όταν τελειώσει το δικαστήριο. Ακόμα και μετά θα συνεχιστεί το ρεπορτάζ και θα εμφανίζονται νέες συνδέσεις και αποκαλύψεις».
Η ομάδα ανακάλυψε, επίσης, ότι η εταιρεία Intellexa είχε πραγματική πρόσβαση στα δεδομένα των παρακολουθούμενων σε πραγματικό χρόνο, ενώ προσπάθησε να αποκρύψει στοιχεία. Ο δικηγόρος των θυμάτων, Ζαχαρίας Κεσσές, ανέφερε στο δικαστήριο ότι εργαζόμενοι συνέχιζαν να λειτουργούν κανονικά, παρά την επίσημη δήλωση περί κλεισίματος της εταιρείας.
Στην ερώτηση πώς άλλαξε τον τρόπο που βλέπει τη δημοσιογραφία στην Ελλάδα, δήλωσε:
«Δείχνει ότι όταν η δημοσιογραφία γίνεται ανεξάρτητα, με προσπάθεια και επιμονή, έχει αποτέλεσμα. Υπήρξαν πολιτικές παρατηρήσεις, παραιτήσεις, παρέμβαση της Κομισιόν, κινητοποίηση της δικαιοσύνης… Ο κόσμος καταλαβαίνει στο τέλος».
Η αποκάλυψη της υπόθεσης δεν περιορίστηκε στους Reporters United. Άλλα μέσα, όπως το Inside Story, συμμετείχαν στην έρευνα, επιβεβαιώνοντας ότι η συνεργασία και η δικτύωση των δημοσιογραφικών ομάδων είναι κρίσιμη για θέματα υψηλού ρίσκου και δημόσιου ενδιαφέροντος.
Τέλος, ο Χονδρόγιαννος δήλωσε ότι είναι ευχαριστημένος και με εκείνον αλλά και με την ομάδα του: «Είμαι ευχαριστημένος, κυρίως από την ομάδα μου και μάλιστα έκαναν αρκετή δουλεία και τα άλλα παιδία και από το Inside story και άλλοι συνάδελφοι και συναδέλφισσες από άλλα μέσα», δήλωσε.
Η αρχή της υπόθεσης και τα στοιχεία του δικηγόρου
Η ελληνική διάσταση της υπόθεσης Predator ξεκίνησε επισήμως το 2022, όταν ο τότε ευρωβουλευτής Νίκος Ανδρουλάκης αποκάλυψε ότι το κινητό του δέχτηκε SMS με σύνδεσμο που περιείχε το κακόβουλο λογισμικό κατασκοπείας Predator. Λίγους μήνες αργότερα, ο δημοσιογράφος Θανάσης Κουκάκης διαπίστωσε ότι το κινητό του είχε παραβιαστεί με τον ίδιο τρόπο. Οι αποκαλύψεις αυτές έφεραν στην επιφάνεια ένα σύνθετο δίκτυο παρακολουθήσεων που στόχευε πολιτικά πρόσωπα, δημοσιογράφους και επιχειρηματίες.
Η έρευνα των Reporters United, στην οποία συμμετείχε ο Θοδωρής Χονδρογιάννος, ανέλυσε τα μηνύματα που είχαν σταλεί, τα τηλέφωνα που είχαν μολυνθεί και τον τρόπο με τον οποίο ενεργοποιείται το λογισμικό. Κατά τη διάρκεια της έρευνας διαπιστώθηκε ότι η εταιρεία Intellexa, υπεύθυνη για το Predator, είχε πρόσβαση σε πραγματικό χρόνο στα δεδομένα των παρακολουθούμενων και είχε επιχειρήσει να αποκρύψει στοιχεία των δραστηριοτήτων της. Παρά τις επίσημες δηλώσεις περί κλεισίματος της εταιρείας, εργαζόμενοι συνέχιζαν να λειτουργούν κανονικά, σύμφωνα με καταθέσεις που παρουσιάστηκαν στη δίκη.
