Κάτω από τα ραντάρ: Όταν η δικαιοσύνη κλείνει τον φάκελο

Η Δικαιοσύνη δεν μιλά συχνά. Όταν όμως μιλά, το κάνει οριστικά. Η απόφαση του Αρείου Πάγου να μην ανασύρει από το αρχείο την υπόθεση των υποκλοπών – με το σκεπτικό ότι δεν υπάρχουν νέα στοιχεία για περαιτέρω διερεύνηση – επιχειρεί να βάλει ένα τέλος σε μια υπόθεση που σημάδεψε τη δημόσια ζωή. Αλλά το τέλος μιας διαδικασίας δεν είναι πάντα το τέλος ενός ερωτήματος.

Διαβάστε επίσης:

Τυπικά, η υπόθεση ολοκληρώνεται. Δεν διατάσσεται νέα έρευνα. Δεν ανοίγει νέος κύκλος. Και όμως, η ίδια η πραγματικότητα δείχνει κάτι πιο σύνθετο. Γιατί ενώ το δικαστήριο είχε αφήσει περιθώριο για περαιτέρω διερεύνηση, η ανώτατη εισαγγελική κρίση έκρινε ότι δεν προκύπτουν νέα στοιχεία.

Και κάπου εκεί δημιουργείται ένα κενό:
ανάμεσα στο «νομικά έκλεισε» και στο «ουσιαστικά απαντήθηκε». Η Δικαιοσύνη δεν κρίνεται μόνο από το αν ακολουθεί τον νόμο. Κρίνεται και από το αν γίνεται κατανοητή. Όταν μια υπόθεση με τόσο μεγάλο δημόσιο βάρος κλείνει χωρίς να έχει πειστεί το σύνολο της κοινωνίας ότι εξαντλήθηκε, τότε το ζήτημα μετατοπίζεται.
Δεν είναι πια μόνο νομικό. Είναι θεσμικό.

Οι αντιδράσεις που ακολούθησαν – από νομικούς κύκλους μέχρι πολιτικά κόμματα – δεν είναι απλώς πολιτική αντιπαράθεση. Είναι ένδειξη ότι η υπόθεση δεν έκλεισε στη συνείδηση. Ότι παραμένει ένα ερώτημα ανοιχτό: αν εξαντλήθηκαν όλα όσα μπορούσαν να ερευνηθούν.

Σε τέτοιες υποθέσεις, το ζητούμενο δεν είναι μόνο η τυπική ολοκλήρωση. Είναι η εμπιστοσύνη. Γιατί η Δικαιοσύνη δεν χρειάζεται μόνο να αποφασίζει. Χρειάζεται να πείθει ότι η απόφαση είναι πλήρης.
Και αυτή η διαφορά – ανάμεσα στην απόφαση και στην αποδοχή – είναι που καθορίζει το κύρος της.

Η απόφαση του Αρείου Πάγου μπορεί να κλείνει τον φάκελο των υποκλοπών σε θεσμικό επίπεδο. Δεν κλείνει όμως απαραίτητα τη συζήτηση. Γιατί σε υποθέσεις που αγγίζουν τον πυρήνα της δημοκρατίας και των θεσμών, το ζητούμενο δεν είναι μόνο τι κρίθηκε.
Είναι αν έγινε κατανοητό γιατί κρίθηκε έτσι.
Και αυτή η απάντηση δεν δίνεται με μια πράξη. Δίνεται με τον χρόνο. Και μένει – όπως συμβαίνει συχνά – όχι στα έγγραφα, αλλά στην αίσθηση που αφήνει,
κάτω από τα ραντάρ.