Τουρισμός στην Ελλάδα: Περισσότεροι επισκέπτες, λιγότερα έσοδα

Παρά την εντυπωσιακή άνοδο στις αφίξεις τουριστών τα τελευταία χρόνια, η τουριστική δαπάνη στην Ελλάδα παρουσιάζει στασιμότητα ή και πτώση, προκαλώντας ανησυχία για το μέλλον του τουριστικού μοντέλου της χώρας.

Σύμφωνα με τη μελέτη της Eurobank με τίτλο «Πυλώνας τουρισμού: Βασικά χαρακτηριστικά, επίδραση στην οικονομία, προκλήσεις, ευκαιρίες και προτάσεις πολιτικής», διαπιστώνεται ότι αν και ο αριθμός των επισκεπτών αυξάνεται, η μέση διάρκεια παραμονής και η δαπάνη ανά τουρίστα μειώνονται συνεχώς.

Τουριστικό μοντέλο: Περισσότεροι τουρίστες – Λιγότερα χρήματα

Η έκθεση επισημαίνει ότι η αυξημένη ζήτηση έχει οδηγήσει σε υποβάθμιση της ποιότητας του περιβάλλοντος και των παρεχόμενων υπηρεσιών, κάτι που ενδέχεται να θέσει σε κίνδυνο τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του ελληνικού τουρισμού.

Η βασική πρόταση της μελέτης είναι σαφής: το νέο μοντέλο πρέπει να στοχεύει στην αύξηση της δαπάνης ανά επισκέπτη, και όχι απλώς στον αριθμό αφίξεων. Αυτό προϋποθέτει επενδύσεις στην ποιότητα, την αυθεντικότητα, την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και τη διατήρηση του φυσικού τοπίου.

Δεδομένα 2020–2024: Ανάκαμψη με αδυναμίες

Κατά την πενταετία 2020–2024, τα έσοδα από τον τουρισμό αυξήθηκαν από τα 4,3 δισ. ευρώ (2,6% του ΑΕΠ) το 2020 στα 21,6 δισ. ευρώ (9,1% του ΑΕΠ) το 2024. Παρά την εντυπωσιακή ανάκαμψη, δεν ξεπέρασαν τα προ πανδημίας επίπεδα σε σταθερές τιμές, αφού παρέμειναν χαμηλότερα κατά 1,6% σε σύγκριση με το 2019.

Από το 2011 έως το 2024, ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των ταξιδιωτικών εισπράξεων ήταν 5,8%, όμως αυτή η ανάπτυξη προήλθε κυρίως από την αύξηση των αφίξεων και όχι της κατά κεφαλήν δαπάνης. Οι τουρίστες έφτασαν τους 40,7 εκατ. το 2024, από 15 εκατ. το 2010, όμως η μέση δαπάνη μειώθηκε στα 530,6 ευρώ (από 640,4 ευρώ το 2010) και η διάρκεια παραμονής περιορίστηκε στις 5,9 διανυκτερεύσεις (από 9,3 το 2010).

Η επόμενη μέρα του ελληνικού τουρισμού

Για να διατηρηθεί ο τουριστικός τομέας ανταγωνιστικός και βιώσιμος, απαιτείται επαναπροσδιορισμός στρατηγικής με έμφαση στην ποιότητα, τη βιωσιμότητα και την ενίσχυση της τοπικής οικονομίας. Η εμπειρία του ταξιδιώτη, η περιβαλλοντική ισορροπία και η πολιτιστική αυθεντικότητα πρέπει να βρίσκονται στον πυρήνα κάθε μελλοντικού σχεδιασμού.