Ο δικηγόρος των θυμάτων, Ζαχαρίας Κεσσές, ανέφερε στο δικαστήριο ότι υπάρχουν σημαντικά έγγραφα που δεν έχουν παραδοθεί ακόμα στις αρχές, τα οποία περιλαμβάνουν ονόματα και αριθμούς τηλεφώνων θυμάτων που δέχτηκαν μηνύματα μέσω του Predator.
Είναι επίσης σημαντικό να αναφέρουμε ότι το λογισμικό εγκαθίσταται μέσω SMS με σύνδεσμο και μπορεί να συλλέγει κλήσεις, μηνύματα, emails, εφαρμογές messaging και τοποθεσία σε πραγματικό χρόνο. Η λειτουργία αυτή δείχνει πόσο ευάλωτες είναι οι συσκευές, ακόμα και όταν τα θύματα είναι προσεκτικά.
Η Intellexa και η Επέλαση του Predator στην Ελλάδα
Τον Φεβρουάριο του 2021, η Intellexa, η εταιρεία πίσω από το Predator, ξεκίνησε μια σειρά ενεργειών που έμελλε να αλλάξουν τον τρόπο που αντιλαμβάνεται κανείς την ασφάλεια και την παρακολούθηση στην Ελλάδα. Στις 6 Φεβρουαρίου, η εταιρεία συνδέθηκε με ένα data center στο Μαρούσι, αναβαθμίζοντας την υποδομή της: η χωρητικότητα των σέρβερ τετραπλασιάστηκε και η ταχύτητα μεταφοράς δεδομένων διπλασιάστηκε. Την ίδια περίοδο, σύμφωνα με στοιχεία που έχουν δει το φως, ξεκίνησε η μαζική αποστολή μηνυμάτων Predator κατά στόχων στην Ελλάδα.
Λίγες ημέρες αργότερα, στις 17 Φεβρουαρίου, η Intellexa υπέγραψε νέα συμφωνία συνεργασίας με το data center, διάρκειας δύο ετών, υπογεγραμμένη από στέλεχος της εταιρείας. Η σύμβαση φέρεται να μην είχε δηλωθεί πλήρως στις αρχές, με αποτέλεσμα να μην περιλαμβάνεται στα επίσημα πορίσματα.
Καθώς η υποδομή αναβαθμιζόταν, η δραστηριότητα του Predator επεκτάθηκε: μεταξύ των στόχων βρέθηκαν ρεπόρτερ, επιχειρηματίες, στελέχη στρατού, πολιτικά πρόσωπα της αντιπολίτευσης, υπουργοί, ακόμη και κορυφαία κυβερνητικά στελέχη. Η παρακολούθηση περιλάμβανε μηνύματα που προσομοίωναν την προέλευση από γνωστά πρόσωπα, ενώ κάποιες από τις επιθέσεις συνδέονταν με ιδιαίτερες τεχνικές όπως αυτές που εμφανίστηκαν να προέρχονται από τον αριθμό του Δημητριάδη.
Τον Δεκέμβριο του 2021, τη μέρα που η Citizen Lab και η Meta αποκάλυψαν την χρήση του Predator στην Ελλάδα, οι υπάλληλοι της Intellexa επισκέφθηκαν το data center και αφαίρεσαν μέρος του εξοπλισμού, ενημερώνοντας το κέντρο για την αφαίρεση των σέρβερ. Παράλληλα, σταμάτησε η χρήση μιας προπληρωμένης κάρτας που είχε χρησιμοποιηθεί για την αποστολή μηνυμάτων σε πολιτικούς και δημοσιογράφους.
Η Intellexa φαίνεται να λειτουργούσε και σε άλλες χώρες, γεγονός που επιβεβαιώνει τον διεθνή χαρακτήρα της υπόθεσης. Έρευνες σε προηγούμενα σκάνδαλα του Predator δείχνουν χρήση σε χώρες της ΕΕ, Λατινικής Αμερικής και Μέσης Ανατολής, καθώς παρουσιαστήκαν τεκμηριωμένα στοιχεία στην δίκη.
