Το ΕΣΥ δεν καταρρέει ξαφνικά. Καταρρέει μπροστά μας, εδώ και καιρό – και πλέον όχι μόνο σε επίπεδο υποδομών και προσωπικού, αλλά σε επίπεδο δημόσιας αντιπαράθεσης και πολιτικής συμπεριφοράς.
Τις τελευταίες ημέρες, η κατάσταση στα δημόσια νοσοκομεία – ελλείψεις γιατρών, εξαντλημένα ΤΕΠ, καθυστερήσεις σε χειρουργεία, καταγγελίες υγειονομικών – συναντά κάτι εξίσου ανησυχητικό: έναν δημόσιο λόγο από την πολιτική ηγεσία που δεν καθησυχάζει, δεν πείθει και δεν ενώνει.
Ο Άδωνις Γεωργιάδης, αντί να λειτουργεί ως θεσμικό ανάχωμα σε μια κοινωνία που αγωνιά για την υγεία της, βρίσκεται στο επίκεντρο συνεχών αντιπαραθέσεων: δηλώσεις που προκαλούν, συγκρούσεις με γιατρούς, ειρωνική αντιμετώπιση κριτικής, μετατόπιση της συζήτησης από τα προβλήματα στις προθέσεις όσων τα αναδεικνύουν. Το αποτέλεσμα; Η συζήτηση για το Εθνικό Σύστημα Υγείας δεν γίνεται πια με όρους λύσεων, αλλά με όρους σύγκρουσης. Και αυτό είναι επικίνδυνο.
Οι εικόνες και οι μαρτυρίες των ημερών δεν αφήνουν περιθώρια παρερμηνείας: νοσηλευτές σε εξάντληση, γιατροί που παραιτούνται ή μεταναστεύουν, πολίτες που στρέφονται στον ιδιωτικό τομέα όχι από επιλογή, αλλά από ανάγκη.
Κι όμως, αντί για ένα καθαρό πολιτικό μήνυμα ευθύνης και σχεδίου, κυριαρχεί ένας τόνος αντιπαράθεσης: όποιος ασκεί κριτική, «υπερβάλλει», όποιος διαμαρτύρεται, «δεν βλέπει τη συνολική εικόνα». Μόνο που για τον ασθενή που περιμένει ώρες σε ένα ράντζο, η «συνολική εικόνα» δεν έχει σημασία. Έχει σημασία αν θα εξεταστεί εγκαίρως.
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο των ημερών δεν είναι μόνο η λειτουργική πίεση στο ΕΣΥ. Είναι ότι σπάει ο δεσμός εμπιστοσύνης μεταξύ κοινωνίας και πολιτικής ηγεσίας. Όταν ο υπουργός εμφανίζεται περισσότερο πρόθυμος να αντιπαρατεθεί παρά να ακούσει, όταν ο δημόσιος λόγος γίνεται αμυντικός ή επιθετικός αντί για καθησυχαστικός, τότε το πρόβλημα παύει να είναι τεχνικό. Γίνεται θεσμικό.
Το ΕΣΥ δεν αντέχει άλλη επικοινωνία – χρειάζεται ευθύνη. Η υγεία δεν είναι πεδίο ιδεολογικής επίδειξης. Δεν αντέχει ειρωνεία, δεν αντέχει πόλωση, δεν αντέχει «εμείς και αυτοί».Χρειάζεται: σχέδιο, ειλικρίνεια, και έναν υπουργό που να καταλαβαίνει ότι σε περιόδους κρίσης ο τόνος είναι πολιτική πράξη. Γιατί όταν το ΕΣΥ φλέγεται και η πολιτική ηγεσία επιλέγει τη σύγκρουση, το μήνυμα που περνά στην κοινωνία είναι απλό και σκληρό: ο καθένας μόνος του.
Το ΕΣΥ δεν βρίσκεται απλώς σε κρίση πόρων. Βρίσκεται σε κρίση εμπιστοσύνης, λόγου και πολιτικής ευθύνης. Και όσο η ηγεσία αντιμετωπίζει την αγωνία της κοινωνίας ως αντιπαράθεση που πρέπει να κερδηθεί – αντί ως πρόβλημα που πρέπει να λυθεί – τόσο η φθορά δεν θα αφορά μόνο τα νοσοκομεία. Θα αφορά την ίδια την πίστη των πολιτών ότι το κράτος μπορεί ακόμα να τους προστατεύσει.
Leave a Reply