Η υπόθεση αποκτά ακόμα μεγαλύτερο βάθος όταν αναδεικνύεται ότι η Intellexa μετέφερε την έδρα της στην Ελλάδα. Μια εργαζόμενη της εταιρείας φαίνεται να επισκέφθηκε το νέο κτήριο τόσο για παραγγελίες φαγητού όσο και με Uber, επιβεβαιώνοντας ότι η εταιρεία συνέχιζε τις δραστηριότητές της παρά την απορριπτική εικόνα που παρουσίαζε στο κοινό.
Τα στοιχεία της δίκης, όπως τα παρουσίασε ο δικηγόρος των θυμάτων
Στο δικαστήριο, κρίσιμες αποκαλύψεις έγιναν από τον δικηγόρο των θυμάτων, Ζαχαρία Κεσσέ, ο οποίος μίλησε για στοιχεία που μέχρι σήμερα δεν έχουν διαβιβαστεί στην Αστυνομία. Πρόκειται, όπως ανέφερε, για έγγραφα ιδιαίτερης σημασίας, τα οποία περιλαμβάνουν ονόματα και αριθμούς τηλεφώνου προσώπων που έλαβαν μηνύματα με κακόβουλα links του Predator, καθώς και πληροφορίες για το περιεχόμενο αυτών των μηνυμάτων.
Ο Ζαχαρίας Κεσσές έκανε επίσης αναφορά στην τεχνική έρευνα που πραγματοποιήθηκε από την Citizen lab. Σύμφωνα με όσα ειπώθηκαν στο δικαστήριο, από την στιγμή που το θύμα πατούσε τον σύνδεσμο, η ενεργοποίηση του Predator ολοκληρωνόταν μέσα σε περίπου δύο λεπτά.
Παράλληλα, έγινε γνωστό ότι πρώην βουλευτής της Αιγύπτου, ο AhmedEltantawy είχε επίσης μολυνθεί με το συγκεκριμένο κατασκοπευτικό λογισμικό, στοιχείο που ενισχύει τον διεθνή χαρακτήρα της υπόθεσης. Ο δικηγόρος υπενθύμισε ότι ο δημοσιογράφος Θανάσης Κουκάκης είχε παραβιαστεί, ενώ αναφέρθηκε και στη θέση της Google, σύμφωνα με την οποία η Intellexa λειτουργούσε ως εταιρεία κυβερνοκατασκοπείας, με δυνατότητα πρόσβασης σε δεδομένα σε πραγματικό χρόνο.
Η υπόθεση Predator στην Ελλάδα αποδεικνύει ότι η διαφάνεια και η λογοδοσία δεν είναι θεωρητικά ζητήματα, αλλά πεδία δράσης για ανεξάρτητους δημοσιογράφους και θεσμούς. Παρά τις τεχνικές λεπτομέρειες, τις πολιτικές διασυνδέσεις και τις προσπάθειες συγκάλυψης, τα ρεπορτάζ και οι αποκαλύψεις συνεχίζουν να φέρνουν στο φως την αλήθεια. Όπως τόνισε ο Θοδωρής Χονδρόγιαννος, «η δουλειά μας δείχνει ότι όταν η δημοσιογραφία γίνεται ανεξάρτητα, με κόπο και επιμονή, έχει αποτέλεσμα». Και αυτό το αποτέλεσμα είναι μόνο η αρχή. Η έρευνα συνεχίζεται, τα στοιχεία αναδύονται, και η υπόθεση του Predator παραμένει ανοιχτή -όχι μόνο για τη Δικαιοσύνη, αλλά για όλους όσοι θέλουν να κατανοήσουν τι σημαίνει ασφάλεια, ελευθερία και δημοκρατία στην ψηφιακή εποχή.
Leave a Reply